PERDE ARKASI
Görünür evrendeki atomlar kadar çok sayıda olası satranç oyunu vardır.
Otuz bir yaşındaki Norveçli Magnus Carlsen şu anki Dünya Satranç Şampiyonu.
…500 milyon kişi tarafından oynanan bir spora hükmediyor.
Magnus 320 taşın pozisyonunu hatırlarken
her tahtada 10 hamle ve 10 karşı hamleyi hesap etmeli.
Magnus tüm tahtalarda kazandı.
Diğer insanların kaos gördüğü yerde bunları hemen görebiliyorum.
İşte hanımlar beyler, Carlsen kazandı…
Magnus Carlsen…
Magnus Carlsen kimsede olmayan bir zihinsel üstünlüğe sahip.
On iki, 13 senedir dünyanın en iyi oyuncusuyum.
Magnus Carlsen tanıştığım kimsenin yapamayacağı şeyler yapıyor.
Kendini bir dâhi olarak görüyor musun?
Bu yeteneğin ona neden bahşedildiğini hiç merak ettim mi?
Simülasyonda mı yaşıyoruz?
Ben Magnus Carlsen.
Magnus Carlsen.
Satrancın Mozart'ı! Günümüzün en büyük dâhilerinden biri.
- Karşınızda Magnus Carlsen! - Beş kez dünya şampiyonu oldu.
SATRANCIN KRALI
Magnus Carlsen, Sinquefield Kupası'nda büyük bir hezimete uğradı.
Magnus Carlsen pes etti.
Carlsen, genç oyuncuya yenildi.
Satranç dünyasını kaosa sürükledi.
Satranç insanı delirtiyor mu yoksa insanın aklını mı koruyor?
Tüm zamanların en büyük satranç şampiyonlarından biri
bir oyuncuyu hile yapmakla suçluyor.
On dokuz yaşındaki Amerikalı Hans Niemann'ı açıkça suçladı.
Ben sadece satranç oynadım ve onu yendim.
Akla uygun olmayan bir paranoya içine girdi.
Bir canavar yarattı. O yaşını almışken ben genç olacağım, gelişeceğim.
En iyisi olacağım, o da izleyecek.
Hayatının her günü bunu fark etmek zorunda kalacak,
bunu bana o yaptı.
Satranç camiası hileciyi sevmez.
Tabii ki koordineli. Bana karşı bir komplo bu.
İnsanlar hile yaptığını düşünüyor. Bu kadar basit.
Hile sanıyorlar. Deli mi bunlar?
- Hans hile mi yapıyor? - Bu savaş demektir, değil mi?
Bütün bunları şahsi bir mesele yüzünden yaptılar.
Satranç oynarken anal boncuk kullandığın oldu mu?
PERDE ARKASI
ŞAH NASIL MAT OLDU?
NEW YORK CITY, ABD
Bazen merak ediyorum, satranç olmasa hayatım nasıl olurdu?
Bence bu hem lütuf hem de bir lanet.
Bunu çok düşündüm. Dehan için ne bedel ödüyorsun?
Çünkü tabii ki benim zihnim
beni çok iyi bir satranç oyuncusu kılacak bir sürü yaratıcı şey yapabiliyor
ama bunun duygusal bir bedeli var.
Muhtemelen bu yüzden hiç normal olmadım.
On altı yaşındayken aileme
"New York'a gidip tek yaşayacağım" deyince herkes bana deli dedi.
Ama dünyanın en iyi satranç oyuncusu olabileceğimi kendime kanıtlamalıydım.
Bu, ailemle yaşayıp güvende olmaktan daha öncelikli hâle geldi.
İki ay boyunca kimseyle konuşmadığım dönemler oldu.
Otuz saat durmadan oynadığım oldu. Uyumuyordum.
Uyumaz, aralıksız satranç bulmacaları çözerdim.
Satrançla ilgili ne varsa tüketirdim.
Eskilerin röportajlarını izler, oyunları analiz ederdim.
Açılışları çalışır, her şeyi öğrenirdim.
Bobby altı hamle ilerisini gördü, yedi hamle ilerisini göremedi.
Günde 12 ila 16 saat bilgisayar başında oturur,
ayda binlerce oyun oynardım.
Anladım ki gelişmemin tek yolu, benden daha iyi olanlara karşı oynamaktı.
