ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
Όλες οι ιδιότητες των σκυλιών που αγαπάμε…
έχουν κληρονομηθεί από τους άγριους προγόνους τους.
Έντονες αισθήσεις…
αθλητικότητα…
και τρομερή αποφασιστικότητα…
έχουν βοηθήσει τα κυνοειδή να κυριαρχήσουν στον κόσμο.
Αλλά το αληθινό μυστικό της επιτυχίας τους προκαλεί ακόμα μεγαλύτερη έκπληξη.
Είναι η ιστορία της ευαίσθητης πλευράς τους.
Είναι αυτή που κάνει κάθε σκύλο,
από τα κατοικίδια μέχρι τους άγριους λύκους,
μέλος της οικογένειας.
ΣΚΥΛΟΙ
ΟΚΑΒΑΝΓΚΟ ΜΠΟΤΣΟΥΑΝΑ
Η ιστορία κάθε σκύλου αρχίζει κρυμμένη σε μια φωλιά.
Είναι ασφαλής τόπος για 15 κουτάβια αφρικανικά αγριόσκυλα.
Πέντε εβδομάδων.
Απελπισμένα για στερεά τροφή.
Και οι φροντιστές τους πεινούν.
Όπως και τα οικόσιτα σκυλιά, εξαρτώνται από τους άλλους για τροφή.
Αλλά αντίθετα από άλλα κατοικίδια, ποτέ δεν ξέρουν αν τελικά θα φάνε.
Η μαμά, ο μπαμπάς κι η υπόλοιπη οικογένεια κυνηγούν από το ξημέρωμα.
Με βήμα.
Σκέπτονται σαν ένας.
Ειδικοί στο να εξαντλούν μεγάλα θηράματα,
μπορούν να τρέξουν μέχρι και 65 χλμ την ώρα.
Αλλά όχι σε πλημμυρισμένη γη.
Πρέπει να ωθήσουν τη λεία τους σε πιο στέρεο έδαφος.
Αλλά τα λέτσουε ξέρουν ότι το βαθύ νερό μπορεί να τους σώσει τη ζωή.
Τους ξεγέλασαν.
Πολύ βαθιά γι' αυτούς.
Τώρα κάνει αρκετή ζέστη για κυνήγι.
Αν επιστρέψουν χωρίς κάτι, τότε όλη η οικογένεια θα υποφέρει.
Τα απογαλακτισμένα μικρά ζητούν κρέας από τη μαμά.
Αλλά μόνο λίγο γάλα μπορεί να τους προσφέρει.
Αν δεν φάνε σύντομα, τα κουτάβια θα πεθάνουν.
Οι επόμενες μέρες θα είναι κρίσιμες.
Για να τα καταφέρει, η αγέλη θα χρειαστεί όλες τις κοινές τους ιδιότητες
με τα μέλη της ευρύτερης οικογένειάς τους.
Την οικογένεια των λύκων.
Αλεπούδες, αγριόσκυλα
και τσακάλια.
Τριάντα πέντε είδη.
Όλα είναι κυνηγοί.
Είτε ένας λύκος 60 κιλών ή μια μικροσκοπική αλεπού.
Ζουν σε όλο τον πλανήτη, από τη Σαχάρα μέχρι τον Αρκτικό Κύκλο.
Όλα έχουν εξαιρετική όσφρηση, όραση και ακοή.
Και είναι αθλητικά.
Αλλά δεν είναι τα γρηγορότερα σαρκοφάγα.
Και σίγουρα όχι τα μεγαλύτερα.
Όλοι οι σκύλοι τα βάζουν με μεγαλύτερα ζώα.
Μια ικανότητα ριζωμένη στο μακρινό παρελθόν τους.
Πάνω από 40 εκατομμύρια χρόνια πριν,
εμφανίστηκαν οι πρώτοι σκύλοι στη σημερινή νοτιοδυτική περιοχή των ΗΠΑ.
