ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
Η δική μας οικογένεια ζώων.
Έξυπνοι.
Ευαίσθητοι.
Όσο περισσότερο γνωρίζουμε τα άγρια ξαδέλφια μας…
τόσο περισσότερα μαθαίνουμε
για το πόσο ξεχωριστά είναι.
Οι πίθηκοι όχι μόνο έμαθαν άριστα το παιχνίδι της επιβίωσης,
επαναπροσδιόρισαν και το πώς παίζεται.
ΠΙΘΗΚΟΙ
Η ζούγκλα.
Τόπος γέννησης της οικογένειας των πιθήκων…
και επικράτεια όλων των άγριων πιθήκων που υπάρχουν σήμερα.
ΚΙΜΠΑΛΙ, ΟΥΓΚΑΝΤΑ
Εκεί όπου αυτό το αγοράκι,
κάτω από δύο ετών,
μαθαίνει να επιβιώνει.
Είναι χιμπατζής,
ο κοντινότερος συγγενής μας.
Αυτό που ανακαλύπτει τους επόμενους μήνες
θα διαμορφώσει όλη του τη ζωή.
Ζώντας σε μια κοινότητα με πάνω από 150 χιμπατζήδες,
δεν έχει να φοβάται τίποτα από τα άλλα ζώα.
Η μεγαλύτερη πρόκληση θα έρθει από το ίδιο το είδος του.
Όπως κι εμείς, οι χιμπατζήδες έχουν ξεχωριστή προσωπικότητα.
Πρέπει να ξέρει ποιον να εμπιστευτεί.
Οι φίλοι της μαμάς είναι αφοσιωμένοι κι ευγενικοί.
Μερικά μεγαλύτερα παιδιά κάνουν καλή παρέα.
Τα ενήλικα αρσενικά πρέπει να προσέχει.
Αυτοί οι δύο μεγάλοι είναι πάντα μαζί
και πάντα του φέρονται καλά.
Αλλά αυτός
το παίζει νταής.
Προσπαθεί να κερδίσει κύρος…
με εκστρατεία εκφοβισμού.
Για τους χιμπατζήδες
η βία είναι μέρος της ζωής.
Όμως αυτές οι μάχες για την εξουσία
δεν είναι απλή αγριότητα.
Και το μωρό
πρόκειται να δει κάτι αξιοθαύμαστο.
Κανένα από τα δύο μεγαλύτερα αρσενικά δεν έχουν το μέγεθος του νταή.
Παρ' όλα αυτά,
αρνούνται να υποταχθούν.
Ο νταής είναι πολύ δυνατός και το πρώτο αρσενικό υποχωρεί.
Αλλά ο φίλος του ορμά.
Τώρα γύρισε κι ο πρώτος.
Ο νταής δεν μπορεί να νικήσει και τους δύο.
Ώρα να φεύγει όσο προλαβαίνει.
Ο ένας από τους δύο τραυματίστηκε.
Αλλά δεν θα υποφέρει μόνος.
Σε αυτήν την κοινωνία ζώων…
δεν χρειάζεται να είσαι ο μεγαλύτερος ή ο πιο επιθετικός.
Χρειάζεσαι
φίλους.
Όσο περισσότερους συμμάχους γίνεται.
Το πώς θα τους βρεις
εξαρτάται από την προσωπικότητά σου.
Ένα μωρό πρέπει να βρει τον δικό του δρόμο
για να γίνει πετυχημένο μέλος
της οικογένειας των πιθήκων.
Μια οικογένεια που περιλαμβάνει τα πιο εξελιγμένα ζώα
στον κόσμο.
Πρώτα, υπάρχουν οι μεγάλοι πίθηκοι.
Οι χιμπατζήδες,
οι μπονόμπο,
τρία είδη ουρακοτάγκων…
δύο είδη γοριλών
και ένα είδος ανθρώπων.
Όλοι μοιραζόμαστε κάποια κοινά χαρακτηριστικά.