En iyilere karşı oynadığım her fırsat, bu gücü özümsemem için bir şanstı.
En iyilerin hepsi Chess.com'da oynuyor.
Satrancın ekosistemi burası.
Alternatifi yok.
Çevrim içi satranç onların tekelinde.
Ortalama bir satranç oyuncusuna benzemediğimiz doğru.
"Satranç oyuncusu" dediğimde insanlar yaşlı, beyaz bir Rus düşünüyor.
"Satranç havalı bir şey değil. Çok zor.
Sadece inekler oynar, benlik bir şey değil."
Chess.com'un logosunun piyon olmasının en büyük sebeplerinden biri bu.
Satranç piyonlar içindir.
Piyon, tahtada ilerleyip ne olmak istiyorsa olabilir.
Satranç herkes içindir.
Yeşil Piyonun Altında'ya hoş geldiniz.
Chess.com, 2005'te bir fikir olarak başladı.
Satrancın MySpace'ini kurmak istiyordum.
Mayıs 2007'de resmen açıldık.
Koridordayız. Şans dileyin. Görüşürüz.
Ama büyük bir şey değildi.
Facebook, Palantir, YouTube'un tekliflerini reddediyordum.
Silikon Vadisi'ndekiler, satrancın yatırımlık bir şey olmayacağını söylüyor,
herkes bizimle dalga geçiyordu.
Hep ezilen taraftık.
COVID'e kadar.
Bugün Dünya Sağlık Örgütü
bunun küresel bir salgın olduğunu resmî olarak ilan etti.
Dev eşek arısı…
- Filtre açık galiba. - Nasıl kaldırılıyor bilmiyorum.
Pandemi tam anlamıyla manyaklıktı
ama satranç için olağanüstüydü.
Sunucu günlüklerinde ve kayıtlarında bunu görebiliyorduk.
Karantinaya giren her ülkede kayıtlar tavan yapıyordu.
İlk İtalya karantinaya girdi.
İtalya'da kayıtlar patladı.
Sırada Hindistan vardı. Hindistan'da kayıtlar patladı.
Karantinaya giren her ülkede
kayıtlar bir gecede dört ya da beş kat arttı.
SATRANÇ PATLAMASI
- Satranç oynarız diyordum. - Oynamak isterim.
Sonra The Queen's Gambit dizisi Netflix'te yayınlandı.
O dalgalar birbirine çarparak yükseldi.
Bu ay Chess.com iki milyondan fazla yeni üye kazandı.
Günlük bir milyon aktif kullanıcımız varken
günde beş, altı milyon aktif oyuncuya ulaştık.
Çılgınlıktı bu.
Şirketin şu anki değeri nedir?
Muhtemelen bir milyar dolara yaklaşıyor.
Tahminim bu.
Umurumda mı? Pek değil ama tahminim bu.
Siktir!
Pandemi sırasında
"bir sonraki büyüme fırsatımız nerede?" diye düşünüyorduk.
Az önce ne oldu lan?
Fenomenlerin satranç oynadığını gördük, hiç böyle bir şey olmamıştı.
Benim işim, sıradaki yıldızları seçip yayın programını oluşturmak oldu.
- Uzatmaya götürdü! - Vezir değişti!
Danny, tüm satranç camiasında belki en önemli kişi hâline geldi.
Bugün de satrancı değiştirdik. Sizi seviyorum. Şerefe.
Birilerinin umut ve hayallerinin kapı bekçisi,
muhafızı olduğun bir konumdasın.
Herkes yıldız olmak istiyordu.
Defol buradan!
Ağzının payını aldın!
Pandemiden önce Hans Niemann'ı pek tanımıyordum.
Bildiğim şey…
Hans!
Ağzının payını aldın!
En büyük satranç ünlüleri, şu anda milyonlarca abonesi olan insanlar,
hepsi bir hiçti.
Sonra Chess.com onlara bir kariyer uydur… Bir kariyer üretti.
Tamam, işini bitir.
Satranç moda oldu. Bir trend oldu. Herkes trendlerin peşinden gider.
İki bin yedi yüz izleyici. Yok artık!
Bu iş hoşunuza gidiyor.
Ararsan illa bir fırsat bulursun.
Her gün Twitch'te yayın açtım.
Kanka, Twitch izliyor musun?
