กาลครั้งหนึ่งนักปราชญ์ผู้ยิ่งใหญ่ ได้กล่าวไว้ว่า "โลกคือหนังสือเล่มหนึ่ง
และผู้ที่ไม่เคยเดินทาง เปรียบเหมือนคนที่อ่านหนังสือเพียงหน้าเดียว"
บอกเลยว่า
ผมอ่านมาแล้วสองสามหน้า แล้วก็ไม่ค่อยอินกับเล่มนี้เท่าไหร่
มีหลายเหตุผลที่ทําให้ผมไม่อยากเดินทาง
เวลาที่หนาวเกินไป
ผมจะไม่สบายตัว
ว่ายในทะเลน้ําแข็งแบบล่อนจ้อนเหรอ
- ใช่ - ชวนทําอะไรน่าสนุกจัง
แล้วถ้าร้อนเกินไปล่ะ ผมก็ไม่สบายตัว
ผมวิ่งไวขนาดนั้นไม่ได้
- แต่ผม 75 แล้ว - ให้ช่วยไหม
ไม่ต้อง ผมเอาอยู่
และมันอาจถึงเวลาที่ผมต้องเปิดโลกสักที
พระเจ้าช่วย
เป็นการล้วงก้นช้างครั้งแรกของผมเลยนะเนี่ย
ส่วนที่เยี่ยมก็คือ
ผมจะได้พักในโรงแรมเลิศหรู
โอ้โฮ อลังการจริงๆ
ประเด็นคือผมเองก็ยินดีที่จะออกสํารวจโลกด้วย
- เดินระวังนะครับ - เสียวจริง
- ภูเขาสวยนะ - นั่นภูเขาไฟครับ
ภูเขาไฟเหรอ
โลกที่ผมเลี่ยงมาตลอดชีวิต
เซดี้
คุณพระช่วยๆ คุณพระช่วย
แค่รอดมาได้ก็บุญแล้ว
นี่จะเป็นครั้งสุดท้ายที่ผมกระดก วอดก้าห้าป๊อกกับคนฟินแลนด์
ผมอยู่ที่นี่ สุดขอบตะวันตกของยุโรป
เมืองในยุโรปที่ใกล้อเมริกาเหนือมากที่สุด
และเป็นเมืองที่ผมไม่รู้จักเลยสักนิด
(ลิสบอน)
ผมรักยุโรป
ผมเคยไปโรม ลอนดอน แล้วก็ปารีส
และเราเหมือนจะรู้อะไรมากมาย เกี่ยวกับเมืองพวกนั้นกันแล้ว
ผมปักหมุดลิสบอนบนแผนที่ยังไม่ได้เลย พูดออกมามันก็อาย
แต่ผมได้ข่าวว่า มันเป็นนครที่แดดจัดที่สุดในยุโรป
จะใช่เหตุผลที่ช่วงหลังๆ นักท่องเที่ยวมากันมากขึ้นสองเท่าไหมนะ
ขณะที่อยู่ที่นี่ผมจะพยายามค้นหาคําตอบ
ว่าพวกเขารู้อะไรที่แน่นอนว่าผมไม่รู้
รถผมหรือเปล่านะ
ผู้มาต้อนรับผมสู่ลิสบอน คือไกด์ท้องถิ่นหน้าหยก เบอร์นาโด
รถของเขานั้นดูเป็นฮอลลีวูดรุ่นเดอะ มากกว่าหนวดเขาเสียอีก
- สําหรับผมเหรอ - ใช่ครับ สําหรับคุณ
- ไปกันเลย - ไปเลยนะ
เอาละเบอร์นาโด เล่าเรื่องลิสบอนให้ฟังหน่อย
มันมีอายุมากกว่าโรมเกือบ 400 ปีครับ
อายุมากกว่าโรมเกือบ 400 ปีเหรอ
ถ้ามีแต่คุณปู่ที่จําได้ ที่นี่ก็เรียกว่าโบราณแหละ
เมืองนี้อยู่มานานกว่า 3,000 ปีแล้ว
มันสวยจริงๆ
ใช่ครับ
การที่มันตั้งอยู่บนปากมหาสมุทรแอตแลนติก
ทําให้มันกลายเป็นเมืองท่าสําคัญ ในการค้าระหว่างยุโรปและแอฟริกา
นี่เป็นจัตุรัสหลักของเราครับ เป็นแหล่งค้าขายในสมัยก่อน
งั้นเรือก็จะเอาสินค้าเข้ามาที่นี่
การซื้อขายก็จะดําเนินอยู่ในจัตุรัสนั้น
ถูกต้องครับ
ในขณะที่ยุคทองของลิสบอนอยู่ในศตวรรษที่ 16
มันยังเป็นเมืองที่มีอิทธิพลอย่างเงียบๆ จนถึงยุคสมัยใหม่
อันที่จริงในสงครามโลกครั้งที่สอง มันได้รับฉายาว่า "เมืองแห่งสายลับ"
เมื่อทั้งนาซีและฝ่ายสัมพันธมิตร ต่างมีปฏิบัติการลับที่นี่
อีกอย่างลิสบอนยังได้ชื่อว่า เป็นเมืองแห่งเนินเขาทั้งเจ็ด
ดูเหมือนจะมีเนินเขา มากกว่าเจ็ดแห่งในเมืองนี้นะ
แล้วถนนทุกเส้นที่เราขับก็เป็น เอ่อ หินกรวด
ครับ
