‎LOẠT PHIM TÀI LIỆU CỦA NETFLIX
‎Chẳng có gì thu hút trí tưởng tượng ‎của chúng ta bằng một con mèo lớn.
‎Phi thường,
‎uy lực,
‎ra đòn chí tử.
‎Nhưng khi đến gần hơn ‎với những con vật khó nắm bắt này,
‎ta sẽ biết được một khía cạnh khác ‎trong cuộc sống của chúng.
‎Khía cạnh yêu thương,
‎hợp tác…
‎và ngoan cường…
‎hơn những gì ta từng tưởng tượng.
‎Mèo lớn còn rất nhiều điều ‎mà nếu nhìn qua, ta chưa thể biết hết.
‎LOÀI MÈO LỚN
‎Ba tháng trước, ‎con sư tử cái này đã rời đàn của nó
‎để tự mình sinh con.
‎Đàn con non rất dễ gặp nguy hiểm, ‎nhất là bởi những con sư tử khác.
‎Song giờ khi chúng đã lớn hơn một chút, ‎nó đã sẵn sàng trở về.
‎Nuôi nấng một bầy đang lớn ‎không dễ gì với một bà mẹ đơn thân.
‎Nó phải đi săn thường xuyên hơn,
‎và thế có nghĩa là ‎bỏ lại đàn con và đi săn một mình.
‎Trên đồng cỏ Xa-van rộng lớn, ‎con mồi rất dễ bị nhận biết.
‎Nhưng nó cũng vậy.
‎Nó phải kiên nhẫn.
‎Loài mèo lớn thường ‎dễ ra đòn chí tử hơn sau trời tối.
‎Với tầm nhìn ban đêm tuyệt vời, ‎tốt hơn sáu lần so với chúng ta…‎
‎sư tử có lợi thế hơn con mồi của chúng.
‎Vì hoạt động đơn độc, nó phải đến gần ‎con mồi nhất có thể trước khi tấn công.
‎Săn mồi vào ban đêm,
‎con sư tử cái đơn độc có ‎cơ hội thành công gần bằng khi theo đàn.
‎Vấn đề là ‎phải giữ được con mồi nó đã giết.
‎Sư tử là thú săn mồi lớn nhất ‎trên các đồng bằng này.
‎Một, hai con linh cẩu ‎là chuyện nhỏ với nó.
‎Nhưng cả một đàn ư? ‎Giờ đó lại là một câu chuyện khác.
‎Không chỉ con mồi nó mới giết bị đe dọa.
‎Mạng của nó cũng vậy.
‎Song con sư tử cái này không đơn độc.
‎Bầy của nó đã tìm thấy nó.
‎Với bầy đàn bên cạnh,
‎nó trở nên bất khả chiến bại.
‎Cạnh tranh khốc liệt ở đồng cỏ Xa-van ‎buộc bầy sư tử làm một điều phi thường.
‎Chúng là loài mèo lớn duy nhất ‎sống theo bầy đàn.
‎Con cái cáng đáng hầu hết việc săn mồi.
‎Vai trò chính của con đực là bảo vệ bầy.
‎Miễn là chúng vững vàng, ‎đàn sư tử con sẽ an toàn.
‎Nhưng sự yên bình chẳng bao giờ ‎kéo dài lâu ở thế giới của loài mèo lớn.
‎Kể từ đầu giai đoạn tiến hóa của chúng, ‎giết chóc đã là một cách sống.
‎Hơn mười triệu năm trước, ‎sâu trong các cánh rừng ở châu Á,
‎một loài thú săn mồi mới ‎đã bắt đầu xuất hiện.
‎Ngày nay, báo gấm cho ta thấy đôi nét
‎về cách tổ tiên loài mèo của chúng ‎có thể đã sinh tồn.
‎THÁI LAN
‎Nó là loài nhỏ nhất trong loài mèo lớn…
‎song lại nhanh nhẹn nhất.
‎Những cái chân ngắn, cơ bắp,
‎bộ móng vuốt sắc lẹm…
‎khớp cổ chân xoay được…‎
‎và cái đuôi giúp giữ thăng bằng ‎khiến chúng là những tay leo trèo đại tài.
‎Ngay cả lũ khỉ cũng không an toàn.
‎So theo kích thước,
‎một con báo gấm cũng có ‎bộ răng nanh dài nhất trong loài mèo.
‎Một con hổ răng kiếm ngày nay.
