Gâu gâu.
Cảnh sát đang đến. Ta phải đi thôi.
- Cảnh sát! - Cảnh sát!
Cảnh sát!
Đi đi. Anh phải đi hướng này.
Tránh ra!
Lại đây!
Cô đi theo chúng tôi. Đứng dậy!
- Đi! - Cứu tôi!
- Bắt lấy cô ta! - Ra đây.
Tránh ra!
VƯỢT ĐẠI TÂY DƯƠNG
Đây là châu Âu. Chính quyền vùng tự do khắp miền nam nước Pháp
đang trấn áp tội phạm nhập cư bất hợp pháp
và kêu gọi thường dân đuổi các nhóm nổi loạn ra khỏi chỗ trốn.
Đức Quốc xã có chiếm được vùng tự do,
để hoàn tất việc chiếm đóng Pháp không?
Liệu Mỹ sẽ song hành cùng Anh trong cuộc chiến chống phát xít?
Liệu lính Mỹ sẽ gửi súng cối để đánh Đức?
Chỉ thời gian mới có thể trả lời.
Có ai không?
Trời, không có ai ở đó cả.
Ồ, là nhà Chagall. Chúng tôi xuống ngay đây!
Cảm ơn.
Cảnh sát đã đến nhà chúng tôi.
Chúng tôi đến đây nhanh nhất có thể.
Họ đã tước giấy tờ tùy thân Pháp của Moishe.
Chết tiệt.
Cả hai đã sống ở đất nước này 17 năm!
Bao nhiêu năm, người Pháp tôn vinh các tác phẩm của Moishe, và giờ thì sao?
Giờ họ cố tước đi phẩm giá của ông bà.
Cậu Fry đâu rồi?
Anh ấy vào thị trấn rồi.
Bị theo dõi không?
- Không biết. - Không. Họ cứ thế thả chúng tôi đi.
Tay không. Thật kỳ lạ.
Cảnh sát rất tử tế với chúng tôi.
- Tử tế ư? - Lúc bị bắt rồi thì họ tử tế.
- Không. - Họ nói rằng họ hối hận.
Hẳn rồi, hối hận thì quá dễ.
Chúng tôi đã bỏ lại mọi bức tranh.
Tác phẩm cả đời ông ấy.
Đời chúng tôi.
- Ta không có lựa chọn. - Ta phải quay lại tìm.
Giờ quá nguy hiểm để quay lại đó.
Ta tìm thêm thông tin trước đã, nhé?
Chính quyền Pháp theo dõi ông hàng tháng trời.
Vậy sao lại là lúc này?
Sao lấy giấy tờ và để ông đi?
- Ta cần Varian. Anh sẽ vào thị trấn tìm. - Em sẽ lái xe.
Không. Không thể để họ ở đây một mình.
Ở đây đợi anh.
Chưa từng nghe tên.
Được rồi.
Phải… Được rồi.
Letoret.
Ta có giữ visa của ai tên Otto Albert Hirschman không?
Em gái anh ta gọi đại sứ quán,
và Vichy nói anh ấy chưa từng giữ.
Chết tiệt.
Phải ở đâu đó quanh đây.
Làm sao để tôi lên đó?
Không cần lên.
Vậy làm sao ra khỏi đây?
Đi qua Dijon
và đi thẳng đến Đức.
- Nghiêm túc à? - Ừ.
Cứ vài ngày lại có đoàn xe chở tù nhân rời khỏi đây.
Bill.
Anh quen biết rộng. Kể cả trong này?
Có thể gửi tin cho em tôi không?
Được, có thể thử.
Mà sao giờ anh lại ở đây?
Tôi dính dáng vụ vượt ngục.
Còn ông?
Tôi là Giáo sĩ Do Thái.
Còn anh?
Trừ hai việc đó.
Lúc khác, ông Patterson. Đóng cửa rồi. Bọn tôi sắp chuyển đi.
