Wielki filozof powiedział kiedyś: „Świat to księga,
kto nie podróżuje, czyta tylko jedną jej stronę”.
Muszę powiedzieć,
że przeczytałem kilka stron i nie przepadam za tą księgą.
Nie uwielbiam podróżować z wielu różnych powodów.
Kiedy jest za zimno,
czuję się niekomfortowo.
Morsowanie, nago?
- Tak. - Fantastyczna propozycja.
Gdy jest za ciepło... zgadnijcie. Czuję się niekomfortowo.
Nie jestem taki szybki.
- Ale mam 75 lat. - Pomóc ci?
Nie, poradzę sobie.
I może czas poszerzyć horyzonty.
O Boże.
Po raz pierwszy miałem rękę w dupie słonia.
Plus jest taki,
że nocuję w niesamowitych hotelach.
O rany. Zjawiskowe.
Haczyk w tym, że zgodziłem się też eksplorować to, co na zewnątrz.
- Patrz pod nogi. - No co ty?
- Piękna góra. - To wulkan.
To wulkan?
Świat, którego unikałem przez całe życie.
Sadie.
O mój Boże. O Boże. Boże.
Po prostu przeżyć. To mi wystarczy.
Nigdy więcej nie wypiję pięciu kieliszków wódki z Finem.
EUGENE LEVY: NIEOCHOCZY PODRÓŻNIK
Nigdy nie planowałem wycieczki do Tokio.
Mam pewne obawy.
Różnice kulturowe, z którymi nigdy nie miałem do czynienia.
Dania zbyt egzotyczne, by móc się nimi cieszyć.
Językowa próba sił, której nigdy nie wygram.
To miasto nadaje nowe znaczenie określeniu „tętniące życiem”.
TOKIO
Mój syn, Daniel, był tu wiele razy i zachwycał się tym krajem.
Powtarzał: „Musisz zobaczyć Japonię.
Będziesz zachwycony”.
Z jego rozkazu tu jesteśmy.
Tyle że jestem zupełnie inny od mojego syna.
On jest beztroskim kosmopolitą, a ja ostrożnym tradycjonalistą.
Zawsze ciężko mi znaleźć swoje miejsce.
Dlatego największe miasto na świecie wyjątkowo mnie przytłacza.
Liczę, że ktoś mnie podwiezie i pomoże mi się odnaleźć w tym mieście.
Niestety tak się składa, że wolę wygodę od prędkości,
więc zobaczymy, jak nam pójdzie.
- Hej, Eugene. Konnichiwa. - Konnichiwa.
- Wrzuć rzeczy do bagażnika. - Jasne.
- Masz obstawę. - To moja ekipa.
Stolicę Japonii pokaże mi człowiek,
który przemierzył pół świata, by ostatecznie osiedlić się w tym miejscu.
Jest dość nisko.
To nie jest auto dla starych ludzi.
- W japońskim rozmiarze. - Wsiadam.
- Eugene.
- Albo. - Gotowy?
Bardziej gotowy nie będę.
Zawiozę cię do hotelu.
Od czasu do czasu wcisnę gaz do dechy.
Kiedy mówił „gaz do dechy”, bynajmniej nie żartował.
- Jak było? - Strasznie. To było straszne.
Tokio, niegdyś skromne miasteczko rybackie, zamieszkuje 40 milionów ludzi.
Tyle co Kanadę, tyle że na 0,0002% jej powierzchni.
- Tak się składa, że też jestem z Toronto... - Jesteś z Toronto?
Kiedy wyjechałeś do Tokio... i dlaczego?
Zakochałem się w czymś, co wydawało mi się innym światem.
Albo nie jest jedyny.
Jeden na dziesięciu mieszkańców Tokio w wieku 20-29 lat, urodził się za granicą.
Co w tym mieście tak bardzo kochasz?
Dorastając, uwielbiałem anime, japońskie filmy i seriale.
Najlepiej opisać to
jako tęsknotę za miejscem, w którym nigdy się nie było.
Kiedy tu przyjeżdżasz i tego doświadczasz,
to tak, jakby ożył świat z gry wideo.
Szczerze mówiąc, w tej chwili też czuję się jak w grze wideo.
Miliony ludzi, którzy wybrali to miasto na swój dom, musiały coś odkryć.