Χάρη σε μια άρθρωση του ώμου,
μπορούμε να κρεμιόμαστε από τα χέρια μας
και να φτάνουμε καρπούς από τις άκρες των κλαδιών.
Και να αιωρούμαστε.
Καμία μαϊμού στην Αφρική ή την Ασία δεν μπορεί να το κάνει αυτό.
Η ουρά δεν βοηθά στην ισορροπία όταν αιωρείσαι,
γι' αυτό δεν έχουν οι πίθηκοι.
Οι αληθινοί βασιλιάδες της αιώρησης
είναι οι γίββωνες.
Γνωστοί ως κατώτεροι πίθηκοι,
τουλάχιστον 18 διαφορετικά είδη
ζουν στις ζούγκλες της Ασίας.
Έχουν μέγεθος σαν της μαϊμούς
κι είναι πολύ ευκίνητοι.
Οι πίθηκοι έχουν μεγαλύτερο εγκέφαλο και σώμα.
Οι μεγάλοι πίθηκοι έχουν πάει το μέγεθος
σε άλλο επίπεδο…
πράγμα ίσως προβληματικό.
ΣΕΠΙΛΟΚ, ΜΑΛΑΙΣΙΑ
Οι ουρακοτάγκοι
είναι τα μεγαλύτερα ζώα που ζουν σε δέντρα.
Τα ώριμα αρσενικά ζυγίζουν περίπου 77 κιλά,
όπως οι ενήλικες άνθρωποι.
Φανταστείτε τον μπαμπά σας να το κάνει αυτό.
Αυτός ο νεαρός ουρακοτάγκος
ακόμα τελειοποιεί την τεχνική του στο σκαρφάλωμα.
Οι ουρακοτάγκοι εξελίχτηκαν παράλληλα με τις τίγρεις.
Έτσι ανέπτυξαν έναν μοναδικό τρόπο
για να μένουν ψηλά.
Το επί κοντώ απαιτεί ελάχιστη προσπάθεια
και βοηθάει στο έπακρο τα βαρέα βάρη.
Όμως η ανάβαση στους γίγαντες της ζούγκλας
είναι πιο κοπιαστική
και πιο επικίνδυνη.
Αυτά τα δέντρα είναι ψηλότερα
από 20ώροφα κτίρια.
Συχνά το καλύτερο φρούτο
βρίσκεται πολύ ψηλά στις φυλλωσιές.
Ακόμα κι οι ουρακοτάγκοι κάνουν λάθη.
Πολλοί έχουν επουλωμένα κατάγματα,
παρακαταθήκη προηγούμενων πτώσεων.
Αλλά οι ουρακοτάγκοι
είναι καλοί μαθητές.
Όχι μόνο θυμούνται πού να βρουν την καλύτερη τροφή…
φτιάχνουν τρισδιάστατους πνευματικούς χάρτες
για τις ασφαλέστερες διαδρομές.
ΚΙΜΠΑΛΙ, ΟΥΓΚΑΝΤΑ
Η δύναμη του μυαλού αλλάζει το παιχνίδι.
Κι όταν εστιάζει στην ομαδική εργασία,
τα αποτελέσματα είναι εκπληκτικά.
Η μαμά και το μωρό ακολουθούν μια ομάδα αρσενικών χιμπατζήδων.
Ψάχνουν για τροφή.
Αυτό δεν είναι συνηθισμένη έφοδος για τροφή.
Οι χιμπατζήδες ψάχνουν κρέας.
Περιέχει θρεπτικά συστατικά
που δεν υπάρχουν στη χορτοφαγική δίαιτά τους.
Η μαμά και το μωρό ελπίζουν να πάρουν μερίδιο.
Οι κόκκινοι κολοβοί δύσκολα πιάνονται.
Αλλά με συνεργασία,
οι χιμπατζήδες αυξάνουν τις πιθανότητές τους.
Αυτοί οι δύο μπλοκάρουν.
Προσπαθούν να κόψουν τις διόδους διαφυγής.
Ένας άλλος προχωράει για να στήσει την ενέδρα.
Τώρα ο κυνηγός κάνει την κίνηση.