Reese đâu?
- Tôi cho về rồi. - Tưởng tôi cho anh về vườn rồi.
Hóa ra chính phủ Mỹ cũng không quyền lực thế.
May anh ở đây. Vì tôi là một người say mê nghệ thuật,
tôi nghĩ anh sẽ thích kịch bản tuyệt vời tôi vừa khám phá ra.
Mary Jayne Gold.
Đây: "Thực ra chỉ là việc dẫn binh lính Anh
tới đúng nơi đúng lúc".
Và sau đó là cuộc trò chuyện
giữa Người Chưa Xác Định Một và Người Chưa Xác Định Hai…
Chờ chút.
Phần hay nhất này.
Mary Jayne Gold.
"Thả tôi xuống cổng trước, được chứ?"
"Tôi sẽ lợi dụng Dagobert đánh lạc hướng.
Tiếp: "Đây là nhiệm vụ của tôi, nên ta sẽ tiến hành khi tôi thấy hợp lý".
Cô Gold dẫn đầu nhiệm vụ giải phóng tù binh Anh.
Một kiểu trò đùa hay đây chính xác là một lời thú nhận tội phản quốc?
Lẽ ra anh phải để mắt đến cô ta,
nhưng tôi đoán anh quá bận
thăm thú khắp căn biệt thự đó với bạn trai?
Ông đặt máy nghe lén?
Thực ra là không.
Ông trời tự thả vào tay tôi.
Nhưng chính tôi sẽ đảm bảo thứ này đến tay đúng người.
Về mọi thứ anh đã làm ở Marseille. Tôi sẽ hủy hoại…
Để anh ấy yên.
Nỗ lực cứu những người khốn khổ của anh ấy
soi tỏ những gì ông ngó lơ.
Cô là ai chứ?
Ông đã có thể cứu tất cả.
Ra ngoài đi,
ông Patterson.
Tôi nghĩ Lena đã nói hết rồi.
Albert.
Otto Albert Hirschman?
Để tôi đoán, Người Chưa Xác Định Một. Hay Hai?
Cái gì cơ?
Cô em gái đang loạn lên vì visa của anh đấy. Có lẽ anh nên đi lấy đi.
Rời đi khi còn có thể.
TỰ DO
MÃ MORSE: TIN NHẮN ĐÃ GỬI ĐI
Tôi biết Paul ở đâu và sẽ đưa anh ấy ra.
- Anh là ai? - Em…
Em trai anh ấy.
Họ gọi Petit, nhưng tên là Jacques Kandjo.
Tôi hiểu rồi.
Petit được tin Paul ngồi tù ở Pháo đài Saint-Nicolas
và sắp bị trục xuất.
Làm ơn, giúp tôi cứu anh trai.
Anh định làm thế nào?
Dùng kế của anh ấy.
Nổ tung đường tàu?
Giờ cảnh sát dùng xe tải. Ở những nơi xa.
Tôi biết. Paul đã tận mắt nhìn thấy.
Albert biết chỗ chính xác. Ta có thể đợi ở đó để trả tự do cho Paul.
Và nếu họ đi đường khác?
Anh thiếu kinh nghiệm.
Paul cũng thế! Cả đời chưa từng đánh nhau.
Anh ấy thông minh, chắc chắn rồi.
Mạnh mồm thế nhưng thậm chí chưa từng cầm vũ khí.
Tôi đã chiến đấu rất nhiều.
Giờ thì sao?
Tôi làm được.
Cũng sẽ có viện trợ.
Mà cần vũ khí mới làm được.
Paul nói cô có.
Tin được chứ?
Tại sao? Sao lại không?
Chặn cướp đoàn xe cảnh sát để tự sát?
Rồi đồng thời nổ tung cả chiến dịch của ta?
Không. Anh chưa sẵn sàng đâu.
Nhưng ta nợ nghĩa vụ giải cứu Paul.