Jestem ciekaw, co to takiego.
To centrum wielkomiejskiego życia w Tokio.
O rany. Niesamowite. Tylu ludzi.
Czaderski sposób wjazdu do miasta, które wygląda czadersko.
- Zakręcimy i jesteśmy na miejscu. - To było coś.
O rany.
- Może podpompujemy trochę koła. - Dla ciebie.
Wielkie dzięki. Było świetnie.
Przez kolejne dni
będę mieszkał za ozdobną metalową fasadą Hoshinoya Hotel.
To mieszanka luksusu, high tech i tradycyjnej japońskiej prostoty,
taka jak samo to miasto.
- Dobry wieczór. - Witamy w Hoshinoya Tokyo.
- Dziękuję. - Proszę o zdjęcie butów.
Dobrze, że nie mam butów sznurowanych do kolan.
Rozumiem, że to tradycja, ale bez butów
zaczynam niepokoić się stanem własnych skarpetek.
- Dobry wieczór. - Dobry wieczór.
Mam na imię Yuka, oprowadzę pana.
Chętnie, zróbmy to.
Hotel to współczesna ryokan,
tradycyjna japońska gospoda, która zdobyła popularność 400 lat temu.
WITAMY W HOSHINOYA TOKIO!
Są tu tradycyjne japońskie ekrany shōji oraz podłogi tatami.
Wspaniale. Zauważyłem też, że łóżko stoi bezpośrednio na podłodze.
- Wydaje się pan przerażony. - To nie tak, że to potencjalny problem
dla kogoś w moim wieku.
Ale może wymagać wygibasów,
gdy będę chciał wstać z łóżka.
Tutaj jest łazienka.
Japończycy uwielbiają kąpiele.
Tutaj jest toaleta.
Mam tu małego koleżkę.
Dziękuję za oprowadzenie, Yuko.
- Mam nadzieję, że czeka pana udany pobyt. - Na pewno.
Ale najpierw muszę trochę przyzwyczaić się do tej łazienki.
To dość skomplikowane.
Nie ufam toaletom bardziej wszechstronnym ode mnie.
Tu jest napisane „ciśnienie”. To dość przerażające.
Nie wiadomo, czy wyrzuca cię w górę, czy wsysa do środka.
Tutaj jest napis „pozycja”.
Nie wiem, czy udzielają reprymendy za niewłaściwą pozycję.
Może rozlega się jakiś alarm.
W Tokio nowe łączy się ze starym.
W tym pokoju panuje atmosfera zen. To bardzo przyjemne.
Okna zasłaniają tradycyjne japońskie ekrany,
a jednocześnie jest tu ta zrobotyzowana toaleta.
Chyba będę miał tu z tym połączeniem często do czynienia.
Ale na razie muszę ponownie odnaleźć Albo.
To bar o nazwie Hoshigumi.
Zaprosił mnie do Sankaku Chitai,
jednej z niewielu części Tokio, które dopiero czeka rewitalizacja.
Na razie jest stara i nieco zniszczona.
Znam to uczucie.
Jest tu cała alejka. Nie umiem odczytać znaków.
Nie do końca wiem, gdzie jesteśmy.
Eugene, dotarłeś.
To mój przyjaciel Masa.
- Miło mi. - Cześć. Miło cię poznać.
To mój japoński przyjaciel. Napijesz się czegoś?
On pije japońskie piwo kraftowe, a ja whisky i tonik.
Będziesz niebezpieczny.
- Wypiję japońskie piwo. - Okej.
Tak wyglądają bary w tej okolicy.
Bardzo hipsterskie. Bywa tu młodzież, do której teraz należę.
Tak. Arigato.
- Piękny japoński. - Tak.
Kiedy pijemy piwo, mówimy kanpai.
- To znaczy „na zdrowie”.
- Kanpai. - Tak.
Kanpai. Brzdęk.
- Masa, czym się zajmujesz? - Jestem pracownikiem biurowym.
Po japońsku mówi się sarariman...
- Okej. - ...co oznacza dosłownie „pracownik”.
Słyszałem, że wasze godziny pracy są szalone.
Japończycy częściowo budują swoją tożsamość
w miejscu pracy.
Staje się ono ich wspólnotą.
A po pracy chodzicie razem pić.