- Sen Hans Niemann mısın? - Ta kendisi!
Ha siktir!
Genç, yetenekli bir Amerikalıydı.
İnanılmaz bir öz güvene sahipti.
Medeni olalım, olgun olalım, gösteriye devam edelim.
- Gösteriş yapıyor. - Evet!
Canlı yayın yıldızı olmasına yardım etmemiz mantıklı geldi.
Onun akıl hocası oldum.
Lafı açılmışken, katılımcılarımız başlamaya hazır.
Hans Niemann'ı görüyoruz, Doritos'unu almış, en sevdiği çerez.
İlişkimizdeki her şey tam bir ortaklık çerçevesindeydi.
Hans bizim için özeldi.
Kale e7. Taşaklarımı yala.
Hayran kitlem büyüktü.
Öfke kamera için değil.
Ne yazık ki ben böyleyim.
Tik tak! Hadi!
Beni diğerlerinden ayıran şuydu,
herkes öyle sıkıcıydı ki ben ilginç geliyordum.
Nasıl bu kadar zeki olabilir?
Tamam, yavaş bir şey oynayalım.
Şatafata gerek yok. Yavaş ve kontrollü olalım.
Ben Hikaru Nakamura.
Bir büyükustayım.
Şu anda satrançta dünya üçüncüsüyüm.
Yanılıyorsam bilgisayar size söyler ama bence şah f6, tek…
Hans, çevrim içi hızlı maç yaptığım biri.
Güçlü bir oyuncu olduğu açıktı. Orası kesin.
Ne? Yok, olmaz böyle şey.
Ama abartı hareketleri pek hoşuma gitmiyordu.
Satranç geleneklerine göre düzgün bir tavır sergilemelisiniz.
Kazanınca "Kazandım", kaybedince "Benden daha iyiydi" dersin.
Tebrikler efendim.
Harika bir hamle.
Ama Hans çok vahşi. Maç kaybedince bağırıp çağırıyordu.
Kazandığında da "Dünyanın en iyisiyim" diyordu.
Ben bir tanrıyım.
Şimdi koy kıçını yere, kendini akışa bırak.
Evet, neden fikrimi söylemeyeyim?
Bazısı sever, bazısı sevmez.
Hayranlarının hoşuna gitse de
hayranı olmayan bir sürü insan bunu saygısızlık olarak görüyordu
Ciddi bir oyuncu için bunlar uygun davranışlar değildi.
Pek çok oyuncu bunu konuşuyordu. "Neden böyle yapıyor?"
Bunu saçma buluyorlar
ama spor dünyasında bu saçma değil, normal.
Öncelikle insanlar aptal.
Üst düzey büyükustaları açıklamamla aptal konumuna düşüreceğim.
Neden kibar ve nazik olma standartlarına uymak zorunda olayım?
"İyiler hep kaybeder" derler.
Ben iyi biri değilim.
Maalesef şampiyon olmak için iyi biri olamıyorsun.
STAVANGER, NORVEÇ
Bir konuda dünyanın en iyisi oluşumu şaşırtıcı bulduğum oldu.
Çünkü kendimi özellikle dikkat çekici biri olarak görmüyorum.
Nispeten zeki olduğumu biliyorum ama ben dâhi değilim.
Harika biri değilim.
Tek bildiğim, tahtanın başına oturduğumda
karşımdakinden daha iyi olduğum.
Bazen bunu hak etmiyorum gibi geliyor.
Bazen bana kolay geldiğini hissediyorum.
Muhtemelen daha sıkı çalışıp
bu kadar ileri gidememiş insanlar vardır.
Hans hakkında ne biliyorsun?
Birkaç kez internette oynadık.
Bazen eğlenceli geliyordu
çünkü ruh hâlindeki değişimler epey sert oluyordu.
Millet, Magnus'la oynuyoruz lan!
Magnus Carlsen'la oynuyoruz!
Kendini potansiyel şampiyon olarak görmeyen bir çocuktum sadece.
Birdenbire Magnus'la oynuyorum.
Şampiyonla maçtayım, ne zamandır örnek aldığım bir oyuncuyla.
Tabii ki heyecanlıyım.
Oha ya!
Gayet iyi oynuyordu, yine de oyunu kolayca kazandım.
Mat. Çok keyifli.
