Een groot filosoof zei ooit: 'De wereld is een boek...
...en wie niet reist, leest maar één bladzijde.'
Nou, ik heb een paar bladzijdes gelezen en het boek pakt me niet.
Ik vind reizen hierom niet leuk:
Ik vind te koud niks.
IJszwemmen, naakt?
- Ja. - Wat ontzettend fijn.
En als het te warm is. Vind ik ook niks.
Zo snel ren ik niet.
- Maar ik ben 75. - Gaat het?
Prima.
Het wordt tijd dat ik m'n horizon verbreed.
O, mijn god.
M'n hand zat in de kont van een olifant.
Ik verblijf hierdoor wel in ongelofelijke hotels.
Jeetje. Waanzinnig gewoon.
Maar ik moet ook gaan kijken wat er buiten te zien is.
- Kijk uit. - Nou.
- Mooie berg. - Vulkaan.
Een vulkaan?
Ik heb dat alles m'n hele leven vermeden.
Sadie.
O, mijn god.
Overleven zou al geweldig zijn.
Ik drink nooit meer vijf wodka's met een Fin.
Ik was nooit van plan om naar Tokyo te gaan.
En wel hierom niet:
te grote culturele verschillen.
Een te exotisch dieet.
Een taal die ik nooit onder de knie krijg.
En het is er ongelofelijk druk.
M'n zoon Daniel is hier vaak geweest en is dol op dit land.
Ik moest en zou naar Japan. Dat zou ik vast te gek vinden.
Goed, dan moet het maar.
Maar ik ben m'n zoon niet.
Hij is een zorgeloze wereldburger, ik ben voorzichtig en conventioneel.
Ik voel me niet zomaar overal op m'n gemak.
's Werelds grootste stad overweldigt me dan ook.
Ik heb iemand nodig die me hier wegwijs maakt.
Ik ben helaas op gemak ingesteld, niet op snelheid...
...dus maar afwachten hoe dat gaat.
- Hé, Eugene. Konnichiwa. - Konnichiwa.
- Dat gaat achterin. - Goed.
- Je hebt een entourage. - Dit is m'n crew.
M'n gids is de halve wereld afgereisd om hier te komen wonen.
Hij is nogal laag.
- Sorry. - Ik ben hier te oud voor.
- Japanse maat. - Ik zit.
- Eugene.
- Albo. - Zit je?
Ja hoor, rijden maar.
We gaan naar je hotel.
Ik rij hard door.
En hij reed dan ook echt hard door.
- Hoe vond je dat? - Eng. Dat was eng.
In het vroegere vissersdorpje Tokyo wonen nu 40 miljoen mensen.
Evenveel als in Canada, maar dan in 0,2 procent van die ruimte.
- Ik kom ook uit Toronto, dus... - Kom je uit Toronto?
Wanneer ben je naar Tokyo verhuisd en waarom?
Het sprak me aan dat alles zo anders leek.
Niet alleen Albo.
Eén op de tien Tokyoërs in de twintig komt uit het buitenland.
Nou, wat vind je precies zo fijn aan deze stad?
Ik keek vroeger graag naar anime en Japanse films en tv-series.
Je krijgt een soort heimwee naar 'n plaats waar je nooit geweest bent.
Dus om dat nu echt mee te maken is een videogame die tot leven is gekomen.
Ik waan me nu ook in een videogame, eerlijk gezegd.
Als er zoveel mensen wonen, heeft het vast iets bijzonders.
Ik wil er graag achter komen wat dat is.
Dit is echt het stadsleven van Tokyo.
Wauw. Wat groot. Kijk al die mensen dan. Al die mensen.
Wat cool om zo een stad in te komen die er heel cool uitziet.
- Ik neem deze bocht en dan zijn we er. - Dat was bijzonder.
- Kan hij wat hoger? - Alleen voor jou.
Bedankt. Dat was geweldig.
De komende dagen...
...verblijf ik achter deze versierde metalen gevel van het hotel Hoshinoya.
Het is een mix van luxe, hightech en traditionele Japanse eenvoud...
...net als de stad zelf.
- Hallo. - Hallo. Welkom in Hoshinoya Tokyo.
- Dank u. - Doet u uw schoenen uit.
Gelukkig zijn het geen hoge veterlaarzen.
