ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
Τα δελφίνια έχουν κάτι μαγικό.
Φαίνονται τόσο φιλικά.
Αλλά και τόσο απόκοσμα.
Είναι ξεκάθαρα ευφυή.
Και ευκίνητα.
Όμως ακόμα ξέρουμε ελάχιστα για αυτά.
Τώρα μπορούμε να μπούμε στον κόσμο τους
και να ανακαλύψουμε πόσο εξελιγμένα είναι.
Όσο πιο βαθιά κοιτάζουμε,
τόσο πιο ανθρώπινα μοιάζουν.
ΔΕΛΦΙΝΙΑ
ΜΠΑΧΑΜΕΣ Β. ΑΤΛΑΝΤΙΚΟΣ
ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ 26°C
Γεννημένο σε έναν κόσμο όπου εμείς δεν μπορούμε να ανασάνουμε,
ένα νεαρό διάστικτο δελφίνι του Ατλαντικού έχει πολλά να μάθει για την επιβίωση.
Ευτυχώς που έχει κάποιον να του δείξει.
Τη μαμά.
Κι έναν ευρύτερο κύκλο οικογένειας και φίλων.
Θα το βοηθήσουν να μάθει
να βρίσκει τροφή
και να αποφεύγει τον κίνδυνο.
Όμως η κοινωνία τους είναι πολύπλοκη.
Η μεγαλύτερη πρόκληση
είναι να μάθει πώς να ταιριάξει.
Αυτά τα ζεστά, ρηχά νερά φιλοξενούν κι ένα άλλο είδος.
Τα ρινοδέλφινα.
Μοιάζει το τέλειο μέρος για να μεγαλώσει μια μητέρα το μικρό της.
Αλλά ακόμη κι εδώ,
η ζωή δεν είναι εύκολη.
Τους ακολουθούν.
Μια ομάδα αρσενικών
ψάχνει να ζευγαρώσει.
Ίσως επιτεθούν στο μωρό για να πάρουν τη μαμά.
Έρχονται κι άλλα δελφίνια.
Η μαμά κάνει τα πάντα για να προστατέψει το μικρό.
Τελικά,
τα απομακρύνει.
Αλλά το μωρό της δεν είναι πουθενά.
Μόνο του
δεν έχει πιθανότητες.
Ξανά με τη μαμά…
και τους συμμάχους της.
Το μικρό είναι λίγο σοφότερο σχετικά με τα τερτίπια του κόσμου.
Όμως τώρα ξεκινούν τα μαθήματα για να γίνει δελφίνι.
Τα δελφίνια είναι θηλαστικά που αναπνέουν αέρα, όπως εμείς.
Οι πρόγονοί τους κάποτε ζούσαν στην ξηρά.
Αλλά πριν 50 εκατομμύρια χρόνια
έκαναν κάτι εκπληκτικό.
Άφησαν την ξηρά
για να μπουν στην υδρόβια ζωή.
Το ένα σκέλος της οικογένειας
έγινε τα τεράστια μυστακοκήτη…
αλλά αυτά έγιναν αεροδυναμικά,
εύστροφα αρπακτικά.
Σήμερα πάνω από 40 είδη δελφινιών κυνηγούν στους ωκεανούς του κόσμου.
Από τα τροπικά νερά…
μέχρι τις πολικές θάλασσες,
ακόμα και σε ποτάμια χιλιάδες χιλιόμετρα μέσα στην ενδοχώρα.
Όπου υπάρχει λεία,
υπάρχει ένα δελφίνι με έναν έξυπνο τρόπο για να την πιάσει.
Η όρκα είναι η πολυπληθέστερη ομάδα στην οικογένεια.
Μπορεί να φτάσει σε μήκος μέχρι και τα εννέα μέτρα
και σε βάρος έως και τους επτά τόνους.
Χρειάζεται έως 45 κιλά τροφή την ημέρα.
Δύσκολο στον πολικό χειμώνα.