İyi bir oyuncu, aynı zamanda Amerikalı ve çok konuşuyor.
Sürekli dönüp izlediğim bir video var, videoda şöyle diyorum,
"Bana inanmayabilirsiniz, deli diyebilirsiniz ama…"
Günün birinde Magnus'ı yeneceğim
ve dünyanın en iyisi olacağım!
Siz de her adımda orada olacaksınız.
Bu bir sürecin sonucuydu.
İnsanlar mazlum çocuğun, en iyi isimleri yenmesini istiyordu.
Aramızda bir sürü büyükusta var,
kimsenin ciddiye almadığı önemsiz bir uluslararası usta
kalifiye oldu!
Chess.com'dan ayda 30.000 civarı kazanıyordum.
Sitedeki en iyi oyunculardandım.
Büyükustaları yenip duruyordum, dünyanın en iyi oyuncularını.
"İnternette yeniyorsam yüz yüze neden yenemeyeyim ki?" dedim.
Kendimi tahta başında da satranç âlemine kanıtlamam gerekiyordu.
Tahta başı satrançta iki oyuncu karşılıklı oturarak oynar.
Zamanlayıcı ya da saat olur.
Yüz yüze oynarsın.
Vezir, şah 4'e.
Tahta başı samimidir.
Karşındaki insanın nefes alışını duyarsın.
Yaptığın hamleye verdikleri tepkiyi görürsün.
Kazandığında da karşındakinin gözündeki acıyı görürsün. Gerçek anlamda!
Yani net bir ayrım yapabiliriz.
İnternetteki alelade bir oyunken tahta başı, esas oyundur.
En iyi oyuncular için
tahta başı dereceler mevcut altın standarttır.
Satrançta derecelendirme sistemi gayet basit.
Sıfırdan başlarsın, Dünya Şampiyonası seviyesine kadar gider,
yani yaklaşık 2.800 ya da biraz üstü.
O sırada derecem 2.466'ydı.
Özel bir şey değil. Benim yaşımda birçok insanın derecesi vardı.
Ama amacım, dünyanın en iyisi olmaktı ve hiçbir şey beni durduramazdı.
Tahta başı şampiyonalara katılmaya lise son sınıfta karar verdim.
Her şeyimi verip en iyi turnuvalarda, Avrupa'da oynamalıydım.
İspanya'dan başladım. Üç harika turnuva geçirdim.
Epey derece kazandım, 2.488'den 2.525'e çıktım.
Sonra İtalya'ya gittim.
Derecemi yükselttim.
Ondan sonrası kesintisiz turnuva programı,
Sırbistan'da bir ay, arka arkaya turnuvalar.
HANS'IN DERECESİ 2.565
Mart ayında İtalya'da bir sürü turnuvada oynadım.
Aslında orada bayağı kötüydüm.
Sıkışmıştım. İlerleyemiyordum. Param bitiyordu.
Ama neyse ki sonra Karadağ'a gittim.
KARADAĞ
Orada iki turnuvada oynadım. Oyuna hâkimdim.
Derecemi yükseltmenin verdiği öz güvenle
hepsinde galip geldim.
HANS'IN DERECESİ 2.615
Galiba genel olarak hırslı olduğunun farkındaydım.
Avrupa'da oynuyordu. Aşağı yukarı her gün turnuvalardaydı.
Genel olarak iyi gidiyor, derece kazanıyordu.
Çılgınlar gibi oynayabildiğim her turnuvada oynadım.
Philadelphia International'ı…
…World Open'ı kazandım.
Amerika Gençler Şampiyonası.
Küba'da Capablanca Ödülü'nü kazandım.
Hemen ardından İsveç'te bir turnuva daha kazandım.
Bir yılda oynanan oyun sayısı rekorunu kırdım.
Bir yılda 261 oyun oynadım.
Derecesi yükselmeye devam ediyor, 2.700'lere geliyor.
Bu da dünya çapında ilk 30, 40 arasında olmak demek.
Yeteneği hep vardı. Şimdi onu kullanıyor.
Düğmeyi çevirdi.
Hans Niemann tüm zamanların en iyi oyuncularından olma yolunda
ilerlemesi gereken biri.
Hayatım boyunca şartlandırıldım ve zorbalığa maruz kaldım.
"Satranççı olmayacaksın. Para kazanamazsın.