‎Theo thời gian, ‎loài mèo lớn đi từ trên cây xuống…‎
‎ngày càng lớn hơn và còn mạnh mẽ hơn nữa.
‎Với việc tiến hóa, ‎chinh phục các thế giới mới,
‎mỗi con mèo đều dùng ‎một lớp ngụy trang để tạo lợi thế.
‎Ngay cả những con lớn nhất ‎cũng có thể ẩn mình vào quang cảnh.
‎Sọc trên hổ vằn ‎biến thành đám cây cối um tùm.
‎Một bộ lông trơn ‎giúp báo sư tử đang rình mồi tàng hình,
‎kể cả khi không có nơi nào để nấp.
‎Đốm trên thân báo đốm giống hệt ‎các bóng sáng lốm đốm nơi rừng thưa…‎
‎để nó có thể nằm rình ‎và mai phục ở cự ly gần.
‎Song ngụy trang ‎không chỉ giúp ích cho việc tấn công.
‎Nó còn giúp cả việc phòng thủ nữa.
‎Một con báo săn mẹ, ‎đang ẩn nấp với đàn con bé bỏng của mình.
‎Chỉ mới mười ngày tuổi, đây là lúc ‎loài mèo lớn dễ gặp nguy hiểm nhất.
‎Mắt còn chưa mở, ‎hoàn toàn phụ thuộc vào mẹ.
‎Đa phần loài mèo lớn lớn lên rất chậm, ‎và phát triển với tốc độ tương tự nhau.
‎Sẽ mất cỡ chín tuần ‎trước khi chúng chuyển sang ăn thịt…
‎sáu tháng trước khi cai sữa hoàn toàn…
‎và đến khoảng‎ ‎hai tuổi,
‎cuối cùng, chúng mới sẵn sàng để tự lập.
‎Đó là một hành trình dài và nguy hiểm,
‎từ con non yếu ớt ‎đến kẻ săn mồi gây chết chóc.
‎Đặc biệt là với ‎con mèo lớn nhất trong loài này.
‎Chú hổ con năm tháng tuổi này ‎còn xa mới hoàn toàn trưởng thành.
‎Song nó đã học được ‎cách săn mồi ở khu rừng nơi mình sinh ra.
‎ẤN ĐỘ
‎Nó phải học cách chọn một mục tiêu…
‎lên kế hoạch tiếp cận…
‎và ra đòn tấn công chốt hạ.
‎Lần này, nạn nhân chỉ là em trai của nó.
‎Rình rập, vồ, và đánh nhau
‎là một cách an toàn ‎để mài giũa các kỹ năng.
‎Bên cạnh đó, ‎hạ gục anh em mình rõ ràng là rất vui.
‎Đùa giỡn là một phần cơ bản ‎trong sự phát triển ở mọi loài mèo lớn.
‎Song có vài thứ ‎thì phải nằm gai nếm mật mới học được.
‎Chú báo đốm con sáu tháng tuổi này ‎dành phần lớn thời gian để chơi đùa.
‎Với mẹ nó.
‎Mà khi mẹ ra ngoài đi săn…‎
‎ngồi yên là an toàn nhất cho nó.
‎Mà thế thì có gì vui chứ?
‎Đến lúc phiêu lưu một chút rồi.
‎Trèo xuống không tự tin lắm nhỉ.
‎Tốt hơn là đáp đất thật ngầu nhé.
‎Một con mèo trưởng thành ‎cần vượt lên trên giới hạn…
‎nhưng nó không được nhắm quá cao.
‎Trâu rừng châu Phi.
‎Một trong những loài vật ‎nguy hiểm nhất châu Phi,
‎nổi tiếng về việc giết những con thú con.
‎Một sai lầm của lính mới.
‎Đây không phải lúc ‎để mài giũa kỹ năng săn mồi.
‎Mà là lúc học cách lẩn trốn.
‎Và khi nào nên chạy để sống.
‎Một trong chín mạng đã mất…
‎và vẫn còn rất nhiều thứ phải học.
‎Và khi mẹ nó trở về,
‎cũng là lúc học ‎một trong những bài học khó nhất.
‎Một con lợn rừng, vẫn còn sống.
‎Một viễn cảnh ghê sợ,
‎nhưng là một cơ hội để luyện chiêu ‎kẹp cổ họng, cú cắn chí tử ở loài mèo lớn.
‎Khi con non vật lộn,
‎dân chuyên sẽ vào cuộc.
‎Mèo lớn học nhờ bắt chước mẹ chúng.