หวังว่าเบอร์นาโดจะรู้จักหมอจัดกระดูกเก่งๆ นะ
- เรามาถึงแล้วครับ ยูจีน - อ้า
ที่ตั้งอยู่บนยอดเขาชื่อดังแห่งหนึ่งนั้น
คือโรงแรมของผมที่เป็นพระราชวังเก่า
ซึ่งมีขุนนางไฮโซเป็นผู้อาศัยที่โด่งดังที่สุด
- ยินดีต้อนรับ คุณเลวีย์ - หรูมาก
ผมดูแต่งตัวด้อยไปเลย
ผมควรให้ทิปคนคนนี้หรือท้าประลองกับเขาดี
ที่นี่ดูดีเอามากๆ
การตกแต่งภายในของพาลาซิโอ สะท้อนให้เห็นรสนิยมของท่านเคานต์
ผู้ซึ่งนิยมสิ่งที่ไม่ได้จัดว่าน้อยแต่มาก
เราอยากจะอนุรักษ์ ความเป็นพระราชวังเก่าไว้ให้ได้มากที่สุดค่ะ
ผู้จัดการโรงแรม มาร์การิด้า ให้ผมพักในห้องรอยัลสวีท
ที่ซึ่งผมจะได้พักผ่อนเอนกาย ท่ามกลางโบราณวัตถุลํ้าค่า
งดงามเหลือเกิน
อยู่ที่นี่ผมรู้สึกสบายใจ เหมือนอยู่ในร้านขายกระเบื้อง
เสียวว่าจะทําอะไรสักอย่างแตก
ทุกสิ่งที่คุณเห็นอยู่นี้ ล้วนสั่งทําโดยท่านเคานต์แห่งเวฆิเด
- ท่านเคานต์แห่งเวฆิเด - เวฆิเด
ชาวยิวอย่างผมออกเสียงได้ง่าย
- เสียง... เราใช้กันทั่วไป - ใช่ค่ะ
- เลยออกเสียงได้ไม่ยาก - มีไม่กี่ภาษาที่ใช้...
- จริงค่ะ - เนอะ
ทุกอย่างเป็นผลงานของเขาหมด ปูนปั้นบนเพดาน งานไม้
เขาเป็นคนร่ํารวยแล้วก็อยากโอ้อวดมันออกมา
นี่สินะนิยามของคําว่าห้องน้ํา
- งานปูกระเบื้องสวยมาก - ใช่ค่ะ
ว่ากันว่าโรงแรมก็คือบ้านหลังที่สอง
ถ้าบ้านหลังที่สองของผมหน้าตาแบบนี้นะ
ผมก็คงจะแฮปปี้ที่สุดในโลก
แล้วบนกําแพงนั่นใครครับ
เธอเป็นราชินีโปรตุเกส ที่ได้อภิเษกสมรสกับกษัตริย์ในอังกฤษค่ะ
และในโปรตุเกสเรามีวัฒนธรรมการดื่มชา
เธอนี่แหละค่ะเป็นคนนําชาเข้าไปในอังกฤษ
เป็นข้อมูลที่ดีมากๆ เลย
คุณบอกคนอื่นๆ ได้ไหมว่าคุณได้ยินมาจากผม
- ได้สิคะ ได้ - ได้นะ โอเค
- ฉันจะบอกคนอื่นๆ ว่ารู้มาจากคุณ - น่าจะฟังดูดีมากๆ
ผมจะได้อ้างว่าตัวเองเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านชา
- เชิญก่อนเลยค่ะ เดินระวังด้วยนะคะ - ตายแล้ว
แต่ผมก็ยังรู้เรื่องเกี่ยวกับลิสบอนน้อยมากๆ
ไม่น่าเชื่อเลย
ครับ ผะ ผม... ผมมองลงไป
- ไม่ทันได้นึก... - โอเคไหมคะ
ว่าอยู่ใกล้ขอบระเบียงขนาดนี้
กลับเข้าข้างในกันดีกว่า
ที่ผมรู้แน่ๆ ก็คือผมมีความสุขที่สุด เมื่อเท้าผมอยู่บนพื้นแห้งๆ
แต่มาร์การิด้าบอกว่า การจะชื่นชมเมืองชายทะเลแห่งนี้
ผมต้องแล่นเรือไปตามแม่น้ําทากัสอันยิ่งใหญ่
ผมเลยออกมากับลุยซ่า ไกด์ของผม
- โอเค - ฉันอยากแนะนําให้คุณรู้จัก
กัปตันเรือ แองเจโล
สวัสดีครับ แองเจโล
- ยินดีต้อนรับครับ ชอบเรือไหม - เอ่อ ครับ
- นี่เป็นการนั่งเรือใบครั้งแรกของผม... - ครับ
แต่ไม่เห็นมีลูกเรือเท่าไหร่เลย
ครับ คือว่าเราต้องขอแรงคุณ
คืองี้นะ ผม... ผมจะทําเท่าที่ทําได้
แองเจโลไม่รู้ซะแล้วว่าผมอ่อนด๋อยแค่ไหน
ช่วยผมเอาเชือกออกทีได้ไหม
- เอาเชือกออก - เชือก
มีคําเรียกแบบชาวเรือไหม หรือก็เรียกว่าเชือกนั่นแหละ
- เชือกครับ - เข้าใจละ ตามนั้น
กางใบเรือดีกว่า
ใบเรือ กางออก!