Goed, het is traditie, maar...
...ik vraag me nu wel nerveus af hoe m'n sokken eraan toe zijn.
Goedenavond.
- Ik heet Yuka, ik laat u graag alles zien. - Ja, goed idee.
Het hotel is een moderne ryokan...
...een traditionele Japanse herberg die 400 jaar geleden in zwang was.
We hebben de Japanse kamerschermen en tatamivloer.
Heel mooi. En ik zie dat het bed op de grond ligt.
- Daar schrikt u van, geloof ik. - Dat lukt best, op mijn leeftijd.
Als ik me in bochten wring om erop en eraf te komen.
Hier is onze badkamer.
Japanners baden graag.
Hier is ons toilet.
Die is behulpzaam.
Yuka, bedankt voor de rondleiding.
- Hopelijk bevalt het. - Vast wel.
Maar ik moet eerst even wennen aan deze badkamer.
Het is ingewikkeld.
Ik vertrouw geen toilet dat meer kan dan ik.
Hier staat 'druk'. Dat is best eng.
Drukt hij je omhoog of zuigt hij je omlaag?
Hier staat 'positie'.
Word je bestraft als je niet goed zit? Gaat er dan een zoemer af?
In Tokyo heb je veel oude en veel nieuwe dingen.
Er hangt een zen-achtige sfeer. Dat is heel fijn.
Je hebt Japanse kamerschermen, maar ook een robotachtig toilet...
...en ik denk dat ik met die combinatie hier in Japan moet leren omgaan.
Maar nu moet ik eerst bij Albo zien te komen.
De bar heet Hoshigumi.
Hij wacht op me in Sankaku Chitai...
...een van de weinige wijken hier die nog herontwikkeld moeten worden.
Nu is het er oud en een beetje krakkemikkig.
Net als ik.
Deze steeg zit bomvol bars. Ik kan de bordjes niet lezen.
Ik weet niet precies waar we zijn.
Eugene, je hebt het gevonden. Dit is Masa.
- Aangenaam. - Hoi. Insgelijks.
Hij is Japanner. Wil je wat drinken?
Hij drinkt Japans ambachtelijk bier. Ik heb een whisky met tonic.
Jij wordt gevaarlijk.
Een Japans bier, graag.
Zo zien de kroegen er hier dus uit.
Waar de jongeren graag komen, bij wie ik nu hoor.
Ja. Arigatou.
Mooi Japans.
Als je bier drinkt, zeggen we kanpai.
- Dat betekent proost.
- Kanpai. - Kanpai. Klink.
- Masa, wat doe je voor werk? - Ik zit op een kantoor.
Het Japanse woord is sararīman, dat letterlijk 'salarisman' betekent.
Ik heb gehoord dat jullie krankzinnig veel uren draaien.
De Japanners vinden vaak een deel van hun identiteit in hun werk.
Het wordt hun stam.
Na je werk moet je met ze gaan drinken. Soms moet je tot de ochtend doordrinken.
Hou op.
Moet je de hele nacht met je baas gaan drinken?
- Ja. - Heel vaak.
Een balans tussen werk en leven is vaak lastig.
- De yakisoba is er. - Tast toe, jongens.
Als je noedels eet, doe je dit.
- Je slurpt 't. - Eet je zo?
Zo proef je de noedels het best.
En zo laat je de kok weten dat je geniet van het eten.
Je zegt dus niet: 'Zeg, wat lekker'...
- ...maar door dit geluid... - Dat je maakt als je eet.
Het geslurp.
Daar moet ik even aan wennen.
Hij geniet.
Heel goed.
Ik probeerde het. Het valt nog tegen.
Als ik het opzuig, stik ik vast.
Je wilt niet dood door noedels op te slurpen.
Zo wil je niet herinnerd worden.
- Je doet het heel goed. - Ik vind het hier heel leuk.
Ik woon hier al 12 jaar. Maar ik voel me nog zoals jij.
Het leven in Japan zit vol kleine fascinerende nuances.
- Elke dag pel je de ui verder af. - Dat wil ik graag.
Kanpai.
Welkom in Japan.
154 jaar geleden was Kyoto de hoofdstad van Japan...
...tot de keizer besloot te verhuizen naar de stad Edo...
