Planten bedekken een groot deel van het landoppervlak van onze planeet.
Maar er is nog een andere bijzondere groene wereld
die vaak voor ons verborgen blijft.
Het is er een waar planten enorme uitdagingen hebben overwonnen
om te overleven.
De wereld van zoet water.
Op het eerste gezicht lijkt een meer als dit alles te hebben
wat het leven nodig heeft om te gedijen.
Helder, zuurstofrijk water,
veel opgeloste voedingsstoffen en mineralen
en veel zonlicht.
Maar in feite, stelt het leven in zoet water
planten voor enorme problemen.
Om te slagen, hebben planten veel van de aanpassingen moeten opgeven
die hen zo goed op het land dienden
en ontwikkelen iets heel nieuws en door dat te doen,
hebben ze een aantal van de mooiste en meest bizarre
en belangrijke leefgebieden op aarde.
Er zijn maar weinig plaatsen waar het moeilijker is
​​om een permanent huis te maken dan een zoetwaterstroom zoals deze.
Hevige stromingen druppelen over de rivierbedding
en schuren deze schoon...
landplanten uit hun marges slaan
en verdrinken.
Hoe kan een plant overleven op een plek als deze?
Maar zelfs hier slagen sommigen erin om,
vrij letterlijk, vol te houden.
Ze kunnen de kale rots met opmerkelijke kracht vastgrijpen.
Door dit vermogen kunnen planten gedijen
in deze anders vijandige omgevingen.
Dit is de rivier de Cano Cristales in Colombia.
Deze planten zijn rode Macarenia,
ook wel de Orchidee van de watervallen genoemd.
Ze klampen zich vast aan de rivierbedding, niet met hun wortels,
maar met hun stengels, een stuk vastgelijmd aan het rotsoppervlak
van de krachtigste lijmen in de natuur.
De rots zelf zal breken
voordat deze ankers hun grip verliezen.
Deze gevederde filamenten zijn hun gemodificeerde bladeren,
en ze doen wat wortels normaal doen,
verzamelen de mineralen en voedingsstoffen die ze nodig hebben
die in het water zijn opgelost.
Met zulke spectaculaire kleuren is het niet verwonderlijk
dat de Cano Cristales soms wordt genoemd
de mooiste rivier op aarde.
Maar ter plaatse geworteld zijn is niet altijd de beste strategie
om in een waterwereld te leven.
Dit is een watersla
en heeft een aantal opmerkelijke aanpassingen.
De wortels hangen vrij,
dus het is niet verankerd in de grond,
en de bladeren zijn dik en sponsachtig
en bedekt met fijne haartjes.
De plant zelf is dus min of meer onzinkbaar.
Door deze combinatie van eigenschappen kan de watersla
iets wat bijna geen enkele landplant kan.
Het kan reizen.
Het is een vermogen dat van onschatbare waarde wordt wanneer,
tijdens het natte seizoen, overstroomde rivieren grote snelwegen worden,
zoals ze hier in Zuid-Amerika doen.
Dit is de grootste binnenwaterwereld op aarde.
De Pantanal.
Elk jaar een paar maanden biedt het waterplanten
ideale omstandigheden,
maar al te snel wordt het een slagveld.
Planten racen om hun ruimte op het oppervlak te claimen.
De watersla breidt zijn netwerk van hangende wortels snel uit
zodat hij voedingsstoffen gaat opnemen
voordat andere concurrenten komen.
Waterhyacint verschijnt.
De bladeren worden gedragen op stengels gevuld met lucht
die het ook vrijwel onzinkbaar maken.
De race om de ruimte wordt heviger.
Er komt een nieuwe concurrent, Ludwigia.
Het verspreidt zich door een ketting van kleine vlotten te ontwikkelen.
En strijdt om ruimte met de dicht opeengepakte bladeren
van mozaïekplanten.
Allen racen om zoveel mogelijk zonlicht te claimen.
Ze bloeien snel voordat het water zich terugtrekt.
En deze oppervlaktebewoners hebben ook concurrenten.
Waaronder een die in de diepte heeft gewacht
en nu in beweging is.
Het is een monster.
Het is goed bewapend.
Hij maakt ruimte voor zichzelf vrij
door een van zijn toppen te hanteren.