ไม่ครับ เราต้องจัดการเอง
- มากับผม - จะให้ผมขึ้นไปเหรอ
- ได้ ไม่สนเรื่องคุมเรือเลยสินะ - ไม่เป็นไรครับ ไม่ต้องห่วง
ทีนี้ก็ฉิวเลย
มีเรือแล่นผ่านหน้าเราไปด้วย
- ไม่ต้องห่วงครับ - ไม่ต้องห่วงพวกเขาเหรอ
- ไม่ครับ ไม่ต้องห่วง - ก็แค่คนเองอะนะ
เป็นงานที่ยอดไปเลยใช่ไหม
ก็ใช่ ถ้าคุณไม่ห่วงชีวิตตัวเองเท่าไหร่
ปาฏิหาริย์จริงๆ ที่ผมสามารถ นําเราออกมาจากท่าจอดเรือได้อย่างปลอดภัย
ดูสิว่าตอนนี้มันสวยขนาดไหน
นี่คือที่ที่ดีที่สุดในการเที่ยวชมลิสบอน
คุณจะมองเห็นเมืองเก่า เนินเขา... เนินเขาชื่อดัง
แล้วก็จะเห็นรูปปั้นตรงนี้ด้วย
เราเรียกรูปปั้นนี้ว่าพระคริสตเจ้า
แน่นอนว่าพอมองดูแล้ว คุณคงนึกถึงประเทศอื่นใช่ไหม
- น่าจะเป็นบราซิล ใช่ - บราซิล ใช่เลยค่ะ
รู้ไหมคะ พระคาร์ดินัลแห่งลิสบอน ไปเยือนริโอในยุค 1930
แล้วก็ประทับใจกับรูปปั้นพระคริสต์ผู้ไถ่
พอกลับมาเขาก็อยากสร้างอะไรที่คล้ายๆ กัน
อ้า แล้วทางนี้อะไรครับ
ชื่อแรกคือสะพานซาลาซาร์ มันทําให้คุณนึกถึงอะไรไหม
ครับ มัน... แน่นอนว่าต้องเป็น สะพานโกลเดนเกตในซานฟรานซิสโก
มันมีเหตุผลอยู่นะคะ ดูสิ
เพราะลิสบอนมีอีกอย่างที่คล้ายกับซานฟรานซิสโก
ก็คือแผ่นดินไหว
ความจริงแล้วเมืองส่วนใหญ่ ต่างถูกทําลายในแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ ปี 1755
แล้วก็ต้องมีการสร้างใหม่
เอาละ เราจะลอดสะพานแล้ว
พอเป็นเรื่องการออกแบบสะพาน
พวกเขาจ้างคนอเมริกัน ให้ช่วยทําให้มันไม่พังเพราะแผ่นดินไหว
เหมือนสะพานในแคลิฟอร์เนีย
รู้ไหมคะ จากลิสบอน
คุณจะเห็นสิ่งเล็กๆ น้อยๆ ในโลกทั้งใบ ได้จากในเมืองเดียว
เส้นขอบฟ้าของลิสบอนมีความเป็นสากลชัดเจน
และเป็นศูนย์รวมของวัฒนธรรมโลกมาช้านาน
นี่คืออนุสาวรีย์ที่สร้างขึ้น เพื่อเฉลิมฉลองในสิ่งที่หลายคนไม่รู้
จาก ณ จุดนี้เลย ที่กะลาสีเดินทางออกจากลิสบอน...
- ครับ - เพื่อค้นหาโลกใหม่
ในช่วงศตวรรษที่ 15 และ 16
ชาวโปรตุเกสพบเส้นทางเดินเรือ ไปยังอินเดีย บราซิล จีน และญี่ปุ่น
และทันใดนั้นผู้คนมากหน้าหลายตา และสินค้าแปลกใหม่ก็เริ่มเข้ามา
และลิสบอนก็กลายเป็นเมืองที่ร่ํารวยที่สุดในยุโรป
เมืองที่ผมไม่รู้ด้วยซ้ําว่าอยู่ตรงไหนในแผนที่
กลับช่วยวาดแผนที่ซะงั้น
จนทุกวันนี้ชาวโปรตุเกสก็ยังชอบที่จะสํารวจโลก
เราชอบไปต่างถิ่น สัมผัสประสบการณ์ที่แตกต่าง
ว่าแต่คุณล่ะ ชอบเดินทางเหมือนกัน...