...die hij hernoemde tot Tokyo, 'oosterse hoofdstad'.
Goede keus van de keizer.
Ik heb heel lekker geslapen op m'n futon.
Ik had tien minuten nodig om het bed uit te komen...
...maar ach, weet je, ik moet meer bewegen, dus dat geeft niet.
Ik heb zin om de stad te gaan verkennen.
Ik wil straks tegen m'n zoon Daniel kunnen zeggen:
'Ik ben het helemaal met je eens wat betreft Tokyo.
Het is een te gekke stad. Ik was er ook weg van.'
Tokyo verandert constant en wordt daarom 'stad zonder geheugen' genoemd...
...door iemand wiens naam ik niet meer weet.
Wauw. Wat een prachtig interieur.
Dit is het oude Japan voor mij.
Door alle forenzen...
...heeft Tokyo natuurlijk de drukste stations ter wereld.
In het land van de kogeltrein en de eerste elektrische auto als massaproduct...
...komt het vervoer dat het hotel me biedt, ietwat onverwacht over.
Hallo.
- Hoe gaat het? Eugene. - Het is me een genoegen.
Ik ben Kay.
- En je kar staat klaar. - Kijk eens.
Ik ben echt verbaasd dat riksja's nog gebruikt worden als vervoermiddel...
...in een moderne stad als Tokyo.
Hij wordt alleen voor de toeristische attracties gebruikt.
- Vind je het leuk? - Ja, echt heel leuk.
- Ik voel me een beetje schuldig. - Dat hoeft niet.
- Rennen is m'n leven. - Dat is leuk.
Voor mij is dat zitten.
- Ja. Natuurlijk. - We gaan het proberen.
Pas op het opstapje.
Ik hoop dat hij snel rent, want het is warm en die bries zou fijn zijn.
Ik doe je de veiligheidsgordel om.
- Hoe hard ren je dan? - Ga ontspannen achteruit zitten.
Eén, twee, drie.
Goed, nu beginnen we.
- Dit gaat nog wel. - Bedankt, Mr Levy.
- Hoelang doe je dit al, Kay? - Dit is m'n 19e jaar.
Wat was je langste tocht ooit?
- Misschien acht uur. - Zo lang?
- Ging je naar Kyoto? - Nee.
- Wat vind je fijn aan deze stad? - Dat er zoveel te doen is. Hier in Tokyo.
En er zijn allerlei gekke culturen. Al die dingen die naast elkaar bestaan.
Loop je weleens gevaar?
Ja, want we rennen met heel grote karren, zoals deze.
Je mag natuurlijk geen gevaar lopen bij je werk...
...anders vind ik het hotel niet meer.
Ik zit achteruit en laat Tokyoër Kay het benenwerk doen...
...en me naar een van de oudste en meest populaire wijken brengen: Asakusa.
- De tijd vliegt. - Nou, zeg dat wel. Ongelofelijk.
- Arigato. - Nee, echt, dit vervoer is ideaal.
- Arigato. - Bedankt.
Hij is een van de levendigste mensen die ik ooit heb ontmoet.
Echt vreselijk leuk.
Dat was een behoorlijk unieke kennismaking met de stad.
Maar ik kan me niet steeds laten ronddragen door anderen...
...dus ga ik te voet verder.
Het valt me echt op hoe rustig de straten hier zijn.
Je hoort niemand schreeuwen, je hoort geen auto's toeteren.
Dat is vreemd voor zo'n grote stad.
Om de geneugten van Asakusa te ontdekken, heb ik met 'n gids afgesproken.
Maar ik kom vast nooit meer iemand tegen die zo heerlijk kleurrijk is als Kay.
- Hoi. - Konnichiwa.
Dat was voorbarig.
Ik heet Cyber Bunny.
- Zeg ik 'Cyber' of... - Zeg maar Cyber Bunny.
Cyber Bunny.
Haar reputatie is even uniek als haar naam.
De cultuurvlogger is zo invloedrijk dat ze op de Forbes Asia 30 Under 30 List staat.
Ik maak veel video's en content over de verschillen tussen oost en west...
...en de ongeschreven regels van de Japanse cultuur.
- Ken je mochi? - Mochi?
Mochi is een traditionele Japanse lekkernij. Alsjeblieft.
- Dat is een grote hap. - Te laat.