ΑΡΙΖΟΝΑ ΗΠΑ
Εκεί ζει και σήμερα ένας παλιός πρόγονος.
Μια γκρίζα αλεπού μπορεί να μοιάζει με αλεπού,
αλλά έχει περισσότερη σχέση με τους πρωτόγονους προγόνους των σκυλιών.
Έτσι ξεκίνησαν όλοι οι σκύλοι.
Μικροί.
Φοβισμένοι.
Ένας πιο σύγχρονος σκύλος, ένα κογιότ, θα την σκοτώσει αν μπορεί.
Αλλά η γκρίζα αλεπού έχει ένα κόλπο.
Σκαρφαλώνει σε δένδρα.
Οι περισσότεροι σκύλοι δεν μπορούν.
Μακριά νύχια. Κοντά άκρα.
Ευκίνητες.
Περισσότερο γάτες παρά σκύλοι.
Οι πρώτοι πρόγονοι επιβίωσαν αποφεύγοντας τους μπελάδες.
Αλλά τελικά, κατέβηκαν από τα δένδρα
και έγιναν οι δυναμικοί κυνηγοί που ξέρουμε σήμερα.
Με τον καιρό, τα κοντά, στιβαρά πόδια μάκρυναν…
και οι σκύλοι στηρίχτηκαν στα δάχτυλά τους.
Δυνατοί μύες και ειδικοί σύνδεσμοι στα μπροστινά τους πόδια
τους δίνουν ανάλαφρο βήμα.
Είναι τόσο αποτελεσματική περπατησιά
που τους μεταμόρφωσε σε δρομείς αντοχής παγκόσμιας κλάσης.
ΒΟΡΕΙΑ ΑΛΜΠΕΡΤΑ ΚΑΝΑΔΑΣ
Στον παγωμένο Βορά η τροφή είναι δυσεύρετη.
Ένα ζευγάρι γκρίζων λύκων,
όπου ο καθένας ζυγίζει όσο δύο Γερμανικοί Ποιμενικοί,
καθοδηγούν την οικογένειά τους.
Μπορεί να ταξιδέψουν έως και 100 χλμ την ημέρα.
Ο εντοπισμός της λείας είναι ένα πράγμα.
Το να τη σκοτώσουν είναι ένα άλλο.
Οι ενήλικες βίσωνες ζυγίζουν έναν τόνο.
Κι έχουν θανατηφόρα κέρατα και οπλές.
Αν υπερασπίζονται τον χώρο τους,
η αγέλη είναι σαν οχυρό.
Η οικογένεια των λύκων κάνει πολιορκία.
Ψάχνοντας για μια ένδειξη φόβου ή αδυναμίας.
Δεν το βάζουν κάτω…
για μέρες.
Δεν χρειάζεται να κάνουν πολλά.
Τους κρατούν περικυκλωμένους.
Βασανίζουν το μυαλό των βισώνων.
Τελικά, οι λύκοι τους εκνευρίζουν.
Τώρα, πρέπει να τους κάνουν να τρέξουν.
Ο πατέρας ηγείται του κυνηγητού.
Κυνηγάει τον βίσωνα.
Με μεγάλο κίνδυνο για τον ίδιο.
Μόλις επιλέξει ένα θύμα, δεν τα παρατάει.
Με δαγκωνιές καταπονεί τον νεαρό βίσωνα.
Οι σκύλοι δεν έχουν τα μέσα να σκοτώσουν άμεσα.
Αλλά είναι ανένδοτος.
Η αντοχή τον βοηθά να πετύχει λεία τουλάχιστον πέντε φορές το βάρος του.
Έτσι αλλάζει η τύχη όλης της οικογένειας.
Δεν κυνηγούν όλοι οι σκύλοι σε αγέλες.
Ένας ενεργεί ως μοναχικός λύκος.
Με την πρώτη ματιά μοιάζει με αλεπού.
Μόνο που…
περπατάει σε ξυλοπόδαρα.