Zoals een clubje.
En nu domineert het de oppervlakte.
Dit is een blad van de reuzenwaterlelie.
Het breidt zich met meer dan 20 centimeter per dag uit
en meet uiteindelijk
ruim twee meter breed.
Zijn immense bladeren worden ondersteund door een netwerk van met lucht gevulde stutten
en beschermd door stekels van twee centimeter lang.
De bladeren drijven hoog in het water en hun oppervlakken zijn bezaaid
met kleine gaatjes, afvoeren, die ervoor zorgen dat regenwater
stapelt zich niet op en laat ze zinken.
Voedingsstoffen uit de vruchtbare modder eronder worden door buizen
in de stengel gedragen om de uitzetting van het blad te voeden.
De lelie zal de komende maanden zo'n 40
van deze gigantische bladeren produceren.
En terwijl elk de oppervlakte bereikt en uitzet, wordt er steeds meer licht afgenomen
van de planten die eronder proberen te groeien.
Concurrenten worden aan de kant geschoven.
Sommige zijn geplet,
of gestoken.
Uiteindelijk drukken zijn immense bladeren hun randen
tegen elkaar,
het licht van de planten eronder volledig afsnijden.
De strijd is voorbij.
En de overwinning is totaal.
De bevroren waterwereld van Lake Akan in het noorden van Japan.
De thuisbasis van een van de vreemdste en meest primitieve planten.
Het is een alg, zoals degene die zo mysterieus in onze vijvers verschijnen.
Maar deze is echt buitengewoon.
Elke lente laat het smeltende ijs zachte, fluweelachtige ballen
van verweven draden vrij, Marimos genaamd.
Deze is klein.
Niet groter dan een walnoot.
Maar er zijn er hier veel.
Ze trekken de aandacht van bezoekende wilde zwanen.
Maar er is één manier voor de Marimo om aan het gevaar te ontsnappen,
en dat hangt af van een verandering in het weer.
Gelukkig waait er in de lente wind over het meer...
stromen creëren die sommige van de Marimo's buiten het bereik
van hongerige zwanen brengen.
Het is het begin van een opmerkelijke reis.
Ze worden zachtjes heen en weer gedragen door de stromingen
zodat de Marimo's steeds bolvormiger worden.
En langzaam reizen ze naar dieper water.
Hier zijn er grote aantallen van, zeker vele miljoenen.
Sommige zijn zo groot als basketballen.
Ze zijn veilig voor zwanen,
en het water is nog ondiep genoeg
voor wat zonlicht om hen te bereiken.
Het lijkt me een perfect huis.
En zo is het...
bijna.
Het probleem is dat deze wateren ook een fijn sediment
bevatten dat het oppervlak van de Marimo kan verstoppen,
het allerbelangrijkste licht afsnijden.
Maar de Marimo's zijn niet helemaal onbeweeglijk.
Zij dansen.
De wind die over het oppervlak van het meer waait, creëert stromingen
eronder die sterk genoeg zijn om de Marimo's te verplaatsen.
Ze wrijven tegen elkaar.
En in slechts een paar uur zachte beweging,
zijn ze allemaal weer schoon.
Terwijl ze ronddraaien, krijgt elk deel van hun oppervlak
genoeg tijd in het zonlicht om te blijven groeien.
Dit is het hart van de Amazone.
Er zijn hier waterwerelden die zo afgelegen zijn, dat zelfs vandaag nog,
maar weinig mensen ze ooit hebben gezien.
Deze nauwelijks verkende zijrivier is de Rio Claro.
En hier, wanneer de omstandigheden precies goed zijn, is het mogelijk
om getuige te zijn van een zeldzaam en opmerkelijk schouwspel.
De rivier is zo kristalhelder dat de bedding in het zonlicht baadt.
Een magisch landschap van miniatuurbergen en valleien.
Het is bedekt met pijpkruid, waaierkruid
en stergrassen.
Terwijl de zon aan de hemel klimt...
gasbellen verschijnen.
Bewijs van fotosynthese.
Diep in de plantencellen,
kleine structuren die chloroplasten worden genoemd
naar het licht bewegen.
Ze nemen kooldioxide op en gebruiken de kracht van de zon
om de suikers te synthetiseren die de plant nodig heeft om te groeien.