Ta không nợ gì hết.
Margaux, Paul bị bắt vì đã giúp chúng ta ở Trại Des Milles.
Vậy giờ ta để lộ sao?
Nghĩ đi, Thomas.
Cuộc sống, danh tính, mục tiêu của chúng ta.
Giờ đâu thể mạo hiểm tất cả. Nhất là khi ta còn một trận chiến.
Vậy còn Paul thì sao?
Cảm ơn.
Có visa Mỹ. Đưa chúng tôi lên con thuyền kế tiếp đến New York nhé?
Đó chính là vấn đề. Đâu có thuyền,
và visa vô ích nếu thiếu giấy tờ tùy thân trùng khớp.
Đây là lý do Varian cố gắng đưa hai người đến nơi an toàn
ngay khi anh ấy đến Pháp.
- Lúc đó chưa sẵn sàng. Giờ thì rồi. - Chưa đâu.
Thôi, Moishe, ông xã. Để tôi lo. Ông quá nóng giận.
Tôi sẽ không rời Pháp mà không mang theo tranh.
- Mặt trời lặn hướng nào? - Tôi không biết.
- Ông Chagall. Bà Chagall. - Ơn Chúa anh ở đây rồi.
Ta cần nói chuyện. Sau vụ này.
- Chào. Mời ngồi. - Chào.
Họ đã đột kích bãi biển và Pelican nữa,
và hình như đã bắt cả Bill Freier. Đang mất tích.
- Ta phải rời đi. - Cách nào?
Giờ còn không thể đưa nhà Chagall lên thuyền.
Hè năm ngoái em bán máy bay
cho viên chức địa phương để gây quỹ cho ERC.
Bán giá rất rẻ, nên ông ấy nợ em.
Nếu ông ấy có thể giúp ta bay đến Lisbon, ta sẽ có thể đến Mỹ.
Em sẽ thu xếp mọi thứ và bố em sẽ thanh toán.
- Tưởng cắt chu cấp rồi. - Bố sẽ trả tiền để em trở về.
- Cùng một gã tị nạn? - Cùng với chồng em.
Em nhận ra
anh đang gánh vác mọi thứ mình có trên lưng chứ?
Nếu em muốn cưới ai đó vì tài sản của anh ta
thay vì niềm tin, em đã lấy bừa một tên khốn nào đó ở Chicago rồi.
Em gái Ursula đã kiếm được visa đi Mỹ cho anh.
Khi nào?
Gửi tới từ vài tuần trước. Anh…
chưa từng tới lãnh sự quán Mỹ để lấy.
Tại sao?
Ta phải đi lấy thôi. Thu dọn đồ đạc của anh
và đi lấy visa trước khi quá muộn, nhé?
Được.
Albert, may đỡ phải đi. Coi này.
Đọc số báo mới nhất đi.
- Mary Jayne đang đợi tôi dưới lầu. - Xem đi.
Nhìn đi. Ở Ouidah!
Một tin nhắn.
Paul ngồi tù ở Pháo đài Saint-Nicolas?
Có thể bị trục xuất về Reich bất cứ lúc nào.
Trừ khi ta cứu trước.
Tôi hỏi Thomas bạn anh và cô Margaux đó rồi.
- Ừ. - Họ sẽ không giúp ta.
Tôi sẽ tìm hiểu về pháo đài. Nhưng chúng tôi cần anh.
Này.
- Được rồi, gặp lại sau. - Tạm biệt.
Ta phải đưa Petit về biệt thự để bàn với Hans.
Lãnh sự quán thì sao?
Việc này hệ trọng hơn.
Paul còn sống.
Ta phải cứu anh tôi khỏi bị trục xuất. Hoặc cái chết.
Tôi e là không có nhiều đồ ăn, nhưng luôn có rượu.
Rượu là tốt rồi.
Ta có cái này.
Lúc nào họ cũng mang sôcôla tới tặng chuyên gia.