Üniversiteye gitmelisin."
Hayallerinin gerçekleştiğini görmek o yüzden çok özel.
Böylece satrancın seçkinleri arasına girdim.
Onlardan biri olunca hayat güzel.
Bir e-posta aldım. "Seni Miami'ye davet etmek istiyoruz."
FTX Kripto Kupası'na hazırız.
Miami FTX Kripto Kupası bir e-spor satranç etkinliğiydi.
Üst düzey oyuncular Miami'ye geldi, harika bir otele yerleştiler.
Satrancı seviyoruz. Evet.
NBA veya NFL seviyesinde yarışan insanlardan bahsediyoruz.
En popüler satranç etkinliklerinden biriydi.
Yükselen bir yıldız olduğunu kanıtlamış Hans Niemann da davet aldı.
Benim için önemliydi tabii. Öyleydi.
İşte ilk kez o an
bunun gerçek olduğunu fark ettim.
Dünyanın en iyileriyle birlikteyim.
Daha iki yıl önce hepsi idolümdü.
Onlarla konuşacağımı hayal edemezdim.
Şimdiyse onlarla yemekte oturmuş gevezelik ediyorum.
"Bu gerçek, en iyilerden biri olacağım" dediğim anlardan biri bu oldu.
Zirvedeki çoğu oyuncunun kariyerinin başında
iz bırakıcı bir maç ya da bir an vardır.
Harika bir maç, kendinden söz ettiren bir başyapıt.
Geri çekilip "İnanılmaz, yücelik kanında var" dersiniz.
Hans'ın hiç böyle anları olmamıştı.
En iyisi olmak için en iyisini yenmelisin. Meşruiyete ihtiyacı vardı.
Evet.
Hans, bir adım daha yaklaş lütfen.
Seni çok öz güvenli biri olarak görüyorum.
Önümüzdeki yıllarda bu oyunculara yaşatacağın mağlubiyetin
ilk adımları mı bunlar?
Evet, hepsinin üzerinde psikolojik bir hâkimiyet kurmak istiyorum.
Bu turnuvadan ne bekliyordu?
Her maçta önemli ölçüde zayıf durumda.
Eğer buraya çıkıp herkesi yenebileceğini düşünüyorsa
hayal dünyasında yaşıyor gibi.
Magnus uzun zamandır çok iyi,
bence bu odadaki herkesi ezip geçtiği için.
Onun yerine geçmeyi amaçlıyorum.
Senin seviyende mi ki?
Tabii ki hayır.
Açıkçası üst düzey bir satranç oyuncusu taklidi yapıyor gibiydi.
Bu beni biraz afallattı.
Teşekkürler.
Hans bu turnuvaya çok kötü başladı.
Maçlarının çoğunu kaybetti, istediği gibi gitmediği belliydi.
Hans Niemann dün üç maçı da kaybetti.
Onun için zorlu bir mücadele olacak.
- Açıkçası umutsuz görünüyor. - Öyle.
On beş hamleye zar zor dayanabiliyordu.
Bazı bölgelerde hiçbir şey anladığı yoktu.
Yani Hans Niemann'ın Magnus Carlsen'ı yenebileceğini düşünmek
gülünç olurdu.
Kimse buna dikkat etmiyordu.
Mevcut şampiyona karşı oynuyorsun. Nasıl hazırlanıyorsun?
Ne şampiyonu? Mevcut şampiyon mu?
İki güzel smoothie içtim.
Ama Hans'ın hiçbir şeyi mantıklı değil ki.
Cidden bu konunun hiçbir mantıklı yanı yok.
On iki ila 13 yıldır dünyanın en iyi oyuncusuyum.
Bir sürü satranç maçı ve bir sürü turnuva kazandım.
Satranç yeteneğim konusunda öz güven eksikliğim yok.
Benzersiz bir geçmişi var.
Aura'sının da gayet farkında olduğu kanısındayım.
Yenilmez olduğunu, onu kimsenin mağlup edemeyeceğini düşünüyorsunuz.
Önemli bir psikolojik etkisi var.
En düşük dereceli oyuncu bendim ama korkak bir tavrım yoktu.
"İşte fırsat, kaçırmayayım" diye düşündüm.
Psikolojik anlamda Niemann'ın kendine inandığı kesin.
