OSZUST
NETFLIX — SERIAL DOKUMENTALNY
Wszystko nagle nabrało sensu.
To był Robert Freegard, notowany oszust.
Mama mieszkała z oszustem, który kontrolował nasze życie.
Gdy odkryłem, kim był David Hendy,
powiedziałem policji, że moja była jest z seryjnym oszustem.
Wysłuchali mnie,
ale niestety nie zamierzali nic z tym zrobić.
Nie wiemy, gdzie jest. Nie wiedzieliśmy jej od lat.
MAM POWAŻNE OBAWY O SANDRĘ
Próbowałem bez końca.
W ZWIĄZKU Z ROBERTEM FREEGARDEM
W końcu policja uznała Sandrę za zaginioną osobę.
CZTERY LATA PO TYM, JAK SANDRA CLIFTON POZNAŁA DAVIDA HENDY’EGO
W 2015 roku namierzyli Sandrę z Freegardem.
Umówili się z nią na spotkanie.
Poczułam ulgę.
Policja ją widziała.
Powiedzieli mamie:
„Proszę uważać. To notowany oszust”.
DEKADA KŁAMSTW
OFIARA MÓWI O ŻYCIU Z OSZUSTEM
OKRUTNY SOCJOPATA
Zapytali, czy wie, kto to jest.
Powiedziała, że wie.
Moja córka, Sarah, była zaginiona niemal od roku.
Martwiłem się. Próbowałem ją znaleźć.
Przede wszystkim szukałem informacji.
Nie mogłem udowodnić, że popełniono przestępstwo,
ale podejrzewałem, że jest jakoś kontrolowana.
10 MIESIĘCY UCIECZKI
Uciekałam przed IRA, mieszkając w wielu kryjówkach.
Rob mówił, że pracuje dla MI5, więc przestrzegałam jego zasad.
Niezależnie od woli.
Zadzwoniłem do rodziców Johna.
John powiedział im o IRA i powodzie, dlaczego uciekają.
Musieli zapłacić za ochronę.
To oznacza kłopoty.
W końcu rozumiałem, co się dzieje.
Chce pieniędzy.
Ale nie spodziewałem się, co nadejdzie.
Rob poinformował, że szefostwo określiło koszt
zapewnienia mi nowej tożsamości i życia.
Otrzymałam ponad 200 000 funtów w spadku.
Szefowie Roba chcieli, bym wypłaciła te pieniądze.
Potrzebowałam dokumentu, a mój paszport był w domu.
Powiedział, ile mam minut, by wejść i wyjść.
Wiedziałam, że w domu była tylko sekretarka.
Denerwowałam się.
Zachowywanie się jak złodziej w domu rodziców to nic dobrego.
Podeszłam do sejfu.
Otworzyłam go.
Nie mogłem pozwolić, by odzyskała swój paszport.
Coś przeczuwałem. Dlatego mieliśmy dwa sejfy.
Jeden pod podłogą.
Nigdy go nie widziała.
Rob się wściekł.
Sarah wyszła zapłakana.
Rob powiedział: „Widzisz ją?
Ten cholerny drań wszystko spieprzy.
Zadzwoń i każ mu się odpieprzyć”.
Wszystko niszczysz, pieprzony cwelu.
Nie możesz posłuchać Sarah, ty cholerny draniu?
Atmosfera była napięta. Wszystko wokół zaczęło wirować.
Powiedziałem mu…
Freegard to oszust.
Nie uwierzył i groził, że mnie zabije.
Nie zliczę, ile godzin rozmawiałem z policją.
SPOTKANIE Z POLICJĄ
Nie miałem dowodów.
Musiałem dowieść, że robi to pod przymusem.
Zatrudniłem detektywa,
by znalazł dla mnie więcej informacji.
POMOC W ZLOKALIZOWANIU CÓRKI
WYŁĄCZNIE OBSERWACJA
Było to jednak trudne.
BEZ KONTAKTU
Sarah całkiem zniknęła.
PIĘĆ LAT UCIECZKI
Przez cztery lata nie miałam kontaktu z rodzicami.
Nie byliśmy już razem.
Szefowie Roba kazali nas rozdzielić.
Powiedział po prostu,
że to jedyne wyjście.
Nie powiedział mi nic o Johnie i Marii.