Goed. Het is een ongeschreven regel dat je niet tegelijk loopt en eet, dus...
Wat een geweldige ongeschreven regel. Die moet opgeschreven worden.
Gaan we?
Vierhonderd jaar geleden was dit het bruisende uitgaansgebied van de stad.
Dit is echt iets voor jou. Dit is het LA, het Hollywood van Japan.
De mensen hier dragen vaak kimono's om de Japanse traditie terug te halen.
Ik voel me maar gewoontjes gekleed.
We gaan naar Senso-ji, de oudste tempel in Tokyo.
We bidden hier en vereren de goden en onze voorouders.
Je kunt je geluk trekken.
Daar doe ik zelf niet aan. Waarom wil je weten wat er gaat gebeuren?
Ik wil 's morgens niet meteen aan m'n eigen dood denken.
- Jouw nummer is 78. - Goed. Deze hier?
Nummer 78. Het hoogste, beste geluk. Je hebt de beste.
Oké. Dat was niet zo gepland.
Geen vals spel. Ik heb het hoogste, het beste.
- Maar... - Wat?
...een ongeschreven regel stelt dat 't hoogste geluk juist heel slecht is.
Waarom zeg je dat nou?
Terwijl ik net zo blij was dat ik het hoogste, het beste geluk had?
Omdat het leven geeft en neemt.
Soms wil je een normaal leven zonder mee- en tegenvallers.
Meenemen of hier laten?
- Mee. - Goed.
En ik blijf het lezen omdat het zo goed was.
- Je boft, Eugene. - Vind ik ook.
Van deze onheilsvoorspelling ben ik natuurlijk flink geschrokken.
Je kijkt er vast niet van op dat ik nogal zwartgallig ben.
Er gaat dus heel wat in me om in deze stad waar regelmatig natuurrampen plaatsvinden.
Ik heb 15, 20 jaar geleden een aardbeving in Los Angeles meegemaakt.
Het was een heel zacht geschommel...
...waarvan je wakker wordt en waarin je alles dit voelt doen.
Hier zijn de aardbevingen heftiger, denk ik, en ze komen ook vaker voor.
Dat 'vaker' is eigenlijk een eufemisme.
In dit gebied komen de meeste aardbevingen ter wereld voor.
Wat doe ik hier?
Kan er nu iets gebeuren? Ik weet het niet.
Het raakpunt van drie tektonische platen onder het enorme Tokyo...
...leidt tot aardbevingen.
Ook overstromingen en tyfoons zijn er niet onbekend.
Ik hoop dat Eugene het trekt. Ze kunnen heftig zijn.
Ik ga kijken wat het betekent om een echte Tokyoër te zijn.
Ik heb tegen beter weten in een vreemde uitnodiging van Albo en Masa aangenomen.
Ik vertrouw die twee niet echt.
- Hé, heren. - Hé. Konnichiwa.
Dit is het 'Honjo Life Safety Learning Center'.
Schoolkinderen leren hier over natuurrampen.
Dan kan ik het ook leren.
Dit is Tamora-san.
Hier beleef je de sterke winden die je in een echte tyfoon zou voelen.
Oké.
Tamora-san weet duidelijk dat ik al aardbevingen heb meegemaakt...
...en gaat meteen door naar de tweede fase...
...van het rampenoverlevingshandboek: tyfoons.
- En ook heel, heel harde regen. - Oké. Niet echt wat ik had verwacht.
Ik lees altijd de weersverwachting...
...maar hier moet je schijnbaar overal op voorbereid zijn.
Daar horen laarzen bij.
De veiligheidsuitrusting die ik krijg, zou ik in het echt niet hebben.
Masa. Heb je dit al eens gedaan?
- Toen ik heel jong was. - Nou, hij leeft nog.
Daar gaan we.
Goed.
- Oké. - Die man geniet pas van rampen.
We gaan.
Albo en Masa zijn inderdaad niet te vertrouwen.
Maar ik laat me niet overspoelen, dat plezier gun ik Tamora-san niet.
Waarom is hij zo blij?
- Klaar? - Kijk omlaag.
En hou je stevig vast.
Er komt 'n wind van 30 meter per seconde en 'n regen van 50 millimeter per uur aan.
Drie, twee, één, gaan.