Αυτή η απίστευτη ομαδική εργασία
οδηγεί σε 80% πιθανότητες επιτυχίας,
καλύτερα από οποιοδήποτε αιλουροειδές.
Αλλά αυτοί οι χιμπατζήδες
είναι τόσο παραγωγικοί κυνηγοί,
που έχουν αποδεκατίσει τον τοπικό πληθυσμό μαϊμούδων.
Οι άνθρωποι δεν είναι ο μόνος πίθηκος που τείνει προς την υπερβολή.
Τώρα που είναι πιο δυσεύρετο το κρέας
είναι ακόμα πιο πολύτιμο.
Αν δεν έχεις, πρέπει να ζητήσεις.
Και πρέπει να είσαι ευγενής.
Το κρέας είναι παραπάνω από τροφή.
Είναι κοινωνικό νόμισμα.
Το να γίνεις καλός κυνηγός
είναι άλλος ένας τρόπος για να ανέβεις κοινωνικά.
Η επιτυχία ενός αρσενικού πιθήκου συχνά εξαρτάται
από την ικανότητά του να φέρνει τροφή.
ΚΑΟ ΓΙΑΪ, ΤΑΪΛΑΝΔΗ
Υλοβάτες λαρ.
Όπως και πολλοί από μας, ζουν σε ζευγάρια.
Κάθε μέρα τραγουδούν τον έρωτά τους για το ταίρι τους.
Αλλά όπως ξέρουμε,
οι σχέσεις μπορεί να είναι
περίπλοκες.
Ένας μελαχρινός τετράχρονος νεαρός…
κι ο ξανθός μεγαλύτερος αδελφός του.
Πρόσφατα έχασαν τον πατέρα τους.
Από αυτόν.
Σε πολλές οικογένειες ζώων,
οι νέοι πατριοί παραμελούν, εκφοβίζουν
ή σκοτώνουν τα υπάρχοντα μικρά
για να μεγαλώσουν τα δικά τους.
Αλλά τώρα
τα αδέλφια θέλουν βοήθεια
κι ο πατριός τους είναι η μόνη επιλογή.
Τέτοια εποχή
ελάχιστα δέντρα έχουν φρούτα.
Μόνο ένα είναι διαθέσιμο.
Στην άκρη της περιοχής τους,
δίπλα στους εχθρούς τους.
Η οικογένεια πλησιάζει προσεκτικά.
Το αρσενικό από τη γειτονική ομάδα.
Μπλοκάρει τον δρόμο τους.
Ο πατριός προσπαθεί να φοβίσει τον εχθρό
με κραυγές.
Αλλά ο γείτονας κρατάει τον χώρο του.
Ο πατριός επιτίθεται.
Ο εχθρός πανικοβάλλεται.
Ο πατριός πλησιάζει.
Ρισκάρει μια τελική, απελπισμένη επίθεση.
Ο πατριός εξασφαλίζει ένα ζωτικής σημασίας γεύμα
για τη νέα του οικογένεια.
Τελικά ίσως δεν είναι τόσο κακός.
Οι γίββωνες συχνά δείχνουν μεγάλη τρυφερότητα για τους προγονούς τους.
Ποιος ξέρει;
Μια μέρα μπορεί να χρειαστεί τη στήριξή τους.
Μακροπρόθεσμα αυτό αποδίδει.
Οι περισσότεροι πίθηκοι ζουν σχεδόν πενήντα χρόνια.
Κι η οικογενειακή ζωή μπορεί να γίνει περίπλοκη.
Ειδικά για τον μεγαλύτερο πίθηκο.
ΜΠΟΥΙΝΤΙ, ΟΥΓΚΑΝΤΑ
Ένας ορεινός γορίλας.
Είναι ενήλικος αρσενικός
κι αρχηγός της οικογένειάς του.
Και τι οικογένεια!
Τέσσερις σύζυγοι…
τρεις έφηβοι…
δύο βρέφη…
κι ένας κατσούφης παππούς.
