ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
Είναι ό,τι κοντινότερο έχουμε σε εξωγήινους στη Γη.
Είναι φυσικό η οικογένεια των κεφαλόποδων να αιχμαλωτίσει τη φαντασία μας.
Η αλλόκοτη εμφάνισή τους…
συνοδεύεται από εκπληκτική ευφυΐα, ανεξαρτησία,
και εφευρετικότητα.
Έχουμε ακόμα πολλά να μάθουμε
για αυτούς τους ακριβοθώρητους θρύλους των βυθών.
Ζώα που πραγματικά είναι πιο παράξενα κι από τη φαντασία.
ΧΤΑΠΟΔΙΑ
ΝΗΣΟΣ ΒΑΝΚΟΥΒΕΡ ΚΑΝΑΔΑΣ
Τα πλούσια σε θρεπτικά συστατικά νερά της την κάνουν
μια από τις παραγωγικότερες θάλασσες του πλανήτη.
Τέλειο μέρος για να αρχίσει μια νέα ζωή.
ΒΑΘΟΣ 25M ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ 5°C
Κρυμμένα κάτω από τα κύματα…
σε έναν μυστικό κόσμο…
εκατό χιλιάδες πολύτιμα αβγά.
Καθένα μικρότερο κι από κόκκο ρυζιού.
Για έξι μήνες τα φροντίζει με προσοχή
η μαμά.
Ένα γιγαντιαίο χταπόδι του Ειρηνικού.
Το σώμα της
είναι το οχυρό τους.
Κινεί διαρκώς το νερό
για να μην πνίξουν οι άλγες τα μωρά της.
Μέσα σε κάθε αβγό,
ένα μικροσκοπικό αντίγραφο ενός σχεδόν απίστευτου πλάσματος.
Οκτώ βραχίονες…
τρεις καρδιές
και μπλε αίμα.
Θα φτάσουν να μεγαλώσουν και να γίνουν 250.000 φορές βαρύτερα…
και ανάμεσα στους πιο πονηρούς κυνηγούς του ωκεανού.
Αλλά ελάχιστα φτάνουν μέχρι εκεί.
Καιρός να φύγουν από την ασφάλεια της τροφού τους.
Με μια τελευταία εκπνοή από τη μαμά…
αυτό το μωρό παρασύρεται από τα ρεύματα του ωκεανού.
Δεν θα ξαναδεί τη μητέρα του.
Εντελώς μόνο του,
στο έλεος της θάλασσας.
Αν επιβιώσει,
θα βρει τη θέση του
ανάμεσα σε μια από τις πιο απίστευτες οικογένειες ζώων στη Γη.
Βρίσκονται σε κάθε ωκεανό.
Υπάρχουν πάνω από 800 είδη χταποδιών…
καλαμαριών,
και σουπιών.
Είναι τα κεφαλόποδα…
που κυριολεκτικά σημαίνει "κεφάλι-πόδι",
λόγω της περίεργης ανατομίας τους,
με άκρα που ξεπηδούν από τα πρόσωπά τους.
Αλλά τα πρώτα κεφαλόποδα ήταν περισσότερο έτσι.
Ένας ναυτίλος.
Μοιάζει με το μαλάκιο ξαδελφάκι του,
το σαλιγκάρι.
Έχει παραμείνει απαράλλαχτο για μισό δισεκατομμύριο χρόνια…
ενώ άλλα εξελίσσονταν με τον πιο απίστευτο τρόπο.
Έχασαν τα κελύφη τους,
κι έγιναν πιο ευέλικτα, πιο εύκαμπτα.
Κατάφεραν να εξερευνήσουν μέρη που πριν ήταν εκτός ορίων.
Η ρευστή μορφή τους
μπορεί να επιβιώσει στις συντριπτικές πιέσεις του βυθού.
Αλλά χωρίς όστρακο για την προστασία τους, τα κεφαλόποδα έγιναν εύκολοι στόχοι.
Έτσι ανέπτυξαν μια σχεδόν υπερφυσική γκάμα ικανοτήτων
για να είναι ασφαλή…
ζωτικής σημασίας σε μια θάλασσα αρπακτικών.
ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΤΟΥ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ ΝΟΤΙΑ ΑΦΡΙΚΗ
ΒΑΘΟΣ 5M ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ 15°C
Ο ωκεανός μπορεί να είναι τρομακτικό μέρος…
αν έχεις μέγεθος σπιρτόκουτου.
Είναι καλό να κρατάς χαμηλό προφίλ.
Αλλά μια μικρή σουπιά δεν μπορεί να κρύβεται για πάντα.
Υψηλός μεταβολισμός σημαίνει ότι πεινάει διαρκώς.
Η αγαπημένη του τροφή ζει στα ρηχά…
μόλις 20 μέτρα μακριά.
Αλλά όταν είσαι τόσο μικρός, το ταξίδι είναι επικό…
γεμάτο κινδύνους.
Κολυμπάει αρκετά καλά…
αλλά τα ψάρια είναι γρηγορότερα.
Με κοφτερή όραση.
Αλλά η ειδικότητα των κεφαλόποδων είναι το καμουφλάζ.
Η πανέξυπνη σουπιά
πάει τη μεταμφίεσή της ένα βήμα πιο μακριά.
Ειδικοί μυς στο δέρμα της
παράγουν χιλιάδες ακανθώδεις απολήξεις, τα φύματα…
που την κάνουν να μοιάζει με φύκι.
Φαίνεται ότι έπιασε το κόλπο.
Δεν είναι, όμως, η μοναδική εμφάνιση στη συλλογή της.
Σε κλάσμα δευτερολέπτου, μπορεί να παρουσιάσει κάθε εμφάνιση.
Σαλιγκάρι…
κοράλλι…
ή βράχος.
Η εκπληκτική ικανότητα των κεφαλόποδων να αλλάζουν χρώμα
οφείλεται στους χρωματοφόρους τους.
Εκατομμύρια κύτταρα σε μέγεθος πίξελ γεμάτα χρωστικές,
διαστέλλονται και συστέλλονται σαν μπαλόνια…
για να δημιουργήσουν γρήγορες αλλαγές στο χρώμα.
Τέλεια για να ενσωματωθούν στο περιβάλλον σε κλάσμα δευτερολέπτου.
Τα κεφαλόποδα ρεζιλεύουν τους χαμαιλέοντες,
με το πιο εξελιγμένο καμουφλάζ του ζωικού βασιλείου.
Αυτή η μεταμφίεση συνήθως αρκεί για να είναι η σουπιά ασφαλής.
Αλλά όταν όλα τα άλλα αποτυγχάνουν…
Προπέτασμα καπνού.
Θύλακες μελανιού γεμάτοι βλέννα,
που μιμούνται το σχήμα και το μέγεθός του.
Αφού πέταξε το δόλωμα, ξεφεύγει.
Αντίθετα από τα χταπόδια, οι σουπιές έχουν ένα εσωτερικό όστρακο.
Ένα ενσωματωμένο βοήθημα πλευστότητας, που τις κάνει ανώτερους κολυμβητές.
Παρ' όλα αυτά, μετά από ένα τόσο μεγάλο, ταραχώδες ταξίδι,
της έχει ανοίξει η όρεξη.
Η αλλαγή σχήματος…
το πέταγμα μελανιού…
ακόμα και η αναγέννηση των άκρων τους…
είναι οι υπερδυνάμεις των κεφαλόποδων για να επιβιώσουν στα επικίνδυνα νερά.
Πίσω στον Καναδά, μια ιστορία επιτυχίας
ενόψει ανυπέρβλητων δυσκολιών.
Το γιγαντιαίο χταπόδι του Ειρηνικού είναι τώρα ενός έτους…
και ήδη 2.000 φορές μεγαλύτερο.
Αλλά έχει ακόμα να μεγαλώσει πολύ.
Μόνο ένα στα 30.000 καταφέρνει να ενηλικιωθεί.
Για να φτάσει εκεί,
θα πρέπει να στηριχθεί στην απίστευτη όρασή του.