Εκτός κι αν ξέρεις πού να ψάξεις.
ΚΒΑΛΕΪΑ ΝΟΡΒΗΓΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΑ
ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ 6ºC
Κατά τους ψυχρότερους μήνες,
η αγαπημένη τους λεία καταφεύγει στα φιόρδ.
Οι ρέγγες.
Δισεκατομμύρια από αυτές.
Ο εντοπισμός της θέσης τους με ακρίβεια μπορεί να είναι δύσκολος.
Και πιο δύσκολο να τις πιάσουν.
Με αρχηγό ένα έμπειρο θηλυκό,
η οικογένεια πλησιάζει ένα τεράστιο κοπάδι.
Όσο οι ρέγγες μένουν σε σχηματισμό,
δύσκολα ξεχωρίζουν.
Αλλά οι όρκες έχουν σχέδιο.
Με παλμικά σήματα
και δείχνοντας τις λευκές κοιλιές τους…
οδηγούν τις ρέγγες στα ρηχά.
Μέσα στον πανικό, τα ψάρια κάνουν πιο σφιχτά κοπάδια.
Μέχρι που τελικά
μπορούν να χτυπήσουν οι όρκες.
Με την ουρά τους δημιουργούν ισχυρά κύματα πίεσης.
Ομοβροντία ισχυρών χτυπημάτων.
Μόλις τα ψάρια ξαφνιαστούν,
οι όρκες μπορούν να φάνε με την ησυχία τους.
Τα δελφίνια μεγιστοποιούν την επιτυχία τους δουλεύοντας ομαδικά.
Στον ανοιχτό ωκεανό
ενεργούν σε επική κλίμακα.
Σαματάς μακρύρρυγχων στροφοδέλφινων.
Μια υπερομάδα με πάνω από χίλια μέλη.
Είναι τόσο αποτελεσματική κυνηγετική δύναμη
που μπορούν να έχουν άφθονο ελεύθερο χρόνο.
ΦΕΡΝΑΝΤΟ ΝΤΕ ΝΟΡΟΝΙΑ Ν. ΑΤΛΑΝΤΙΚΟΣ
ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ 26°C
Διακόσια μίλια ανατολικά της Βραζιλίας,
αυτό το αρχιπέλαγος είναι αγαπημένη στάση για τα μακρύρρυγχα στροφοδέλφινα.
Πάνε προς τους ρηχούς κόλπους του νησιού.
Οι πρώτες αφίξεις έχουν τρελά κέφια.
Οι ολυμπιονίκες γυμναστές των δελφινιών.
Μπορούν να κάνουν άλμα τριών μέτρων
και επταπλό άξελ.
Δείχνει πολύ διασκεδαστικό.
Πιστεύεται ότι τα ακροβατικά κρύβουν και κάτι άλλο.
Ίσως επικοινωνούν,
χαιρετούν άλλα δελφίνια μπαίνοντας στον κόλπο.
Με την ασφάλεια των αριθμών,
τα στροφοδέλφινα μπορούν να χαλαρώσουν.
Όμως δεν μπορούν να κοιμηθούν,
γιατί μπορεί να πνιγούν.
Έτσι, κλείνουν μία πλευρά του εγκεφάλου τη φορά,
με ένα μάτι ανοιχτό ενώ προχωρούν.
Κοιμούνται κολυμπώντας με τη μισή ταχύτητα.
Ενώ άλλα δελφίνια ξεκουράζονται,
τα μικρότερα παίζουν.
Πιάσε το φύκι.
Φαίνεται απλό παιχνίδι.
Όμως είναι εκπληκτικά περίπλοκο.
Ο χειρισμός αντικειμένων,
η αντιγραφή κινήσεων και, το σημαντικότερο,
η αλληλοκατανόηση,
είναι μια δεξιότητα που κάθε μικρό δελφίνι
πρέπει να μάθει καλά μεγαλώνοντας.