Czasem spędzacie tak razem czas aż do następnego ranka.
Nie żartuj!
Musicie wychodzić z szefem na miasto i pić przez całą noc?
- Tak. - To częste.
Czasem ciężko tu ludziom godzić życie zawodowe i prywatne.
Jest yakisoba.
Zaczynajcie, panowie.
Kiedy jesz makaron, robisz to w ten sposób.
- Wciągasz. - Zasysasz jedzenie?
W ten sposób smak pokrywa całe kluski.
Poza tym dajesz tak znać szefowi kuchni, że danie ci smakuje.
Zamiast mówić: „Przepraszam, to naprawdę dobre”,
- sygnalizujesz to odgłosami... - Jedzenia.
Siorbanie.
Muszę się do tego przyzwyczaić.
Naprawdę mu smakuje.
Dobrze ci idzie.
Próbowałem. To nie takie proste.
Mam wrażenie, że jeśli to zassę, udławię się na śmierć.
Nieciekawa śmierć... podczas siorbania klusek.
Nie chciałbym tego w epitafium.
Dobrze ci idzie.
Bardzo mi się podoba ta knajpka.
Mieszkam tu od 12 lat, a wciąż czuję się tak, jak ty dzisiaj.
Życie w Japonii ma wiele fascynujących niuansów.
Każdego dnia odkrywasz kolejne warstwy.
Jestem za.
- Kanpai. - Kanpai.
Witaj w Japonii, Eugene.
Sto pięćdziesiąt cztery lata temu stolicą Japonii było Kioto.
Cesarz postanowił jednak przenieść się do miasta Edo,
któremu nadał nazwę Tokio, co oznacza „wschodnią stolicę”.
Wystarczyło cesarzowi, wystarczy i mnie.
Bardzo wygodnie spało mi się na moim materacu.
Wstawałem z dziesięć minut,
ale trochę ćwiczeń mi nie zaszkodzi.
Cieszę się na zwiedzanie miasta.
Chciałbym móc po powrocie powiedzieć mojemu synowi Danielowi:
„Absolutnie zgadzam się z tym, co mówiłeś o Tokio.
To niesamowite miasto. Zachwyciło mnie wszystko, co cię zachwyciło”.
Ze względu na ciągłe zmiany
Tokio opisuje się jako miasto pozbawione pamięci.
Nie pamiętam, kto to powiedział.
O rany. Niesamowite wnętrze.
To jest stara Japonia.
Ponieważ dojeżdża tu do pracy najwięcej ludzi na świecie,
Tokio może się też poszczycić najbardziej ruchliwym dworcem.
W kraju, który dał nam superszybki pociąg
i pierwszy masowo produkowany samochód elektryczny,
środek transportu zapewniony przez hotel okazuje się dość niespodziewany.
- Witaj. - Dzień dobry.
- Jak się masz? Jestem Eugene. - Eugene, miło cię poznać.
- Jestem Kay. - Kay.
- Pojazd gotowy. - No proszę.
Jestem zaskoczony, że riksze wciąż służą jako środek transportu
w nowoczesnym mieście takim jak Tokio.
Obecnie używa się ich tylko do zwiedzania atrakcji turystycznych.
- To fajna praca? - Tak, to świetna zabawa.
- Czułem się trochę winny. - Niepotrzebnie.
- Urodziłem się, by biegać. - Cudownie.
„Urodziłem się, by biegać”. A ja siedzieć.
- Spróbujmy. - Oczywiście.
Uważaj, proszę.
Oby poruszał się szybko,
jest dość gorąco i przyda mi się odrobina przewiewu.
Na wszelki wypadek zapnę ci pasy.
Jak szybko zamierzasz biec?
Oprzyj się i rozluźnij.
Raz, dwa, trzy.
Zaczynamy.
- Na razie w porządku. - Dziękuję.
Od jak dawna to robisz, Kay?
To już dziewiętnaście lat.
Ile trwał twój najdłuższy bieg?
- Jakieś osiem godzin. - Osiem godzin?
Dokąd pobiegłeś? Do Kioto?
Nie.
Co kochasz w tym mieście?
Jest tu tyle atrakcji.
Tu w Tokio.
Dziwne, szalone subkultury. Wszyscy ze sobą współistnieją.
