Wielki filozof powiedział kiedyś: „Świat to księga,
kto nie podróżuje, czyta tylko jedną jej stronę”.
Muszę powiedzieć,
że przeczytałem kilka stron i nie przepadam za tą księgą.
Nie uwielbiam podróżować z wielu różnych powodów.
Kiedy jest za zimno,
czuję się niekomfortowo.
Morsowanie, nago?
- Tak. - Fantastyczna propozycja.
Gdy jest za ciepło... zgadnijcie. Czuję się niekomfortowo.
Nie jestem taki szybki.
- Ale mam 75 lat. - Pomóc ci?
Nie, poradzę sobie.
I może czas poszerzyć horyzonty.
O Boże.
Po raz pierwszy miałem rękę w dupie słonia.
Plus jest taki,
że nocuję w niesamowitych hotelach.
O rany. Zjawiskowe.
Haczyk w tym, że zgodziłem się też eksplorować to, co na zewnątrz.
- Patrz pod nogi. - No co ty?
- Piękna góra. - To wulkan.
To wulkan?
Świat, którego unikałem przez całe życie.
Sadie.
O mój Boże. O Boże. Boże.
Po prostu przeżyć. To mi wystarczy.
Nigdy więcej nie wypiję pięciu kieliszków wódki z Finem.
EUGENE LEVY: NIEOCHOCZY PODRÓŻNIK
Kiedy wspominałem ludziom, że lecę na safari do RPA,
mówili: „O rany. Pewnie jesteś podekscytowany”.
A ja odpowiadałem: „Cóż, powinienem być”.
Ale to, co dzikie, nieszczególnie mnie kręci.
RPA
Oglądałem programy przyrodnicze
i widziałem prawie każde zwierzę, które można tu spotkać,
a nie musiałem w tym celu przemierzać pół świata.
Ale oto jestem. Dotarłem do niewątpliwie pięknego kraju.
Żyje tu 7% gatunków gadów i ssaków na świecie.
Kocham zwierzęta,
ale wszystko, co postrzega mnie jako lunch, wolałbym oglądać
z zacisza mojej kanapy.
Witaj, jestem Bonga.
Eugene.
- Miło cię poznać. Chodź. - Mnie również.
Naprawdę miło poznać Bongę,
ponieważ to on zawiezie mnie do bezpiecznego hotelu.
Park Krugera to jeden z największych rezerwatów dzikich zwierząt w Afryce.
Ma 20 000 kilometrów kwadratowych.
To tak, jakby wziąć stan New Jersey i wypełnić go lwami i hienami.
Mówią, że milion ludzi rocznie odwiedza Park Krugera.
Oczywiście nie wspominają, ilu z nich wraca do domu.
Czy w parku żyją wszystkie możliwe gatunki zwierząt?
Park Narodowy Krugera słynie z tzw. Wielkiej Piątki Afryki.
To zwierzęta, które niebezpiecznie byłoby spotkać podczas pieszej wycieczki.
I co to za Wielka Piątka?
Słoń, bawół, lew, lampart
i nosorożec.
To dobrze.
Czy to jest hotel?
Tak. Tu będzie się działa magia.
Wspaniale.
Eugene, wysiądź i idź po torach.
Mam wysiąść i iść po torach?
Świetnie. Strach przed pożarciem ustępuje miejsca
lękowi przed tym, że zmiażdży mnie pociąg.
Witaj w Kruger Shalati, Eugene. Jestem Gavin.
Gavin. Jak się masz?
Świetnie, dziękuję.
Gavin to kierownik jednego z najciekawszych hoteli na świecie.
Kruger Shalati składa się z trzynastu wagonów
stojących na trzystumetrowym moście na rzece Sabi.
To dopiero blokada. Hotel na torach kolejowych.
Nietypowe, prawda?
Nigdy nie widziałem takiego hotelu.
Sto lat temu tylko tymi torami można było dotrzeć do rezerwatu,
ale pociągi przestały tędy kursować w 1973 roku,
częściowo ze względu na liczbę zwierząt ginących na torach.
Stojące tu dziś wagony odnowiono i sprowadzono
z całej Afryki, żeby dokonać tego cudu inżynierii.
- Zamienimy się? - Nie... Jest... w porządku.
Hotel otwarto w 2020 roku.