Eugene: Het is hun menens.
Eugene: Masa, trek je het een beetje?
Masa: Ik hoor je niet.
Ik heb m'n eigen stunts gedaan. Dat weet iedereen.
Cruise en Levy staan erom bekend dat ze hun eigen stunts doen.
Voelt een tyfoon zo aan?
Ik had ook een stuntman kunnen vragen. Dat had niemand gemerkt. Met een bril op.
Hij is zo blij.
Maar ik heb het zelf gedaan, daarom werk ik.
Het was veel intenser dan ik had gedacht.
Als je je aan niets kunt vasthouden, sayonara, nietwaar?
En helaas is er gewoonlijk geen Tamora-san bij die je glimlachend helpt.
Tokyo is een heel grote stad met ongelofelijk veel inwoners...
...waar natuurrampen plaatsvinden.
Ze maken van alles mee en toch zijn de mensen er heel kalm.
Er gebeurt van alles om ze heen, maar ze leven onverstoord door.
Ik vind dat echt geweldig.
Na de tyfoon overleefd te hebben, ga ik uit eten met Cyber Bunny.
We willen ons ontspannen, van het eten genieten en niet aan natuurrampen denken.
Het wordt nogal druk.
Tokyo is een verhaal van twee steden...
...een fascinerende fusie van traditie en hightech.
Nu ik het verleden heb onderzocht, verken ik graag het modernistische heden.
Het zijn net 12 verdiepingen van videoverkeersborden.
Heb je zoiets ooit eerder gezien?
Dit is een van de spannendste wandelingen naar een etentje...
...die ik ooit heb meegemaakt.
Je kunt heerlijk eten in de Japanse hoofdstad.
Er zijn hier meer restaurants met Michelinsterren dan waar dan ook.
En hier in het restaurant Sagaya...
...is mij een perfecte combinatie van technologie, eten en kunst beloofd.
Konnichiwa. Fijn je weer te zien.
- Cyber Bunny, mijn hemel. - Wat vind je ervan?
Ik heb nog nooit zoiets gezien.
We eten samen met...
- Erica. - En Chris.
In dit restaurant komen mensen...
- ...en je eet met wie er maar...
- Vreemden. - ...is.
- Het is heel fijn om jullie te ontmoeten. - Het wordt leuk.
Gemeenschappelijk eten gebeurt steeds meer in de restaurants in Tokyo.
Hoi, Eugene. Aangenaam.
Hoe ze hierop gekomen zijn?
Dat legt Saka, van het ontwerpteam, gelukkig nu voor me uit.
...Muurbloem, een bijzondere kamer...
...waar je multizintuiglijk in een van onze kunstwerken kunt eten.
Wauw, wat een idee. Wat zit erachter?
Als de schotels komen, zie je dat de wereld in de schotels...
...zich uitspreidt en openvouwt op tafel en in de hele kamer.
Wat spannend.
In ruim 92 procent van deze stad is geen groen.
De oplossing zou niet Tokyoser kunnen zijn:
Boots in een binnenruimte de natuur na.
Kijk, een vogeltje.
- Dat eet je. - Als je hem vangt.
- Ben je een foodie? - Ik eet graag.
Maar geen exotisch eten. Ik eet geen sushi bijvoorbeeld.
- Nooit gegeten? - Nee.
Omdat het rauw is?
Dat doe ik niet. Leg het op het vuur. Lekker doorbakken, graag.
Ik ben de uitzondering. Miljarden mensen zijn er dol op.
Het ligt aan mij. Ik ben de vreemde eend in de bijt.
Misschien moet ik het erop wagen en...
Hier wordt iets neergezet.
Dit is een sashimicompositie.
Het is gemaakt met zee-egel.
Rechts ligt een Japanse zeepaling.
Kijk naar de ruimte om je heen, er vloeit water over tafel.
Waar jullie borden liggen, gaat het water uiteen.
Ik vind het moeilijk om me te concentreren...
...op die prachtige visuals omdat ik m'n gastheren niet wil beledigen.
Wacht niet op mij.
Echt, wacht niet op mij.
Vandaag is de dag dat je iets nieuws probeert.
Als iedereen van sushi kan genieten, dan kun jij het ook, Levy.
Ik proefde het en het viel wel mee.
Niet slecht.