Κάθε μάτι του χταποδιού
έχει μεγαλύτερο πεδίο όρασης απ' ότι έχουμε εμείς με δύο.
Και όταν χρησιμοποιεί και τα δύο μάτια…
τίποτα δεν του γλιτώνει.
Αφού δεν εμποδίζεται από συμπαγές κρανίο, τα μάτια του κινούνται ανεξάρτητα,
κι έτσι μπορεί να κοιτάξει μπροστά και προς τα πίσω ταυτόχρονα
σε πεδίο όρασης σχεδόν 360 μοιρών.
Του επιτρέπει να ψάξει για τροφή…
και να προσέχει για κινδύνους.
Όπως όλα τα χταπόδια, αποτελείται από σχεδόν καθαρή πρωτεΐνη.
Έτσι όλοι θέλουν μια μπουκιά.
Τώρα είναι αρκετά μεγάλο κι επιβιώνει από επιθέσεις της σκορπίνας…
αλλά πάντα υπάρχει μεγαλύτερος θηρευτής που ψάχνει για γεύμα.
Πρέπει να βρίσκεται σε επαγρύπνηση.
Χωρίς γονείς για προστασία
τα νεαρά χταπόδια πρέπει να εξισορροπούν την έμφυτη περιέργειά τους με την προσοχή.
Και σε έναν ωκεανό που διαρκώς αλλάζει, πρέπει να μάθουν γρήγορα.
ΦΕΡΝΑΝΤΟ ΝΤΕ ΝΟΡΟΝΙΑ ΒΡΑΖΙΛΙΑ
Όταν γυρίζει η παλίρροια,
έρχονται οι θηρευτές,
ψάχνοντας για λεία που πιάστηκε από την άμπωτη .
ΒΑΘΟΣ 0 - 1M ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ 26 - 45°C
Αποκλεισμένο σε μια βραχολιμνούλα…
ένα βραζιλιάνικο χταπόδι των υφάλων εννέα μηνών.
Αποκομμένο από τον ωκεανό,
δεν μπορεί να επιβιώσει εδώ για πολύ.
Αλλά αυτό το ευρηματικό νεαρό χταπόδι δεν έχει τελειώσει ακόμα.
Εκεί ψηλά,
αυτή είναι η στιγμή
που περιμένει ένας στρατός από ελαφροπόδαρους κάβουρες.
Η άμπωτη είναι η ευκαιρία τους να τραφούν στους εκτεθειμένους βράχους.
Στην αρχή, μοιάζουν αποφασισμένα να μη βραχούν.
Πηδούν δέκα φορές το μήκος τους από βράχο σε βράχο.
Αλλά αν το άνοιγμα είναι πολύ μεγάλο, αναγκάζονται να βουτήξουν.
Δεν ήταν από τύχη το χτύπημα. Ήταν προσεκτικά στημένη ενέδρα.
Το νεαρό χταπόδι έχει μάθει τη συνηθισμένη πορεία των καβουριών.
Η απίστευτη στρατηγική του ικανότητα…
εκτελείται από έναν πολύ ασυνήθιστο εγκέφαλο,
που κατανέμεται σε όλο το σώμα του,
με τα δύο τρίτα των νευρώνων του να εντοπίζονται στα άκρα.
Αυτοδίδακτο, ξέρει πότε να κρατιέται πίσω
και πότε να κυνηγά.
Το παραλύει εγχύοντας τοξικό σάλιο με το κρυμμένο ράμφος του
και μετά περιμένει τα πεπτικά του ένζυμα να υγροποιήσουν το εσωτερικό.
Ένα θρεπτικό ποτό καβουριού.
Αλλά χρειάζεται πέντε την ημέρα για να αναπτυχθεί
και ο χρόνος μετράει αντίστροφα.
Ο ήλιος του μεσημεριού συρρικνώνει τη λιμνούλα του…
απειλώντας να τη στερέψει.
Και καθώς αναπνέει μέσα από υγρά βράγχια,
θα πεθάνει από ασφυξία χωρίς νερό.