ΜΠΑΧΑΜΕΣ Β. ΑΤΛΑΝΤΙΚΟΣ
ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ 26°C
Όταν γίνεται ενός έτους,
ένα διάστικτο δελφίνι του Ατλαντικού γνωρίζει σχεδόν άριστα τη γλώσσα.
Η γλώσσα του σώματος και το άγγιγμα λένε πολλά.
Το τρίψιμο του πτερυγίου καθησυχάζει,
όπως το κράτημα το χεριού.
Κάποια πράγματα λέγονται μόνο με ήχους όμως.
Η μαμά του επαναλαμβάνει ένα μοναδικό κάλεσμα.
Το μοναδικό της σφύριγμα.
Έτσι τη βρίσκει μέσα στο πλήθος.
Μόλις μάθει να το αντιγράφει,
τη φωνάζει με το όνομά της.
Τώρα μπορεί να πειραματιστεί με δικό του σφύριγμα.
Όπως τα παιδιά,
τα δελφίνια κάνουν χρόνια να μάθουν να μιλάνε.
Και μόλις αρχίσουν να μιλάνε…
δεν σταματάνε.
Οι ηχητικές ικανότητες ενός δελφινιού πάνε πέρα από τις λέξεις.
Τα ντόπια ρινοδέλφινα ψάχνουν τροφή στον πυθμένα.
Δεν φαίνεται να έχει πολλή εκεί.
Αλλά μπορούν να δουν πράγματα που εμείς δεν βλέπουμε.
Βγάζουν μια σειρά ήχων υψηλής συχνότητας.
500 ανά δευτερόλεπτο.
Και ερμηνεύουν την ηχώ
για να εντοπίσουν ψάρια που κρύβονται στην άμμο.
Ο ηχοεντοπισμός είναι μια απίστευτη έκτη αίσθηση…
που επιτρέπει στα δελφίνια να κυνηγούν στα πιο απίθανα μέρη.
ΝΟΤΙΑ ΚΑΡΟΛΙΝΑ Β. ΑΤΛΑΝΤΙΚΟΣ
ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ 26°C
Μια λασπερή εκβολή
κι η παλίρροια πέφτει.
Αυτήν τη στιγμή
θα ήταν επικίνδυνο να πάνε στην ενδοχώρα.
Αλλά αυτό το δελφίνι ξέρει ότι η εκβολή είναι γεμάτη ψάρια.
Με τον ηχοεντοπισμό
μπορεί να πλοηγηθεί στον βούρκο
και να βρει τη λεία.
Το μόνο πρόβλημα είναι
ότι στην άμπωτη κρύβεται στον στρειδότοπο.
Αν επιτεθεί, θα τραυματίσει το ευαίσθητο δέρμα του.
Κατά κάποιον τρόπο,
πρέπει να βγάλει τα ψάρια έξω.
Χτυπώντας την ουρά του
τα βγάζει από την κρυψώνα τους
οδηγώντας τα στην αμμώδη όχθη όπου θα χτυπήσει με ασφάλεια.
Λίγα δελφίνια έχουν μάθει να κυνηγούν έτσι.
Η τεχνική αποδίδει μόνο
για λίγες ώρες κάθε μέρα.
Όταν αρχίζει η πλημμυρίδα,
τα ψάρια σκορπίζουν.
Χρειάζεται νέα στρατηγική.
Ενώνει τις δυνάμεις του με φίλους
και μαζί κατευθύνονται σε πλατύτερα κανάλια.
Τότε…
περιμένουν.
Κάθε φορά που περνάει ένα κοπάδι,
τα δελφίνια επιτίθενται
δημιουργώντας κύματα που ξεβράζουν τα ψάρια.
Με τον ηχοεντοπισμό και τον συντονισμό,
σκαρώνουν φαγοπότι από τη λάσπη.
Στα ανοιχτά, πρέπει να πάνε τις υπεραισθήσεις τους στα άκρα.
