EEN NETFLIX-DOCUMENTAIREREEKS
Dolfijnen hebben iets magisch.
Ze lijken zo vriendelijk.
Maar toch zo buitenaards.
Ze zijn duidelijk intelligent.
En behendig.
Maar we hebben pas het topje van de ijsberg gezien.
Nu we ons kunnen onderdompelen in hun wereld…
…ontdekken we pas hoe ontwikkeld ze zijn.
En hoe meer we ons verdiepen…
…hoe meer ze op ons lijken.
DOLFIJNEN
DE BAHAMA'S NOORDELIJKE ATLANTISCHE OCEAAN
WATERTEMPERATUUR 26°C
Geboren in een wereld waar hij niet eens kan ademen…
…heeft een jonge Atlantische vlekdolfijn nog veel te leren over het leven op zee.
Gelukkig heeft hij iemand die hem wegwijs maakt.
Mama.
En een grotere groep van familie en vrienden.
Zij zullen hem leren…
…om eten te vinden…
…en gevaar te vermijden.
Maar de dolfijnengemeenschap is ingewikkeld.
De grootste uitdaging is leren om erbij te horen.
In deze warme, ondiepe wateren leeft ook een andere soort.
Tuimelaars.
Dit lijkt de perfecte plek voor een moeder om haar kalf groot te brengen.
Maar zelfs hier is het leven niet makkelijk.
Ze worden gevolgd.
Een groep mannetjes…
…op zoek naar een partner.
Ze kunnen de baby aanvallen om mama te bereiken.
Meer dolfijnen sluiten zich aan.
Mama doet wat ze kan om haar kalf te beschermen.
Uiteindelijk slaat ze hen van zich af.
Maar haar baby is nergens te bekennen.
Alleen maakt hij weinig kans.
Herenigd met mama…
…en haar bondgenoten.
Het kalf heeft weer iets geleerd over hoe de wereld werkt.
Maar zijn lessen in een dolfijn worden zijn nog maar net begonnen.
Dolfijnen zijn luchtademende zoogdieren, net zoals wij.
Hun voorouders leefden ooit op het land…
…maar 50 miljoen jaar geleden deden ze iets wonderbaarlijks.
Ze verruilden het land voor een leven in het water.
Terwijl één tak van de familie veranderde in enorme, filtervoedende baleinwalvissen…
…veranderden zij in gestroomlijnde, snel denkende roofdieren.
Tegenwoordig jagen er ruim 40 soorten dolfijnen in onze oceanen.
Van tropische wateren…
…tot poolzeeën…
…en zelfs in rivieren, duizenden kilometers landinwaarts.
Overal waar prooi is…
…is er een dolfijn met een slimme manier om die te vangen.
Orka's zijn de grootste leden van de familie.
Ze kunnen bijna tien meter lang worden…
…en zeven ton wegen.
Ze moeten elk ruim 45 kilo voedsel per dag vangen.
Niet makkelijk in de poolwinter.
Tenzij je weet waar je moet zoeken.
KVALØYA NOORSE ZEE
WATERTEMPERATUUR 6ºC
Tijdens de koudste maanden…
…schuilt hun favoriete prooi in de beschutte fjorden.
Haringen.
Miljarden haringen.
Hun exacte locatie vinden kan lastig zijn.
Ze vangen is nog moeilijker.
Geleid door een ervaren vrouwtje…
…nadert de troep de enorme school.
Zolang de haringen in formatie blijven…
…zijn ze lastig te onderscheiden.
Maar de orka's hebben een plan.
Met pulserende geluiden…
…en door te flitsen met hun witte buik…
…drijven ze de haringen naar ondiep water.
In de paniek scholen de vissen dichter op elkaar.
Totdat de orka's eindelijk toe kunnen slaan.
Door met hun staartvin te slaan creëren ze krachtige drukgolven.
Een spervuur van harde klappen.
Als de vissen verdoofd zijn…
…kunnen de orka's op hun gemak eten.
Dolfijnen optimaliseren hun jachtsucces door als team samen te werken.
En in de open oceaan opereren ze op een epische schaal.
Een school langsnuitdolfijnen.
Een superschool van meer dan duizend dieren.
Ze zijn zo effectief in het jagen…
…dat ze zich genoeg vrije tijd kunnen veroorloven.