ผม... รู้ไหม
- การผจญภัยกับผมคือซี้กันเลย ลุยซ่า - เยี่ยมค่ะ
- สํารวจโลกอะไรแบบนั้นน่ะ... - อืม
ผมทําประจํา
งั้นคุณก็เหมือนคนโปรตุเกส
จะบอกว่าผมมีความเป็นโปรตุเกสในตัวก็ได้
ผมโกหก
มันแค่ดูเหมือนว่าเธอจะตื่นเต้นมาก ที่ได้อยู่กับคนชอบผจญภัย
สงสัยจะเล่นใหญ่ไปหน่อย
ผมไม่ได้ชอบผจญภัยสักนิด
ถึงได้ต้องแสดงยังไงล่ะ
ถ้าปกปิดความไม่เอาไหนระดับนั้นได้ รางวัลออสการ์ต้องเข้าแล้ว
หลังจากเหนื่อยกับการเป็นกัปตันมาทั้งวัน
สิ่งหนึ่งที่ผมไม่จําเป็นต้องเสแสร้ง คือความรักในค็อกเทล
และเมนูพิเศษของโรงแรมก็เป็นธีมทะเล
อ๋อ ตั้งใจจะให้เป็นเรือสินะ
เข้าใจแล้ว เรือใบ
อูย รสดี
เครื่องดื่มในคําคืนนี้มาพร้อมดนตรีสด
นี่คือการตอบโต้ความหดหู่ ของคนลิสบอน เรียกว่าฟาโด
เดิมทีมันเป็นเพลงของกะลาสี ซึ่งตอนนี้ก็ถือว่าผมเป็นอยู่
คืนนี้มันถูกขับร้องโดยบุคคลเลื่องชื่อ
จงเรียกเขาว่าโบโน่แห่งฟาโด
ยินดีที่ได้รู้จักครับ เป็นไงบ้าง ผมชื่อเฮลเดอร์
- เฮลเดอร์ - เฮลเดอร์
ดนตรีนี้มีที่มายังไงครับ
นักร้องฟาโดคนแรกคือผู้หญิงคนหนึ่ง ชื่อว่ามาเรีย เซเวร่า
และเธอเป็นโสเภณี เคยเล่นกีตาร์ด้วย
- โสเภณีเหรอ - ใช่ครับ
เป็นประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจมาก
นึกไม่ถึงเลยว่าจะเป็นโสเภณี
ที่ เอ่อ คิดค้นแนวเพลงนี้ขึ้นมา
แต่ก็ควรต้องให้เครดิตเธอ
ซึ่งเธอคงปฏิเสธไม่รับในตอนนั้น
สมัยนั้นน่าจะรับแต่เงินสด
มันมีโน้ตเพลงที่ยาวและยืดเยื้อ
ให้ตาย การจะร้องเพลงฟาโด ต้องใช้พลังเสียงมาก
คุณเป็นนักดนตรีเหรอ
- เพื่อ... - เล่นเครื่องดนตรีบางอย่างใช่ไหม
- อย่างเอ่อ... - เล่นได้แย่นะ
เล่นอะไรครับ
- กีตาร์ - กีตาร์เหรอ
เอ่อ อีกไม่กี่วันเราจะไปคลับฟาโดอีกแห่ง
ลองมาเล่น... ร่วมกับวงเราหน่อยไหม
เขากรุณามากที่ชวนให้ผมไปร่วมเล่น
แต่การจะเล่นกีตาร์ไปกับเขา...
ผมได้ทําโชว์เขาพังแน่
ผะ ผมไม่รู้ว่าจะเล่นกับคุณ...
- ก็แค่ลองดู - ได้ไหม
เอ่อ เอิ่ม
ผมไม่อยากทําเขากริ้ว ด้วยการเล่นผิดคีย์ผิดจังหวะ
ผมไม่ได้จับกีตาร์มาหลายปีแล้ว
และเชื่อเถอะ ผมไม่อยากขายหน้าในที่สาธารณะ
แต่บางทีการขึ้นเวทีกับเฮลเดอร์
อาจเป็นการเดินทางค้นพบตัวเองที่ผมควรต้องทํา
เป็นอีกหนึ่งใน 220 วันที่แดดสดใส ในแต่ละปีของลิสบอน
และไม่น่าแปลกใจที่ผมจะกระวนกระวาย ในการลองทําสิ่งใหม่ๆ
และท้องผมมันก็สื่ออย่างนั้น
แต่ที่แห่งนี้เป็นแหล่งรวมนักชิม
ผมจึงจะเข้าเมืองไปลิ้มลองของอร่อย
แต่ต้องเข้าเมืองไปให้ได้ก่อน
ระบบโดยสารที่โดดเด่นที่สุดของลิสบอนคือรถราง
อย่ามองผมผิดไปนะ ไม่มีใครชอบออกกําลังกายมากกว่าผมอีกแล้ว
แต่แค่มันมีเนินเขามากเกินไป
ด้วยแรงบันดาลใจ จากรถกระเช้าไฟฟ้าในสหรัฐอเมริกา