Θα περάσουν ώρες μέχρι να ανέβει η παλίρροια…
αλλά έχει αναπτύξει μια έξυπνη λύση.
Σε μια κοιλότητα πίσω από το κεφάλι του,
αποθηκεύει νερό για να μπορεί να αναπνεύσει.
Αρκετό για να αντέξει λίγα λεπτά ακόμα.
Ο χώρος ανάσας που χρειάζεται για να κάνει το αδιανόητο.
Αρχίζει να σέρνεται στην ξηρά.
Πρέπει να κινηθεί γρήγορα προτού στεγνώσει.
Το ρευστό σώμα του δεν είναι πια χωρίς βάρος.
Τα όργανά του κινδυνεύουν να καταρρεύσουν.
Η αλλαγή λιμνούλας είναι μια επικίνδυνη στρατηγική,
αλλά με εξυπνάδα και πρόνοια, δεν θα μείνει εκτός.
Όσο πιο δύσκολη η πρόκληση, τόσο πιο εφευρετικά τα κεφαλόποδα.
Άγονη άμμος χωρίς τόπο να κρυφτεί.
ΛΕΜΠΕ ΙΝΔΟΝΗΣΙΑ
ΒΑΘΟΣ 5M ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ 28°C
Επιθετικά γουρουνόψαρα.
Για να επιβιώσουν εδώ,
τα χταπόδια έχουν υιοθετήσει κάποιες από τις πιο περίεργες στρατηγικές του κόσμου.
Το χταπόδι wunderpus μπερδεύει τους θηρευτές ενεργώντας περίεργα.
Το χταπόδι με τους μπλε δακτυλίους ειδοποιεί με το θανατηφόρο δηλητήριό του.
Άλλα είναι πιο καινοτόμα.
Τα χταπόδια καρύδας μάλλον μετάνιωσαν που πέταξαν το κέλυφός τους
εκατομμύρια χρόνια πριν.
Όταν έρχεται η ώρα για αντικατάσταση της πανοπλίας,
το πιο σημαντικό είναι το σωστό μέγεθος.
Τέλεια προστασία από το γουρουνόψαρο.
Μόλις συναρμολογηθεί,
το κουβαλάνε όπου κι αν πάνε.
Δεν είναι κι άσχημα για μαλάκιο.
Τα χταπόδια,
ανάμεσα στα κοφτερότερα μυαλά του ωκεανού
και οι ικανότεροι χρήστες εργαλείων από κάθε ασπόνδυλο.
Πιστεύεται ότι ονειρεύονται κιόλας.
Όταν μια τέτοια ευφυΐα συνδυάζεται με το μέγεθος,
κάτι θαυμαστό ξεπροβάλλει.
ΝΗΣΟΣ ΒΑΝΚΟΥΒΕΡ ΚΑΝΑΔΑΣ
ΒΑΘΟΣ 25M ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ 5°C
Ένα μονοπάτι καταστροφής,
που οδηγεί σε ένα κράκεν
στον κολοφώνα της δύναμής του.
Ένα από τα ταχύτερα αναπτυσσόμενα ζώα του πλανήτη,
χρειάζεται 20.000 θερμίδες την ημέρα.
Πρέπει να κυνηγάει για πολλή ώρα.
Τώρα, έχοντας το βάρος ενός ανθρώπου…
αυτό το τρίχρονο γιγαντιαίο χταπόδι του Ειρηνικού
είναι φαινόμενο φυσιολογίας.
Έχει παχύρρευστο μπλε αίμα,
που κυκλοφορούν στο σώμα του οι τρεις καρδιές.
Το κολύμπι είναι κοπιαστικό.
Καλύτερα να γλιτώσει ενέργεια και να περπατήσει.
Οκτώ μυώδεις βραχίονες μήκους πέντε μέτρων.
Τόσο δυνατοί που μπορούν να σχίσουν ανθρώπινη σάρκα.
Οι βραχίονές του βλέπουν μέσω της αφής.
Δύο χιλιάδες βεντούζες ψηλαφούν,
δοκιμάζοντας καθώς προχωρούν.