Oferuje on niesamowite widoki na bardzo niebezpieczne rzeczy.
Zeszłej nocy nasza kamera
wychwyciła lwy. O tam.
- Tuż pod nami. - Nie.
Niektórzy goście słyszeli ich ryk i pytali:
- „Czy one były na górze?”. - Nie. Przestań.
A były?
- Nie, nie były. - To dobrze.
- Jesteśmy tu całkiem bezpieczni... - Całkiem, nie w pełni.
- Całkiem bezpieczni. - Pamiętaj, że to Afryka.
No tak.
Raczej nie zapomnę, że jestem w Afryce.
Jest wszędzie wokół mnie i jest niezwykła.
O rety. No proszę.
To najlepsze miejsce do obserwacji zwierząt.
- Co to było? - Hipopotam.
No dobra.
- Chcesz zobaczyć swój pokój? - Tak.
Chodźmy.
Zarezerwowaliśmy dla ciebie safari.
Kiedy już się rozgościsz, widzimy się w samochodzie.
Dziękuję.
Wagony powstały w latach pięćdziesiątych.
Ale unowocześnili je i, szczerze mówiąc, jakoś przełknę te luksusy.
To dość widowiskowe.
Zdecydowanie czujesz tu, że jesteś w Afryce.
Tak. Nie wiem, co to było.
Dzięki balkonowi i oknom od podłogi do sufitu
czujesz, że jesteś blisko natury.
Może trochę za blisko.
Co to, do cholery, było?
Dobra, kogoś tam zarzynają. Nie wiem, co to za odgłosy.
To były koszmarne ryki. Coś ryczało.
Ludzie w kółko mówią o Wielkiej Piątce.
Podczas tej podróży chętnie zaliczę Wielką Jedynkę: przeżyję.
To niesamowite.
Ale szczęście sprzyja odważnym, więc ruszam na safari z Bongą.
Nie wolno ci wysiadać z samochodu. Musisz przez cały czas siedzieć...
O rany.
- Rety. Spójrz. - Krokodyl.
- To niesamowite, wielki krokodyl. - Rany.
Widzisz jego zęby?
- Wystają mu. - Widzę... widzę jego zęby.
To uśmiech śmierci.
Ten krokodyl mógłby pożreć człowieka w całości.
To wyglądało prawie sztucznie.
Jak coś, co zostało tam zainscenizowane,
żeby turyści mogli na coś popatrzeć.
Spójrz dalej. Lampart.
O tak.
- Mój pierwszy lampart. - To pierwszy z Wielkiej Piątki.
No proszę.
Stój. Spójrz w lewo.
Słoń.
Kolejny z Wielkiej Piątki.
O rety.
Mają różne sposoby komunikacji.
Ich brzuchy potrafią niesamowicie burczeć,
wysyłając sygnał ku ziemi.
Słonie mają na stopach receptory,
które wychwytują wibracje.
- O rany. - Tak.
- Dobrze nam idzie. - Świetnie.
Dwa gatunki zaliczone. Tak jakby chciały mnie poznać.
To pewnie fani Schitt's Creek.
- Spójrz na drogę. - To hipopotam?
Nie. To guziec.
- Guziec. Tego już za wiele. O rany. - To guziec.
Tak.
Nie jest zbyt wyględny.
Mają niesamowity słuch.
Cóż, przynajmniej to im pozostało.
Mówią, że afrykański zachód słońca nie ma sobie równych.
Muszę przyznać,
że z przyjemnością podziwiam zachód słońca z zacisza tego jeepa.
A teraz się przejdziemy.
- Musimy pójść piechotą? - Tak.
Mieliśmy nie wysiadać z auta.
Lubię zachody słońca,
ale nie na tyle, by dać się dla nich pożreć.
Bonga zapewnia, że jestem bezpieczny.
Nic tak nie daje poczucia bezpieczeństwa jak uzbrojony strażnik.
Solidna broń.
Tak.
- Idziemy kolumną. - Dobrze.
Jeśli zobaczysz bawoła czy hipopotama, po prostu wołasz:
„Bawół po lewej”, „Hipopotam po prawej”.
Przeraża mnie, że tylko ja będę wołał:
„Hipopotam po lewej”.
Tak jakbyście wy mieli zapytać: „Że co”.