En als bijproduct geven ze zuurstof af.
Het gas dat wij en alle andere dieren nodig hebben
om te kunnen ademen.
Nu, in de late namiddag, laten zuurstofbellen het rivierwater
bruisen als champagne.
De planten kunnen zo drijvend worden met gas
dat ze naar de oppervlakte stijgen,
zelfs het fundament met zich meedragen.
Alleen in deze afgelegen waterwereld
is dit spectaculaire natuurwonder te zien.
Oost-Venezuela.
Hier staan ​​rechthoekige tafelbergen bekend als tepuis
boven het tropische woud.
Er zijn hier meer dan 50 van dergelijke geïsoleerde bergplateaus,
elk met een unieke plantengemeenschap.
De stortbuien zijn zo hevig dat er zich geen grond kan ophopen
op hun brede, rotsachtige toppen,
en sommige planten die hier leven, moeten hun voedingsstoffen
uit een andere bron halen.
Dit zijn bromelia's.
Hun bladeren hebben de vorm van een trechter en vangen regenwater op,
dat zich in het midden ophoopt.
Deze kleine vijver wordt gekoloniseerd door allerlei kleine dieren.
En het is hun lichaam, wanneer ze sterven, dat een deel
van de voedingsstoffen levert die de bromelia's nodig hebben.
Dit zorgt voor een goede samenwerking waarin beide partijen kunnen floreren.
Maar...
het kan worden uitgebuit
door een plantenroofdier.
Deze indringende stengel behoort tot een plant die blaasjeskruid wordt genoemd.
Het heeft ook voedingsstoffen nodig.
En een goed gevuld Bromelia-zwembad is precies de plek om ze te vinden.
Deze zit vol met waterdieren.
Het blaasjeskruid begint te veranderen...
in een jager.
Het ontwikkelt blazen
en verwijdert voldoende water erin
om een ​​gedeeltelijk vacuüm te creëren.
Elke blaas heeft een luik ernaast met trekkerharen.
Nu hoeft alleen het blaasjeskruid nog...
is zijn tijd afwachten.
Er is maar één aanraking nodig,
om het luik open te klikken...
en zijn prooi opzuigen.
Het is allemaal voorbij in een milliseconde.
En nadat het zich heeft gevoed, heeft een blaasjeskruid genoeg energie
om nog een rank te produceren
om een ​​andere Bromelia-pool te zoeken.
Moerassen en venen zijn ook arm aan voedingsstoffen.
Dus verschillende planten die op dergelijke plaatsen leven, vangen ook insecten,
als ze kunnen.
De bladeren van Zonnedauw zijn bedekt met lange, rode haren,
elk getipt met een druppel.
Deze glinsterende bolletjes zijn
in feite lijm.
Zodra de Zonnedauw de smaak van het lichaam van hun slachtoffer detecteert,
overspoelen ze het met spijsverteringsenzymen.
Het kleine lichaam valt uiteen.
En de Zonnedauw krijgt de voedingsstoffen die hij nodig heeft.
Een andere plant heeft een nog uitgebreidere manier
om een ​​maaltijd te vangen.
De Venus Vliegenvanger heeft bladeren die zijn bekleed
met in elkaar grijpende tanden.
Het trekt insecten aan door een zoet parfum te produceren,
net zoals een bloem dat doet.
Het heeft ook een haartrigger.
En er wordt weer een insect gevangen.
Maar de techniek is ingewikkelder dan het lijkt.
De Venus Vliegenvanger heeft een probleem.
Het moet valse alarmen vermijden,
dichtklappen op iets oneetbaars, zoals een regendruppel
of een klein beetje takje.
Dat zou zonde zijn van zowel tijd als energie.
Dus hoe voorkomt het dat?
Nou, het doet het door te tellen.
Als ik deze aanraak,
ligt daar gevoelig haar...
Geen reactie.
Dat kan loos alarm zijn, maar dat onthoudt de plant
20 seconden lang.
En als ik het binnen die tijd een tweede keer aanraak,
is de kans veel groter dat het de moeite waard is om te eten.
En dus...
het sluit.
Tot nu toe, zo goed, maar nu moet het absoluut zeker zijn
dat het iets waard is om te eten,
dus het blijft tellen.