‎Khi một mình tự lập,
‎con báo đốm con này cần ‎mọi kỹ năng và kinh nghiệm nó có thể học.
‎Đó là lý do con non cần mẹ chúng ‎trông nom trong thời gian dài.
‎Ở Okavango, con sư tử cái ‎đang nhập đàn trở lại.
‎Với các sư tử địch thủ khắp nơi,
‎đàn con của nó an toàn nhất ‎dưới sự bảo vệ của bố.
‎Cho đến giờ,
‎chúng mới chỉ ăn với mẹ.
‎Hôm nay, đàn con sẽ ăn tối với vua cha.
‎Nhìn gần, bố nó to hơn nhiều.
‎Con đực sẽ ăn no nê ‎trước khi chúng để con cái ăn.
‎Với đàn con, chúng khoan dung hơn.
‎Ở một mức nào đó.
‎Sư tử cái lo hầu hết ‎việc nuôi dạy con cái.
‎Và với việc sư tử bố ‎chiếm phần lớn thức ăn,
‎chúng lại cần ra ngoài đi săn.
‎Nhiều đàn có thể lên tới hơn 40 con.
‎Nên việc duy trì các mối quan hệ ‎không hề dễ dàng.
‎Đời sống xã hội phức tạp
‎khiến sư tử là loài thông minh nhất ‎trong các loài mèo lớn.
‎Và trí tuệ vượt trội đó ‎cũng làm nên một nhóm sát thủ.
‎Trong cuộc săn mồi, mỗi con sư tử cái ‎đều biết vai trò của mình.
‎Con to nặng nhất tìm một nơi để chờ.
‎Các con chạy cánh nhanh hơn, nhẹ hơn
‎thì bao vây bầy thú.
‎Bẫy đã được tạo.
‎Hội chạy cánh ‎xông vào với tốc độ 48 cây một giờ,
‎dồn con mồi về phía đám mai phục.
‎Nếu một con thất bại…
‎sẽ có một con khác đang chờ.
‎Vào ban ngày, ‎khi cả đàn đi săn mồi như một đội,
‎chúng sẽ nhân đôi cơ hội thành công.
‎Ai cũng có phần.
‎Đây là tình chị em bình đẳng.
‎Và dù có đấu đá nội bộ…
‎chúng thường giữ kiểm soát.
‎Một đàn mạnh hơn khi cùng sát cánh.
‎Song một lần nữa, ‎ông bố lại ỷ thế ép người.
‎Có vẻ bất công,
‎song việc để con đực trong đàn ‎giữ sức chiến đấu là rất cần thiết.
‎Mối đe dọa bị xâm lược đang đến gần.
‎Những con đực lang thang ‎đang tìm cách chiếm lấy đàn.
‎Và giết các con non.
‎Để bảo vệ bầy của mình,
‎sư tử bố cần mọi sức mạnh có thể.
‎Bảo vệ lãnh thổ rất quan trọng ‎đối với sự thành công của mèo lớn.
‎Vùng đất ngập nước lớn nhất thế giới ‎có vẻ không phải vương quốc mèo lý tưởng.
‎Song đây là mái nhà tập trung ‎nhiều báo đốm Mỹ nhất thế giới.
‎Rắn chắc và cơ bắp, ‎chúng là chó pitbull của thế giới mèo lớn.
‎So theo hạng cân,
‎chúng có bộ hàm khỏe nhất ‎trong mọi loài mèo.
‎Đây là lãnh thổ của nó.
‎Báo đốm Mỹ đực thường ‎dùng mùi để đánh dấu lãnh thổ của chúng.
‎Và chúng tuần tra ‎cả trên cạn lẫn dưới nước.
‎Khác với hầu hết loài mèo,
‎báo đốm Mỹ bơi rất giỏi.
‎Con đực không chỉ ‎bảo vệ lãnh thổ cho riêng nó.
‎Vài con cái cũng có chỗ trong đó nữa.
‎Con cái này đang đến mùa giao phối, ‎và nó đánh hơi thấy mùi của con đực này.
‎Chúng sẽ giao phối ‎liên tục trong các ngày tới…
‎để khả năng cao ‎con đực này sẽ là bố của đàn con.
‎Nó cần phải chắc chắn,
‎vì các địch thủ ‎luôn rình tìm cơ hội để lẻn vào.
‎Một gã hàng xóm đã vượt qua ngưỡng cửa.
‎Báo đốm Mỹ thường tránh đánh nhau.
