EEN NETFLIX-DOCUMENTAIREREEKS
De krachtigste roofdieren die op aarde rondlopen.
Maar er is meer nodig dan brute kracht…
…om de top te bereiken.
Met 'n opmerkelijk denkvermogen…
…en door elke kans te grijpen…
…heersen beren over de meest onherbergzame gebieden op aarde.
Maar jongen worden niet geboren met overlevingsvaardigheden.
Die moeten ze leren.
Dus een moederbeer heeft genoeg te doen…
…om haar jongen voor te bereiden op de wereld.
BEREN
MASSACHUSETTS VERENIGDE STATEN
In de ijzige greep van de winter…
…zijn de noordelijke bossen stil.
Doodstil.
Niets laat zien…
…dat er onder de sneeuw een reus ligt te slapen.
Langzame ademhaling.
Een hart dat maar acht keer per minuut klopt.
Niets gegeten sinds de herfst.
Drie maanden lang…
…is deze Amerikaanse zwarte beer al in een staat van schijndood.
Nog wonderbaarlijker…
…drie weken geleden werd ze net lang genoeg wakker…
…om drie jongen te baren.
Elk slechts zo zwaar als een soepblik.
Hoewel ze leeft van haar vetreserves…
…lijden haar baby's geen honger.
Haar melk is zo voedzaam dat ze al twee keer zo groot zijn.
Ditzelfde verhaal voltrekt zich door heel Noord-Amerika.
Meer dan een half miljoen zwarte beren in winterslaap.
Onder de grond.
Of verscholen onder omgevallen bomen.
Sommigen wonderbaarlijk genoeg in de open lucht.
De jongen kruipen tegen mama aan, in leven gehouden door haar warmte.
Maar deze moeder koos het meest knusse hol.
Als de lente eindelijk aanbreekt, zal haar zware werk beginnen.
De opvoeding van een beer vormt zijn hele leven.
Er zijn maar acht soorten beren.
Ze komen voor in de jungles van Azië…
…tot op de ijskappen van de noordpool.
Sommige zijn verrassend klein, net zo groot als een hond.
Andere wegen bijna een ton.
Hoewel het officieel allemaal carnivoren zijn…
…eten de meeste alles wat ze in hun klauwen krijgen.
Maar hoe je het juiste voedsel op het juiste moment vindt…
…leer je alleen van een toegewijde moeder.
Het leefgebied van elke beer heeft z'n eigen uitdagingen.
Dus leren om je hersenen en je spieren te gebruiken…
…is cruciaal om te overleven.
De poolwinter.
Vijandig.
Levenloos.
Hoewel…
…niet helemaal.
SPITSBERGEN NOORWEGEN
Zelfs met 40 graden onder nul is een ijsbeer goed geïsoleerd…
…met een dubbele laag vacht…
…en een deken van vet zo dik als een mannenarm.
IJsberen hebben geen winterslaap nodig.
De winter is hun jachtseizoen.
Zeehonden zijn hun favoriete prooi.
En ijsberen gebruiken hun verbluffende reukzin…
…om ze op kilometers afstand te vinden.
Dit mannetje heeft een geur opgepikt.
Maar het is geen prooi.
Het zijn andere beren.
Mannetjesberen staan erom bekend dat ze jongen van andere mannetjes doden.
De jongen van deze moeder, bijna volgroeid, zijn niet zo kwetsbaar.
Maar toch is het beter om afstand te bewaren.
Voordat ze hun eigen weg kunnen gaan, moeten ze hun jachtskills perfectioneren.
En misschien is dit een kans…
…voor mama om te laten zien hoe het moet.
Van benedenwinds naderen.
Camouflage gebruiken.
Binnen aanvalsbereik sluipen.
Met elke succesvolle jacht…
…helpt mama haar jongen sterker en wijzer te worden.
Als ze haar verlaten, zullen deze lessen het verschil maken…
…tussen leven en dood.
MASSACHUSETTS VERENIGDE STATEN
Beren beginnen te leren zodra ze het hol verlaten.
De lente breekt eindelijk aan voor de zwarte beren…
…en de wijde wereld roept.
Mamabeer is sinds de herfst ruim 45 kilo vet verloren…
…bijna de helft van haar gewicht, dus zij is klaar om te gaan.
Maar met een buik vol melk lijken haar jongen minder haast te hebben.
Het is een hele nieuwe wereld.