FERNANDO DE NORONHA ZUIDELIJKE ATLANTISCHE OCEAAN
WATERTEMPERATUUR 26°C
300 kilometer ten oosten van Brazilië.
Deze archipel is een favoriete tussenstop voor Atlantische langsnuitdolfijnen.
Ze gaan naar de ondiepe baaien van het eiland.
De eerste gasten zijn goedgemutst.
De Olympische gymnasten van de dolfijnenfamilie.
Ze kunnen drie meter hoog springen…
…en zeven keer om hun as draaien.
Het ziet er erg leuk uit.
Maar men denkt dat er meer achter deze acrobatiek zit.
Misschien communiceren ze…
…en groeten ze andere dolfijnen in de baai.
Met veiligheid in aantallen…
…kunnen de langsnuitdolfijnen ontspannen.
Maar ze kunnen niet helemaal ontspannen, anders verdrinken ze.
Dus ze schakelen één hersenhelft tegelijk uit…
…en kijken met één oog waar ze heen gaan.
Slaapzwemmen op halve snelheid.
Terwijl de oudere dolfijnen rusten…
…spelen de jongere dolfijnen.
Een spelletje zeewier overgooien.
Het lijkt simpel.
Maar dit is een verrassend ingewikkeld spel.
Objecten manipuleren…
…bewegingen kopiëren, en het allerbelangrijkste…
…elkaar begrijpen.
Een vaardigheid die elke jonge dolfijn moet leren beheersen.
DE BAHAMA'S NOORDELIJKE ATLANTISCHE OCEAAN
WATERTEMPERATUUR 26°C
Op éénjarige leeftijd…
…spreekt een Atlantische vlekdolfijn bijna vloeiend dolfijns.
Veel wordt gecommuniceerd met lichaamstaal en aanraking.
Een aai over een vin stelt gerust…
…net als handen vasthouden.
Maar sommige dingen kun je alleen zeggen met geluid.
Zijn moeder herhaalt een unieke roep.
Haar persoonlijke fluitje.
Zo kan hij haar vinden in een menigte.
En als hij heeft geleerd het na te doen, kan hij haar bij haar naam noemen.
Nu is het tijd om te experimenteren met 'n eigen fluitje.
Net als kinderen kost het dolfijnen jaren om te leren praten.
En als ze eenmaal beginnen te praten…
…houden ze nooit meer op.
Maar de akoestische vaardigheden van een dolfijn gaan verder dan woorden.
De lokale tuimelaars zoeken naar voedsel op de zeebodem.
Er lijkt hier niet veel te zijn.
Maar zij zien dingen die wij niet kunnen zien.
Ze vuren een reeks hoge kliktonen af.
500 per seconde.
En ze interpreteren de echo's…
…om verstopte vissen in het zand te lokaliseren.
Echolocatie is een buitengewoon zesde zintuig…
…waarmee dolfijnen op de meest ondenkbare plekken kunnen jagen.
ZUID-CAROLINA NOORDELIJKE ATLANTISCHE OCEAAN
WATERTEMPERATUUR 26°C
Een modderige riviermond…
…en het tij begint te zakken.
Op dit moment kan landinwaarts gaan riskant zijn.
Maar deze dolfijn weet dat de riviermond vol vis zit.
Met behulp van echolocatie kan ze navigeren in het ziltige water…
…en haar prooi vinden.
Het enige probleem is dat die zich bij eb in de oesterbedden verschuilt.
Die bestormen zou haar gevoelige huid openscheuren.
Ze moet de vis in het open water zien te krijgen.
Door met haar staart te slaan, spoelt ze hen uit hun schuilplaats…
…richting de zanderige oevers waar ze veilig toe kan slaan.
Slechts een paar dolfijnen hebben zo leren jagen.
En de techniek werkt maar een paar uur per dag.
Als het tij begint te stijgen, verspreiden de vissen zich.
Er is een nieuwe strategie nodig.
Ze slaat de handen ineen met vrienden…
…en samen vertrekken ze richting wijdere kanalen.
Dan…
…wachten ze.
Telkens als er een school langs zwemt, vallen de dolfijnen aan…
…en maken ze boeggolven die de vissen aan land spoelen.
Door middel van echolocatie en coördinatie toveren ze een feestmaal uit de modder.
In de open oceaan moeten dolfijnen hun zintuigen tot het uiterste drijven.