Bywa tu niebezpiecznie?
Tak, bo biegamy pośród dużych samochodów.
Tak.
Musisz koniecznie na siebie uważać,
bo w życiu nie trafię sam do hotelu.
Odpoczywam i pozwalam, by Kay odwalił za mnie robotę
i pokazał mi jedną z najstarszych i najpopularniejszych atrakcji, Asakusa.
- Czas leci. - To prawda. Niesamowite.
Arigato.
To idealny środek transportu.
- Arigato. - Dziękuję.
To jedna z najżywszych i najweselszych osób, jakie spotkałem.
Niesamowity.
To był dość wyjątkowy sposób poznania miasta.
Ale nie mogę liczyć na to, że będę wszędzie noszony,
więc czas się trochę przejść.
Zwracam uwagę na to, jak cicho jest na ulicach.
Nie słychać krzyków,
nie słychać klaksonów.
To nietypowe w mieście tych rozmiarów.
Chcąc poznać uroki Asakusa,
umówiłem się z lokalną przewodniczką.
Wątpię jednak, czy poznam kogokolwiek tak barwnego jak Kay.
- Cześć. - Konnichiwa.
Chyba trochę się pospieszyłem.
Nazywam się Cyber Bunny.
- Mam ci mówić „Cyber” czy... - Mów mi Cyber Bunny.
- Cyber Bunny. - Tak.
Cyber Bunny ma reputację tak wyjątkową jak jej imię.
Jest vlogerką kulturalną i znalazła się na liście Forbes Asia „30 przed 30”.
Tworzę wiele materiałów wideo i contentu
o budowaniu mostów między Wschodem a Zachodem.
Opowiadam odbiorcom o niepisanych zasadach kultury japońskiej.
- Jadłeś kiedyś mochi? - Mochi?
To tradycyjne japońskie słodycze. Proszę.
- Spory kęs. - Teraz mi mówisz?
Dobra. Mamy niepisaną zasadę:
nie należy jednocześnie iść i jeść, więc...
To świetna niepisana zasada. Właściwie należałoby ją spisać.
- Idziemy? - Tak.
Czterysta lat temu
ta część miasta była tętniącą życiem dzielnicą rozrywki.
Bardzo słusznie, że tu jesteś. To jak Los Angeles, Hollywood Japonii.
Ludzie często odwiedzają to miejsce w kimonach,
by wpisać się w ten sposób w japońską tradycję.
Czuję się nieodpowiednio ubrany.
Odwiedzimy świątynię Senso-ji,
to najstarsza świątynia w Tokio.
Przychodzimy tu się modlić i oddawać cześć bogini oraz naszym przodkom.
Przepowiadamy też przyszłość.
Mnie akurat wróżenie niespecjalnie kręci.
Po co wiedzieć, co cię czeka?
Nie chcę budzić się co rano i myśleć o własnej śmierci.
- Twoja liczba to 78. - Ta?
Numer 78. Najwyższa, najlepsza wróżba.
Masz najlepszą liczbę.
Dobra. To nie było zaplanowane.
To wcale nie było ustawione.
Najwyższa i najlepsza.
- Tak się składa... - Co?
...że zgodnie z niepisaną zasadą najlepsza wróżba
oznacza coś bardzo złego.
Dlaczego to mówisz?
Dlaczego mówisz, że to bardzo złe? Tak się cieszyłem,
że mam najwyższą i najlepszą wróżbę?
Bo życie to wzloty i upadki.
Czasem chcesz, żeby było normalnie,
- bez wzlotów, a potem bez upadków. - Tak.
Możesz ją zachować albo zostawić.
Zachowam ją
i będę ją nadal czytał, bo jest wspaniała.
Szczęściarz z ciebie.
Na to wygląda.
Oczywiście ta zapowiedź ogromnego pecha
trochę mnie zaniepokoiła.
Nie zdziwi was, że mam skłonności do myślenia katastroficznego.
Zgadnijcie, gdzie wędrują moje myśli w mieście podatnym na klęski żywiołowe.
Przeżyłem trzęsienie ziemi w Los Angeles jakieś 15-20 lat temu.
To było dość łagodne trzęsienie.
Budzisz się, czujesz, jak wszystko się kołysze.
Tu mają chyba gwałtowniejsze trzęsienia ziemi, a do tego częstsze.