‎Nguy cơ bị thương là quá lớn.
‎Nhưng khi quyền giao phối bị đe dọa, ‎chúng không có nhiều lựa chọn.
‎Kẻ đột nhập đã bị đánh đuổi.
‎Tạm thời.
‎Cuộc truy tìm lãnh thổ đã buộc ‎những con mèo lớn rơi vào thế cực đoan.
‎Hổ Amur lang thang ‎trong những cánh rừng băng giá ở Siberia.
‎Bộ lông dài và rậm rạp ‎bảo vệ chúng khỏi nhiệt độ băng giá.
‎Báo đốm Ấn Độ lẩn quẩn ‎trên những con đường hẹp ở Mumbai…
‎săn lũ chó hoang ‎và những con vật nuôi khác
‎dưới màn đêm che phủ.
‎Và một con mèo lớn thậm chí còn ‎leo lên những ngọn núi cao nhất thế giới.
‎DÃY HIMALAYA ‎ẤN ĐỘ
‎Trên độ cao 4.000 mét.
‎Thời tiết lạnh giá.
‎Không khí loãng.
‎Địa hình thì hiểm trở.
‎Nhưng bằng cách nào đó, ‎con báo tuyết cái này đã tìm ra cách.
‎Chân trước ngắn, chân sau dài hơn
‎và chiếc đuôi dài khác biệt
‎đem lại sự cân bằng và nhanh nhẹn ‎trên địa hình gồ ghề.
‎Nó có thể nhảy xa mười mét ‎chỉ bằng một cú nhảy duy nhất.
‎Bàn chân rộng với lớp lông rậm rạp ‎giống như một đôi giày tuyết,
‎ngăn nó lún vào các cồn tuyết sâu.
‎Có ít thức ăn đến nỗi,
‎nó phải đi khắp ‎một khu vực rộng 777 ki-lô-mét vuông.
‎Báo tuyết hoạt động cách nhau xa đến nỗi, ‎chúng hiếm khi chạm trán.
‎Thay vào đó, ‎chúng giao tiếp qua mùi hương‎.
‎Bất chấp những thử thách khắc nghiệt ‎của sự sinh tồn…
‎con cái phi thường này ‎đã xoay sở nuôi được ba con non.
‎Gần hai năm nay, ‎chúng phụ thuộc vào mẹ chúng.
‎Giờ là lúc chúng bắt đầu ‎tự mình đi săn mồi.
‎Ở đây việc đó quả không dễ.
‎Nhưng con dê núi con này ‎có thể cho một con non cơ hội.
‎Săn mồi ở các độ cao thế này ‎rất nguy hiểm.
‎Và con dê núi này ‎vừa làm tăng thêm mức rủi ro.
‎Mẹ nó đang quan sát.
‎Nó cần phải tự làm việc này.
‎Rất gần rồi…
‎nhưng cũng còn rất xa.
‎Nhìn nó có vẻ giống thất bại,
‎nhưng đến thú săn mồi hàng đầu ‎cũng cần biết giới hạn của nó.
‎Ở trên này, nó có thể toàn mạng.
‎Sớm thôi, ba con non này sẽ tự lập,‎
‎dựa vào những kỹ năng chúng đã học được.
‎Song một thách thức chúng phải đối mặt ‎lại vượt tầm kiểm soát của chúng.
‎Khí hậu nóng lên đang đẩy ‎những con vật thích nghi với giá lạnh này
‎di chuyển lên cao hơn vào vùng núi.
‎Càng lên cao, ‎chúng càng có ít không gian hơn.
‎Khi thế giới hoang dã biến mất,
‎nó khiến loài mèo lớn ‎xung đột với loài người.
‎Bị coi như một mối đe dọa ‎với cả vật nuôi và con người…
‎bị săn bắn để lấy ‎chiến công và bộ phận cơ thể…
‎loài mèo lớn ‎đang bị ngược đãi trên khắp thế giới…
‎và đang bị đẩy đến bờ vực tuyệt chủng.
‎Song vẫn còn hy vọng.
‎Khi cho những con vật oai nghiêm này ‎một chỗ nhỏ trong thế giới của ta,
‎kết quả có thể rất tuyệt vời.
‎Năm mươi năm trước,
‎ở các thung lũng này, con người ‎đã xóa sổ nhiều động vật hoang dã.
‎Nhưng từ khi ở đây ‎cấm săn bắn và trồng trọt,
‎số lượng lạc đà guanaco đã dần hồi phục.