- Niet slecht? - Nu iets anders. Vooruit.
Dat is lekker. Ik dip het hierin.
Dit is lekker. Dat eet ik. Nu dit.
- Op nieuwe dingen proberen. - Ik word graag uitgedaagd.
Dat is goed voor me.
Als ik niet word uitgedaagd, gebeuren dit soort dingen gewoon niet.
De bloemen veranderen.
- Er zit vis in deze rivier. - Kijk, nieuwe bloemen.
Wat is dit bijzonder.
Het schept een band met andere mensen in de ruimte...
...die je anders niet zou tegenkomen.
We lijken nu wel oude vrienden.
Nou, dit is echt ongelofelijk.
Van immersief eten tot eeuwenoude tempels...
...is het net alsof deze complexe stad zich langzaam aan me openbaart...
...laag voor laag.
Ik dacht dat ik alles na aankomst nog vreemder zou vinden...
...maar ik merk dat ik me hier meer op m'n gemak voel dan ik had gedacht.
Ik heb mezelf verrast met m'n culinaire avontuurlijkheid.
Ik heb zelfs met succes rauwe vis onder ogen gezien.
Maar vanochtend hoorde ik dat Japanners ook heel goed zijn...
...in iets wat ik als eenvoudig eter graag verorber.
M'n zoon Daniel...
...zei dat hij de lekkerste sandwich met eiersalade van z'n leven...
...hier in Tokyo heeft gegeten. Daar ben ik naar op zoek.
Je vindt ze overal, zeggen ze, maar vandaag niet.
Na auto's en elektronica zijn ze nu ook goed in 't belangrijkste:
de sandwich met eiersalade.
Ziet er goed uit.
Is er alleen eiersalade?
Het spel is uit.
Arigato. Bedankt. Dit vindt m'n zoon vast leuk.
Ik eet m'n hele leven al eiersalade.
Dit is zo'n bijzonder moment. M'n moeder maakte elke zondag een brunch.
Dat was ook zo mooi.
Wat een grote sandwich.
Ik maak eiersalade klaar net zoals m'n moeder dat vroeger deed...
...en ik heb er eigenlijk altijd wel trek in.
Wauw, wat lekker.
Het was heerlijk...
...maar zelfs ik kan dit niet het laatste laten zijn wat ik meemaak in Tokyo.
Dit is een straat vol restaurants. Het is het ene na het andere.
Ik zoek weer...
...iets traditionelers.
Dit is de eerste keer dat ik sumo zie sinds ik hier ben.
Voor ik wegga uit Japan, moet ik hun nationale sport hebben gezien.
Sumo stamt uit het jaar 23 voor Christus...
...en is een typisch Japanse kunstvorm.
Weet je wie me echt kan vertellen wat sumo is?
Eugene.
Een Ier.
- Hoi. - Hoi. Welkom in het sumo-dohyo.
Je bent duidelijk geen Japanner.
Nee, maar ik werd 20 jaar geleden verliefd op Japan en daarom woon ik er nu.
En ik hou me al 20 jaar op alle mogelijke manieren bezig met sumo.
Goh, dus ook John was zo gek op deze stad dat hij er is komen wonen.
Ik weet heel weinig van deze sport. Waarom bestaat hij?
Eerst traden de sterkste kampioenen uit het hele land samen op voor de keizer.
In de eerste wedstrijd stierf de verliezer.
Het was echt een begin van leven of dood.
- Wil je klappen zien vallen? - Van een afstandje wel.
Onegaishimasu.
Dat zijn grote jongens. Echt.
Eugene. Een wedstrijd begint zo:
twee worstelaars hurken en klappen in hun handen.
Als ze tegelijk klaar zijn, beginnen ze.
Je voelt de impact en de kracht van deze mannen.
Ik vermijd liever geweld, hoe dan ook. Ik wil er niet zo dicht op zitten.
Als je de ander de ring uitduwt of als hij het oppervlak raakt...
...met een ander lichaamsdeel dan z'n voeten, verliest hij.
De scheidsrechter moet zorgen dat het gevecht soepel verloopt.
- Wil je het proberen? - Ik? God, ja hoor.
Je moet drie woorden kennen.
- Het eerste is matta nashi. - Matta nashi.
Matta nashi.