แรกเริ่มรถรางนี้จึงถูกเรียกว่าอเมริกาโนส์
ผมไม่เคยนั่งรถรางมาก่อน
ในโทรอนโตเรามีรถรางไฟฟ้า แต่ไม่ใช่รถรางแบบนี้
ผมนิยมโดยสารยานพาหนะที่ปราศจากดราม่า
- ผมว่าเราเจอปัญหาเข้าแล้ว - เจอปัญหาเหรอ
มีรถจอดไม่ดี
นี่มัน... ผมต้องลงมืออะไรสักอย่างแล้ว
มีรถจอดอยู่ตรงนี้ จอดชิดรางเกินไป
ไม่นึกเลยว่าจะได้เจอสถานการณ์ฉุกเฉินแบบนั้น
- ก็ขับไปเลยสิ - ไม่ได้ครับ มาเถอะ
ถ้าเป็นผมนะ ผมจะพุ่งมุดไปเลย
เสยหน้ารถซะเลย
ทําแบบนั้นไม่ได้เหรอ
- ขับไปเลยไม่ได้หรือไง - ไม่ได้ครับ
- ผมจะกลายเป็นคนผิด - แต่หมอนั่นวอนเอง
เจอแบบนี้บ่อยไหม
มัน... ครับ ก็บ่อย
รถคันนั้นควรโดนปรับ แล้วถ้ายังไม่ย้ายก็ต้องโดนลากออกไป
ทุกอย่างมีทางออก นั่นแหละแฮปปี้เอนดิ้ง
เสียดายที่ผมไม่ว่างรอดูความยุติธรรม
ดูเหมือนว่าผมจําเป็นจะต้องเดินเท้า เพื่อตามหาของกินสินะ
ยูจีน ฉันลุยซ่าค่ะ
- ลุยซ่า ดีใจที่ได้เจอครับ - ฉันมีหน้าที่ดูแลสวัสดิภาพของคุณ
ในไม่กี่ชั่วโมงข้างหน้า
อะฮ้า
ดูแลของที่จะตกลงไปในท้องผม
และฉันอยากให้คุณเรียนรู้ ว่าทําไมเราถึงชอบอาหารในโปรตุเกส
ที่เราชอบอันดับแรกคืออาหาร รองลงมาก็อาหาร อันดับสามก็อาหารและดวงอาทิตย์
เข้าใจแจ่มแจ้งเลย
งั้นไปซื้อของ ที่ฉันจะเอามาทํามื้อเที่ยงให้คุณกันเถอะ
ลุยซ่าเป็นเชฟท้องถิ่นที่เปิดคลาสสอนทําอาหาร
ที่นี่เป็นตลาดที่ดีที่สุดในลิสบอนค่ะ
ฉันมาที่นี่ทุกวัน เพราะอะไรรู้ไหมคะ
ฉันคิดว่าเรารู้จักประเทศและวัฒนธรรม
- ได้จากอาหาร - จริงครับ
และในลิสบอน เราให้ความสนใจอาหารนานาชาติ
เราเอารสชาติและเครื่องเทศมากมาย จากทั่วโลกมาไว้ที่โปรตุเกส
เครือข่ายการค้าขนาดใหญ่ของโปรตุเกส
นําเอาอาหารกลับมาจากที่ต่างๆ เช่น แอฟริกา อินเดีย และตะวันออกไกล
- ผมได้ยินมามากเกี่ยวกับซอสพิริพิริ... - ว้าว
ในฐานะหนึ่งในอาหารโปรตุเกสรสเลิศ
คุณต้องชอบซอสพิริพิริแน่ค่ะ
นักเดินเรือจากที่นี่ ค้นพบพริกขี้หนูฤทธิ์ร้อนแรงในโมซัมบิก
และได้คิดค้นพิริพิริขึ้นมา
เป็นภาษาสวาฮีลี แปลว่า "พริกๆ"
มันฉุนมากจนต้องย้ําชื่อ
- ดูจะรสจัดนะ มันเผ็ดไหม - ทุกอย่างเผ็ดมากค่ะ
- เผ็ดแบบควันออกปากเลยไหม - ใช่ค่ะ
รู้งี้น่าจะหัดพูดภาษาโปรตุเกสมา
ว่า "ผมเป็นประเภท ชอบซอสมะเขือเทศมากกว่า"
เมนูถัดไปเป็นอะไรที่คนท้องถิ่น ชอบมากกว่าพิริพิริเสียอีก
นั่นก็คือปลา
ปริมาณการบริโภค เป็นรองแค่ญี่ปุ่นและไอซ์แลนด์เท่านั้น
ปลาที่เราจะนํามาทําอาหารคือปลานั่นค่ะ
อุ๊ยตาย
ผมไม่เคยชอบตลาดปลาเลย
และผมว่าปลามันก็ไม่ชอบเหมือนกัน
ผมได้ยินนะ
เสียงกระซวก
โอย
เพราะงี้คุณถึงไม่เคยเห็นผมไปท่าเรือ
รู้เลยว่าสายตาของปลานั่นคงติดตาผม
ไปอีกหลายปี
