ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
Κυρίαρχοι του ουρανού.
Σύμβολα ελευθερίας.
Απαράμιλλοι κυνηγοί.
Θεωρούμε τα αρπακτικά πτηνά
ως αδίστακτους δολοφόνους.
Όμως η ιστορία έχει κι άλλη πλευρά.
Απροσδόκητα έξυπνα.
Εκπληκτικά ευπροσάρμοστα.
Και πιο στοργικά
απ' ό,τι θα φανταζόσασταν.
ΑΡΠΑΚΤΙΚΑ ΠΤΗΝΑ
ΑΝΩ ΜΙΣΙΣΙΠΗΣ, ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ
Βαθύς χειμώνας.
Αυτός ο θηλυκός φαλακρός αετός
έχει συσπάσεις.
Τα αβγά της χρειάζονται 35 μέρες επώασης.
Για να είναι έτοιμη την άνοιξη,
πρέπει να τα κάνει τώρα.
Τέτοια εποχή όμως,
ο καιρός αλλάζει γρήγορα.
Αν εκτεθούν,
τα αβγά θα παγώσουν σε διάστημα λεπτών.
Αλλά οι φαλακροί αετοί είναι σκληροί.
Θα κάνει ό,τι χρειάζεται για να τα προστατέψει.
Όχι μόνο η μαμά.
Ο εφ' όρου ζωής σύντροφός της.
Ένα ζευγάρι αφοσιωμένο στην ανατροφή της επόμενης γενιάς
των εναέριων κυνηγών.
Σε όλο τον πλανήτη υπάρχουν πάνω από 300 είδη
αρπακτικών πουλιών.
Από το μεγαλύτερο στον κόσμο με άνοιγμα φτερών τρία μέτρα,
μέχρι το μικρότερο,
που έχει το μέγεθος πεταλούδας.
Όπου κι αν ζουν, ελέγχουν τους ουρανούς.
Από πυκνές ζούγκλες
μέχρι την παγωμένη Αρκτική.
Άνυδρες έρημοι…
μέχρι πανύψηλα βουνά.
Όλα τους είναι σαρκοβόρα
εξοπλισμένα με τα ίδια όπλα.
Αυτό που κυνηγούν και ο τρόπος
είναι που δημιούργησαν αυτήν την υπέροχη ομάδα
των εναέριων δολοφόνων.
ΔΑΣΟΣ ΤΟΥ ΝΤΙΝ, ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ
Χωρίς ανοιχτές γραμμές πτήσεις
και με πάρα πολλές κρυψώνες
το κυνήγι γίνεται σχεδόν αδύνατο για ένα αρπακτικό.
Εκτός κι αν είναι εξπέρ των δασών.
Το διπλοσάινο.
Είναι εξοπλισμένο με όλα τα απαραίτητα.
Οξεία διοφθαλμική όραση,
κοφτερό, γαμψό ράμφος για να ξεσχίζει τη σάρκα,
και μεγάλα, καμπυλωτά νύχια
για να αρπάζει τη λεία.
Αυτά είναι τα βασικά.
Αυτό που το ξεχωρίζει
είναι ο τρόπος που κυνηγάει τη λεία
Με λίγα φτερουγίσματα,
φτάνει τα 51 χλμ. την ώρα…
Σχεδόν η γρηγορότερη επιτάχυνση των αρπακτικών.
Με την ουρά του ως αερόφρενο,
κάνει επιτόπια στροφή.
Τα κοντά φτερά
γυρίζουν στο μικρότερο άνοιγμα.
Πρέπει να χτυπήσει τον στόχο πριν αυτός καλυφθεί.
Οι χαμηλές πτήσεις κρύβουν την προσέγγισή του.
Κι αν δεν πιάσει με την πρώτη…
το διπλοσάινο είναι και ευκίνητο…
αλλά και υπομονετικό.
Κατοικεί στα δάση του βορείου ημισφαιρίου,
και η επιτυχία του έγκειται στην απίστευτη σβελτάδα του.
Αλλά στην ταχύτητα…
ένα άλλο αρπακτικό
είναι ανίκητο.