Matta nashi betekent: beginnen.
Hakkeyoi. Hakkeyoi. Niet stoppen, doorgaan.
Dat zeg je als ze niet echt vechten en het te traag wordt.
Yoi, hakkeyoi.
Wat je het meest hoort, is nokotta.
Nokotta, nokotta... 'Je doet nog mee. Het is niet over.'
- N... - Nokotta, nokotta.
Matta nashi.
- Het eerste. - 'Hattenoi.'
Hakkeyoi.
Wat was het?
En het laatste woord?
No...
Noko...
Nokotta.
Perfect.
Ik drink even wat voor we weer naar binnen gaan, want ik krijg vast een dreun van ze.
Goed. Oké. Goh, dit is best leuk.
En dan ben ik klaar voor de ring.
Matta nashi.
Je moet zelfvertrouwen uitstralen.
- Jij bepaalt wat er gebeurt. - Ik laat zien wie de baas is.
De aanwijzingen houden daar niet op.
John doet alsof hij Scorsese is.
In je handen heb je een gunbai. Dit is een oorlogswaaier.
Daarmee wijs je de winnaar aan en zeg je shobu ari.
Shobu ari.
- Meer, meer. Bozer. - Shobu ari.
- Iets minder boos. - Shobu ari.
- Precies. - Ga nu maar weg.
Dat klinkt goed.
Matta nashi.
Hakkeyoi.
Nokotta, nokotta. Nokotta, nokotta.
Al is het een andere taal...
...ik ging helemaal op in de woorden die ik zei.
Nokotta, nokotta. Nokotta.
En de twee sumo-mannen snapten het belang van wat ik zei.
Nokotta, nokotta.
Shobu ari.
- Dat was geweldig. - Ja, echt?
- Echt. Dat was perfect. - Eng genoeg?
Ik voelde dat de worstelaars in de ring me respecteerden en vreesden.
Slechts weinig scheidsrechters vestigen de aandacht op zich...
- ...maar ik zie jou dat wel doen. - Nou, bedankt, John.
Dat is een groot compliment.
Hakkeyoi.
Ik snap wel waarom John en anderen verliefd op Tokyo geworden zijn.
Nokotta, nokotta.
Sumo is een visueel schouwspel dat eerst eenvoudig lijkt...
...maar als je erin opgaat, vind je er veel meer in.
En dat geldt ook voor de stad.
Wauw, niet te geloven.
Op weg naar m'n hotel, na twee worstelaars bedwongen te hebben...
...heeft Tokyo nog een uitdaging voor me:
de straat van de ene naar de andere kant oversteken.
Kijk dan. Dat is nogal wat.
Wat veel mensen. Het is net Times Square, maar dan tien keer zo veel.
Bij Shibuya, het drukste kruispunt ter wereld...
...begint het spitsuur als de zon opkomt en duurt dan de hele dag.
Eens kijken hoe het werkt voor ik me erin stort.
Bij elk groen licht steken drieduizend voetgangers over.
Nu ik er een paar dagen ben, denk ik...
...dat als het de andere 2999 mensen lukt, het mij ook kan lukken.
Ik volg de menigte. Kom mee.
Zie je mensen tegen elkaar opbotsen? Wat wonderbaarlijk georganiseerd.
Het lijkt wel of ik met heel Toronto de straat oversteek.
Ik zat met drie dingen toen ik hier kwam: de cultuur, de taal en het eten.
Cultuur: echt geweldig.
Taal: had ik geen problemen mee.
Eten: ik moet er nog wat aan wennen, maar dat komt nog wel.
Ik ben het Shibuya overgestoken. Dit is echt ongelofelijk mooi.
Het is moeilijk om in woorden uit te drukken...
...wat er nou precies zo aangenaam is aan deze stad.
Het is een ingewikkeld land. Met het verleden en het heden.
Ik neig naar het een noch het ander.
Toch vond ik een middenweg tussen deze twee dingen...
...waar ik me erg op m'n gemak voelde.
M'n zoon Daniel zei: 'Als je naar Tokyo gaat...
...wil je er telkens weer naartoe.'
Om alle lagen te pellen waaruit Tokyo bestaat...
...heb ik nog wel een bezoek of twee nodig.
Dus, die jongen had gelijk.
Vertaling: Marc de Jongh