แต่ตอนนี้มีบางอย่าง ที่ผมไม่ได้เตรียมตัวมาเจอเลย
ขอต้อนรับสู่บ้านหลังน้อยของฉัน
การทําอาหาร
เอาละค่ะ ยูจีน ตรงนี้เรามีวัตถุดิบทําซอสพิริพิริ
งั้นผมจะหั่นเจ้านี่
- ก่อนอื่นผมจะเฉือนมันแบบนี้ - ค่ะ
ต้องหั่นบางไหม
- ลอกเปลือกออกก่อนค่ะ ยูจีน - อ้อ ลอกเปลือกก่อนเหรอ
- ค่ะ - อ๋อ ได้
- ลอกเปลือกหัวหอม - ก็คนละวัฒนธรรมน่ะนะ
ผมแค่ชอบกิน ไม่ได้ชอบทํา เข้าใจใช่ไหม
เราเรียนรู้เกี่ยวกับคนอื่นได้มาก เวลาทําอาหาร ถูกไหม
คือผมกลัวว่ามันจะเลยเถิดน่ะสิ
เดตแรกของผมกับภรรยา
ตอนนั้นผมกําลังทําชา ผมเอาถุงชาใส่ในถ้วย
แล้วผมก็ใช้ช้อนรีดถุงชา
เธอบอก "คุณทําอะไรน่ะ"
ผมบอก "กําลังทําชาให้คุณไง"
เธอบอก "ต้องแช่เอาไว้ก่อนไม่ใช่เหรอ"
ผมบอก "มันหมายความว่าไง"
เราเลยทะเลาะกันเล็กน้อย นั่นแหละเดตแรกของเรา
แล้วง้อเธอยากไหมคะ
ไม่ ไม่ยากเลย
เธอหลงบุคลิกผมจะตาย
เธอคงรักคุณมาก
สุดท้ายแล้วน่ะนะ
คุณแต่งงานกันมานานเท่าไหร่
แต่งมา 45 ปีแล้วครับ
- ว้าว เยี่ยมไปเลยนะคะ - ใช่
แล้ว... ฉันคิดว่าของฉันนานที่สุดแล้ว
- แล้วคุณแต่งมา... - สามสิบแปดค่ะ
- สามสิบแปดเหรอ - ใช่
- ใกล้เคียงกันอยู่นะ - อืม
- ผมแซงไปเจ็ด - ค่ะ
ตอนนี้มันไม่มีประโยชน์ที่จะหย่า
- ไม่ - ไม่ มันไม่... ไม่มีความจําเป็น
อย่างที่ภรรยาผมบอก ใครจะมานั่งทําความรู้จักบ้านของอีกฝ่ายใหม่หมด
- ใช่เลยค่ะ - ถูกไหม
รู้ไหม ฉันต้องเขียนข้อความให้ภรรยาคุณละ
- เพราะฉันมั่นใจว่าเธอคงต้องอดทนกับคุณมาก - จริง
ลุยซ่าคิดได้สักทีว่าหน้าที่ที่ดีที่สุดที่ควรให้ผมทํา
คือกินของว่างและดูอยู่เฉยๆ
- พริกเหรอ - พริก
มะนาว
ซอสพิริพิริที่สมบูรณ์แบบ ความเผ็ดร้อนของพริกจะอ่อนลง
ด้วยส่วนผสมที่ละเอียดอ่อน ของมะนาว กระเทียม หัวหอม และเกลือ
และหลังจากที่ผมช่วยลงแรงในตอนท้าย...
- ได้หรือยัง - ได้แล้วค่ะ
ซอสก็เสร็จเรียบร้อย
ฉันจะหมักปลานะคะ
และตามธรรมเนียมของชาวโปรตุเกส
ลุยซ่าก็หยามเกียรติปลายิ่งกว่าเดิม
เอาปลาแช่นมด้วยแฮะ
- อะไร - คุณนี่เรื่องเยอะกว่าหลานๆ ฉันอีก
ผมเป็นคนกินยาก
- มันจะทําให้นิ่ม... - ทําให้ปลานิ่มเหรอ
- ทําให้ปลานิ่ม คุณกินดูก็จะรู้เอง - เหรอ
เธอมีความมั่นใจแบบสุดๆ ผมเลยเชื่อใจเธอมาก
น่ากังวลจัง
ปลา ซอสพิริพิริ แต่ระวังนะคะ
โอเค
แม่เจ้า สุดยอดไปเลย
เป็นมื้อที่อร่อยที่สุดที่ผมเคยกินในโปรตุเกสเลย
เยี่ยม ขอบคุณที่เชื่อใจฉันค่ะ
ผมไม่คิดว่าผมทําอาหารได้แย่นะ
ผมไม่ว่าอะไรที่โดนลุยซ่าชี้นิ้วสั่ง
- ดื่มให้กับปลา - ดื่มให้กับปลา
เห็นชัดว่าลิสบอนมีอิทธิพลแปลกๆ ต่อผู้คน
ผมไม่ได้แค่ลองสิ่งใหม่ๆ บางอย่างผมก็ชอบด้วย
จิตวิญญาณแห่งการผจญภัยของเมืองนี้ อาจซึมเข้าตัวผม