Ο μπαμπάς είναι ένας γόης 200 κιλών…
εξοπλισμένος με τεράστιους κυνόδοντες.
Όμως είναι ένας ευγενικός γίγαντας,
σχεδόν 100% χορτοφάγος.
Η εύκολη επιλογή σε αυτό το δάσος.
Όποτε πεινάς,
απλώς απλώνεις το χέρι.
Είναι σαν να ζεις μέσα στο μπολ με τη σαλάτα.
Αν, όμως, τρως τόσα λαχανικά,
θες ώρα για να χωνέψεις.
Οι ορεινοί γορίλες περνούν τουλάχιστον το ένα τρίτο της μέρας σε ανάπαυση.
Ή το προσπαθούν.
Οι μύγες είναι ενοχλητικές,
και τα παιδιά ακόμα χειρότερα.
Αν και φαίνεται σκληρός,
ο μπαμπάς είναι πολύ τρυφερός.
Όμως πότε-πότε,
πρέπει να πολεμήσει
για ό,τι αγαπάει.
Και τότε το μέγεθος
πραγματικά μετράει.
Ένας αντίπαλος
και η ομάδα του.
Ο μπαμπάς έχει πολλά να χάσει.
Μπορεί να του κλέψουν τις γυναίκες,
να σκοτώσουν τα παιδιά του.
Η μάχη μπορεί να του κοστίσει τη ζωή.
Μερικές φορές μια επίδειξη δύναμης αρκεί για να αποτρέψει τους εχθρούς.
Προσπαθεί να τους διώξει.
Αλλά ο αντίπαλος έχει ενισχύσεις. Ολόκληρη την οικογένειά του.
Ο αντίπαλος επιτίθεται.
Ο μπαμπάς δεν μπορεί να δείξει καμία αδυναμία.
Ο αντίπαλος υποχωρεί.
Ο μπαμπάς επιστρέφει
στην οικογενειακή ζωή που αγαπά.
Μια αγάπη που εκφράζεται καλύτερα
με το άγγιγμα.
Η περιποίηση είναι ο συνδετικός ιστός της κοινωνίας των πιθήκων.
Μπορεί να ανταλλαχθεί για φιλία
και χάρες.
Αν γίνει με φροντίδα και προσοχή…
διεγείρει τις ορμόνες της ευεξίας.
Οι πίθηκοι τη λαχταρούν
μαζί με τη συντροφικότητα που δημιουργεί.
Γι' αυτό προκαλεί έκπληξη που ένας πίθηκος
περνάει μόνος μεγάλο μέρος της ζωής του.
ΓΚΑΝΑΝΓΚ ΠΑΛΟΥΝΓΚ, ΙΝΔΟΝΗΣΙΑ
Ένας ουρακοτάγκος του Βόρνεο.
Μόνο τα ενήλικα αρσενικά
έχουν αυτές τις αναδιπλώσεις στα μάγουλα.
Θεωρείται ότι βοηθούν να κατευθυνθεί
η μακρόσυρτη κραυγή.
Καλεί άλλους ουρακοτάγκους
σκορπισμένους μέσα στο δάσος.
Κάποιοι επιστήμονες πιστεύουν ότι οι ουρακοτάγκοι κάποτε ζούσαν μαζί
όπως οι γορίλες,
με τα ενήλικα αρσενικά
να φρουρούν μια μικρή ομάδα θηλυκών,
όπως κι οι γορίλες.
Μετά, πριν τέσσερα εκατομμύρια χρόνια,
άλλαξε το κλίμα.
Τα δέντρα δεν έκαναν πλέον καρπούς κάθε χρόνο.
Πολλά ζώα αντιμετώπισαν λιμό.
Για να βρουν τροφή,
οι οικογένειες των ουρακοτάγκων χωρίστηκαν
και απλώθηκαν.
Τώρα ζουν μόνοι.
Αν και όχι απόλυτα μόνοι.
Αυτό το μωρό είναι ενός μηνός.