Κάθε γεύμα το φέρνει ένα βήμα πιο κοντά στον τελικό του στόχο.
Να περάσει τα γονίδιά του στην επόμενη γενιά.
Η αύξηση του μεγέθους του προτού ζευγαρώσει
είναι ο καλύτερος τρόπος διασφάλισης της αναπαραγωγικής επιτυχίας.
Έτσι, καθαρίζει τα όπλα του για να βελτιώσει την αίσθηση της γεύσης,
της αφής,
και το κράτημα.
Ένα γρήγορο τρίψιμο…
και πίσω στο κυνήγι.
Για τα περισσότερα ζώα,
αυτό είναι παγίδα.
Αλλά αυτό είναι πιο έξυπνο.
Και στα ανοιχτά,
εύκολη λεία.
Αυτή είναι η τελευταία επιδρομή.
Η τελευταία πράξη ως μοναχικός δολοφόνος.
Τα περισσότερα κεφαλόποδα έχουν μόνο μία ευκαιρία για ζευγάρωμα.
Έτσι, πρέπει να είναι προετοιμασμένα να κάνουν ό,τι χρειαστεί.
ΓΟΥΑΪΑΛΑ ΝΟΤΙΑ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ
Κάθε χειμώνα, αυτός ο ήσυχος κόλπος γίνεται μια γεμάτη ζωή πόλη κεφαλόποδων.
ΒΑΘΟΣ 5M ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ 12°C
Διακόσιες πενήντα χιλιάδες γιγαντιαίες σουπιές,
όλες ψάχνουν ταίρι απελπισμένα.
Αυτό το αρσενικό άργησε για το πάρτι.
Τα αρσενικά φτάνουν ένα μέτρο μήκος…
αλλά, με 30 εκατοστά μόνο,
εύκολα τα μεγάλα αγόρια τον βγάζουν εκτός.
Ήδη φρουρούν τα θηλυκά,
που είναι λιγότερα, έντεκα προς ένα.
Ένας νεοφερμένος δυσκολεύεται να κάνει κίνηση.
Το καλειδοσκοπικό δέρμα των γιγάντων
κι οι τεράστιοι βραχίονες
υποδηλώνουν την αρρενωπότητά τους.
Ο μικρούλης απλώς δεν μπορεί να τους συναγωνιστεί.
Όταν ταιριάζουν δύο γίγαντες,
το μελάνι αποσυντονίζει και μπερδεύει τον επιτιθέμενο.
Τα σημάδια της μάχης.
Μια υπενθύμιση ότι θα ρισκάρουν τα πάντα.
Η επιθυμία για ζευγάρωμα είναι κατακλυστική.
Ο νεοφερμένος εντοπίζει μια ευκαιρία.
Δύο μεγάλα αρσενικά τόσο επικεντρωμένα στη μάχη,
που άφησαν αφρούρητο το θηλυκό.
Μπαίνει στα μουλωχτά.
Οι σουπιές ζευγαρώνουν με ένα κατά πρόσωπο αγκάλιασμα.
Αυτός προσπαθεί να πάρει θέση.
Αλλά τώρα οι γίγαντες επέστρεψαν.
Πολύ επικίνδυνο.
Πρέπει να κινηθεί μυστικά.
Μαζεύει τους μεγάλους βραχίονές του που προδίδουν το φύλο του.
Εντοπίζει ένα άλλο θηλυκό, αιχμάλωτο ενός γίγαντα,
χρησιμοποιεί με μαεστρία το καμουφλάζ του,
κρύβοντας τα έντονα χρώματά του
για να μιμηθεί τον διάστικτο μανδύα του θηλυκού.
Με πλήρη κάλυψη…
ο νεοφερμένος μπαίνει σιγά-σιγά…
και ζευγαρώνει…
κάτω από τη μύτη του γίγαντα.
Απέδειξε ότι το μυαλό μπορεί να είναι τόσο ελκυστικό όσο η δύναμη.
Ίσως ο νεοφερμένος παρασύρθηκε από τη στιγμή και χάνει το καμουφλάζ.