Pas nadat het vijf afzonderlijke aanrakingen met die haren heeft gedaan,
zal het de laatste keer knijpen en dan beginnen met het produceren van de vloeistof
van het oppervlak van het blad, dat het lichaam zal oplossen
van zijn ongelukkige slachtoffer.
De Vliegenvanger heeft nu genoeg energie om bloemen te produceren
en bestuivende insecten aan te trekken.
Wind en insecten daartussen bestuiven vrijwel alle landplanten,
maar geen van beide methoden kan worden gebruikt door planten die leven
geheel onder water.
Dus sommigen leiden een dubbelleven.
Een krijtstroom in Zuid-Engeland, en meebewegend in de stroming,
is een plant waar deze rivieren bekend om staan.
Dit is waterkraaienpoot, een soort waterboterbloem.
Het grootste deel van het jaar staat hij onder water.
En als ik deze onderwatercamera neem...
je kunt zijn slappe stengels horizontaal zien groeien.
Dat verkleint het risico om door de stroming te worden meegesleurd.
Maar elke lente, wanneer het tijd is om te bloeien, produceert
iets cruciaals anders...
een steel die stijf genoeg is om de stroming te weerstaan
​​en zijn bloemen in de lucht erboven op te tillen.
En nu kunnen ze natuurlijk hulp krijgen van insecten.
Dus elk jaar, ten minste gedeeltelijk,
wordt de waterkraaiennest een landplant...
en biedt ons een van de mooiste natuurspektakels
van de vroege Engelse zomer.
Waterkraaiennest is niet de enige waterplant die zijn bloemen optilt
boven het oppervlak.
Planten doen dat over de hele wereld.
Van de moerassen van de Pantanal...
naar de meren van Thailand,
ze barsten allemaal in spectaculaire bloei.
Zodra ze zijn bestoven, produceren ze zaden.
En nu hun bloemen hun werk hebben gedaan,
keren sommigen terug naar een leven onder water.
Nu moeten ze ervoor zorgen dat sommige van hun zaden
een geschikte plek vinden om te ontkiemen.
Biezen produceren elk jaar deze lange, bruine, fluweelachtige objecten.
Kijk wat er gebeurt als ik er een openbreek.
Het bevat bijna een kwart miljoen zaden.
Elk zaadje is bevestigd aan een delicate parachute.
Zelfs de geringste bries zal hem optillen en kan hem inderdaad
over zeer lange afstanden dragen.
Dus ook al zijn er maar weinig geschikte stukken zoet water,
de kans is groot dat er tenminste één is
komt terecht op een plek waar het kan groeien.
Veel grotere zaden kunnen natuurlijk niet door de lucht reizen.
Een rivier kan voor vervoer zorgen,
maar het is een enkele reis stroomafwaarts
dat komt vaak in de zee terecht.
En dat is niet ideaal.
Dus hoe kan een plant aan de rivier dit vermijden en stroomopwaarts reizen?
Hier, langs de Bonito-rivier in Brazilië,
slagen verschillende bomen erin om precies dat te doen.
Ze verankeren hun zaden in het midden van zacht, zoet fruit.
Apen, zoals deze kapucijnen,
maken er een maaltijd van zodra ze rijp zijn.
Maar apen zijn erg verspillende eters.
En wat niet wordt gegeten, komt in de rivier terecht
en wordt weggespoeld.
Maar niet alles.
In het vruchtseizoen verzamelen zich honderden Piraputanga-vissen
onder deze bomen.
Maar de Piraputanga willen meer dan de restjes van de apen.
De felgekleurde vruchten zijn duidelijk zichtbaar, zelfs voor de vissen
in het water eronder.
En sommigen slagen erin om ze te claimen
nog voordat een aap dat doet.
Dit is geen vaardigheid die door slechts één bijzonder acrobatische
succesvolle vis wordt beheerst.
Veel van de Piraputanga kunnen dit.
Dit is ook geen ramp voor de boom.
Verre van.
Deze Piraputanga's trekken
vele kilometers stroomopwaarts om te paaien.
Door de vissen te verleiden hun fruit te eten,
hebben de bomen een perfect transportmiddel voor hun zaden.
Met een beetje geluk worden de zaden vele kilometers stroomopwaarts afgezet.