‎Và khi con mồi trở lại…
‎thú săn mồi cũng trở lại theo.
‎Báo sư tử, hay còn được gọi là sư tử núi.
‎Số lượng của chúng từng ít ‎đến nỗi chúng được coi là những kẻ cô độc.
‎Nhưng bây giờ, ở đây có nhiều báo sư tử ‎hơn bất cứ nơi nào khác ở châu Mỹ.
‎Và chúng bắt đầu hành xử ‎theo cách chưa từng thấy trước đây.
‎Báo sư tử tập hợp lại với nhau, ‎khoan dung với nhau,
‎kể cả với những con ngoài bầy đàn.
‎Và ngạc nhiên hơn là, ‎chúng còn chia sẻ thức ăn.
‎Khi vùng này trở nên hoang dã hơn,
‎có lẽ báo sư tử ‎đang trở lại bản chất tự nhiên của nó.
‎Hình ảnh loài mèo lớn giống như ‎những sát thủ đơn độc đang bị thách thức.
‎Hóa ra chúng phối hợp đồng đội ‎tốt hơn ta từng tưởng tượng.
‎Báo săn là loài nhanh nhất ‎trong mọi loài mèo lớn.
‎Được cấu tạo cho tốc độ hơn là sức mạnh,
‎nó cũng là loài yếu ớt nhất.
‎Song nhờ kết bè cánh…
‎chúng trở thành một đội quân đáng gờm.
‎Một nhóm anh em.
‎Chúng không phối hợp để săn mồi như sư tử.
‎Chúng chơi trò số lượng.
‎Mỗi con chọn một mục tiêu.
‎Rồi tiến vào.
‎Cuộc truy đuổi bắt đầu.
‎Nếu một con thất bại, ‎nhóm còn lại đuổi theo các cơ hội khác.
‎Dù sớm hay muộn, nó sẽ ra đòn tấn công.
‎Và khi một con báo săn ‎vật lộn để giết linh dương đầu bò…‎
‎sức mạnh tổng hợp sẽ đủ để hạ gục nó.
‎Tập hợp sức mạnh giúp loài mèo lớn ‎trở thành các thợ săn thành công hơn.
‎Nhưng với sư tử, trong phòng thủ, ‎sức mạnh về số lượng còn quan trọng hơn.
‎Đàn sư tử con ở Okavango vẫn rất vô tư,
‎chẳng hề biết cuộc đời chúng sắp thay đổi.
‎Âm thanh khiến ‎mọi thành viên trong bầy sư tử sợ hãi.
‎Những con đực lang thang đang đến gần,
‎mưu đồ chiếm lấy đàn.
‎Nếu chúng thành công, ‎những kẻ xâm nhập sẽ giết những con non
‎để đưa con cái trở lại mùa giao phối.
‎Những con đực của bầy cố gắng đe dọa.
‎Song những kẻ xâm nhập không lùi bước.
‎Một cuộc chiến là không thể tránh khỏi.
‎Những con sư tử cái ‎cần đưa đàn con ra khỏi nguy hiểm.
‎Song đường đến nơi an toàn đã bị chặn.
‎Những con mèo này thường tránh nước.
‎Vì lý do chính đáng.
‎Mà đã hết lựa chọn.
‎Không còn đường lùi nữa.
‎Con bé nhất rất khó khăn để theo kịp.
‎Chỉ một chút nữa thôi.
‎Cuối cùng, với sư tử mẹ dẫn đường,
‎chúng đã đến nơi an toàn.
‎Mà không phải tất cả đều may mắn thế.
‎Một trong các con đực của đàn.
‎Việc bảo vệ đàn con đã khiến nó mất mạng.
‎Bây giờ, chỉ có cha của chúng ‎còn sống sót.
‎Chẳng biết nó có thể ‎duy trì quyền lực của nó được bao lâu nữa.
‎Giờ đây, chí ít, đàn con đã an toàn…
‎lớn lên mạnh khỏe ‎trong tình yêu và sự bảo vệ của đàn…
‎và một người cha ‎sẽ bảo vệ chúng bằng cả sinh mạng.
‎Mọi loài mèo lớn đều được sinh ra ‎với cuộc đời đầy hiểm nguy và kịch tính.
‎Song miễn là ta cho chúng ‎sự tự do mà chúng cần…
‎những con thú tuyệt vời này ‎sẽ còn tiếp tục sống mãi.
‎Biên dịch: Joy Ng