Klimmen gaat vanzelf.
Toch blijft het een hele hindernisbaan.
Vanaf de eerste horde…
…krijgen ze steun van mama.
Zij alleen is de kostwinnaar, lerares en beschermer.
Een enorme verantwoordelijkheid.
Een derde van de jongen overleeft het eerste jaar niet.
Een van de grootste gevaren…
…zijn andere beren.
ALASKA VERENIGDE STATEN
Bruine beren, ook wel grizzlyberen genoemd…
…komen uit hun winterholen in de bergen.
Ze verzamelen zich in velden bij zee om zich te voeden met zegge.
Beren verdedigen geen territorium zoals katten of honden doen.
Maar ze weten wel wie de baas is.
Dit oude, dominante mannetje eist deze weide al jaren op.
Hij moet flink aankomen…
…zodat hij alle uitdagers aankan als het paarseizoen aanbreekt.
Dit gras bevat verrassend veel spieropbouwende eiwitten.
Maar als je slimmer bent dan de gemiddelde beer…
…is er nog voedzamer eten te vinden.
Deze moeder neemt haar jong mee voor een exclusieve culinaire ervaring.
Een modderig strand ziet er niet veelbelovend uit.
Maar met wat graven, kun je een schat vinden.
Als je eenmaal een oester hebt gevonden, moet je hem openen.
Een verrassend delicate operatie.
Niet alle beren hier kunnen dit.
Zij heeft het geleerd van haar moeder.
En nu geeft ze het door.
Bij eb kan een goede oesterzoeker 100 van zulke malse lekkernijen vinden.
Een veel grotere dosis eiwitten dan je in dezelfde tijd krijgt met grazen.
Door haar dochter dit te leren, geeft ze haar een voorsprong op de rest.
Een vreemde.
Tijd om te gaan.
Nog een belangrijke les.
Vermijd confrontatie als het kan.
Een boze beer is een kracht van de natuur.
Zelfs als de tegenstander groter is, moet je nooit tegen een beer wedden.
Of tegen zijn klauwen.
Ze zijn tot tien centimeter lang, en het zijn geduchte wapens.
Maar het is ook veelzijdig gereedschap.
Klimijzers.
Schoppen.
IJshaken.
Zelfs bestek.
En als het tijd is om eens goed te krabben…
…is er niets beter.
De langste klauwen behoren toe aan de kleinste beren.
Een tiende van het formaat van 'n grizzly.
Een Maleise beer is specialist in het overleven in de jungle.
BORNEO MALEISIË
Voedsel vinden in de wirwar van planten…
…valt niet mee.
Maar met een bijna ongeëvenaarde reukzin…
…volgt hij zijn neus.
Hij heeft de bron van de zoete aroma gevonden.
Maar er is één probleem.
Het zit helemaal daarboven.
Vier verdiepingen hoog.
Maar Maleise beren zijn gek op honing.
Gelukkig zijn het ook klimkampioenen.
Die lange, gekromde klauwen geven een uitstekende grip…
…en doordat hij zo klein is als een hond, is hij licht en behendig.
Maar…
…hij is aan het verkeerde adres.
En nu…
…heeft hij concurrentie.
Of toch niet?
Maleise beren zijn ook gek op de larven in rotte boomstammen.
Terwijl de andere beer afgeleid is…
…kan hij van boom wisselen.
De bijen zijn boos, maar gelukkig hebben ze geen angel.
Eindelijk.
Hij heeft de schat gevonden.
Die klauwen zijn ook een handige honinglepel.
En 'n tong van 25 centimeter doet de rest.
Als het gaat om voedsel vinden in de jungle…
…hebben Maleise beren het goed voor elkaar.
Maar als het bos waarin ze leven wordt gekapt voor landbouw…
…blijven Maleise beren zonder thuis achter.
Dan zijn ze kwetsbaar voor stroperij ten behoeve van traditionele medicijnen.
Ze zijn nu de zeldzaamste beer op aarde.
Zelfs zeldzamer dan de meest mysterieuze beer van allemaal.
SICHUAN CHINA
De reuzenpanda brengt het grootste deel van z'n leven door…
…met het eten van één ding.
Bamboe.
Ze kan wel 12 uur luieren terwijl ze zich ermee volpropt.
Het is 99% van haar dieet.
Ze is de enige beer…
…met een soort benig voetkussen, een soort duim.
Perfect om een bamboe-hotdog te maken.