Το γρηγορότερο ζώο στη Γη,
ο πετρίτης.
Ανώτατη ταχύτητα πάνω από 380 χλμ την ώρα
σκυφτό.
Οι πετρίτες είναι τόσο πετυχημένοι,
που απαντώνται σε όλο τον κόσμο.
ΚΟΙΛΑΔΑ ΓΟΥΑΪ, ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ
Προτιμούν να ζουν στα βράχια.
Προσφέρουν πλεονεκτική θέση για να ψάξουν τροφή.
Και δημιουργούν ανοδικό ρεύμα αέρα
που χρησιμοποιούν οι πετρίτες για να ανέβουν
πριν χτυπήσουν από ψηλά.
Η επιτυχία των περισσότερων αρπακτικών
εξαρτάται από τη μαεστρία τους στο πέταγμα.
ΧΑΪΒΕΛΝΤ, ΝΟΤΙΑ ΑΦΡΙΚΗ
Όμως υπάρχει πάντα ένα που κάνει την ανατροπή.
Από δω το Πουλί Γραμματέας.
Συνηθισμένο αρπακτικό δεν το λες.
Είναι κυνηγός
με ξυλοπόδαρα.
Έχει το ύψος επτάχρονου παιδιού.
Αν και μπορεί να πετάξει,
προτιμάει να πηγαίνει με τα πόδια.
Έως και 29 χλμ. την ημέρα.
Τα μακριά πόδια του δεν είναι μόνο για περπάτημα.
Έτσι βλέπει στο ψηλό γρασίδι.
Μοιάζουν λίγο άχαρα…
αλλά μη γελιέστε.
Η κλοτσιά του είναι θανατηφόρα…
Απελευθερώνει δύναμη 20 κιλών
γρηγορότερα από βλεφαρισμό.
Πρέπει να κινείται γρήγορα.
Αυτός ο ζωντανός βελοσιράπτορας είναι και μαμά.
Δύο μικρά, σχεδόν σε πλήρη ανάπτυξη.
Πάντα πεινασμένα.
Τα γονικά καθήκοντα δημιουργούν απαιτήσεις και στη φωλιά του φαλακρού αετού.
Μόλις λιώσει το χιόνι,
φτάνει η μαγική στιγμή.
Δύο μικρά που μόλις εκκολάφτηκαν.
Ασχέτως καιρού…
οποιαδήποτε στιγμή…
η μαμά τα προστατεύει όσο μπορεί.
Αλλά με τέτοια νύχια,
πρέπει να πατάει προσεκτικά.
Κι οι δύο ενήλικες κλωσάνε εναλλάξ
και φέρνουν τροφή.
Η ομαδικότητα των γονιών δίνει στα μικρά
το καλύτερο ξεκίνημα.
Τέσσερις μέρες μετά
βγαίνει και το τελευταίο μικρό.
Το μεγαλύτερο μικρό έχει ήδη το διπλό βάρος.
Αν δεν φέρουν εξαιρετικά μεγάλη ποσότητα τροφής οι γονείς,
το μικρότερο αδελφάκι δεν θα αντέξει πολύ.
Τα αρπακτικά πουλιά είναι πολύ ευάλωτα στη φωλιά.
ΕΡΗΜΟΣ ΚΑΛΑΧΑΡΙ, Ν. ΑΦΡΙΚΗ
Τα μικρά γρήγορα θα χαθούν σε αυτήν την καυτή έρημο…
αν δεν βρουν καταφύγιο από τον ήλιο.
Ο κοινωνικός υφαντής
φτιάχνει τεράστιες κοινοτικές φωλιές.
Μέσα είναι έως και εννέα βαθμούς λιγότερο.
Οι υφαντές δεν είναι οι μόνοι που ωφελούνται.
Η φωλιά τους προσέλκυσε ένα ζεύγος γερακιών πυγμαίων.
Είναι από τα μικρότερα αρπακτικά στη Γη.
Αυτοί οι απροσδόκητοι καταπατητές
εκμεταλλεύονται τη σκληρή δουλειά του υφαντή.