ΚΑΝΑΡΙΑ ΝΗΣΙΑ Β. ΑΤΛΑΝΤΙΚΟΣ
ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ 21°C
Η πρόκληση του κυνηγιού στην άβυσσο
δημιούργησε ένα από τα πιο απίστευτα δελφίνια.
Τα μαυροδέλφινα φαίνονται περίεργα,
αλλά τα βολβώδη μέτωπά τους έχουν το μυστικό της επιτυχίας τους.
Προβάλλουν μακράς εμβέλειας ηχητικές ακτίνες
εκατοντάδων μέτρων,
ο ισχυρότερος ηχοεντοπισμός όλων των δελφινιών.
Βοηθάει τα μαυροδέλφινα να κυνηγήσουν καλαμάρια
σε απόσταση μισού μιλίου.
Τα μικρά δεν ακολουθούν. Δεν κρατούν αρκετά την αναπνοή τους.
Έτσι η οικογένεια εναλλάξ φυλάει τα μικρά στην επιφάνεια.
Η γιαγιά είναι πάνω από 50 χρόνων.
Όμως παράγει γάλα ακόμα για να τα ταΐζει.
Αυτά τα δελφίνια ζουν έως και 70 χρόνια
και μένουν για πάντα με την οικογένεια.
Ίσως ο μακροβιότερος και πιο πιστός δεσμός
στο ζωικό βασίλειο.
Όταν η ομάδα των κυνηγών ανέβει,
είναι φανερό ότι τα κατάφεραν.
Ώρα να προχωρήσουν.
Η γιαγιά έχει στο μυαλό της τον χάρτη του ωκεανού.
Ακούει τον ήχο των κυμάτων που σκάνε στα νησιά
και τα ρεύματα γύρω από τις εκβολές.
Ακουστικά τοπόσημα που αποκαλύπτουν τη διαδρομή.
Αλλά μερικές φορές
ακόμα κι οι σπουδαίοι πλοηγοί χάνονται.
Κάθε χρόνο
εκατοντάδες δελφίνια βγαίνουν σε παραλίες σε όλο τον κόσμο.
Πιο συχνά απ' όλα τα μαυροδέλφινα.
Αρκεί ένα δυο να βγουν από την πορεία…
κι η οικογένεια νιώθει υποχρεωμένη να πάει στο πλευρό τους.
Μερικές φορές το σήμα κινδύνου φέρνει εκατοντάδες.
Οι φυσικές καταστροφές,
η ηχορύπανση και η κακή υγεία
παίζουν τον ρόλο τους.
Όμως ελάχιστα κατανοούμε τι προκαλεί την καταστροφή.
Οι άνθρωποι κάνουν ό,τι μπορούν για να τα σώσουν
και να τα οδηγήσουν στην ανοιχτή θάλασσα.
Η σχέση ανθρώπου και δελφινιού είναι βαθιά.
Μας αρέσει η έξαψη, πράγμα που ελάχιστα άλλα ζώα προτιμούν.
Κι εκφραζόμαστε με τρόπους χωρίς προφανή ρόλο για την επιβίωση.
Όμως υπάρχει λόγος για το παιχνίδι.
Παράγει έκκριση ορμονών
που δημιουργούν αισθήματα αυτοπεποίθησης και χαράς.
Το παιχνίδι μαζί μας εντείνει τα συναισθήματα αυτά…
ενθαρρύνοντας την ομαδικότητα και τον χρόνο με τους φίλους.
Ίσως γι' αυτό τα δελφίνια επιδιώκουν την παρέα άλλων…
να παίξουν με τους όμοιούς τους…
με εμάς…
και με άλλα ζώα.
Τα δελφίνια φημίζονται για τη φιλικότητά τους.
Αλλά έχουν και μια σκοτεινή πλευρά.