Ο χαιτοφόρος λύκος είναι ο ψηλότερος σκύλος στον πλανήτη.
ΓΚΟΪΑΣ ΒΡΑΖΙΛΙΑ
Για να βρει τροφή χρειάζεται ύψος, όχι ταχύτητα.
Έχει ύψος σχεδόν ένα μέτρο μέχρι τον ώμο.
Για να βλέπει καλύτερα πάνω από το ψηλό γρασίδι.
Ελάχιστα μεγάλα ζώα κατοικούν στις άνυδρες πεδιάδες.
Με τόσο λίγο κυνήγι,
δουλεύει μόνος.
Στηρίζεται στην απίστευτη μύτη και τα αφτιά του.
Η όσφρησή του είναι κάπου 50 φορές πιο ευαίσθητη από τη δική μας.
Και η ακοή του συντονίζεται στις υπερυψηλές συχνότητες.
Κυνηγώντας τόσο μικρά θηράματα του μένει ελάχιστος ελεύθερος χρόνος.
Αλλά τα τρωκτικά δεν αρκούν για να χορτάσει.
Κάτω από αυτό το οπωροφόρο δένδρο
αποκαλύπτει κάτι απροσδόκητο για την οικογένεια των σκύλων.
Μερικές φορές ακόμα και τα σαρκοφάγα γίνονται φυτοφάγα.
Οι σκύλοι έχουν μικρότερα αλλά πιο ευέλικτα δόντια από τις γάτες,
γι' αυτό οι περισσότεροι τρώνε τα πάντα σχεδόν.
Με την ημιχορτοφαγική διατροφή οι σκύλοι επιβιώνουν όταν δεν βρίσκουν τροφή.
Και μπορούν να επιβιώσουν σχεδόν παντού.
ΜΠΡΙΣΤΟΛ ΑΓΓΛΙΑ
Ακόμα και η ζούγκλα του μπετόν είναι φιλική γι' αυτούς.
Σε πολλές πόλεις,
κόκκινες αλεπούδες περιπολούν στους δρόμους τη νύχτα.
Η παρουσία τους εξαρτάται από μία θεμελιώδη σκυλίσια ιδιότητα.
Έχει σχέση με το τι συμβαίνει
στο υπέδαφος.
Μόλις γέννησε μια αλεπού.
Κάθε άγριος σκύλος ξεκινά τη ζωή του σε μια φωλιά,
την οποία συνήθως σκάβει η μαμά.
Έχει ασφάλεια εδώ
και τα μικρά μπορούν να γεννηθούν μικρά και αβοήθητα.
Οι γέννες μπορεί να είναι μεγάλες.
Η γαλακτοφορία για επτά κουτάβια την εξαντλεί.
Αλλά πρέπει να τα ταΐζει όλη μέρα.
Δεν μπορεί να τα αφήσει για να τραφεί η ίδια.
Πίσω από κάθε σπουδαία κυρία Αλεπού υπάρχει ένας Φανταστικός κύριος Αλεπού.
Τριγυρνάει στην πόλη και μαζεύει όση τροφή χρειάζεται αυτή.
Αυτό είναι σπάνιο.
Λίγα θηλυκά θηλαστικά μπορούν να στηριχτούν στη βοήθεια του αρσενικού.
Αλλά κάθε οικογένεια άγριων σκύλων έχει έναν αφοσιωμένο πατέρα.
Από αυτήν την αφοσίωση προέρχεται ο δεσμός μεταξύ σκύλων και ανθρώπων.
Και σημαίνει ότι περισσότερα μικρά επιβιώνουν.
Η επιτυχία της σκυλίσιας οικογένειας δεν έχει σχέση με τη σωματική δύναμη.
Οφείλεται στην ισόβια σύμπραξη ανάμεσα στη μαμά και στον μπαμπά.
Η αφοσίωση των αφρικανικών αγριόσκυλων δοκιμάζεται μέχρις εσχάτων.