Μερικές φορές
τα τρώνε κιόλας.
Όταν μιλάμε για διαβολικούς γειτόνους,
οι υφαντές έχουν μεγαλύτερα προβλήματα.
Αυτή η κυψέλη ζωής
προσελκύει κάθε είδους αρπακτικό.
Οι υφαντές μοιάζουν ανυπεράσπιστοι,
αλλά έχουν ένα σώμα ασφαλείας…
έτοιμο να απομακρύνει κάθε επίθεση.
Αν κι έχουν μέγεθος παλάμης,
τα γεράκια χτυπούν δυνατά.
Ευτυχώς,
οι ατρόμητοι μικροί μαχητές δείχνουν αυτοσυγκράτηση.
Τρώνε μόνο λίγους υφαντές σε κάθε εποχή.
Τον περισσότερο καιρό
υπάρχει άφθονη λεία.
Για τους υφαντές ισχύει το "καλύτερος εχθρός ο γνώριμος εχθρός".
Και για τα μικρά γεράκια είναι μια λύση με πολλά οφέλη.
Προσφέρει τροφή και στέγη
στην άγονη έρημο.
ΑΜΑΖΟΝΙΟΣ, ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΟΥΙΑΝΑ
Σ' αυτήν την απομακρυσμένη γωνιά της Ν. Αμερικής…
υπάρχει τόσο άφθονη ζωή
που κάθε πλάσμα θέλει τη γωνιά του.
Στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας
είναι η 7κιλη άρπυια.
Αλλά ένα άλλο αρπακτικό πτηνό εδώ
ενεργεί λίγο διαφορετικά.
Το κοκκινόλαιμο καρακάρα.
Όταν τα καρακάρα αισθάνονται κίνδυνο,
ενημερώνουν τους πάντες.
Αυτό αρκεί για να βγει ο κορυφαίος κυνηγός εκτός.
Τα καρακάρα θεωρούνται τα πιο κοινωνικά και ευφυή αρπακτικά στον κόσμο.
Κορυφαίος συνδυασμός αφού μπορούν να χειριστούν λεία
που ούτε η άρπυια δεν θα άγγιζε.
Τις σφήκες.
Καλύτερα να τις αφήνουμε ήσυχες.
Αλλά με συνεργασία
τα καρακάρα καταστρώνουν σχέδιο.
Πρώτα, η άμεση προσέγγιση.
Αλλά μόλις κουνηθεί η φωλιά,
οι σφήκες πάνε παντού.
Μετά, επιδρομή.
Θέλει κότσια για να το κάνεις.
Όμως με λίγο θάρρος
γίνεται η δουλειά.
Αν ένα καρακάρα αντέξει τον πόνο,
στο τέλος οι σφήκες θα εγκαταλείψουν τη φωλιά.
Αυτές οι κατασκευές που μοιάζουν χάρτινες
είναι θρεπτικές όσο και το χαρτόνι…
αλλά κρυμμένες στην κηρήθρα
βρίσκονται στρουμπουλές, ζουμερές νύμφες.
Η ανδρεία ενός καρακάρα ωφελεί όλη την ομάδα.
Μόλις πάρει το μερίδιό του, τα υπόλοιπα παίρνουν τα αποφάγια.
Πάνω στην ώρα.
Η ζωή στο τροπικό δάσος είναι σκληρή.
Αλλά τα καρακάρα έχουν την πρωτοπορία
χάρη στο πείσμα και την ομαδικότητα.
Τα περισσότερα αρπακτικά δεν είναι τόσο συνεργάσιμα.
Ακόμα και στη φωλιά, ο ανταγωνισμός είναι έντονος.
Τα μικρά του φαλακρού αετού μεγαλώνουν 20% κάθε μέρα.
Αλλά το μικρότερο αγωνίζεται να προλάβει.
Σε κάθε τάισμα
είναι στο τέλος της ουράς.
Σε δύο μήνες περίπου
τα μικρά πρέπει να είναι δέκα φορές μεγαλύτερα
κι έτοιμα να πετάξουν.