- Albert. Petit. - Tôi cần nói chuyện với anh.
Không phải anh.
Họ giữ Paul ở nhà tù nơi Lisa và tôi bị giam mùa hè trước.
Thật sao?
Giờ sao? Ta có thể đưa anh ấy ra không?
Ta sẽ cố gắng.
Tôi sẽ giúp.
Vào nhà đi.
- Tôi cũng muốn giúp. - Họ không muốn vậy.
Giúp tôi đi.
Lấy tranh của Chagall.
- Họ sẽ không rời đi nếu thiếu. - Ý hay.
- Mượn khóa xe nhé? - Ừ.
- Nhưng… - Đi thôi.
Biết lái không đó, Varian?
Tôi từ New Jersey.
Mệt thứ ngu si này lắm rồi.
Cứ vài ngày lại có xe rời nhà tù.
Ta phải cứu trước khi anh ấy bị đưa lên xe.
- Nhà tù đó là pháo đài. - Phải.
Phải chặn khi xe ra khỏi thành phố.
Thả Paul và các đồng chí bên trong.
Chặn đường dễ thôi. Không có xe cộ.
Hai người tấn công tài xế, trong khi hai người kia mở cửa sau.
Bằng tay không?
Có thể mà. Họ sẽ không lường trước được chúng ta.
Không có vũ khí ta chết chắc.
Đúng đấy.
Ta cần một hoặc hai khẩu súng.
Xin lỗi. Khi nào đoàn xe tiếp theo sẽ rời đi?
Touré sẽ tra xem Paul ở xe nào.
Rồi sao nữa? Mọi người cứ thế đứng ở giữa đường đợi xe đến?
Có thể mất hàng giờ. Có thể mất vài ngày.
Để tôi nói chuyện với lính gác. Có thể cố đút lót.
- Hè năm ngoái có hiệu quả. - Đã quá lâu rồi.
Hè năm ngoái, họ bắt anh vì cố trốn đi bằng thuyền.
Giờ còn không có thuyền.
Giờ họ bắt người trên đường chẳng vì lý do gì.
Qua cái thời hối lộ lính gác rồi.
Ta phải có lập trường.
Tôi đồng ý.
Sáng sớm mai đoàn tiếp theo sẽ đi.
Paul sẽ ở cùng các tù nhân.
Lấy hết đồ ra trước khi cảnh sát trở lại.
Ta có thể cứ tiếp tục lái xe.
Cùng nhau.
Rồi đi đâu?
Không phải Paris.
Không.
Không phải Rome.
Hay Jerusalem.
Berlin của ta đã biến mất từ lâu rồi.
Ta ở đây luôn thì sao?
Hai gã độc thân. Một khu vườn đẹp. Một đôi cừu.
Sao lại không?
Thì, trước tiên,
tôi không độc thân.
Vậy hãy trả tự do cho vợ anh để cô ấy tìm ai đó yêu mình hết lòng…
và ở lại đây với tôi.
Chính xác ta đang làm gì?
- Mang tranh của Marc Chagall đi. - Anh dũng cảm.
Chỉ người dũng cảm nhất mới từ tận châu Âu tới đây
để cứu mạng người lạ.
- Thomas… - Mạng anh thì sao?
Tôi trốn đủ rồi.
Varian.
Cả trong đời tư và trong công việc.
Đã quá đủ những lời nói dối.
Và những bí mật.
Quá đủ cô đơn rồi.
Đến cả những kẻ như ta…
cũng đáng được hạnh phúc.
Hạnh phúc phức tạp lắm.
Vậy sao?
Khi anh trong vòng tay, tôi không thấy phức tạp chút nào.
Nhiệm vụ tự sát.
Nghe này.
Gọi người đó đi.
Đặt máy bay.
Một khi Paul tự do, anh của em hết.
Anh hứa đấy.
Chicago, ta đến đây.