Nie mogłam się kontaktować.
Czułam się, jak na odludnej wyspie.
Kontrolował całe moje życie.
Gdzie byłam, co robiłam, co nosiłam.
Cała moja pensja szła na opłacenie programu ochrony świadków.
Ale to było za mało.
Musiałam zdobyć ten spadek.
Nadzieja umiera ostatnia.
Telefon od Sarah dał nam nadzieję. Wiedzieliśmy, że żyje.
Kazano mi zażądać tych pieniędzy.
Powiedziałem jej, by nie ufała Freegardowi.
Uciekaj.
Rob odkładał słuchawkę. Za każdym razem.
Kazał mi dzwonić cały czas.
Gdy spytaliśmy, czemu nie wróci,
odparła, że nie może i potrzebuje pieniędzy.
„Potrzebuję pieniędzy”.
Dzwoniła całą dobę.
Wiele tygodni.
Jeśli nie odbieraliśmy, telefon dzwonił bez końca.
Potem przestawał i za chwilę dzwonił ponownie.
Ten dźwięk był niczym walenie młotem.
Niestety pojawiły się problemy z firmą.
Mieliśmy wielomilionowe długi.
Ojciec powiedział, że musi wszystkich zwolnić.
Wiedzieliśmy, że nie odpuści.
Jill cierpiała.
Ta sytuacja wstrząsnęła jej życiem.
Dobijaliby się do Jill bez końca.
To był koniec.
Jill uznała, że zapłaci.
Nie dałbym tych pieniędzy, gdybym miał inne wyjście.
Ale Jill nalegała, martwiła się.
Chorowała.
Musiałem pomyśleć o niej.
PIENIĄDZE TYLKO DLA SARAH
SPADEK
Pomyślałem sobie: „Nieważne, co teraz.
Muszę żyć dalej”.
To był koniec.
Rodzice zapłacili.
Powiedzieli, bym nie dzwoniła.
Byłam przekonana, że już nigdy ich nie usłyszę.
Gdy policja znalazła Sandrę,
zapytali ją, czy wie, co zrobił Robert Freegard.
Odparła, że tak.
Zaoferowali jej areszt ochronny.
Odparła, że woli być z Davidem.
Była dorosła. Nie mogli jej zmusić.
Mieli związane ręce.
Jak mogła to wiedzieć, a i tak chcieć z nim być?
Mama była jedynaczką.
Była blisko z rodzicami.
Gdy dziadkowie zmarli,
mama nie przyszła na pogrzeby.
To do niej nie pasowało.
Ale wiedziałam, że nie przyjedzie.
Nie widziałem jej od siedmiu lat.
Kilka razy dzwoniła z zastrzeżonego numeru.
Nie odbierała, gdy dzwoniłem.
Myślę, że wszystkie rozmowy były zaplanowane.
Czułem się, jakbym rozmawiał z robotem.
Do dziś nie wiem, gdzie jest.
Nigdy nie zdradziła, gdzie mieszka.
Co to?
To kochająca, troskliwa kobieta.
Ktoś inny musi pociągać za sznurki.
Uważam, że to Freegard.
LONDYN
SIERŻANT BRYTYJSKIEJ POLICJI
Nazywam się Bob Brandon.
Pracuję w policji od 30 lat.
Głównie w wydziale ds. oszustw.
Trafiłem na tę sprawę, gdy kobieta z Hammersmith
doniosła, że jej były, Robert Freegard,
oszukał ją na kwotę 30 000 funtów.
Postanowiłem porozmawiać z nim na komisariacie.
Nie stawił się jednak i przestał używać kartę SIM.
Nagle zniknął.
Nasz jedyny trop to fakt, że ofiara poznała go
w salonie samochodowym.
Powiedziałem policji,
że Robert Freegard był jednym z najlepszych sprzedawców, jakich znałem.
BYŁY DILER
Znał się na rzeczy.
SPRZEDAWCA MIESIĄCA
Był wysoki i przystojny. Wyglądał na człowieka sukcesu.
Sam chciałem tak wyglądać.
Owijał kobiety wokół palca.
Zwolniono go za ciągłe podrywanie klientek.
Nigdy nie przestał.
Historia, jaką opisał diler, była niesamowita.
Pewnego dnia powiedział: „Muszę ci coś wyznać.