Με 15 κουτάβια και πάνω από 20 αδελφούς και αδελφές,
είναι ζωτικής σημασίας να κυνηγούν με επιτυχία από νωρίς.
Κάτι αντιλήφθηκε ο μπαμπάς.
Αλλά δεν είναι θήραμα.
Είναι άλλος θηρευτής.
Τα λιοντάρια θα σκοτώσουν αγριόσκυλα.
Τα κουτάβια κινδυνεύουν.
Είναι μάταιο να παλέψουν.
Καλύτερα να παρασύρουν τη λέαινα μακριά από τη φωλιά.
Πέτυχε.
Αλλά τώρα ξέρει την κρυψώνα τους. Μπορεί να επιστρέψει.
Οι σκύλοι πρέπει να το παίξουν.
Να μεταφέρουν τα μικρά ακόμα και τώρα, την ημέρα.
Έχουν άλλες φωλιές,
αλλά η κοντινότερη είναι σχεδόν ένα χιλιόμετρο μακριά.
Πολύ μακριά για αδυνατισμένα πόδια.
Ώρα τα μεγαλύτερα αδέλφια να προσφερθούν.
Πιο ασφαλή. Αλλά ακόμη πεινασμένα.
Κάθε μέρα μειώνονται οι πιθανότητες επιβίωσης.
Οι σκύλοι είναι απίστευτα ευάλωτοι.
HWANGE ΖΙΜΠΑΜΠΟΥΕ
Κι αν ζυγίζετε λιγότερο από ένα μικρό Ντάκσχουντ,
είσαστε πάντα ο ασθενέστερος.
Αυτή η αρσενική αλεπού με αυτιά νυχτερίδας πρέπει να φροντίσει μόνη της πέντε μικρά.
Ενώ ο έρωτας της ζωής του, η μαμά, έχει πάει για κυνήγι.
Τι μπορεί να πάει στραβά;
Η φροντίδα των παιδιών αρχίζει ως συνήθως.
Τα καθαρίζει…
κι επιβλέπει την κατ' οίκον εκπαίδευση.
Στα μικρά αρέσουν οι εξερευνήσεις.
Μαθαίνουν να χρησιμοποιούν τα αυτιά τους.
Μπορούν να ακούσουν ήχους 20 ντεσιμπέλ λιγότερο από εμάς.
Ακόμα και βήματα τερμιτών και σκαθαριών.
Είναι απίστευτο. Οι αλεπούδες αυτές ζουν τρώγοντας αποκλειστικά έντομα.
Η μαμά χρειάζεται χιλιάδες κάθε μέρα για να έχει αρκετό γάλα για τα μικρά.
Γι' αυτό λείπει τόσες ώρες.
Και γι' αυτό ο μπαμπάς μένει στο οχυρό
φροντίζοντας τα κουτάβια.
Προστατεύοντάς τα με τη ζωή του.
Μια εκτός εποχής καταιγίδα μπορεί να φέρει άσχημα νέα.
Η καταρρακτώδης βροχή είναι πρόβλημα για τα σπίτια στο υπέδαφος.
Ο μπαμπάς και τα μικρά τη γλιτώνουν.
Αλλά οι γείτονές τους έπρεπε να εγκαταλείψουν τη φωλιά.
Στην αγωνία της διαφυγής,
κάποιος ξεχάστηκε πίσω.
Ένα χαμένο κουτάβι δεν θα αντέξει πολύ.
Χρειάζεται την υποστήριξη της οικογένειας.
Ο μπαμπάς και τα πέντε μικρά είναι πιο κοντά.
Το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να ζητήσει βοήθεια.
Είναι ρίσκο.
Οι σκύλοι συχνά σκοτώνουν τους εισβολείς.
Σταδιακά, τα μικρά μαλακώνουν απέναντί του.
Όταν ο μπαμπάς κουρνιάζει δίπλα του, είναι καλό σημάδι.
Η μαμά επιστρέφει.