Masz jakieś pytania?
„Dlaczego to robimy?”. To moje pierwsze pytanie.
- Okej, kolumną. - Tak.
Koty wychodzą, kiedy zaczyna zachodzić słońce?
Tak. Koty wychodzą zwłaszcza po zmroku,
bo świetnie widzą w ciemności.
Nie idziesz w kolumnie.
Przepraszam. O rany. Przepraszam.
- Co tam wskazujesz? - Małpy.
- Spójrz na małpy po lewej. - Małpy?
One też wchodzą na drzewa,
kiedy zapada zmrok.
Znów nie idziesz w kolumnie. Próbujesz mnie zabić?
- Chodź. - No proszę.
Nazywamy to sundownerem.
Ja nazywam to: „To bardziej w moim stylu”.
Mamy tu kiełbasę z guźca.
- Aha. Co dalej? - I...
sznycel z krokodyla.
- Sznycel z krokodyla? - Tak.
Chętnie popatrzę, jak go jesz, Bonga.
To niesamowite.
Wystarczy mi wódka z tonikiem.
Doskonale.
- Zdrowie. - Zdrowie.
Zdrowie.
Nieźle nam poszło. Sporo zobaczyliśmy.
- Widzieliśmy masę zwierząt. - Tak.
Myślę, że miałeś z tym coś wspólnego.
Nie wiem co, ale jakoś to ustawiłeś.
Oglądając zwierzęta w telewizji, jesteś na własnym terenie.
A tutaj jesteś na ich terenie.
Ten element zagrożenia
rozbudza rodzaj podekscytowania.
Pięknie tu.
Choć wspaniale jest oglądać te zwierzęta na wolności,
nie byłbym taki zachwycony, gdybym spotkał któreś w hotelu.
Nie będę otwierał na noc okien.
Na pewno nie zasnę,
jeśli będę słyszał kwiczenie jakiegoś zwierzęcia
walczącego o życie, gdy inne zwierzę będzie je rozszarpywać.
Po zaskakująco spokojnej nocy
jestem gotów na śniadanie, zanim sam stanę się dla kogoś śniadaniem.
- Dzień dobry, Eugene. - Cześć.
Jak ci mija pobyt?
- Na razie dobrze. - Na razie dobrze.
Ten owad cię kocha.
Co? Co to jest?
- Masz tu owada. - O Boże.
- Zrób coś dla mnie i go zrzuć. - Już.
Do dzieła.
Cudo...
- Nie bój się. - Nie boję.
To... Cokolwiek to jest. Coś wielkiego, prawda?
Szarańcza.
To pierwszy ranek, a mnie już atakują
gigantyczne modliszki.
Jestem dziś gotów na coś nowego.
Najchętniej na coś, co mnie wiąże się z zagrożeniem życia i kończyn.
Na szczęście kierownik hotelu, Gavin, zaprosił mnie na rundkę golfa.
To całkiem ekscytujące.
Ludzie grają tam w golfa, więc powinno być bezpiecznie.
„Korzystasz z pola golfowego na własne ryzyko.
Nie ponoszą odpowiedzialności za straty,
uszkodzenia ciała i/lub rany. W tym śmiertelne”.
Muszę zamienić parę słów z Gavinem.
Pole golfowe Skukuza to jedno z najdzikszych pól na świecie.
Nic nie zatrzymuje zwierząt. Nawet dress code.
Nie ma tu żadnego ogrodzenia?
Właśnie.
Jak to działa?
Po wybiciu piłeczki w trawy
bezpieczniej ją tam zostawić.
- Tak. - I nie wychylaj się,
gdybyś w krzakach za sobą usłyszał grzechotanie.
Pokażemy Eugene'owi jego wózek?
Ruszamy.
Tak. W drogę.
W zeszłym tygodniu nagrałem hipopotama tutaj, przed nami.
- W tej wodzie. - O rany.
Hipopotamy potrafią pokonać 100 metrów w niespełna 10 sekund.
Dlatego wybiję piłeczkę w niespełna dziewięć sekund.
To naprawdę coś.
Tak. Spójrz na to.
O rany!
Hipopotam to najgroźniejsze zwierzę.
Ma więcej ofiar niż inne zwierzęta.
Wiem, dlaczego to robisz.