Αλλά αν δεν υπάρχει αρκετή τροφή,
τα μεγαλύτερα θα επιτεθούν στα μικρότερα αδελφάκια.
Σπάνια επιβιώνουν τρία μικρά.
Οι γονείς δουλεύουν σκληρά
για να κρατήσουν ζωντανά όλα τα μικρά.
ΝΤΡΑΚΕΝΣΜΠΕΡΓΚ, ΝΟΤΙΑ ΑΦΡΙΚΗ
Η ανεύρεση επαρκούς τροφής είναι διαρκής αγώνας
για όλα τα αρπακτικά.
Αν και μερικά το κάνουν να φαίνεται εύκολο.
Οι γύπες χρησιμοποιούν
στήλες ανοδικού θερμού αέρα για να πάρουν ύψος.
Όταν βρεθούν αρκετά ψηλά, κάποιοι γυροπετούν πάνω από 160 χλμ.
χωρίς ούτε ένα χτύπημα των φτερών.
Στη διαδρομή,
με την τηλεσκοπική όρασή τους ψάχνουν για τροφή.
Οι γύπες είναι πτωματοφάγοι.
Εξαιτίας αυτού έχουν αποκτήσει κακό όνομα,
αλλά είναι τα μόνα αρπακτικά που δεν σκοτώνουν ποτέ.
Κάνουν σημαντική δουλειά ως καθαριστές της φύσης.
Μπορεί να μοιάζει χαοτικό,
αλλά υπάρχει ιεραρχία.
Εννέα διαφορετικά είδη γύπα
ζουν στη νότια Αφρική και μόνο,
και το καθένα έχει τον δικό του ρόλο.
Πρώτα, τα μεσαία βάρη
Οι λευκόπλατοι γύπες.
Πολλά μαζί καταβροχθίζουν το περισσότερο κουφάρι,
τα εσωτερικά όργανα και τη σάρκα.
Έπειτα, τα βαρέα βάρη.
Με βάρος πάνω από εννέα κιλά,
οι τόργοι είναι από τα μεγαλύτερα στην Αφρική.
Όταν πλησιάζουν,
όλοι κάνουν στην άκρη.
Τα πανίσχυρα ράμφη τους ξεσχίζουν συνδέσμους και τομάρια,
ανοίγοντας νέα τμήματα του κουφαριού
για τους τελευταίους στην ουρά.
Τα ελαφρά βάρη.
Οι νεκροσύρτες περιμένουν στην άκρη,
κλέβοντας αποφάγια όπου μπορούν,
ενώ περιμένουν τη σειρά τους.
Όταν τελειώσουν οι άλλοι,
τα μικρά ράμφη τους ξεγυμνώνουν τα κόκαλα.
Οι γύπες κάνουν τη βρόμικη δουλειά κρατώντας τον πλανήτη καθαρό.
Με στομάχια τόσο όξινα όσο οι μπαταρίες
καταστρέφουν τα βακτήρια και τους ιούς που τρώνε.
Και δεν αφήνουν στα έντομα που μεταδίδουν ασθένειες
τόπο αναπαραγωγής.
Χρειαζόμαστε τους γύπες,
αλλά ο αριθμός τους πέφτει κατακόρυφα.
Σε 15 χρόνια και μόνο
σκοτώθηκε το 97% των γυπών της Ινδίας,
δηλητηριασμένοι από τα κουφάρια των βοοειδών
στα οποία είχε χορηγηθεί το φάρμακο Diclofenac.
Όταν τα αγριόσκυλα πήραν τη θέση τους ως πτωματοφάγοι,
υπήρξε αύξηση στη λύσσα,
τη φυματίωση και τον άνθρακα.
Παρόμοια μοίρα είχαν κι άλλα αρπακτικά.
Στη δεκαετία του '50,
το DDT ήταν εντομοκτόνο ευρείας χρήσης
με καταστροφικά αποτελέσματα για τα αβγά του φαλακρού αετού
οδηγώντας σχεδόν στην εξαφάνιση το εμβληματικό είδος.
Μόλις ο κόσμος αντιλήφθηκε τις συνέπειες,
το DDT απαγορεύτηκε.