Βρίσκει ότι έχει κι άλλο στόμα να θρέψει.
Δεν αντιδρά.
Το αδέσποτο είναι πιθανόν συγγενής.
Παρ' όλα αυτά, σπάνια έχουμε δει τέτοια υιοθεσία.
Οι χαζομπαμπάδες κι οι ευέλικτες οικογένειες…
βοηθούν να ξεπεραστούν τα δύσκολα.
Οι σκύλοι είναι πολύ κοινωνικά ζώα.
Και το μυστικό της οικογενειακής ζωής τους είναι η εξελιγμένη επικοινωνία.
Το αλύχτισμα των λύκων υποτίθεται ότι φοβερίζει.
ΤΡΟΜΣΟ ΝΟΡΒΗΓΙΑ
Ενημερώνουν τους γείτονες μέχρι και 16 χλμ μακριά
για το μέγεθος και τη δύναμη της αγέλης.
Είναι ένα ακουστικό σήμα στο έδαφος.
Προειδοποιούν τους άλλους να μην πλησιάσουν.
Μέσα στη αγέλη είναι ακόμα πιο εκφραστικοί.
Μια ματιά.
Ένα ζάρωμα.
Το σήκωμα της τρίχας.
Το ύψος της ουράς.
Κάθε κίνησή τους είναι μέρος της περίπλοκης γλώσσας τους.
Την καταλαβαίνουν και οι σκύλοι μας.
Αλλά αυτό αφορά αυστηρά τις οικογένειες κυνοειδών.
Ειδικά όταν έρχεται η ώρα του φαγητού.
Οι ηλικιωμένοι λύκοι τρώνε πρώτοι.
Ένας νεαρός παρεκτρέπεται…
και ο αρχηγός τον βάζει στη θέση του.
Η δουλοπρέπεια είναι ο μόνος τρόπος κατευνασμού.
Θεωρείται ότι αυτή η σκληρή ιεραρχία άνοιξε τον δρόμο
για τη συνεργασία με τους ανθρώπους.
Οι χαμηλόβαθμοι λύκοι συχνά μένουν χωρίς τροφή.
Στις κακές εποχές, τους διώχνουν από την αγέλη.
Πριν από περίπου 40.000 χρόνια,
ένας πεινασμένος νεαρός λύκος πλησίασε μια ομάδα ανθρώπων
και τους ζήτησε τροφή με αυτό το αθώο βλέμμα του.
Οι λύκοι σταδιακά μπήκαν στις πρώτες ανθρώπινες οικογένειες.
Και στις καρδιές μας.
Είναι απίστευτο, αλλά κάθε οικόσιτος σκύλος,
από το Κανίς μέχρι τον Μεγάλο Δανό,
κατάγεται από τον γκρίζο λύκο.
Όμως η σχέση μας με την άγρια πλευρά της οικογένειας είναι περίπλοκη.
Τα παραμύθια μάς λένε ότι είναι μεγάλοι και κακοί.
Ή ύπουλοι και πανούργοι.
Παρόλο που έχουν την αφοσίωση και την ευφυΐα των καλύτερών μας φίλων.
Σε όλο τον κόσμο, οι σκύλοι, και ειδικά οι λύκοι, διώκονται,
απομακρύνονται από το φυσικό τους περιβάλλον.
Αλλά αυτοί αντέχουν.
Μισή ευκαιρία να έχουν και λίγο χώρο
και οι σκύλοι ανακάμπτουν.
ΜΠΡΙΣΤΟΛ ΑΓΓΛΙΑ
Μερικοί έχουν γνωρίσει τεράστια επιτυχία στον σύγχρονο κόσμο.
ΜΟΝΟ ΣΚΥΛΙΑ ΟΔΗΓΟΙ ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΙ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ
Χάρη στη σκληρή δουλειά της μαμάς και του μπαμπά,
μια μικρή κόκκινη αλεπού είναι έτοιμη να βγει στον κόσμο.