Wiesz, Gavin, wystarczająco trudno jest wybić ją nad wodę.
Próbuje mnie wybić z rytmu.
„Hipopotam to najgroźniejsze zwierzę”.
Nie gra czysto. Nie sądziłem, że nie gra czysto.
Możesz opuścić głowę. Będę na ciebie uważał.
Nie!
Spróbujmy jeszcze raz.
Ten ptak się ze mnie śmiał?
Dokąd on poszedł?
Jest tuż za nami.
- Spójrzmy, jak to się robi. - Dobrze.
Spójrzmy.
Tak jest.
Trochę się powstrzymywałem, bo nie chciałem go upokorzyć.
To się robi trochę niepokojące, co?
Wycofam się chyba w stronę restauracji
i może ukryję się za jakimiś dziećmi.
Po tej partyjce golfa
nie sądziłem, że da się jeszcze bardziej zbliżyć do dzikich zwierząt.
Ale Bonga przygotował dla mnie przygodę,
która, jak zapewnia, nada nowe znaczenie określeniu „z bliska”.
Ale najpierw musimy tam dotrzeć.
O rany. Spójrzcie na te bawoły. Ale wielkie.
Słyszałem o chwilowym zatrzymywaniu ruchu,
ale ci koleżkowie nie mają zahamowań.
Patrzą prosto na nas.
Robi się trochę strasznie.
Niech się gapią.
Czasem trzeba pokazać takim zwierzętom, kto tu rządzi.
A ja zdecydowanie mogę to zrobić z tylnego siedzenia furgonetki.
Dobra wiadomość? Kolejny gatunek z Wielkiej Piątki odhaczony. A ta zła?
Zabijają do 200 osób rocznie. Więc chętnie dostosuję się do ich grafiku.
Po pokonaniu tej żywej blokady
docieram na spotkanie z Peterem, głównym weterynarzem Parku Krugera.
Peter, co dokładnie będziemy dziś robić?
Liczymy na to, że uda nam się unieruchomić słonia,
bo chcielibyśmy sprawdzić stan jego zdrowia.
Nie słyszałem jeszcze tak swobodnie wypowiadanych słów „unieruchomić słonia”.
A jaka będzie moja rola?
Postaramy się, żebyś nam w miarę możliwości pomógł.
Ale mam nadzieję,
że zanadto na mnie nie liczą,
bo jestem komikiem.
My aktorzy jesteśmy przyzwyczajeni
do instruktaży bezpieczeństwa, ale dziś słucham szczególnie uważnie.
Jeśli zobaczycie, że słoń się rusza albo oddaje mocz, dajcie mi znać,
bo to oznacza, że się wybudza.
Jeśli słoń zacznie oddawać mocz,
jak daleko trzeba stanąć?
Musisz zacząć biec.
Zacząć biec.
- Tak. - Jasne.
Kiepsko dogaduję się z helikopterami,
więc jadę samochodem ze współpracownicą Petera, Michele.
Radziłabym
nie być w helikopterze, kiedy próbują uśpić słonia.
Nie musisz mnie przekonywać.
To chyba nasz pacjent.
Próbują wykorzystać helikopter, żeby zagnać zwierzę w tę stronę.
- Wtedy Peter je uśpi. - Jasne.
O rany.
Spójrz, jak sprawnie lata. Widziałeś kiedyś coś takiego?
Robi dokładnie to, czego chcą.
- Dobrze, zaczyna się chwiać. - Zaczyna się.
- Teraz się kładzie. - To jest to. Tak.
Położą go teraz na boku.
To było niesamowite.
Takie wyrywkowe badania pomagają monitorować
stan zdrowia populacji słoni.
Zespół ma teraz niespełna 30 minut na zebranie danych,
zanim nieszkodliwy środek usypiający przestanie działać.
Twój pierwszy słoń. Dotknij go.
O rany.
Jest spokojny i możemy teraz nad nim popracować.
Jest spokojniejszy ode mnie.
Nie kręcą mnie dramaty medyczne.
Otwierają mu teraz usta.
Okej, teraz muszą... O rany.
- Na razie w porządku? - Tak.
Dobra. Informuj mnie.
Dobrze.
- Eugene... - Tak?
...pomożesz nam
- pobrać próbki? - Pobrać próbki, tak.
Potrzebujesz dużej rękawiczki.