ΠΑΤΑΓΟΝΙΑ Ν. ΑΤΛΑΝΤΙΚΟΣ
ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ 12°C
Όταν οι κορυφαίοι κυνηγοί του ωκεανού κυνηγούν,
τίποτα δεν είναι ασφαλές.
Μαύρες φάλαινες του νότου.
Έως και 80 τόνους.
Δέκα φορές βαρύτερη από την όρκα.
Όταν δουλεύουν ομαδικά όμως,
οι όρκες είναι ασταμάτητες.
Οι μαύρες φάλαινες του νότου πάνε στα ρηχά για να αποφύγουν επίθεση από κάτω.
Οι όρκες δεν τα παρατάνε εύκολα.
Εναλλάξ,
χτυπούν τις φάλαινες στα πλάγια,
εκεί όπου πονάει.
Οι φάλαινες αντεπιτίθενται.
Μόνο όταν οι ήχοι της πάλης προσελκύσουν κι άλλες μαύρες φάλαινες
κάνουν πίσω οι όρκες.
Η ικανότητα της όρκα να τα βάζει με τόσο μεγάλη λεία
της έδωσε το παρατσούκλι "δολοφόνος φαλαινών"
ή…
"φάλαινα δολοφόνος".
Τα δελφίνια δεν είναι μόνο αδίστακτοι κυνηγοί.
Είναι και πολύ επιθετικά μεταξύ τους.
ΜΠΑΧΑΜΕΣ Β. ΑΤΛΑΝΤΙΚΟΣ
ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ 26°C
Στα έξι του χρόνια,
αυτό το νεαρό διάστικτο δελφίνι
απέκτησε τα χαρακτηριστικά του στίγματα.
Βλέπει λιγότερο τη μαμά
και περνάει περισσότερο χρόνο με τους φίλους.
Η δημιουργία συμμαχιών είναι σημαντική τα πρώτα χρόνια.
Τα δελφίνια δημιουργούν πιο πολυπληθείς κι έντονες φιλίες
από οποιοδήποτε άλλο ζώο εκτός από εμάς.
Καθώς ωριμάζει, η ζωή θα γίνει πιο περίπλοκη.
Και θα χρειαστεί πολλούς φίλους.
Μια κοινότητα ρινοδέλφινων στη Δυτική Αυστραλία
θεωρείται η πιο εξελιγμένη κοινωνία δελφινιών.
Σε αυτόν τον κόλπο μόνο ζουν δύο χιλιάδες.
ΚΟΛΠΟΣ ΤΩΝ ΚΑΡΧΑΡΙΩΝ ΙΝΔΙΚΟΣ ΩΚΕΑΝΟΣ
ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ 21°C
Την περίοδο της αναπαραγωγής,
το σημαντικότερο πράγμα είναι ποιον ξέρεις.
Τα αρσενικά που κάνουν παρέες
είναι πιο πιθανό ότι θα βρουν ταίρι.
Αυτή η τριάδα κάνει παρέα στα ανατολικά του κόλπου.
Είναι 20 χρόνια κολλητοί.
Ο συγχρονισμός τους στο κολύμπι δείχνει πόσο κολλητοί είναι.
Οι χορογραφημένες κινήσεις εντυπωσιάζουν το άλλο φύλο.
Έχουμε το πέρασμα απέναντι.
Την πεταλούδα.
Το διπλό άγγιγμα της ουράς.
Τις συγχρονισμένες καταδύσεις.
Τα διπλά άλματα.
Τις κινήσεις τάνγκο.
Και το ανάποδο καμαρωτό περπάτημα του κόκορα.
Όσο πιο επιδέξιο είναι το νούμερο, τόσο πιο ελκυστικά φαίνονται.
Παρ' όλα αυτά,
συχνά παίρνει μέρες για να κερδίσουν το θηλυκό.
Και τώρα έχουν ανταγωνισμό.
Στη δυτική πλευρά,
σχηματίζονται αντίπαλες ομάδες.
Το τρίο της ανατολικής θέλει υποστήριξη.