- Anh nói thế chỉ để em im? - Anh nói vì anh thật lòng.
Lại đây.
Anh muốn cùng em bắt đầu cuộc sống mới ở Mỹ.
Anh nóng lòng
muốn cùng em bắt đầu cuộc sống mới ở Mỹ.
Và anh biết em không yêu cầu anh bỏ cuộc chiến?
Anh biết.
Và anh biết ở đó ta sẽ tìm ra cách mới để chống phát xít,
và có thể sẽ còn hiệu quả hơn nếu tấn công từ phía bên ngoài.
Anh không thể rời đi nếu Paul chưa được tự do.
Em biết, nhưng…
Không thể đấu mà thiếu vũ khí.
Ừ.
Em…
biết nơi chôn giữ vài món vũ khí Anh.
- Gì cơ? - Phải.
Gặp nhau ở dưới tầng.
Ta có thể dừng.
Mặc kệ ai nghe thấy gì.
Nào, đứng dậy!
Ra ngoài!
Cô Gold.
Sao cô lại đến đây?
Tôi tới đây để lấy visa cho Otto Albert Hirschman.
Ông Patterson cất trong văn phòng.
Mời cô.
Ai tới thế này? Mời vào.
Tai vách mạch rừng.
Hóa ra thư ký của tôi làm việc cho Gestapo.
Cô Letoret?
Cô ấy cũng là một thư ký giỏi. Có lẽ họ đều làm việc cho Gestapo.
Bố cô biết Otto Albert Hirschman chứ?
Trẻ, năng động như thế chắc sẽ có tương lai tuyệt vời ở Mỹ.
Sớm thôi, bố cô cũng sẽ quý cậu ấy.
Liệu bao lâu nữa cậu ấy sẽ bỏ cô?
Bao nhiêu tuổi? Hai tư? Hai lăm tuổi?
Còn cả tương lai phía trước. Trong khi cô…
Một chàng trai như thế?
Đôi cánh của cậu ấy từ đầu đã bị hoàn cảnh cắt cụt.
Cứ đợi ngày cậu ấy tới Mỹ và học bay đi.
Nghĩa là sao cơ?
Cảm giác cậu ấy sẽ không ở lại vùng nước lặng Hồ Michigan
để chơi gôn đâu.
Nói xong chưa?
Chưa hẳn.
Tôi có bằng chứng rằng cô, Mary Jayne, một công dân Mỹ,
đang làm việc với tình báo Anh trên đất Pháp.
Hẳn cô biết điều đó là bất hợp pháp.
Nếu không cút khỏi tầm mắt tôi và rời Marseille càng sớm càng tốt,
chính tay tôi sẽ đảm bảo cô bị xét xử tội phản quốc.
Tôi nói xong rồi.
- Cảm ơn đã đến. - Sao tôi có thể từ chối?
May nhà Chagall có visa, nhưng không có thuyền và giấy tờ tùy thân.
- Họ sẵn sàng chưa? - Đóng gói đồ đạc rồi.
Được rồi.
Có thể tôi còn một ý kiến hay cuối cùng.
Xe biển số ngoại giao. Qua biên giới không cần kiểm tra.
Anh cắm tua vít này vào ổ khóa,
rồi nhấn cần gạt cùng lúc với chân ga. Được chứ?
- Anh Bingham? - Để quên ảnh gia đình.
Mất vài giây để tôi tìm lại thôi.
- Để tôi. - Anh không biết chỗ.
Anh Bingham!
Đoàn lữ hành xanh lá bơi trên dòng sông dưới núi.
Những quân cờ cầu vồng thắp lửa.
Mèo con lao ra khỏi chiếc giỏ
rồi ngủ êm dưới ánh mặt trời.
Cẩn thận!
Ra xem có chuyện gì.
- Xuống xe! - Xuống xe!
Xuống xe!
Nằm xuống!
Nằm xuống đất!