Dit vegetarische dieet lijkt een bizarre keuze.
Panda's zijn geëvolueerd om vlees te eten.
Maar omdat bamboe overvloedig is en het hele jaar door groeit…
…zijn ze in de loop van miljoenen jaren overgestapt op de simpele optie.
Het probleem is dat hun darmen zich nog niet volledig aangepast hebben.
Dus ze kan alleen overleven door heel veel te eten…
…en verder weinig te doen.
Maar toen mensen hele bamboebossen in Azië kapten…
…hadden de panda's niks meer te eten…
…en werden ze bijna uitgeroeid.
Zo'n specialistisch dieet is een uitzondering.
De meeste beren hebben een avontuurlijkere smaak.
MINNESOTA VERENIGDE STATEN
In de bossen langs de Canadese grens…
…leven tienduizenden zwarte beren.
Het is midzomer en deze moeder leidt haar jongen op zoek naar voedsel.
Ze houdt ze op koers door zacht te knorren.
Ze zijn zes maanden oud en nieuwsgierig.
Maar nog steeds naïef.
Mama moet hun ogen en oren zijn.
Haar lage kreun laat weten…
…dat er iets mis is.
Een mannetje.
Hij kan haar jongen doden om haar weer loops te maken.
Als mama gromt, is het tijd om je te verstoppen.
Ze waarschuwt het mannetje, maar de boodschap landt niet.
Dat kuchje betekent 'klimmen'.
Nu moet mama kalm blijven en haar mannetje staan.
Totdat hij begrijpt dat er niet met haar te sollen valt.
Sinds ze het hol hebben verlaten, moedigt mam haar jongen aan om te klimmen.
En dat loont.
Tot ze zeker weet dat de kust veilig is, blijven ze van de grond.
Een kans voor wat meer klimoefeningen…
…terwijl mama welverdiend een dutje doet.
Maar niet te lang.
De herfst komt eraan en de hele familie moet eten.
In meer onherbergzame landen…
…is voedsel en water vinden het hele jaar door lastig.
DE ANDES PERU
Deze bergtoppen lijken onbewoonbaar.
Maar voor een paar brilberen…
…is 't thuis.
De enige berensoort in Zuid-Amerika.
De echte Paddington.
Maar hier zijn geen regenjas en hoed nodig.
De hoogste bergen houden de wolken tegen…
…wat een hooggelegen woestijn creëert.
Soms valt hier acht maanden geen regen.
Dit is de enige natuurlijke bron in de wijde omgeving.
Een weelderige oase.
Hij kan hier de hele dag wel chillen.
Als een mannetje het bad bezet houdt…
…moeten anderen vindingrijker zijn.
Deze moeder laat haar jong zien…
…hoe zelfs een boomstam een overlevingsmiddel kan zijn.
Met in verhouding de sterkste kaken van alle beren…
…trekt ze hem makkelijk open om het vocht binnenin te bereiken.
Voedsel en water zijn zo schaars dat ze haar energie moet sparen.
Veel uitrusten.
Van de grond af is het koeler, maar spichtige bomen bieden weinig steun.
Dus ze doet iets wat geen enkele andere beer doet.
Ze maakt haar eigen bed.
Deze vindingrijkheid…
…helpt haar overleven totdat de regen eindelijk terugkeert.
Natuurlijke airconditioning.
Lekker comfortabel.
De perfecte plek voor een siësta.
ALASKA VERENIGDE STATEN
In het hoge noorden is het leven minder vredig.
De dominante grizzly.
Sinds het voorjaar is hij elke dag een kilo aangekomen.
Hij heeft het gewicht nodig.
Groter en sterker zijn is wat hem de baas maakt…
…zodat hij de beste foerageerplekken heeft en met de lokale vrouwtjes kan paren.
Maar na tien jaar als baas…
…lijkt hij z'n charme te verliezen.
En er komt een groter probleem zijn kant op.
Een jonger mannetje die zijn zwakheid aanvoelt.
De baas moet zich bewijzen tegenover de vrouwtjes…
…en junior laten zien wie hier de leiding heeft.
De cowboy-swagger.
Het moet er imposant uitzien.
Eén probleem…
…de jonge beer is enorm.
Maar nu de vrouwtjes toekijken…
…kan hij niet meer terug.
De oude baas gaat naar de grond.
De weide staat onder nieuw management.
Met onmiddellijke ingang.