Şimdi bunu kanıtlaması gerek.
Magnus Carlsen, tüm zamanların en iyi satranç oyuncusu
harika bir konumda.
Hans için durum berbat görünüyor.
Magnus'ın taşları çok iyi yerleştirilmiş. Kale, vezir, fil.
Hans'ın birkaç hamleyi atlatması bile zor.
İlginç olan, Hans'ın birden devreye girip
savunmasız kalan şah kanadını bir atağa dönüştürmesi.
- Hans'ın yaptığını beğendim. - Şu anda iyi oynuyor.
Böyle devam ederse Magnus'ı sahiden zorlayacak.
Kaleleri canlanıyor ve Magnus'ın pozisyonu bozuluyor.
- Etkileyici. - Her şey siyahın lehine işliyor.
Böyle oynamak hiç Magnus'a göre değil, değil mi?
O maçta katiyen şansım yoktu. Bu da çok tuhaftı.
Aynı seviyede değiliz. Senden çok daha iyiyim.
Büyük şampiyona saygı gösterip beraberliğe götürebileceğim anlar oldu
ama ne yazık ki aklıma koyduğum şey o değildi.
Tam bir yenilgiydi.
Pes etti. Vay canına. Ne diyebilirim ki?
Sonuç inanılmaz.
Niemann için inanılmaz bir başlangıç. Turnuvadaki en düşük dereceli isim.
Dünyanın bir numarasına karşı galibiyet.
Miami'deki Hans'ın tepkisini alalım.
Hans, dün senin için berbat bir gündü. Bugünse bir başyapıtla açılış yaptın.
- Bunu nasıl özetlersin? - Satranç kendini gösterir.
Magnus'a karşı galibiyet özel bir şey mi Hans?
Satranç kendini gösterir.
Magnus'a karşı galibiyet özel bir şey mi Hans?
Maçtan sonraki röportaj viral oldu.
Twitter ve Reddit bununla çalkalanıyor.
Bazıları "Öyle davranılmaz" derken
bazılarıysa "Şuna bak! Efsane! Yürü be Hans Niemann!" diyor.
Ben hangi taraftaydım sizce?
ATEŞ EDİYOR
Magnus'ın her turnuvada galip olmasını sevmeyen birçok insan var.
Magnus'ı yenen bu mazlum çocuk ona nanik yapmış gibiydi.
Anlamıyorum. Güzel bir maç kazandı ama kızmış gibi.
Neyi var bilmiyorum. Komik ama biraz da tuhaf.
Dediğim gibi, röportajı gördüğümde "Satranç âlemi bunu bekliyordu" dedim.
Diğer herkes şöyle diyordu,
"Satranç kendini gösteriyor olabilir çünkü Hans ne yaptığını bilmiyor."
Bir yerden yardım alıyordu.
En iyisi olmak üzere yetiştirilmedim.
Sekiz farklı okula gittim ve her okulda zorbalığa uğradım
sırf satranççı inek olduğum için.
On üç yaşındayken trenle Connecticut'tan New York'a gider,
parayla hilecilere karşı oynardım.
Ne yapıyorsun? Tahtada, baksana!
Burası ünlü Washington Square Parkı.
Satranç masalarının olduğu yer.
New York'taki birçok iyi oyuncu bu parktan gelme.
Bu adamı fena yenmeliyim.
Her şekilde paranı alırlar.
Harika değil mi? Topla bakalım!
Resmî türde bir satranç oynamadım.
Güle güle.
Kendi tarzım vardı ve benzersiz bir yol seçtim.
Satranç oyuncusu, hadi bakalım!
Kim olduğunu biliyorum ve geçen yaz ne yaptığını gördüm.
Hans en iyisi. En yeni şampiyon.
Dünya Gençler Şampiyonası'nı kazandı.
Ama buraya gelene kadar dersini almadı.
Oynamayı burada öğrendi.
Park satrancıyla ilgili bilmen gereken ilk şey şu,
sonuna kadar savaşırsın ve kimse pes ederek kazanmaz.
Kaybederken bile kontrolü ele alabilirsin. İnsanlar bunu fark etmiyor.
Ama mesele kontrol. Oyunun kontrolünü ele geçirmek.
- Yen onu Poe! - Deniyorum!
Bu adam dünyanın en iyilerinden.