แต่ยังมีความท้าทายยิ่งใหญ่ที่ต้องเตรียมพร้อม นั่นคือขึ้นเวทีกับเฮลเดอร์
ผมยังต้องขัดสนิม
ผมไม่ได้จับกีตาร์มานานมาก
ถ้าฟังผมเล่นคุณอาจได้ยินโน้ตเพี้ยนบ้าง
แปลว่าบนเวที ผมอาจต้องทําหน้าหยีเยอะเหมือนกัน
โชว์ทั้งโชว์อาจจะออกมารันทดมาก เพราะการเล่นของผม
แต่ดนตรีฟาโดมันควรเป็นแบบนั้น ถูกไหม
ผมเลยดีใจที่จะได้มีส่วนร่วมในการตามหา
นักดนตรีที่ฝีมือดีกว่าที่จะขึ้นเวทีไปกับหมอนี่
นั่นแหละ ผมอาจต้องซ้อมยาวไปทั้งคืน
เช้าวันนี้ คีส์ เจ้าของโรงแรม พาผมไปเดินเล่นบนถนนที่ปูด้วยก้อนหิน
และเขารับปากว่าเวลาของผมจะคุ้มค่า
อรุณสวัสดิ์ครับ
- มีไสตล์เรียบหรู ชอบจริงๆ - เหรอครับ
ลูกชายผมต้องคลั่ง
- เสื้อผ้าแบบนี้แน่ - ถามจริง
คีส์เป็นชาวดัตช์ที่มาตั้งรกรากที่นี่กว่า 40 ปีก่อน
หลังจากออกท่องโลก
ผมมาอยู่ที่นี่
เพราะลิสบอนเป็นหนึ่งในสถานที่ ที่งดงามที่สุดในโลก
และด้วยความพยายามที่จะโน้มน้าวผม
เขาจึงหาทางเข้าเข้าถึงใจผมด้วยขนมอบ
ขอผมซื้อทาร์ตไข่หน่อยนะ
ทาร์ตไข่เหรอ
คุณพระ ผมรักสิ่งนี้
ทาร์ตไข่โปรตุเกสถือกําเนิดขึ้นมา
จากแม่ชีที่ใช้ไข่ขาวทาเสื้อคลุมแทนการลงแป้ง
ทําให้เหลือแต่ไข่แดง ให้นักบวชนําไปตีเป็นคัสตาร์ต
ขอพระเจ้าอวยพรนักบวช
อยากชิมจะแย่
ตามถนนทุกสายคุณจะเห็นกระเบื้องเยอะแยะ
โอ้
ในลิสบอนหรือโปรตุเกสจะเรียกว่าอะซูเลฮู
กระเบื้องเคลือบสีเหล่านี้ มีต้นกําเนิดมาจากชาวมัวร์
อะซูเลฮูเป็นคําภาษาอาหรับที่แปลว่า "หินขัด"
- กระเบื้องพวกนี้ยังคงผลิตที่ลิสบอนใช่ไหม - ใช่เลยครับ
อย่างกระเบื้องในโรงแรมเรา ก็เป็นแฮนด์เมดจากโรงงานเดิม
ที่ผลิตกระเบื้องมายาวนาน
ตอนนี้ผมเริ่มเห็นตัวตนของเมืองแล้ว
ซึ่งก่อนหน้านี้ไม่เห็น
ตระการตามาก
ยูจีน นี่น่าจะได้เวลาชิมทาร์ตไข่โปรตุเกสแล้ว
รู้ใจกันจริงๆ
- ชน - ชน
ให้ตาย
ทาร์ตนี่มันบ้าไปแล้ว
อร่อยล้ําสามโลก
ว้าว
นี่แหละเหตุผลที่ควรมาลิสบอน มากินทาร์ต
หมดเลยนะ
ผมยินดีอาสา เป็นหัวหน้าฝ่ายชิมทาร์ตไข่ของลิสบอน
แต่คีส์เตรียมการอื่นไว้ให้ผม
เขาแนะนําให้ผมไปเยี่ยมชม หนึ่งในโรงงานกระเบื้องที่เก่าแก่ที่สุดของเมืองนี้
ที่นี่ พวกเขาขึ้นรูป เผา เคลือบ และทาสีกระเบื้อง
มากถึงวันละ 20,000 ชิ้น
ผมนัดดิโอโก้เอาไว้
ผู้ซึ่งนําดีไซน์ร่วมสมัยมาสู่โลกของเซรามิก
ก็แค่ศิลปินผู้ล้ําสมัยมาเจอกันเท่านั้นเอง
- ผมดิโอโก้ครับ - ดิโอโก้
- ยูจีน - คุณนี่เอง
กระเบื้องของดิโอโก้ นําสีฟ้าขาวแบบอะซูเลฮูดั้งเดิมมาใช้
ที่หักมุมก็คืองานของผมจะดูโบราณ
แต่มันไม่ได้โบราณเลย
ผมเน้นที่ลวดลาย กับองค์ประกอบภายในลวดลายนั้น
- ครับ - ถ้าคุณดูที่ลวดลายตรงนี้
คุณจะเห็นว่ามันมีความเป็น สิ่งมีชีวิตเล็กๆ ไม่ก็ตัวการ์ตูน...