Pracuję dla MI5”.
„Jestem agentem MI5”.
Powiedział, że praca w salonie to przykrywka,
a tak naprawdę szuka bojowników z IRA.
Na początku nie uwierzyłem.
Ale był bardzo tajemniczy, gdy rozmawiał przez telefon.
I zmieniał karty SIM. Kto tak robi?
Z czasem zacząłem myśleć, że może mówi prawdę.
TAJEMNICA
Czasami robiliśmy rzeczy niczym policjanci pod przykrywką.
Do wszystkich stacji, Peter rusza w stronę Tottenhamu.
Przyjęliśmy.
Szedł do hotelu, by się z kimś spotkać.
Znikał, a potem, jakąś godzinę później,
wracał i kazał mi odjechać.
Tak więc robiliśmy.
Peter Jeden, jedzie autobusem na północ.
Zawsze byłem kierowcą i czekałem na zewnątrz.
Nigdy nie wchodziłem
i nie brałem udziału w tych tajnych spotkaniach.
Przyjąłem. Bez odbioru.
Nie wiedziałem, co dokładnie robi,
ale zawsze odjeżdżaliśmy w pośpiechu.
To było ekscytujące.
Peter Dwa do centrali.
Było to możliwe, ale wysoce nieprawdopodobne,
bo nie zdradziłby nikomu, że jest agentem MI5.
Sprawdziliśmy to.
ODPOWIEDŹ OD MI5
Potwierdzili, że to nie ich agent.
Wiedzieliśmy już, że to oszust.
Trafił do policyjnej bazy osób poszukiwanych.
Zaczęliśmy sprawdzać jego przeszłość,
licząc, że trafimy na jego trop.
Freegard nie był szpiegiem, ale udawał go.
Trudno go było namierzyć.
Zmieniał numery telefonu i adresy.
Nieustannie uciekał.
Przeciętna osoba kupuje mleko w lokalnym sklepie
lub bilet na miejscowym dworcu.
Wypłaca gotówkę w bankomacie.
Analizując czyjeś wydatki,
można domyślić się, gdzie mieszka i pracuje.
Ale nie w tym przypadku.
Szukaliśmy ducha.
Nie wiedzieli, gdzie jestem.
Rob zostawił mnie w kryjówce w Londynie
i wyjechał na kilkutygodniową misję.
Gdyby ktoś zapukał, miałam udawać, że mnie nie ma.
DZIEWIĄTY ROK UCIECZKI
Byłem zły, gdy powiedziałem Sarah, by nie dzwoniła.
Ale miłość nie zna granic.
Cały czas miałem nadzieję.
Nawet po dziesięciu latach
spróbowałbym ją znaleźć.
Nikt nie chce stracić córki.
Nigdy.
Czego się pan pał?
Nie wiem. Wielu rzeczy.
Bałem się, że więcej jej nie zobaczę.
Że zostanie porzucona i zagłodzona.
Zostawiona na pewną śmierć.
Nie mogłem na to pozwolić.
Potrzebowałem dowodów, by policja mi pomogła.
Chwytałem się każdego potencjalnego tropu.
Nagle pojawił się list.
„Drogi panie Smith. Chciałbym opisać…”
„…co się stało z Sarah i mną.
Rob powiedział, że nasi bliscy będą bezpieczni,
jeśli nic im nie powiemy.
Był pan jak tykająca bomba. IRA mogła wpaść na nasz ślad.
Nie mieliśmy już pieniędzy.
Był bardzo przekonujący”.
Pojechałem na rodzinną farmę
i wyjaśniłem, że uciekamy przed IRA.
Zapłacili Robowi za ochronę.
W ciągu czterech lat zapłaciłem mu 400 000 funtów.
Z czasem spędzałem na farmie coraz więcej czasu.
Zaczynałem rozumieć,
że gdyby ktoś mnie szukał, przyjechałby na farmę.
Byłem tu.
Ale nikt nie przyjechał.
Rob przestał dzwonić, a moje wątpliwości rosły.
To był przekręt.
Irlandzka Armia Republikańska przyznaje się…
Jestem z MI5.
„Jim to bojownik”.
Zdałem sobie sprawę, że to mógł być przekręt Roba.
Straciłem fortunę, a moja rodzina przeszła piekło.