Αποκαλύφθηκε.
Αυτή η απίστευτη απάτη
αντιπροσωπεύει το ένα τρίτο των επιτυχημένων ζευγαρωμάτων.
Η δουλειά αυτής της μικρής σουπιάς έγινε.
Αλλά για πολλά κεφαλόποδα
το ζευγάρωμα είναι απλώς η αρχή της μάχης της αναπαραγωγής.
ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟ ΝΟΤΙΑ ΑΦΡΙΚΗ
ΒΑΘΟΣ 30M ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ 10°C
Μαζεύονται οι θηρευτές.
Σαλάχια με κοντή ουρά…
φώκιες του Ακρωτηρίου…
και καρχαρίες ταύροι…
όλοι εδώ για ένα πράγμα.
Το ετήσιο τσιμπούσι.
Μια μοίρα καλαμάρια chokka.
Αντίθετα από τα μοναχικά χταπόδια,
αυτά κινούνται σε τεράστια κοπάδια…
αναζητώντας την ασφάλεια στο πλήθος καθώς ταξιδεύουν στον ανοιχτό ωκεανό.
Αφού έχει ήδη ζευγαρώσει,
αυτό το θηλυκό φρουρείται από ένα μεγαλύτερο αρσενικό
για να σιγουρευτεί ότι δεν θα ζευγαρώσει πάλι.
Πρέπει να γεννήσει τα αβγά της στον αμμώδη βυθό.
Αλλά πρώτα,
πρέπει να περάσει από το τείχος των θηρευτών πιο κάτω.
Το καλύτερο είναι να κρυφτεί στο πλήθος.
Τα κατάφερε.
Γεννάει ανάμεσα στη μάζα που ήδη υπάρχει εδώ.
Εκατομμύρια αβγά σε αυτό το μέρος μόνο.
Η τεράστια αναπαραγωγή
κι η εκπληκτική προσαρμοστικότητα
έχουν φέρει μεγάλη επιτυχία στα κεφαλόποδα.
Ακόμα και σήμερα,
καθώς πολλά άλλα ζώα είναι σε παρακμή,
πολλά καλαμάρια,
σουπιές
και χταπόδια
όχι απλώς επιβιώνουν,
αλλά ακμάζουν.
Κρυμμένα από την κοινή θέα,
με σταθερά αυξανόμενους πληθυσμούς…
επεκτείνουν το εύρος τους.
Αλλά καθώς αλλάζουν οι θερμοκρασίες της θάλασσας κι οι αλιευτικές πρακτικές…
δεν είναι σαφές τι επίκειται για τις μελλοντικές γενιές.
Ένα πράγμα είναι βέβαιο.
Καθένα έχει μια μαμά ηρωίδα, έτοιμη να θυσιαστεί για τα μικρά της.
ΝΗΣΟΣ ΒΑΝΚΟΥΒΕΡ ΚΑΝΑΔΑΣ
ΒΑΘΟΣ 25M ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ 5°C
Τώρα τεσσάρων ετών,
αυτό το γιγαντιαίο χταπόδι του Ειρηνικού είναι πραγματικά γερό σκαρί.
Πέρασε μόνο του τη ζωή του,
ορφανό από γεννησιμιού του.
Αλλά τώρα οι τρεις καρδιές του χτυπούν για έναν μόνο σκοπό.
Την τελική πράξη.
Να φροντίσει τα μικρά του.
Σχεδόν για το ένα τέταρτο της ζωής του, δεν κάνει τίποτα άλλο.
Δεν αφήνει πια το λαγούμι του,
δεν τρώει πια,
λιμοκτονεί για να έχουν τα μωρά του το καλύτερο ξεκίνημα.
Είναι η παρακαταθήκη του.
Χωρίς να το ξέρει, η μαμά έδωσε τη ζωή της για αυτά.
Αυτά τα μικροσκοπικά χταποδάκια είναι έτοιμα να κατακτήσουν τον κόσμο
και να μας μάθουν περισσότερο για αυτά τα φανταστικά πλάσματα.