Είναι πέντε μηνών και μαθαίνει να φροντίζει τον εαυτό της.
Ένα αδελφάκι μπορεί να είναι φίλος για μια ζωή.
Σύντροφος στο κυνήγι.
ΑΠΑΓΟΡΕΥΟΝΤΑΙ ΤΑ ΣΚΥΛΙΑ ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΣΚΥΛΙΑ ΟΔΗΓΟΥΣ
Καθώς οργώνουν τους δρόμους, καλύτερα να μαθαίνουν από τη μαμά.
Ανακάλυψε μια τακτική πηγή φαγητού.
Το τάισμα άγριων ζώων μπορεί να φέρει προβλήματα.
Αλλά μπορεί να είναι η απαρχή μιας νέας σχέσης
ανάμεσα στα άγρια σκυλιά κι εμάς.
Όπως και με τους άγριους λύκους πριν χιλιάδες χρόνια.
Για τώρα το μικρό μαθαίνει ότι από το φαγητό που χαρίζουμε ή πετάμε,
οι άνθρωποι είναι σημαντικοί για την επιβίωσή τους.
Ευπροσάρμοστες και οπορτουνίστριες,
οι κόκκινες αλεπούδες έχουν εξαπλωθεί σε 83 χώρες.
Σε πέντε ηπείρους.
Πήραν τη θέση των λύκων ως τα πιο διαδεδομένα σαρκοφάγα στη Γη.
Αλλά δεν τα πηγαίνουν καλά όλα.
Η απώλεια του φυσικού περιβάλλοντος, το κυνήγι και οι ασθένειες
σημαίνει ότι επιβιώνουν λιγότερα από 7.000 ενήλικα αφρικανικά αγριόσκυλα.
Το μέλλον αυτής της οικογένειας κρέμεται από μια κλωστή.
Πρέπει να βρουν τροφή.
Στη θαμνόφυτη σαβάνα, η λεία έχει πολλά σημεία για να κρυφτεί.
Η αγέλη πρέπει να αλλάξει στρατηγική.
Να εκμεταλλευτεί στο έπακρο την ομάδα.
Χωρίζονται σε δυάδες και τριάδες για να ξετρυπώσουν το ιμπάλα.
Ο μπαμπάς εστιάζει.
Αλλά χρειάζονται κι οι άλλοι για να τελειώσει η δουλειά.
Επιτέλους, επιτυχία.
Τεμαχίζουν το ιμπάλα σε μεγάλα κομμάτια και τα καταβροχθίζουν.
Πρέπει να κάνουν γρήγορα.
Όταν άλλοι θηρευτές μυριστούν το σκοτωμένο ζώο…
θα πρέπει να εγκαταλείψουν το τρόπαιο.
Γυρίζουν και πάλι σπίτι.
Τώρα δεν γυρίζουν με άδεια χέρια.
Κάποια μεταφέρουν ένα τρίτο επιπλέον του βάρους τους σε φρέσκο κρέας
κρυμμένο στα στομάχια τους.
Αυτός ο ενθουσιασμός σημαίνει ένα πράγμα.
Αντίθετα από τους λύκους, εδώ δεν έχει ιεραρχία.
Κουτάβια και φροντιστές, όλοι παίρνουν μερίδιο.
Σήμερα είναι χαρούμενη μέρα.
Και το μέλλον αυτών των κουταβιών είναι λίγο πιο βέβαιο.
Για τα αφρικανικά αγριόσκυλα
η επιβίωση στηρίζεται σε μια γενναία και με στενούς δεσμούς ομάδα.
Είτε ομαδικός κυνηγός είτε μοναχικός λύκος,
στο τέλος όλα εξαρτώνται από τη δύναμη της σταθερής αφοσίωσης των γονέων.
Γι' αυτό είναι τόσο επιτυχημένοι οι σκύλοι.
Και γιατί έχουν τόσο ιδιαίτερη θέση στην καρδιά μας.