Dankzij het vermogen om nieuwe habitats te koloniseren,
is een groep bloeiende planten in staat gesteld om uit zoet water te komen
en in een wereld die er voor ons misschien hetzelfde uitziet,
maar voor een plant cruciaal anders is.
De veel grotere, zoutere wereld...
de zee.
Dit is een vrucht van een van de belangrijkste planten op aarde vandaag.
Zeegras.
Deze bijzondere drijft voor de kust van Formentera
in de Middellandse Zee.
100.000 jaar geleden zonk een zeegraszaad als dit
hier naar de zeebodem.
En uiteindelijk leverde het...
een grote weide.
Een weiland dat vandaag de dag nog steeds bloeit.
Het deed dit door zichzelf te klonen.
Nu meer dan tien mijl breed,
is het niet alleen een van de grootste levende
organismen op aarde,
het is ook een van de oudste.
En het ondersteunt een rijke gemeenschap van vele soorten dieren.
Het is een soort mariene savanne geworden.
Er leven hier nu meer dan 1.000 soorten.
Sommigen, zoals deze elegant gecamoufleerde zeenaalden,
leven nergens anders dan tussen het zeegras.
Zeegras omzoomt veel van de kusten van de wereld.
Schildpadden zijn er ook van afhankelijk.
En dat geldt ook voor Dugong, de dieren die soms worden genoemd,
heel toepasselijk, zeekoeien.
Tegenwoordig speelt zeegras een cruciale rol bij het in stand houden van de gezondheid
van onze planeet.
Het creëert koolstofvoorraden rond zijn wortels
met een enorme snelheid.
35 keer sneller zelfs dan planten die op de bodem leven
van een tropisch regenwoud.
Hier in Formentera,
is het mogelijk om, onder het levende zeegras,
laag op laag van ingesloten koolstof
die de planten de afgelopen 2000 jaar hebben verzameld.
Zeegras wordt echter gemakkelijk vernietigd door menselijke verstoring.
Een derde van's werelds onderwaterweiden is al verloren gegaan
en nog veel meer zijn in verval.
Biologen streven er nu naar om de overgebleven weilanden niet alleen te beschermen,
maar ook te herstellen.
Eén plant tegelijk.
Zeegras kan een waardevolle bondgenoot zijn
in onze strijd tegen klimaatverandering.
Tegenwoordig worden overal waterwerelden bedreigd.
Veel van hun bewoners verdwijnen
zonder dat we ons zelfs maar bewust zijn van hun bestaan.
De planten die in water groeien, vallen waarschijnlijk het minst op.
Ze zijn zeker het minst bestudeerd.
Maar hoe meer je weet over de problemen om op die manier te leven,
hoe groter het wonder van hun succes.
Ze verdienen zeker meer van onze aandacht
en, belangrijker nog,
onze zorg.
Dit uitgestrekte wetland is de Pantanal.
Het team van de Waterwereld gaat naar een slagveld met planten.
Het huis van de gigantische waterlelie van Brazilië.
Dit is alsof je het einde van een oorlog ziet.
Er groeien bladeren over elkaar heen,
bloemen gaan door bladeren.
Ongelooflijk!
Om dit verhaal in al zijn details vast te leggen, zou meer dan een jaar
duren en zou een unieke Green Planet aanpak nodig zijn, zowel hier filmen,
en, in een parallelle mini Pantanal,
in het diepste, donkerste Devon.
Dit is de unieke wereld van gespecialiseerde time-lapse cameraman
Tim Shepherd.
Tim heeft de reputatie als een plant te kunnen denken.
Het is absoluut cruciaal dat je de plant echt gelukkig maakt.
En om de reuzenlelie helemaal thuis te laten voelen,
moest Tim een stukje Braziliaans wetland bouwen.
Eerst een tank van 10.000 liter.
Honderden bakstenen, bijna 1.000 kilo aarde
en talloze kopjes thee later,
de fundamenten zijn klaar.
Tot nu toe, zo goed.
Nu tijd om je voor te bereiden op het nieuwe groene pellet camerasysteem.
We proberen het hoofdportaalframe in elkaar te zetten,
zodat we het bewegende tuig erop kunnen monteren.
Het is dus een beetje een fluitje van een cent om in principe
alle schroeven op de juiste plaatsen te krijgen.