อ้อ งี้นี่เอง ผมเห็นละ
กระเบื้องรุ่นลิมิเต็ดเอดิชั่นของดิโอโก้ ขายได้ชิ้นละหลายร้อยเหรียญ
พวกเขาทาสีด้วยมือด้วยความเพียร
มานูเอลล่าคนนี้ คือผู้เชี่ยวชาญด้านการทาสีกระเบื้อง
เธอทํางานที่นี่มา 42 ปีแล้วครับ
สี่สิบสองเหรอ สุดยอดเลย
เธอถามว่าคุณอยากลองไหม ลองไหมล่ะ
- คุณควรลองดูนะ - ลองทาสีเหรอ ไม่รู้สิ
มันก็สมเหตุสมผลดี
ที่จะให้ผมละเลง บนดีไซน์อันล้ําค่าของเขาได้ตามใจ
- เข้าใจไหม - อ้อ ผมจะเริ่มตรงนี้
- นั่นแหละ - อย่างนี้เอง
ผมเริ่มต้นได้ดีกับกระเบื้องผม
ตัวผมเองยังแปลกใจเลย
เอ่อ... คุณทําได้ดีเลยนะเนี่ย
ผมจะทําให้มันท้าทายสําหรับคุณอีกหน่อย
เหรอ
แผ่นนี้จะมีเส้นสีขาว
ทํายังไงถึงจะลงสีรอบๆ เส้นขาวได้
- นั่น... - เป็นผมคง...
ให้คนอื่นทํา แต่...
- ผมจะทําอย่างนี้ ตรงนี้ - ดีครับ
พ่อผมเป็นศิลปินฝีมือดี เขาเคยวาดภาพล้อเลียนอะไรแบบนั้น
มือนิ่งๆ อยู่กับที่
- คุณพร้อมไหม - พร้อมเมื่อคุณพร้อม
ผมไม่ได้เชื้อนั้นมาเลย... จากพ่อ
ออกมาแย่นะ พังแล้วเนี่ย
ยีนนั้นหายไปไหนหมดไม่รู้
- เราออกผลงานร่วมกันแล้ว ยูจีน - ตามนั้น
- หวังว่าคุณจะชอบมัน - ว้าว
เขาเป็นคนมีพรสวรรค์มากจริงๆ
ตั้งแต่มาที่นี่ผมยังทําอะไรไม่เป็นชิ้นเป็นอันเลย
แต่หวังว่าการร่วมวงกันในค่ําคืนนี้ จะทําให้แสงสีสวยงามสาดส่องมาที่ผม
ต้องขออภัยล่วงหน้าเลย
ให้ตายสิ
ไม่เลวแฮะ
ไม่กี่ชั่วโมงถัดมาผู้คนก็มารวมตัวกัน
เพื่อชมหนึ่งในนักร้องฟาโด ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของโปรตุเกส
ผมสงสารพ่อหนุ่มคนนี้จังเลย
ผมว่าเขาไม่รู้ว่ากําลังเอาความซวยมาสู่ตัวเอง
และนักกีตาร์ชาวแคนาดาผู้ที่จะทําให้งานเสีย
- ยูจีน - สวัสดีค่ะ ยูจีน
- ไงครับ - ยินดีต้อนรับค่ะ
โชคดีที่เพื่อนใหม่ชาวโปรตุเกสของผม...
- โอ้โฮ แต่งตัวกิ๊บเก๋ - ว้าว
ก็มาให้กําลังใจด้วย
เรามีแขกคนพิเศษมาเยี่ยมถึงที่
ขอแนะนําให้ทุกคนรู้จัก คุณยูจีน เลวีย์
ที่ผมต้องทําก็แค่ตีคอร์ดพื้นๆ
แล้วก็ให้มืออาชีพจัดการอะไรที่วิลิศมาหราไป
ฟังดูเป็นเรื่องง่ายจนเข้ามาในห้อง ที่เต็มไปด้วยแฟนเพลงฟาโดนี่แหละ
เมื่อกี้ขอบคุณมากครับ
- ผมไม่ได้จะมาร้องหรอกนะ - โอเค
นี่เป็นคอนเสิร์ตฟาโดครั้งแรกของผม หวังว่าผมจะไม่ทําพัง
เริ่มเลย หนุ่มๆ
สอง สาม สี่
อยู่ตรงนั้นมันตื่นเต้นมากเลยครับ
เพราะพวกเขาทําสิ่งที่ตัวเองถนัดได้ดีเหลือเกิน
แต่ผมว่า... ผมว่าผมไม่ได้ทําพังนะ
ผมทําได้ดีกว่าที่คิดไว้ซะอีก
เย่ วู้
ขอบคุณครับ
สนุกมากเลย
มันยากที่จะเชื่อ ไม่กี่วันก่อนนี้เอง ผมรู้เรื่องเกี่ยวกับเมืองนี้น้อยมาก
บอกตรงๆ เลยว่าจากที่ไม่รู้เรื่องรู้ราว
จนมาเห็นกระจ่าง
การสํารวจและการผจญภัย อยู่ในสายเลือดของคนลิสบอน
ชาวโปรตุเกสออกผจญภัยไปทั่วโลก ค้นพบสิ่งแปลกใหม่
และนํามาผสานเข้ากับวิถีชีวิตของเมืองนี้
และมันจับใจยิ่ง
ผมรู้ว่าผมยังฟาดฟันกับจิตวิญญาณนักผจญภัยอยู่
คือผมยังไม่ค่อยมีมันหรอก แต่ก็จะขอลองดู
ดื่มให้กับการแสดงฟาโดครั้งแรกของผม
- ค่ะ - เย่
และเดาว่าผมน่าจะถูกจัดประเภท เป็น เอ่อ สมาชิกรุ่นเยาว์
ในชมรมนักเดินทางรอบโลก
คําบรรยายโดย พฤกษา รุ่งศิริทิพย์