Ateşte, acıyla şekillenmek zorundasın.
Öf be, bu adam satrancın Muhammed Ali'si.
Benden daha tecrübelisin.
Tecrübe sayılmaz!
Hans başından beri yaşına göre en iyisiydi.
Sadece inanılmaz derecede iyi değildi, aynı zamanda tahtada çok da sertti.
Legal matı! Yok artık lan!
Yok artık!
Korkmadığımı bilsinler istedim.
56 yaşındakilerle oynayabilen bir çocuk artık hiçbir şeyden korkmaz.
Rakibinin açıkça zorlandığını görmek
ve onu kıstırdığını bilmek dünyanın en iyi hissi.
Onların bir halt olmadığını biliyorsun.
İyi oynuyor, gayet iyi.
Hans bu enerjiyi gösterebiliyor.
Üzerine gelen bu korkutucu güç insanı yıpratıyor.
O bir canavar.
Hans'ın canavar olmasının güzel yanı şu,
New York'tayız, o bizim canavarımız.
Bugün olduğum yere gelmek için çok fazla şeyin üstesinden geldim.
Mücadele ne kadar büyük olsa da
herkesin yenilmemi istemesi bana güç veriyor.
Bu beni mutlu ediyor, motive ediyor. Ateşi körüklüyor.
İşte, hepsinin atası.
Sinquefield Kupası'nın ilk gününe hoş geldiniz.
Sinquefield Kupası prestijli bir turnuva. En iyi 10 oyuncu birbiriyle yarışıyor.
Profesyonel satrançta açık ara en çok izlenen etkinlik.
ST. LOUIS, ABD
Sinquefield'da Hans'ın adı duyurulunca homurdananlar oldu.
New York'tan çok genç bir oyuncu, Hans Niemann.
Bu oyuncunun bu kadar hızlı yükselmesi insanlara mantıksız geldi.
Lise öğrencisiyken kısa sürede yükselip
dünyadaki en iyi oyuncularla eşit şartlara sahip olmuştum.
Birdenbire tüm hayallerimin,
çocukluk hayallerimin gerçeğe dönüştüğünü fark ettim.
İçeride turnuva devam ediyor, özellikle Hans'ı desteklemeye geldik.
Eğlenceli pankartlarımız var, desteğimizi göstermek için buradayız.
Oyun salonunda birkaç kız vardı. Hans Niemann hayran kulübünden gelmişler.
Galiba burada olduğumuzu bilmiyor. Umarım dışarı çıkıp bizi görür.
Ona bayılıyoruz.
O kızlara Hans Niemann hayran kulübünden gelsinler diye para vermedim. Hayır.
Artan gerilim zaten hissediliyordu.
Hiçbir üst düzey oyuncu Hans Niemann'a güvenmiyordu.
Bu adamların bir grubu, bir zümreleri var.
Sırf elitliklerinden değil.
Oraya vardıklarından. Bunu kazanmışlar. Başarmışlar.
"Senin burada ne işin var?" diyorlar.
Etrafa bakıp dedim ki
"Evet, büyük oyuncularla dolu bu odaya ait olabilirim."
Tahta başında oynaması insanları germişti
çünkü tahta başında neler yapabileceğini bilmiyorlardı.
Korkuyorlardı. Paranoyaklaşmışlardı.
Gitgide daha çok oyuncu şüpheye düştü. İnsan "Ne oluyor?" diye soruyor.
Birden fazla oyuncu yarışmadan çekilmeyi düşündü.
Nedenini tahmin edebiliyorum.
Tek bir oyuncunun baskın olacağı bir performans mı olacak diye düşünüyorum…
- Ekrandaki kişi mi? - Diğerlerini gölgede bırakabilir.
Sinquefield Kupası'na girerken
esas favorinin kim olduğu konusunda hâlâ ciddi bir şüphe yoktu.
Magnus Carlsen vardı, tüm zamanların en iyisi.
Ama sonra şaşırtıcı bir şey oldu.
Heyecan verici satranç bize liderlikte bir sürpriz getirdi.
Başından beri hepsini alt ediyordum.
Hans'ın performansı son derece sağlam.
- Çok heyecanlı. - Kesinlikle.
Hans iyi bir başlangıç yaptı.
Amerikalı Levon Aronian'a karşı beraberlik elde etti.