„Częstsze” to mało powiedziane.
To najbardziej aktywna strefa sejsmiczna na Ziemi.
Co ja tu robię?
Czy coś mogłoby się wydarzyć w tej chwili? Nie wiem.
Ogromna populacja Tokio mieszka w miejscu, gdzie łączą się trzy płyty tektoniczne,
a to oznacza trzęsienia ziemi.
Miasto jest też niezwykle podatne na powodzie i tajfuny.
Mam nadzieję, że Eugene to przetrwa. Bywają dość intensywne.
Jak to jest być prawdziwym tokijczykiem? Wkrótce się przekonam.
Niechętnie przyjąłem nietypowe zaproszenie Albo i Masy.
Prawdę mówiąc, nie do końca im ufam.
- Witajcie, panowie. - Hej.
Konnichiwa.
To Centrum Nauczania o Bezpieczeństwie Honjo.
Dzieci uczą się tu o klęskach żywiołowych.
Skoro nadaje się dla dzieci, nadaje się dla mnie.
Eugene, to Tamora-san.
Doświadczysz tu porywistych wiatrów,
których doświadczyłbyś podczas prawdziwego tajfunu.
Okej.
Tamora- san najwyraźniej zwietrzył,
że sporo wiem już o trzęsieniach ziemi,
więc szybko przechodzimy do drugiego etapu szkolenia
z przetrwania w obliczu klęsk żywiołowych: do tajfunów.
A potem pada bardzo gwałtowny deszcz.
Nie tego się spodziewałem.
SIŁA DESZCZU I WIATRU
Nie wychodzę z domu bez sprawdzenia prognozy pogody,
ale tutaj trzeba być gotowym na wszystkie ewentualności.
I do tego są buty.
Na szczęście dają mi cały sprzęt,
którego nie miałbym podczas prawdziwego tajfunu.
- Masa. - Tak?
Już to robiłeś?
Doświadczyłem tego jako dziecko.
No dobra. Przeżył.
Zaczynamy.
Dobra.
Okej.
Nigdy nie widziałem człowieka tak zachwyconego klęską żywiołową.
Dobra.
Miałem rację, że nie do końca ufałem Albo i Masie.
Ale nie dam Tamorze- sanowi tej satysfakcji i nie pozwolę się zmyć.
- Okej? - Okej.
Czemu on się tak cieszy?
- Gotowy? - Patrz w dół.
I mocno się trzymaj.
Doświadczycie wiatru o prędkości 30 metrów na sekundę
i deszczu o sile 50 milimetrów na godzinę.
Trzy, dwa, jeden, start!
To nie przelewki.
Masa, jak ci idzie?
Nie słyszę cię, Eugene.
Wykonywałem własne sceny kaskaderskie. Wszyscy to wiedzą.
Cruise i Levy słyną z popisów kaskaderskich.
Tak to jest podczas tajfunu?
Mogłem sprowadzić kaskadera, ubrać go w ten strój.
Nikt by się nie zorientował. Włożyłby okulary.
Tak.
- Jest przeszczęśliwy. - Tak.
Ale zrobiłem to sam i właśnie dlatego pracuję.
To było dużo intensywniejsze przeżycie, niż się spodziewałem.
Jeśli nie masz się czego przytrzymać,
sayonara, prawda?
A niestety nie zawsze masz przy sobie
uśmiechniętego Tamorę- sana, który mówi ci, co robić.
Okej.
Tokio to wielka metropolia o ogromnej populacji,
a zdarzają się tu klęski żywiołowe.
Wiele się tu dzieje,
a mimo to mieszkańcy mają w sobie jakiś spokój.
Wszystko, co się dzieje, przyjmują o tak.
To naprawdę niesamowite.
Po przejściu tajfunu ponownie spotykam się z Cyber Bunny na kolację.
Zamierzamy się rozluźnić, dobrze zjeść i nie myśleć o klęskach żywiołowych.
Robi się dość tłoczno.
Tokio to opowieść o dwóch miastach,
fascynująca fuzja między tradycją a high tech.
Po zanurzeniu się w jego przeszłości, chcę poznać nowoczesną teraźniejszość.
To 12 pięter komunikatów wideo.
Wiedzieliście kiedyś coś takiego?