Wciągnąłem dwie niewinne studentki w sieć kłamstw.
Poczułem do siebie ogromną nienawiść.
Chciałem umrzeć.
Nie chciałem żyć.
Udało mi się uciec, ale Sarah nie.
Czułem się winny.
Napisałem list do pana Smitha.
„Nie wiem, gdzie jest Sarah. Przepraszam”.
To był list od kogoś z grupy.
To był poważny dowód.
Zadzwoniłem na policję.
Skierowano mnie do Boba Brandona.
Peter opowiedział mi o ostatnich dziesięciu latach swojej córki.
O ucieczce przed IRA.
Bomba wybuchła bez ostrzeżenia.
O tym, jak Freegard udawał szpiega
i wyciągnął od nich setki tysięcy funtów.
SALDO KONTA
Nie chodziło już tylko o 30 000 funtów.
Sam mam trzy córki,
więc rozumiałem jego obawy.
Obiecałem, że znajdziemy Sarah.
Peter zrobił wszystko, co mógł, by odnaleźć córkę.
Sprawdzał każdy trop i każdą informację.
Jak pies gończy.
WIDZIANA TUTAJ
Wiedzieliśmy o trzech studentach,
Johnie, Sarah i Marii.
Wiedzieliśmy też, że Freegard pracował w salonie w Londynie.
Z czasem sprawa robiła się coraz większa.
Musieliśmy szybko znaleźć Freegarda.
Dzięki tradycyjnej policyjnej pracy znaleźliśmy dom jego matki.
Koło jej domu stało auto
zarejestrowane w zachodnim Londynie.
Około 300 km na południe od domu matki.
Do tego było kupione w salonie, w którym pracował Freegard.
Pojechaliśmy tam.
Nie było tam Freegarda. Otworzył nam Simon Proctor.
Opowiedział nam o swojej byłej, Kim Adams.
Amerykance, która wynajmowała jego dom.
Pewnego dnia zniknęła, mówiąc, że jest śmiertelnie chora.
Rob powiedział, że musimy szybko uciekać.
Powiedziałem, że mam raka.
To bardzo przypominało sytuację ze studentami.
Wróciliśmy do salonu.
Kim Adams kupiła auto od Freegarda.
Trafiła na listę potencjalnych ofiar.
Najpierw Sarah, teraz Kim. Potrzebowałem wsparcia.
Zadzwonił do mnie Bob Brandon ze Scotland Yardu.
Zaczął: „Siedzisz?”.
AGENTKA SPECJALNA FBI
Opowiedział mi tę szaloną historię o IRA,
szpiegach i ludziach, którzy uciekają od dziesięciu lat.
Znaleźli kolejną potencjalną ofiarę, Amerykankę Kim Adams.
Warto skontaktować się z jej rodzicami.
Wysłałam agentów do Arizony, by sprawdzili, czy mieli z nią kontakt.
Rodzice powiedzieli, że Kim chciała wyjść za Roberta Freegarda.
Freegard powiedział im, że jest tajnym agentem MI5.
Wyglądało na to, że Kim nie widziała świata poza nim.
Freegard kupił jej drogi pierścionek zaręczynowy,
zegarek Roleksa, zagraniczne wycieczki.
Rodzice Kim sądzili, że czeka ją świetlana przyszłość.
Wtedy odkryliśmy,
że ojczym Kim wygrał sporą sumę na loterii.
LOTERIA
Na pewno się zabawię.
Partyjki w golfa będą dużo przyjemniejsze.
Niedługo potem zaginęła ona.
Agenci musieli wyjawić rodzicom,
że Freegard nie był agentem MI5.
Nikt nie wiedział, gdzie jest Kim,
ale czasami dzwoniła do rodziców,
prosząc o pieniądze.
FBI uznało, że Kim została porwana.
Wymyśliłam plan.
Zaczęliśmy nagrywać rozmowy telefoniczne
Freegarda i Kim z jej rodzicami.
Najpierw rodzice Kim zaczęli zostawiać jej wiadomości.
Cześć, tu mama.
Mam do ciebie sprawę. Zadzwoń, będę w domu.
Pa!
Próbowaliśmy dalej.
W końcu Freegard odebrał.
Halo.
Cześć, Robert.
Cześć, John. Co słychać?
Napisy: Krzysztof Zając