CANARISCHE EILANDEN NOORDELIJKE ATLANTISCHE OCEAAN
WATERTEMPERATUUR 21°C
De uitdaging van jagen in de diepte…
…heeft één van de meest bijzondere dolfijnensoorten gecreëerd.
Grienden zien er misschien vreemd uit…
…maar hun bolvormige voorhoofden bevatten het geheim van hun succes.
Ze projecteren geluidsstralen over lange afstanden, honderden meters…
…de krachtigste echolocatie van alle dolfijnensoorten.
Hiermee jagen grienden op 800 meter diepte op pijlinktvissen.
Maar jonge kalveren kunnen hun adem nog niet zo lang inhouden.
Dus de familie past om de beurt op aan de oppervlakte.
Oma is meer dan 50 jaar oud.
Maar ze produceert nog steeds melk om de jongen te voeden.
Deze dolfijnen worden tot wel 70 jaar oud…
…en blijven hun hele leven bij de familie.
Mogelijk de langste, meest loyale banden van welk dier dan ook.
Als de jagers naar boven komen, is duidelijk dat ze succes hebben gehad.
Tijd om verder te gaan.
Oma heeft een mentale kaart van de oceaan waar ze leven.
Ze luistert naar de geluiden van golven die op de eilanden slaan…
…en de stromingen rond de zeemondingen.
Akoestische herkenningspunten die de weg wijzen.
Maar soms…
…verdwalen zelfs deze geweldige navigators.
Elk jaar…
…spoelen er honderden dolfijnen aan op stranden wereldwijd.
Grienden vaker dan anderen.
Er hoeven er maar één of twee uit koers te raken…
…en de rest van de familie voelt zich genoodzaakt ze te volgen.
Soms trekken hun noodkreten er nog honderden aan.
Natuurrampen…
…geluidsoverlast en ziekte lijken allemaal mee te spelen.
Maar over wat deze gebeurtenissen precies veroorzaakt is weinig bekend.
Mensen doen alles om gestrande walvissen in leven te houden…
…en ze terug de zee in te helpen.
De band tussen mensen en dolfijnen zit diep.
We delen een honger naar sensatie die in weinig andere dieren kennen.
En we uiten onszelf op manieren…
…die geen duidelijke rol spelen bij het overleven.
Maar dit spel lijkt een doel te hebben.
Het veroorzaakte een golf van hormonen…
…die gevoelens van zelfvertrouwen en vreugde oproepen.
Samen spelen versterkt deze emoties…
…wat teamwork en tijd doorbrengen met vrienden stimuleert.
Misschien zoeken dolfijnen daarom het gezelschap van anderen.
Ze spelen met hun eigen soort.
Met ons.
En met andere dieren.
Dolfijnen staan bekend om hun vriendelijke aard.
Maar ze hebben ook een duistere kant.
PATAGONIË ZUIDELIJKE ATLANTISCHE OCEAAN
WATERTEMPERATUUR 12°C
Als de toproofdieren van de oceaan jagen…
…is niets veilig.
Zuidkapers.
Tot wel 72.500 kilo zwaar.
Tien keer zo zwaar als een orka.
Maar als team…
…zijn orka's bijna niet te stoppen.
De zuidkapers vluchten naar het ondiepe om aanvallen van onderaf te voorkomen.
Maar orka's geven niet snel op.
Om de beurt rammen ze de walvissen in hun zij…
…waar het pijn doet.
De walvissen slaan terug.
Maar pas als het geluid van de strijd meer zuidkapers aantrekt…
…trekken de orka's zich eindelijk terug.
Het vermogen van orka's om zo'n grote prooi aan te kunnen…
…gaf ze de bijnaam 'walvisdoders'…
…of 'killer whales.'
Dolfijnen zijn niet alleen meedogenloze jagers.
Ze kunnen ook verrassend agressief zijn naar elkaar.
DE BAHAMA'S NOORDELIJKE ATLANTISCHE OCEAAN
WATERTEMPERATUUR 26°C
Op zesjarige leeftijd heeft deze jonge vlekdolfijn eindelijk…
…zijn kenmerkende vlekken gekregen.
Hij ziet mama minder…
…en brengt meer tijd door met vrienden.
Het smeden van allianties is cruciaal in deze vroege jaren.