To jeden z najbardziej ekscytujących spacerów na kolację,
jaki kiedykolwiek odbyłem.
Stolica Japonii to raj dla miłośników jedzenia.
Jest tu więcej restauracji z gwiazdkami Michelina niż w jakimkolwiek mieście.
Tu, w restauracji Sagaya,
obiecuje się idealne połączenie technologii, jedzenia i sztuki.
Konnichiwa. Dobrze cię znów widzieć.
- Cyber Bunny. O rety. - Co myślisz?
Nigdy czegoś takiego nie widziałem.
W kolacji towarzyszą nam...
- Erica. - Erica.
I Chris.
Do tej restauracji ludzie po prostu przychodzą
- i jedzą kolację... - Z nieznajomymi.
Z nieznajomymi.
Bardzo miło was poznać.
Będzie fajnie.
Wspólne posiłki zyskują na popularności
w tokijskiej branży gastronomicznej.
Witaj, Eugene. Miło cię poznać.
Nie mogę sobie wyobrazić, jak na to wpadli.
Na szczęście Saka z zespołu projektowego
zaraz nam o tym opowie.
Księżycowy Kwiat to wyjątkowa sala,
oferująca wielosensoryczne doświadczenie kulinarne wewnątrz jednego z dzieł sztuki.
Co za pomysł. Jak to się odbywa?
Kiedy dania zostaną podane,
przekonacie się, że świat na talerzu
rozprzestrzenia się na stół
i rozchodzi się po całej przestrzeni.
Jestem podekscytowany.
W ponad 92% miasta nie ma przestrzeni zielonych.
Rozwiązanie jest typowe dla Tokio:
wypełnić pomieszczenie symulacją przyrody.
Patrzcie, ptaszek.
- Twoja kolacja. - Jeśli go złapiesz.
Jesteś foodie?
Kocham jedzenie.
Nie mam egzotycznych upodobań. Nie jadam na przykład sushi.
Nigdy nie jadłeś sushi?
Nie.
- Chodzi o surową rybę? - Tak.
To nie dla mnie. Upieczcie ją. Połóżcie na ogniu. Porządnie zgrillujcie.
Jestem w tym odosobniony. Miliardy ludzi jedzą i kochają sushi.
To ja tu jestem odmieńcem.
Może już czas, żebym zdobył się na odwagę...
Coś nadchodzi.
To kompozycja sashimi.
Centralnym elementem jest jeżowiec.
Po prawej jest japoński conger.
Spójrzcie na otaczającą nas przestrzeń.
Na stole widzimy wodę.
Tam, gdzie umieszczono dania, woda się rozstępuje.
Szczerze mówiąc, trudno mi się skupić
na oszałamiającej sferze wizualnej, bo martwię się, że urażę gospodarzy.
Nie czekajcie.
Wierzcie mi, nie warto.
Dziś jest ten dzień, kiedy spróbujesz czegoś nowego.
Skoro reszta świata może cieszyć się sushi,
dasz radę, Levy. Ty też możesz.
Spróbowałem i było w porządku.
Nie jest złe.
Nie jest złe?
Przejdźmy do czegoś innego.
To jest dobre. Trochę zamoczę.
Dobre. To zjem. Spójrzcie tylko.
Za próbowanie nowych rzeczy.
Lubię, kiedy się mnie popycha.
To dla mnie dobre.
Gdybym nie był popychany,
nie doświadczałbym takich rzeczy.
Spójrzcie na zmieniające się kwiaty.
W tej rzece są ryby.
Rozkwitają nowe kwiaty.
O rany.
To naprawdę coś.
To buduje związek między ludźmi przebywającymi w tej przestrzeni.
W innych warunkach nie mielibyśmy okazji z nimi porozmawiać.
Jesteśmy teraz jak starzy znajomi, a dopiero się poznaliśmy.
Tak.
To naprawdę niesamowite.
Od immersyjnej gastronomii po prastare świątynie.
Mam wrażenie, że to złożone miasto
stopniowo odsłania się przede mną,
warstwa po warstwie.
Kiedy przyjechałem, myślałem, że wszystko będzie mi się wydawało obce,
ale czuję się w tym mieście swobodniej, niż przypuszczałem.
Zaskoczyła mnie własna odwaga kulinarna.