Μέσα σε 50 χρόνια,
οι αριθμοί των φαλακρών αετών επταπλασιάστηκαν.
Πολλά αρπακτικά πτηνά ακόμα κινδυνεύουν.
Επειδή θεωρούνται ότι απειλούν το κυνήγι και την κτηνοτροφία,
καταδιώκονται.
Όταν καταστρέφεται το φυσικό περιβάλλον,
χάνουν τροφή και στέγη.
Όμως δεν τα πάνε όλα άσχημα στον σύγχρονο κόσμο.
ΛΟΝΔΙΝΟ, ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ
Μοιάζει το τελευταίο μέρος για να ευημερεί ένα αρπακτικό.
Αλλά αν μπορεί να προσαρμοστεί,
είναι ο κόσμος της ευκαιρίας.
Στο κέντρο της πόλης,
οι εμβληματικές καμινάδες του εργοστασίου ενέργειας Battersea
στέκονται σε ύψος 100 μέτρων.
Στεγάζουν ένα ζευγάρι πετριτών.
Οι τσιμεντένιοι τοίχοι λειτουργούν σαν βράχια.
Η ζωή στην πόλη έχει πλεονεκτήματα.
Έχει τόσο φως εδώ,
που οι πετρίτες μπορούν να κυνηγούν τη νύχτα.
Το ζευγάρι χωρίζεται για να καλύψει περισσότερο έδαφος.
Το θηλυκό γεράκι είναι μεγαλύτερος, πιο έμπειρος νυκτόβιος κυνηγός.
Η όρασή του είναι δύο φορές οξύτερη από τη δική μας,
με μάτια τόσο μεγάλα
που ακουμπούν στο κρανίο.
Ανεβοκατεβάζοντας το κεφάλι, προσδιορίζει τον στόχο.
Το κυνήγι περιστεριών στην πόλη
έχει κινδύνους.
Με τόσα κτίρια είναι επικίνδυνο να εφορμήσει.
Οι αστικοί πετρίτες αναγκαστικά κυνηγούν με τον δύσκολο τρόπο.
Το κυνήγι στο ίδιο επίπεδο…
όπου κυνηγός και θήραμα έχουν ίσες ευκαιρίες.
Αλλά και χωρίς να εφορμά,
ακόμα και τη νύχτα…
το υπερόπλο της φύσης είναι σχεδόν πάντα αξεπέραστο.
Οι πετρίτες έχουν εξαπλωθεί σε όλες τις πόλεις του κόσμου,
από το Ν. Υόρκη μέχρι το Σίδνεϊ.
Μετά από κάθε περίοδο αναπαραγωγής, ο αριθμός τους αυξάνεται.
Στη φωλιά του φαλακρού αετού
τα μικρά έχουν μεγαλώσει πολύ.
Και τα τρία.
Όλα δυναμώνουν.
Και τέλος αποκτούν τα φτερά πτήσης.
Η επιβίωση των μικρών είναι μια μαρτυρία για τους γονείς.
Δούλεψαν άοκνα για έξι μήνες.
Αλλά τώρα φέρνουν λιγότερη τροφή…
σαν να λένε στα μικρά
ότι ήρθε η ώρα να φύγουν από τη φωλιά.
Η τέχνη του πετάγματος θέλει εξάσκηση.
Και με σωστές συνθήκες.
Μόλις καθαρίσει ο καιρός, είναι πιο αποφασισμένα.
Αλλά ο έξω κόσμος είναι καινούργιος και δυσνόητος.
Άλλα πουλιά είναι εχθρικά προς τα αρπακτικά.
Η απομάκρυνση από την οικογένεια είναι τρομακτική.
Παίρνει χρόνο
να βρεις τα πατήματά σου.
Αυτή είναι μόνο η αρχή
του μεγάλου ταξιδιού προς την ενηλικίωση.
Ευτυχώς,
οι γονείς θα τα προσέχουν ακόμα για λίγο.
Τα αρπακτικά δεν σκοτώνουν εκ φύσεως.