Dolfijnen vormen meer en intensere relaties…
…dan elk ander dier, op ons na.
Als hij ouder wordt, wordt het leven ingewikkelder.
Dan heeft hij al zijn vrienden nodig.
Een gemeenschap van tuimelaars in West-Australië…
…wordt beschouwd als meest geavanceerde dolfijnengemeenschap.
In deze ene baai leven er tweeduizend.
SHARK BAY INDISCHE OCEAAN
WATERTEMPERATUUR 21°C
Tijdens het paarseizoen…
…is wie je kent belangrijker dan ooit.
Mannetjes die kunnen samenwerken, maken meer kans een partner te veroveren.
Dit trio hangt rond in het oosten van de baai.
Ze zijn al 20 jaar beste vrienden.
Synchroonzwemmen laat zien hoe sterk hun band is.
En ingestudeerde bewegingen maken indruk op het andere geslacht.
Je hebt de kruising.
De vlinder.
De dubbele staartaanraking.
Synchroon duiken.
Dubbele sprongen.
Tangopasjes.
En de omgekeerde hanenpas.
Hoe gelikter de routine, hoe aantrekkelijker ze overkomen.
Toch duurt het vaak dagen om een vrouwtje te overtuigen.
En nu hebben ze concurrentie.
Aan de westelijke kant vormen zich rivaliserende bendes.
Het oostelijke trio heeft versterking nodig.
Dus doen ze beroep op hun grotere vriendenkring.
Zwakkere bendes trekken zich vaak terug.
Maar als de partijen aan elkaar gewaagd zijn…
…kunnen gevechten tot ernstig letsel leiden.
Een uur later…
…is het allemaal voorbij.
Met sterke bondgenootschappen en strak teamwork…
…zegevieren de oostelijke vrienden…
…en winnen ze de kans om de volgende generatie te verwekken.
Intelligentie en samenwerking…
…stellen dolfijnen in staat het leven in de oceaan te navigeren.
Maar hun leefgebied verandert snel.
Zelfs deze flexibele dieren hebben moeite het bij te houden.
Onze zeeën worden steeds lawaaiiger…
…warmer…
…en meer vervuild.
In plaats van met zeewier…
…spelen veel dolfijnen nu met plastic zakken.
Het doorslikken van afval doodt 100.000 zeezoogdieren per jaar.
En chemische vervuiling bedreigt hun vermogen zich voort te planten.
Maar de industriële visserij is het grootste probleem voor de dolfijnen.
Hierdoor wordt hun voedselbron uitgeput…
…en verdrinken er elk jaar honderdduizenden van hen.
Maar zelfs kleine veranderingen in ons handelen…
…kunnen een groot verschil maken.
ZUID-CAROLINA NOORDELIJKE ATLANTISCHE OCEAAN
WATERTEMPERATUUR 17°C
Als vissers met sleepnetten op garnaal vissen…
…vangen ze andere dieren in hun netten.
Maar deze vissers gebruiken nu speciale openingen…
…zodat grotere dieren kunnen ontsnappen.
En de lokale tuimelaars hebben geleerd ze op te zoeken…
…en de uitgangen te gebruiken om daar vissen uit te pikken.
Deze dodelijke valstrikken betreden is een riskante manoeuvre.
Maar deze hongerige dolfijnen wagen het erop.
En de vissers tolereren ze.
Hun vangst gaat niet verloren.
We hebben nog veel te leren over dolfijnen.
En terwijl sommige soorten met uitsterven worden bedreigd…
…worden er nog steeds nieuwe soorten ontdekt.
MOCAJUBA RIVIER DE TOCANTINS
WATERTEMPERATUUR 28°C
Lang dacht men dat er vijf soorten rivierdolfijnen bestonden.
Nu denken biologen dat ze een zesde hebben ontdekt.
Er zouden maar zo'n 1000 Araguaiaanse rivierdolfijnen bestaan.
Maar elke dag…
…komen er een paar rondhangen in dit Braziliaanse dorp.
De lokale kinderen kunnen niet wachten.
Het is makkelijk om hun voorliefde voor deze magische dieren te begrijpen.
Mensen en dolfijnen leven in heel verschillende werelden…
…maar er is zoveel in onze aard dat we delen.
Een diepe band om nog generaties lang te koesteren.
Ondertiteld door: Sander van Arnhem