Έτσι καλούν ευρύτερο κύκλο φίλων.
Οι πιο αδύναμες ομάδες συνήθως υποχωρούν.
Αλλά όταν οι πλευρές είναι ισοδύναμες,
οι μάχες προκαλούν σοβαρούς τραυματισμούς.
Μια ώρα μετά,
όλα έχουν τελειώσει.
Με δυνατές συμμαχίες και ομαδικότητα,
οι φίλοι της ανατολικής πλευράς νικούν
κι έχουν την ευκαιρία να δημιουργήσουν την επόμενη γενιά.
Η ευφυΐα και η συνεργασία
βοήθησαν τα δελφίνια να επιζήσουν στους ωκεανούς.
Αλλά το σπίτι τους αλλάζει ραγδαία.
Ακόμα κι αυτά τα ευπροσάρμοστα ζώα δυσκολεύονται.
Οι θάλασσές μας γίνονται πολύβουες.
Πιο ζεστές.
Και πιο μολυσμένες.
Αντί για φύκια,
πολλά δελφίνια παίζουν με πλαστικές σακούλες.
Τα σκουπίδια σκοτώνουν πάνω από 100.000 θαλάσσια θηλαστικά
κάθε χρόνο.
Και η χημική μόλυνση
απειλεί την αναπαραγωγική τους ικανότητα.
Αλλά το μεγαλύτερό τους πρόβλημα είναι η βιομηχανική αλιεία.
Εξανεμίζει ζωτική για αυτά τροφή
και πνίγει εκατοντάδες χιλιάδες δελφίνια
κάθε χρόνο.
Ωστόσο,
ακόμα και μικρές αλλαγές στις πράξεις μας μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
ΝΟΤΙΑ ΚΑΡΟΛΙΝΑ Β. ΑΤΛΑΝΤΙΚΟΣ
ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ 17°C
Όταν οι ψαράδες ψαρεύουν γαρίδες με τράτα…
πιάνονται κι άλλα ζώα στα δίχτυα τους.
Τώρα οι ψαράδες ενσωματώνουν ειδικά ανοίγματα
για να φεύγουν τα μεγαλύτερα ζώα.
Τα ντόπια ρινοδέλφινα έχουν μάθει να τις ψάχνουν,
χρησιμοποιώντας τις διεξόδους για να πάρουν ψάρια.
Είναι επικίνδυνο να μπουν σε αυτές τις παγίδες θανάτου.
Αυτά τα πεινασμένα δελφίνια το ρισκάρουν.
Οι ψαράδες τα ανέχονται.
Η ψαριά τους δεν έχει απώλειες.
Έχουμε πολλά να μάθουμε για τα δελφίνια.
Ενώ κάποια είδη είναι στο χείλος της εξαφάνισης,
νέα εξακολουθούν να ανακαλύπτονται.
ΜΟΚΑΖΟΥΜΠΑ ΠΟΤΑΜΟΣ ΤΟΚΑΝΤΙΝΣ
ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ 28°C
Για καιρό πιστεύαμε ότι υπήρχαν πέντε είδη ποταμίσιων δελφινιών.
Οι βιολόγοι πιστεύουν ότι ανακάλυψαν και έκτο.
Μόνο περίπου 1.000 δελφίνια του ποταμού Αραγκουάια
θεωρούνται ότι επιζούν.
Αλλά κάθε μέρα
σ' αυτήν την πόλη της Βραζιλίας,
ένας μικρός αριθμός έρχεται για παρέα.
Τα ντόπια παιδιά ανυπομονούν.
Εύκολα καταλαβαίνουμε τη σχέση τους με αυτά τα μαγικά ζώα.
Άνθρωποι και δελφίνια μπορεί να κατοικούν σε πολύ διαφορετικούς κόσμους…
αλλά έχουμε πολλά κοινά.
Μια βαθιά και πολύτιμη σχέση
για πολλές γενιές ακόμα.