De heerschappij van de oude baas is voorbij.
Het vrouwtje maakte een slimme keus…
…door te wachten op een sterkere, fittere beer om haar jongen te verwekken.
Hij plukt op deze lange, warme dagen de vruchten.
Nog verder naar 't noorden…
…is het zwaar om de zomer simpelweg te overleven.
Elk jaar, als de noordpool warmer wordt, trekt het zee-ijs noordwaarts.
IJsberen raken gestrand op het land, waar weinig te eten valt.
Nu klimaatverandering het ijs eerder doet smelten…
…lijden ijsberen nog langer honger.
Een moeder moet doen wat nodig is om haar gezin in leven te houden.
Zelfs als dat betekent dat ze gevaar lopen.
Aan de noordkust van Alaska…
…laten zelfvoorzienende walvisjagers bergen botten achter.
Gedreven door honger, komen beren samen om aas te eten.
Ze tolereren elkaar… tot op zekere hoogte.
Mam weet dat haar jongen kwetsbaar zijn tussen de humeurige volwassenen.
Maar de dreiging van verhongeren is nog groter.
De jongen zullen moeten leren omgaan met ongemakkelijke situaties als deze…
…als ze de langere, hetere zomers die komen willen overleven.
Toch verwacht men dat het aantal ijsberen…
…met een derde zal afnemen in de komende tientallen jaren.
En niet alleen zij worden bedreigd.
Zes van de acht soorten beren worden met uitsterven bedreigd.
Hun grootste bedreiging…
…is verlies van habitat.
Veel soorten worden ook vervolgd.
Maar het is niet te laat om ze te redden.
Om de wildernis die ze nodig hebben te beschermen…
…en beren te helpen door ze te redden, rehabiliteren…
…en vrij te laten.
Het is bewezen dat het werkt.
Dankzij fokprojecten en bosbescherming…
…is het aantal wilde panda's bijna verdubbeld.
Als wij ruimte maken voor beren…
…doet hun aanpassingsvermogen de rest.
Zolang ze iemand hebben die ze wegwijs maakt.
Terwijl de herfstkleuren Noord-Amerika bedekken…
…zetten zwarte berenmoeders nog één keer door…
…om de jongen klaar te maken voor de winter.
Ze richten zich op voedsel met veel calorieën.
In een goed jaar levert de eikeloogst voldoende koolhydraten en vet op.
Maar als er in het wild te weinig voedsel is…
…halen beren een afhaalmaaltijd.
Ze trekken de stad in…
…om gebruik te maken van het eten dat wij weggooien.
In de betonnen jungle of in het wild…
…vertrouwen beren op hun vindingrijkheid om zich in de herfst vol te eten.
En hoe groter de beer, hoe epischer het feestmaal.
KAMCHATKA RUSLAND
Bruine beren, de meest wijdverspreide van alle beren…
…komen voor in Noord-Amerika, Europa en Azië.
De grootste leven daar waar genoeg voedsel is.
En er wonen zo'n 10.000 beren op dit vulkanische schiereiland.
Maar dit land zal binnenkort zes maanden lang bedekt zijn met sneeuw.
Om zo'n lange winterslaap te overleven, moeten ze hun gewicht verdubbelen.
En dat kan maar op één manier.
Vissen.
Elk jaar zorgen miljoenen parende zalmen voor een overvloed aan prooi.
Een groot mannetje kan dagelijks maar liefst 100.000 calorieën eten.
Dat zijn 300 cheeseburgers.
Dat heet hyperfagie.
Ze kunnen eten…
…en eten…
…zonder ooit vol te zitten.
Dit feestmaal wordt opgeslagen als vet.
Brandstof voor de lange winter die komt.
Elke beer leeft een beetje anders.
Maar één ding hebben ze allemaal gemeen.
De tijd die moeders besteden aan het doorgeven van vaardigheden…
…en het leiden van hun jongen door de seizoenen heen…
…is het echte geheim tot het succes van beren.
Of ze nu overleven in barre woestijnen…
…of weer op pad gaan in de poolwinter.
De zwarte berenjongen hebben het einde van hun jaar gehaald.
Terug in het hol…
…met opgeladen batterijen…
…zijn ze in stand-by modus gegaan.
Veilig en warm.
Ze zullen slapen tot de lente terugkeert.
Lekker knus tegen mama aan.
Ondertiteld door: Sander van Arnhem