Θα μείνει με τη μαμά οκτώ χρόνια…
η μεγαλύτερη παιδική ηλικία στους πιθήκους
εκτός από μας.
Χρειάζεται πολύς χρόνος
για να διδαχθούν όλα τα μυστικά της επιβίωσης.
Ποια λουλούδια είναι βρώσιμα.
Πώς βγαίνουν οι τερμίτες από το σάπιο ξύλο.
Και πού βρίσκονται τα οπωροφόρα δέντρα
στις δύσκολες εποχές.
Η κραυγή του αρσενικού έμεινε αναπάντητη.
Μπορεί να περάσουν μέρες, ακόμα και βδομάδες,
χωρίς να συναντήσει άλλον ουρακοτάγκο.
Κανείς δεν ξέρει πώς νιώθει.
Αλλά ίσως, μια στις τόσες,
από κάπου βαθιά στο DNA του,
αναζητά το άγγιγμα ενός συντρόφου.
Ωστόσο, υπάρχουν φορές
που ακόμα κι οι πιο κοινωνικοί πίθηκοι
επιλέγουν τη μοναξιά.
ΚΙΜΠΑΛΙ, ΟΥΓΚΑΝΤΑ
Σήμερα η μαμά και το μωρό
βρήκαν λίγη ησυχία
κοντά στην άκρη της περιοχής τους.
Μακριά από τις εντάσεις
της κοινωνίας των χιμπατζήδων.
Περιπολία των συνόρων.
Αρσενικά από τη γειτονική ομάδα.
Συναγερμός.
Σιωπή.
Έχουν αποστολή
να πάρουν τον έλεγχο κι άλλων οπωροφόρων.
Για να το καταφέρουν, θα σκοτώσουν.
Ούτε τα βρέφη δεν γλιτώνουν.
Η μαμά ξέρει ότι κάτι τρέχει.
Καλύτερα να σιωπήσει.
Παρά τρίχα.
Ο πόλεμος είναι μέρος της ζωής των χιμπατζήδων
όπως και της δικής μας.
Αλλά δεν είναι όλοι οι στενοί συγγενείς μας τόσο βίαιοι.
Κοντά στον ποταμό Κονγκό υπάρχει ένας πίθηκος
με τον οποίο έχουμε κατά 99% το ίδιο DNA.
ΓΟΥΑΜΠΑ, ΛΑΪΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΟΥ ΚΟΝΓΚΟ
Όπως οι χιμπατζήδες,
οι μπονόμπο ζουν σε μεγάλες ομάδες.
Τα αρσενικά μπονόμπο κάνουν κι αυτά επίδειξη δύναμης
για να φοβίσουν τους άλλους.
Αυτός ο τύπος πραγματικά κάνει τον καμπόσο.
Οι θηλυκές έχουν βαρεθεί.
Ανάμεσα στους μπονόμπο
σχηματίζονται οι πιο περίεργες συμμαχίες.
Αυτό τους δίνει δύναμη.
Αντίθετα από τους θηλυκούς χιμπατζήδες,
δεν τους επιβάλλονται τα αρσενικά.
Αυτό το μωρό μπονόμπο
θα το προστατεύει η μαμά του από τους νταήδες.
Είναι απίθανο να γνωρίσει τον πόλεμο.
Οι συναντήσεις των ομάδων μπονόμπο
είναι σχεδόν πάντα ειρηνικές.
Πολύ διαφορετικά από τους χιμπατζήδες.
Κανείς δεν ξέρει τον λόγο.
Καθώς μεγαλώνει αυτό το μωρό χιμπατζής,
θα αντιμετωπίσει κινδύνους που οι μικροί μπονόμπο δεν θα δουν.
Αλλά σαν πραγματικός πίθηκος,
βάζει τα δυνατά του.
Ποιος ξέρει;
Μπορεί να είναι η αρχή μιας όμορφης φιλίας
που θα κρατήσει δεκαετίες.
Αλλά το μέλλον τους
και ολόκληρης της οικογένειας
είναι στα χέρια
του ισχυρότερου πιθήκου.