Θέλουν χρόνο για να τελειοποιήσουν τις δεξιότητές τους.
Για τρεις μήνες τα μικρά του γραμματέα
είχαν τους γονείς να φροντίζουν τα πάντα.
Τώρα πρέπει να αρχίσουν να φροντίζουν τον εαυτό τους.
Ένα μικρό ξεκινά την επίθεση.
Όταν ακολουθεί το αδέρφι,
ξεκινάει το κυνήγι.
Ο εντοπισμός λείας απαιτεί κοφτερό μάτι,
και πολύ περπάτημα.
Το να την πιάσεις δεν είναι εύκολη δουλειά.
Επιτέλους επιτυχία.
Αλλά μια σαυρούλα ούτε σνακ δεν είναι.
Ευτυχώς, αναλαμβάνει η μαμά.
Θα συνεχίσει να ταΐζει τα μικρά για άλλους δύο μήνες…
όσο τα αδέξια μικρά
μαθαίνουν πώς γίνεσαι δολοφόνος,
όπως η μαμά.
Ελάχιστα πτηνά είναι τόσο αφοσιωμένοι γονείς.
Τα αρπακτικά περνούν μεγάλο μέρος της ζωής τους μεγαλώνοντας τα μικρά.
Παρέχοντας προστασία
και γεύματα κερδισμένα με κόπο
για να εξασφαλίσουν ότι μια μέρα
τα μικρά τους θα καταφέρουν
να επιβιώσουν μόνα τους.
ΑΝΩ ΜΙΣΙΣΙΠΗΣ, ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ
Τέλος φθινοπώρου.
Εκατοντάδες φαλακροί αετοί ταξίδεψαν από παντού…
για να κυνηγήσουν αποδημητικά υδρόβια πτηνά.
Οι νεαροί αετοί πρέπει να δυναμώσουν.
Δεν έχει άλλες ελεημοσύνες από τους γονείς…
γι' αυτό πρέπει να βλέπουν και να μαθαίνουν.
Γλιστρώντας στον άνεμο,
ένα ενήλικο διαλέγει τη στιγμή της επίθεσης.
Οι νερόκοτες εξαφανίζονται γρήγορα…
αλλά πόση ώρα να μείνουν κάτω από το νερό.
Δύσκολα πιάνεις τη λεία.
Κι ακόμη πιο δύσκολα την κρατάς.
Καλύτερα να την αφήσει παρά να μπλέξει.
Καιρός να εφαρμόσει ό,τι έχει δει.
Το κόλπο είναι να πιάσεις τον άλλον εξ απήνης.
Στη θεωρία εύκολο είναι.
Με κάθε αποτυχημένο άρπαγμα…
με καθένα που ξεφεύγει…
βελτιώνει τους χρόνους του
και τη γωνία επίθεσης.
Επιτέλους.
Όμως έχει εστιάσει τόσο στη διαφυγή,
που χάνει την μπάλα.
Και τώρα…
έχει ανταγωνισμό.
Είναι αποφασισμένο να ξαναπάρει τη λεία του.
Δεν είναι η μέρα του.
Και οι μέρες λιγοστεύουν.
Καθώς η θερμοκρασία πέφτει,
οι αετοί χρειάζονται ενέργεια για να ζεσταθούν.
Ακόμα δεν πέτυχε τίποτα.
Ούτε οι μισοί αετοί δεν βλέπουν δεύτερο χειμώνα.
Ή τώρα ή ποτέ.
Και αυτήν τη φορά…
δεν την αφήνει.
Πριν λίγους μήνες,
αυτοί οι νεαροί αετοί ήρθαν στον κόσμο ως αβοήθητα μικρά.
Χάρη στο δολοφονικό τους ένστικτο και την αφοσίωση των γονιών τους,
έγιναν ολοκληρωμένα αρπακτικά πτηνά.
Θα αποκτήσουν το λευκό κεφάλι όταν γίνουν πέντε χρόνων.
Μόνο όταν θα είναι έτοιμα να κάνουν δική τους οικογένεια…
και να μεταδώσουν τις δεξιότητές τους…
στην επόμενη γενιά.