Nằm xuống đất! Ra khỏi xe.
Đưa vũ khí đây.
Đây. Ra đây.
Nằm xuống!
- Nằm xuống! - Bỏ súng xuống! Nằm xuống.
Nhanh lên!
Cấm cử động.
Đủ rồi! Cấm cử động.
Nằm xuống.
Em trai.
Em trai anh.
- Nói gì vậy? - Ban phước anh.
Cấm cử động!
Em trai.
Thở đi. Cố gắng thở đi.
Thở đi. Mọi thứ sẽ ổn thôi.
Em trai anh.
Em trai, ở lại với anh.
Bà Chagall.
Đi thôi.
- Ngay! - Tôi sẽ gọi ông Chagall dậy.
- Thomas đâu? - Trong nhà. Tôi gọi nhé?
- Không. Nghe này. - Gì cơ?
Tôi sẽ tự chở họ qua.
Tây Ban Nha?
Đến Lisbon, rồi cùng họ đi thuyền đến New York.
Nhưng còn…?
Đời thực không vậy được đâu.
Không, nhưng đây chính là đời thực.
Không phải.
Nhưng tôi chưa từng thấy đầy sức sống thế này.
Phải, tôi cũng vậy.
Varian.
Giúp tôi chuyển tranh nhé?
- Bingham đâu? - Không ở đây.
Vậy ai lái chiếc xe này?
- Họ sẽ biết anh lấy trộm xe. - Đây là cách duy nhất.
Sẽ bị lưu đày. Hoặc bị bắt. Họ sẽ không cho quay lại.
- Tôi phải giúp họ. - Không đâu.
Đừng lôi nhà Chagall vào.
Chúng tôi xong rồi. Đi thôi.
Varian.
Tôi rất xin lỗi.
Cứ tưởng chúng tôi sẽ sống ở đây mãi mãi.
Trong giây lát tôi cũng vậy.
Ta có thể nói gì đây?
Cầu nguyện?
Hay gì đó?
Mary Jayne!
Cô ấy đi rồi.
Mary Jayne!
Cô đã làm tốt việc ở đây.
Đi thôi, Dagobert.
Mary Jayne!
Chuyện gì vậy? Anh ổn chứ?
Anh làm được rồi.
Chỉ là…
không thể để em đi mà không nói lời tạm biệt.
Thôi nào. Mở cổng ra.
Bị trộm? Một chiếc limousine?
Ngay khi tôi ở đây.
- Và anh Fry đang lái? - Bắt kịp được hắn không?
Chắc là có.
Hoặc ta có thể mặc kệ anh ấy đi.
Gì cơ?
Mua con limousine mới.
Quên xe đi. Còn bọn họ thì sao?
Một lũ tội phạm suy đồi.
Phải, tất nhiên rồi.
Nhưng…
nhưng giờ, cuối cùng…
họ là vấn đề của người khác rồi.
Ngủ ngon, ông Patterson.
Giữa 1940 và 1941, Varian Fry và Ủy ban Cứu hộ Khẩn cấp
đã giúp hơn 2000 nạn nhân của chế độ phát xít
an toàn vượt Đại Tây Dương.
Kháng chiến chống Đức Quốc xã chiếm đóng nổ ra đầu 1941,
được các nước châu Phi thuộc địa Pháp,
dân nhập cư từ khắp châu Âu và Cục Chiến dịch Đặc biệt của Anh hỗ trợ.
Hoa Kỳ cuối cùng đã tham gia cuộc chiến chống Đức Quốc xã cuối 1941.
VƯỢT ĐẠI TÂY DƯƠNG
LẤY CẢM HỨNG TỪ TIỂU THUYẾT CỦA JULIE ORRINGER
LOẠI PHIM NÀY LÀ TÁC PHẨM HƯ CẤU LẤY CẢM HỨNG TỪ NGƯỜI THẬT VIỆC THẬT
Biên dịch: Ha Vu