Σκοτώνουμε τα άγρια ξαδέλφια μας.
Τα φυλακίζουμε.
Καταστρέφουμε τα σπίτια τους.
Αλλά ακόμα και απέναντι σε τέτοιες αντιξοότητες,
οι πίθηκοι έχουν ακόμα την ικανότητα
να μας καταπλήσσουν.
ΜΠΟΣΟΥ, ΓΟΥΙΝΕΑ
Περιτριγυρισμένο από ανθρώπινους οικισμούς,
ένα απομονωμένο τμήμα δάσους
σχεδόν όσο δώδεκα γήπεδα ποδοσφαίρου.
Είναι η κατοικία
μιας απίστευτης ομάδας χιμπατζήδων.
Σχεδόν κάθε μέρα,
πρέπει να έρχονται στον κόσμο μας.
Μόνο να φανταστούμε μπορούμε
πώς μας αντιλαμβάνονται οι χιμπατζήδες.
Έχουν κάθε λόγο να είναι επιφυλακτικοί.
Αλλά υπάρχουν μεγάλες ανταμοιβές.
Καλλιεργημένα φρούτα
τόσο πλούσια σε σάκχαρα
που πρέπει να έχουν γεύση θεϊκή.
Αυτοί οι χιμπατζήδες έχουν μάθει να είναι αθέατοι ανάμεσα στους ανθρώπους…
και να εκμεταλλεύονται
αυτόν τον προκλητικό νέο κόσμο.
Ελαιοφοίνικες.
Το καλύτερο είναι το κουκούτσι,
γεμάτο πρωτεΐνες και θερμίδες.
Μόνο ένα πρόβλημα υπάρχει.
Έχει σκληρό περίβλημα.
Χρειάζεται ευφυΐα για να το ανοίξεις.
Εμάς φαίνεται εύκολο το σπάσιμο των καρπών,
αλλά στη συμπεριφορά των ζώων,
είναι επαναστατικό.
Βάζει τους πιθήκους στην κορυφή
μιας επίλεκτης ομάδων χρηστών εργαλείων.
Οι πίθηκοι φτιάχνουν φωλιές.
Ομπρέλες.
Καθετήρες.
Ακόμα και δόρατα.
Αυτή η ομάδα στο Μπόσου
είναι ασυνήθιστη.
Έχουν αναπτύξει περισσότερα εργαλεία για να εκμεταλλεύονται τις σοδειές μας.
Εκτός από σφυριά και αμόνια,
έχουν εφεύρει αυτό.
Ένα γουδί.
Για να συνθλίβουν το εσωτερικό του κοκοφοίνικα
και να το τρώνε εύκολα.
Μια συμπεριφορά που απαντάται μόνο σε αυτήν την κοινότητα.
Έχουν μάθει να απενεργοποιούν τις παγίδες των λαθροθηρών
που προκαλούν τόση ζημιά σε άλλους χιμπατζήδες.
Παρά τα σπουδαία επιτεύγματά τους όμως,
συνεχίζουν να φθίνουν.
Σήμερα υπάρχουν μόνο επτά χιμπατζήδες Μπόσου.
Ένα μικρό,
το μόνο που έμεινε στην ομάδα,
ψάχνει απελπισμένα φίλους.
Ο Πασκάλ Γκουμί είναι ντόπιος,
αλλά δεν είναι εχθρός.
Ως ερευνητής πεδίου,
γνωρίζει τον χιμπατζή από μωρό.
Μπορούμε να πούμε
ότι έχουν γίνει φίλοι.
Η φιλία είναι τόσο σημαντική για την επιβίωση των πιθήκων,
που μπορεί να υπερβεί τα όρια του είδους.
Αλλά οι άνθρωποι
τώρα κυριαρχούν στον πλανήτη.
Έχουμε αφήσει ελάχιστο χώρο
για τους άλλους πιθήκους.
Ξεχάσαμε ότι έχουμε καθήκον να νοιαζόμαστε.
Εδώ που τα λέμε,
είναι κι αυτοί οικογένειά μας.