Wyobrażasz sobie...
Sam nie wiem. Chyba nie...
- To z tej strony... - No tak. Nie.
Nie.
Nie podoba mi się kierunek, w jakim to zmierza.
Po prostu pobierzesz próbkę kału.
- Nie chcę całej... - Pobrać próbkę kału?
Dobra. A jeśli ten wielkolud obudzi się, kiedy będę
no wiesz... tam?
Nie musisz być bardzo delikatny.
O Boże. Boże. Przepraszam.
- Spina się. - Spina się?
- Tak. - Okej.
I nie dziwię mu się!
- Masz coś? - Nie wiem.
- Możesz pomacać. - Może ty to zrobisz?
- O, mam. - Pięknie.
Po raz pierwszy miałem rękę w dupie słonia.
Skreślę to z listy marzeń.
Jedno z najgorszych doświadczeń, jakie...
To nie do końca kał.
Nie.
Muszę ci pomóc.
Powodzenia. Nie wiem, jak daleko musisz dotrzeć.
- Sprawdźmy. - Musisz wezwać Ubera...
Okej.
- Widzisz? - Mam.
Okej.
- Tego potrzebujemy. - Tak.
Fajnie jest w tej Afryce.
Mówią, że słonie nie zapominają,
...chyba cię szuka, Eugene.
Nie żartuj. Ja chyba trochę się schylę.
Chyba nie wrócę już na tę konkretną łąkę,
bo rozpozna tę rękę.
Może nie ma pamięci do twarzy,
ale spojrzy na tę rękę i sami wiecie...
Zobaczenie tego ogromnego zwierzęcia,
możliwość dotknięcia go,
wyczucia pod dłonią bicia jego serca... to wszystko było dość niesamowite.
Niczego takiego nie doświadczyłem w całym swoim życiu
i pewnie już nie doświadczę.
Ale to było coś.
Zrozumiałem już, że w Afryce, po zachodzie słońca,
nie możesz zakładać, że to już koniec spotkań z dzikimi zwierzętami.
Spójrz na drogę.
Hej.
To hiena.
- Hiena? - Tak.
- Jest. - No proszę.
O rany.
Podczas drogi powrotnej do hotelu
żyjące w parku nocne zwierzęta przyszły nas pożreć...
To znaczy poznać.
Dalej są kolejne. Szybko.
Są.
I właśnie polują.
Obyśmy nie byli w menu.
Spójrz. Co to jest?
- Królik? - Zając karłowaty.
Nie należy do Wielkiej Piątki, co?
- Zając? - Nie.
- Nosorożce do niej należą. - Tak.
Jakie są szanse, że spotkamy dziś nosorożca?
Rzadko widuje się nosorożce w parku,
bo kłusownicy polują na nie ze względu na rogi.
Dziesięć lat temu widywałem je ze trzy razy w tygodniu.
Teraz można nie zobaczyć żadnego nawet przez miesiąc.
Martwię się, że kiedy mój syn dorośnie, żadnego już nie zobaczy.
O rany. Straszne.
Nie wierzę, że to mówię,
ale dzikie zwierzęta w RPA zaczynają wpływać na mnie w sposób,
jakiego się nie spodziewałem.
Zachwyciło mnie to, że mogłem być tak blisko tego słonia.
A takich dzikich zwierząt
raczej się w Toronto nie widuje.
Siedzenie na tarasie przy ogniu i sączenie świetnego caberneta
to miłe zakończenie dnia spędzonego na pustkowiach Afryki.
Trzy gatunki z Wielkiej Piątki odhaczone. Zostały lew i nosorożec.
W ciągu ostatniej dekady liczba nosorożców w Parku Krugera spadła o 75%.
Muszę opuścić park, żeby móc je zobaczyć.
Dotąd udało mi się tego unikać, ale tym razem
nie ominie mnie podróż moim najbardziej znienawidzonym środkiem transportu.
Lecimy helikopterem.
Przyznam, że nie przepadam za helikopterami.
Mam lęk wysokości.
A konkretnie lęk przed tym, że z nich spadnę.
Powtarzam sobie, że to wszystko dla Wielkiej Piątki.
Samiec słonia siedzi tam pod drzewem.
Przed sobą widzę górę.
Proszę. Ziemia pod stopami.