Mam nawet za sobą pierwsze udane spotkanie z surową rybą.
Ale dziś rano dostałem informację, że Japończycy są świetni w czymś,
co nieco bardziej schlebia mojemu prostackiemu podniebieniu.
Mój syn, Daniel,
powiedział mi, że najlepszą kanapkę z sałatką jajeczną
zjadł właśnie tutaj, w Tokio,
dlatego ruszam na polowanie.
Podobno łatwo je znaleźć, ale nie dziś.
Na przestrzeni lat zabierali się za samochody i elektronikę,
ale teraz porwali się na coś wielkiego:
za kanapkę z sałatką jajeczną.
Wygląda obiecująco.
AMERYKAŃSKIE KANAPKI
- Wszystkie z sałatką jajeczną? - Tak.
Ding, ding. Koniec telefonów. Mamy zwycięzcę.
Arigato.
Dziękuję. To uszczęśliwi mojego syna.
Jem kanapki z sałatką jajeczną przez całe życie.
Nawet nie wiecie, jak ważna to chwila.
Moja mama podawała je podczas brunchu w każdą niedzielę.
Piękna sprawa.
Ogromna kanapka.
Sałatkę jajeczną robiłem dokładnie tak,
jak robiła ją moja mama
i jest to jedyna rzecz, która nigdy mi się nie nudzi.
O rany, jakie dobre.
Kanapka była pyszna,
ale nawet ja nie mogę w Tokio poprzestać na kanapce z sałatką jajeczną.
To ulica restauracyjna. Jest tu masa knajp.
Wracam na łowy...
O rany.
...w poszukiwaniu czegoś bardziej tradycyjnego.
To pierwsze odwołanie do sumo, jakie widzę, odkąd tu jestem.
Nie chciałbym przed wyjazdem
nie zobaczyć japońskiego sportu narodowego.
Sumo powstało w 23 roku przed naszą erą
i jest typowo japońską formą sztuki.
Wiecie, kto powinien udzielić mi profesjonalnych informacji o sumo?
Eugene.
Irlandczyk.
- Cześć. - Witaj w sumo dohyo.
Najwyraźniej nie jesteś Japończykiem.
Nie. Przyjechałem 20 lat temu, zakochałem się w tym kraju,
a potem tu zamieszkałem.
Okej.
Od dwudziestu lat jestem związany z tym sportem na wszelkie możliwe sposoby.
Co ciekawe, John to kolejna osoba
tak zakochana w tym mieście, że postanowiła tu zamieszkać.
Bardzo niewiele wiem o tym sporcie.
Od czego się zaczęło?
Na początku sprowadzano najsilniejszych czempionów ze wszystkich części kraju,
by występowali przed cesarzem.
Podczas tych pierwszych walk sumo przegrany ginął.
Na początku to była zatem sprawa życia i śmierci.
Popatrzysz, jak dostają w kość?
Z bezpiecznej odległości.
Onegaishimasu.
Duże chłopaki. Naprawdę duże.
Eugene. Walka zaczyna się w ten sposób:
zawodnicy kucają, a następnie klaszczą.
A kiedy obaj są gotowi, rozpoczynają walkę.
Czujesz siłę, moc tych mężczyzn.
Za wszelką cenę unikam przemocy.
Nie lubię być tak blisko niej.
Jeśli wypchniesz przeciwnika z ringu,
albo jeśli dotknie on powierzchni ringu
czymkolwiek poza podeszwami stóp, przegrywa.
O rany.
W sumo jest sędzia.
Ma za zadanie prowadzić walkę
i dbać o to, by wszystko szło gładko.
Chcesz spróbować?
Ja? Mam spróbować? Pewnie.
Musisz znać trzy słowa.
Pierwsze to matta nashi.
Matta nashi.
Matta nashi znaczy, że czas się skończył.
Hakkeyoi! Nie przerywajcie. Walczcie dalej.
Używa się tego, kiedy walka traci tempo.
Yoi, Hakkeyoi!
Najczęściej słyszy się słowo nokotta.
Nokotta, nokotta.
To znaczy, że walka trwa. To nie koniec.
- N... - Nokotta, nokotta.
- Matta nashi. - Matta nashi.
- To jest pierwsze. - „Hattenoi”.