Na een paar weken zijn de bouwwerken klaar.
De vloed kan nu beginnen.
Tim moet er zeker van zijn dat alles in de kamer wordt verwarmd
tot tropische temperaturen...
voordat de ster van de scène kan intrekken.
Zorgvuldig gekweekt in de Royal Botanic Gardens in Kew, speciaal voor ons.
Alles hangt af van deze ene plant.
Er is geen tijd voor een tweede poging.
En nog belangrijker voor Tim
om zijn gast gelukkig en gezond te houden.
Dit grote monster heeft veel voeding nodig.
We hebben ontdekt dat we ongeveer vijf zandzakken vol compost nodig hebben,
elke twee of drie weken, dus we laten ze gewoon een beetje zakken
en plak ze bij de wortels vast.
Daar ga je.
Terwijl de reus van Devon zich vestigt,
blijft de Pantanal-crew hun afbeeldingen maken.
Tijd om enkele gigantische waterlelies onder water te zien.
En ik hoop dat er geen anaconda is.
Missie volbracht!
De druk ligt nu bij Tim.
Na maanden verwennerij is de reuzenlelie klaar voor actie.
Het eerste dat moet worden gefilmd, is een bladsteel die uit de diepte oprijst.
Gelukkig zijn er hier geen anaconda's.
De bijzondere camera weegt ruim 40 kilo.
Het is ineens minder zwaar geworden, wat goed is.
Dankzij de nieuwe installatie kan Tim
de opkomende plant in elke richting volgen.
Wauw, gaaf!
De technologie werkt goed,
maar de natuur begint Tims plannen te doen ontsporen.
We zijn verstrikt in al dat onkruid.
Wat er gebeurt, is dat we hier een beetje een ecosysteem ontwikkelen
en voor je het weet, krijg je massa's en massa's algen
tussen dit alles groeien.
Cor!
Ik denk dat ik daar zojuist wat anaërobe gassen heb vrijgelaten.
Nee, niet ik, de algen!
State-of-the-art tools helpen de algen op afstand te houden.
Net op tijd voor Tim om de lancering te filmen.
Dat is best mooi uit het water komen, kijk eens aan!
Tims focus kan nu verschuiven naar de strijd die
aan de oppervlakte begint.
Ik probeer deze nieuwe knop te filmen die op dit lelieblad uitkomt.
Geef of neem ongeveer drie dagen om te groeien vanaf waar het nu is.
Ergens in deze zone tussen deze twee andere bladeren.
Ik wil dat dat ongeveer tien seconden duurt.
Tien seconden is ongeveer 250 frames.
Dat komt neer op ongeveer één frame per 20 minuten.
Maar planten lezen geen scripts.
Het is de natuur, het doet niet altijd wat je denkt dat het gaat doen.
We hebben een paar valse starten gehad waarbij het blad uit het schot is gezwaaid
en ergens anders heen is gegaan.
Of het groeit gewoon een stuk sneller dan je dacht.
Het is een uitdaging om dingen goed te krijgen.
Maar met de combinatie van Tim's expertise en het nieuwe camerasysteem
beginnen de resultaten er goed uit te zien.
Ik denk dat het verschil met deze serie nu is dat we de planten
veel meer tot leven kunnen brengen als personages en hun verhaal kunnen vertellen
op een veel dynamischere manier.
Het is geweldig om ze onderweg veel meer te kunnen volgen
dat je het gedrag van een dier zou filmen.
Deze tuigage hebben ons een heel nieuw rijk aan mogelijkheden gegeven.
Na meer dan een jaar filmen en opnames
van 100.000 afzonderlijke afbeeldingen,
het geheime leven van de gigantische waterlelie en de slag om de Pantanal
is geopenbaard.
De volgende keer in The Green Planet,
de steeds veranderende seizoenswereld,
vol jagers, bedriegers
en onwaarschijnlijke allianties.
Planten zijn hier in een race tegen de klok.
Tijd is alles.
De Open Universiteit heeft een poster gemaakt
die de vitale rol van planten voor onze planeet onderzoekt.
Bel voor het bestellen van uw gratis exemplaar...
of ga naar bcc.co.uk/greenplanet
en volg de links naar de Open Universiteit.