Miłe uczucie.
- Miło cię poznać. Witaj. - Mnie również. Eugene.
Petronel. Chodźmy.
Wskakuj do środka ze mną i z Goofym, moim psem.
Cześć, Goofy.
Petronel to siła napędowa Care for Wild,
największego rezerwatu nosorożców na świecie.
Kiedy już zobaczysz nosorożca, zakochasz się bez reszty, więc uważaj.
Może znajdziesz tu nową miłość.
Nigdy nie sądziłem, że to możliwe, ale zobaczymy.
Od 2011 roku jej zespół uratował ponad 100 nosorożców.
Nadeszła właśnie pora karmienia najmłodszych.
- O rany, to dopiero butelka. - Tak.
Jak ściągnąć tu maluchy?
Wołamy je.
Dawaj, Eugene. Wołaj.
Dobrze nam idzie.
Jest nasz maluch.
Chodźcie!
- Spójrz! To Danny... - Rany.
...ten duży, który biegnie.
Bardzo duże maleństwa.
Zaczynamy. Przytrzymujesz tak.
Doskonale.
- Skończył. - Doskonale. Dlatego dajemy mu dwie.
Ostatnio karmiłem kogoś butelką 36 lat temu,
a butelka była zdecydowanie mniejsza. Podobnie jak moja córka.
Jest trochę mniejszy, niż powinien,
bo miał zaledwie miesiąc, kiedy zabili mu matkę.
O rany.
Mimo wysiłków pracowników azylu,
jeśli kłusownictwo będzie się odbywało na obecną skalę,
dzikie nosorożce mogą wyginąć w ciągu 15 lat.
Te zwierzęta są zabijane w przerażającym tempie,
a to, że ludzie pomagają tym sierotom
i zabierają je tutaj, to prawdziwy cud.
Zaczynam je lubić. Są przesłodkie.
To było cudowne doświadczenie.
Te nosorożce były naprawdę rozkoszne.
Bez przerwy myślałem: „Nie wierzę, że karmię nosorożca”.
Petronel zamierza wypuścić osierocone nosorożce
do ich naturalnego środowiska.
Chce mi pokazać coś wyjątkowego.
Jedziemy zobaczyć nosorożce,
które już wypuściliśmy i sprawdzić, jak się miewają.
Nosorożce muszą być na wolności.
- Tam jest ich miejsce. - Tak.
Niesamowite.
Jeden, dwa, trzy, cztery, pięć. Niesamowity obraz.
To naprawdę niesamowite, Petronel.
Nie sądziłem, że zobaczę coś takiego.
O rany.
Dwa z tych nosorożców, Wyntir i Storm, przeszły niedawno do historii.
Wyntir i inna sierota o imieniu Storm rozmnożyły się
- i oto jest Blizzy. To cud. - O rany.
Pierwsze na świecie.
Pierwsze maleństwo dwóch osieroconych nosorożców.
Dla nas to jak pierwszy krok na Księżycu.
- To... możliwe. - Tak.
To nasza nadzieja. Nowa era dla nosorożców.
Niesamowite.
Spotkanie z osieroconym nosorożcem, który właśnie urodził małe,
to obraz, który na długo zapamiętam, myśląc o tym, czym jest dla mnie RPA.
To kraj niepodobny do żadnego, w którym byłem.
Zrobił na mnie ogromne wrażenie.
Myślałem, że równie dobrze mógłbym oglądać te zwierzęta w telewizji.
Tak bardzo się myliłem.
Dzięki bliskości ze zwierzętami, to doświadczenie
jest dużo bardziej ekscytujące, niż się spodziewałem.
Na co dzień nie myślisz o żyjących tu zwierzętach.
Nie myślisz o groźbie wyginięcia nosorożców.
Kiedy tu przebywasz, jesteś w samym środku tego wszystkiego.
To wyjątkowe, niepowtarzalne doświadczenia.
Mogłem zobaczyć niesamowite rzeczy,
których większość ludzi może nie będzie miała szansy zobaczyć.
Widziałem cztery z pięciu gatunków Wielkiej Piątki.
To całkiem dobra średnia.
Nie widziałem lwów,
ale po powrocie do domu obejrzę Króla Lwa.
NAPISY: MARIA ZAWADZKA-STRĄCZEK