- Hakkeyoi. - Hakkeyoi.
Nie pamiętam.
A ostatnie?
- No... - No...
- Noko... - Noko...
- Nokotta. - Nokotta.
Doskonale.
Muszę to sobie odświeżyć, zanim wrócimy, bo chłopcy będą...
Odwrócą się i mi przywalą.
Dobra. Okej. To całkiem fajna zabawa.
Jestem gotów, by wkroczyć na ring.
Matta nashi.
- Chcesz wyglądać na pewnego siebie. - Tak.
To ty tu rządzisz.
Pokażę im, co i jak.
To nie wszystkie wskazówki sceniczne.
John zachowuje się jak Scorsese.
Trzymasz w rękach gunbai.
To wachlarz wojenny.
Musisz skierować go w stronę zwycięzcy
i powiedzieć shobu ari.
Shobu ari.
- Głośniej. Jakbyś się gniewał. - Shobu ari.
- Trochę mniej gniewnie. - Mmm. Shobu ari.
- Tak jest. - Możesz już iść.
Podoba mi się.
Matta nashi.
Hakkeyoi.
Nokotta, nokotta. Nokotta, nokotta.
Choć to język obcy,
głęboko przeżywałem te słowa.
Nokotta, nokotta.
A dwaj zawodnicy zapewne wiedzieli, co chcę przekazać.
Nokotta, nokotta.
Shobu ari.
- Doskonale. - Było nieźle?
- Załapałeś. Byłeś doskonały. - Dość straszny?
Czułem, że w zawodnikach w ringu budzę szacunek pomieszany ze strachem.
Bardzo niewielu sędziów odciąga uwagę od zawodników,
ale jeśli komuś miałoby się to udać, to właśnie tobie.
Dziękuję, John.
Z twoich ust to wiele znaczy.
Hakkeyoi.
Chyba rozumiem,
dlaczego John i pozostali zakochali się w Tokio.
Nokotta, nokotta.
Sumo to spektakl wizualny, który z pozoru wydaje się prosty,
ale gdy się w nim zanurzysz, odkrywasz nowe poziomy.
W tym kontekście to doskonała metafora tego miasta.
O rany, istne szaleństwo.
Podczas spaceru do hotelu, po spotkaniu z zawodnikami sumo,
staję przed ostatnim wyzwaniem:
muszę przejść na drugą stronę ulicy.
Spójrzcie tylko. To dopiero coś.
Nigdy nie widziałem takich tłumów. Jak Times Square, tylko razy dziesięć.
Na Shibuya Crossing, najbardziej ruchliwym skrzyżowaniu świata,
godziny szczytu zaczynają się o wschodzie słońca i trwają cały dzień.
Zobaczmy, co się dzieje, zanim wyruszymy w drogę.
Na każdym zielonym świetle przez pasy przechodzą 3000 pieszych.
Spędziłem tu już kilka dni, więc jestem przekonany,
że skoro pozostałym 2999 się udaje, to mnie też się uda.
Ruszę za tłumem. Chodźmy.
Widzicie, żeby ktoś na kogoś wpadał? Nie.
Błyskotliwa organizacja.
To tak, jakby przechodzić przez ulicę razem ze wszystkimi mieszkańcami Toronto.
Kiedy tu dotarłem, miałem trzy obawy:
kultura, język i jedzenie.
Kultura: naprawdę fantastyczna.
Język: nie miałem problemów.
Jedzenie: wciąż muszę się przyzwyczaić, ale popracuję nad tym.
Przeszedłem przez skrzyżowanie Shibuya. To naprawdę przepiękne.
Trudno wyrazić słowami,
co w tym mieście tak człowieka ujmuje.
To złożony naród. Łączy w sobie nowe i stare.
Nie ciągnie mnie ani jedna, ani druga skrajność.
A mimo to odnalazłem łączącą te dwa bieguny ścieżkę,
która wydała mi się całkiem przyjemna.
Mój syn, Daniel, mówił: „Kiedy już zobaczysz Tokio,
będziesz chciał tam wracać”.
Myślę, że aby odkryć wszystkie warstwy Tokio,
muszę odwiedzić to miasto jeszcze raz czy dwa.
Dzieciak miał rację.
NAPISY: MARIA ZAWADZKA-STRĄCZEK