İkinci raunt.
Azeri oyuncu Şehriyar Memmedyarov'a karşı şok edici bir galibiyet kazandı.
Onu tahtadan defetti.
Kibirli, öz güvenli olabilirler ama bu adamlar benden daha iyi değil.
Magnus oyunuma bakıyordu.
Bence en hafif tabiriyle etkilenmişti.
3. GÜN
Başrol oyuncularımız şu anda burada kıyasıya rekabet ediyor.
Satranç kariyerimin en büyük fırsatıydı bu.
Neyle açılış yapacağı konusunda çok gergindim.
Açılış önemlidir.
Zihnen iyi bir yerde olmaya, savaşmaya hazır olmaya karar verdim.
Her fırsatı değerlendirecektim.
Ve işte liderlerimizin savaşı, evet.
Magnus d4 ile başlıyor, şaşırtmadı.
Bence rakibine güvenmediğin bir durumda
psikolojik olarak büyük bir dezavantajın oluyor.
O yüzden açılışta onu biraz şaşırtmaya odaklandım.
Nadir bir hamle yolu seçtim.
Magnus açılışta alışılmadık bir yaklaşım sergiliyor.
Bu tür hamle dizileri rakibi kandırmak için seçilir.
Açıkçası bu yaklaşım Magnus Carlsen'ın uzmanlık alanı.
Biraz riskli bir hamle yolu.
Ve o, en iyi hamleyi yaptı.
Ama belli ki Hans epey iyi hazırlanmış, burada bile.
Belirsiz bir açılış olmasına rağmen belli ki Hans ne yaptığını biliyor.
Daha önce tanıştığım oyuncunun o kadar iyi olmadığını düşünmüştüm.
O anda durum hiç hoşuma gitmedi.
Baskı uygulamaya devam ettim, yavaş yavaş.
Sonunda düştü.
Herhâlde Magnus'ı hiç bu kadar kötü bir duruşta görmemiştim.
Oyunun gidişatı onu sarsmış gibi.
Çok şaşırtıcıydı. Açıkçası hiç şansı yok gibiydi.
Sanki pek de çaba sarf etmeyen bir oyuncuya karşı
oynuyormuşum gibi hissettim.
Sanki "Evet, senden daha iyiyim. Senden üstünüm. Bu normal." diyordu.
Yine Miami'ye dönmüştük.
Bu adam artık benimle dalga geçiyordu.
Bazen merak ediyorum, çocukluğumu feda ettiğime değdi mi?
Zorbalığa uğradığıma değdi mi?
Yalnız yaşadığıma değdi mi? İnsanın aklına geliyor.
Ama bu düşünceler yok oluyor.
Ben de keyfime bakıyorum.
Sıradaki birinci sınıf uçuşumu düşünüyorum.
Bu noktada gerçekten sinirliyim.
Çok öfkeliyim.
Bu doğru gelmiyordu.
Hem de hiç.
İşte. El sıkışma.
Vay canına. Sonuç çok ilginç.
Şunu bilmek bana keyif veriyor,
çok uzun zamandır en iyilerden biriydi ve ben onu yendim.
Bence morali çok bozuldu çünkü benim gibi bir aptala karşı yenildi.
Dünya şampiyonunun bana yenilmesi utanç verici olmalı. Hâline üzüldüm.
Bu röportajın tuhaf yanı,
açıkladığı bazı hamlelerin hiç mantıklı olmaması.
Aslında açılışı böyle yaptığı için çok şanslıyım.
- Bugün buna bakmıştım… - Bugünkü açılışı tahmin mi ettin?
Hayır, tahmin etmedim ama mucizevi olarak bugün bakmıştım.
Satrançta öyle çok açılış ihtimali var ki.
Satrançtaki binlerce varyasyonunu saymaya kalksak zaman yetmez.
On bin ihtimalden birine baktığını söylemesi,
"Evet, maçtan önce bir dakika şuna odaklanayım" demesi
kesinlikle hiçkimseye mantıklı gelmemişti.
- Ama mümkün mü? Evet. Yani… - Tabii. 10.000'de bir ihtimal!
Anomaliler vardır.
Böyle saçma bir şeye niye baktığımı bilmiyorum.
Çok saçma bir mucize.
Anomali için harika bir tabir. Saçma mucizeler.
- Soruma cevap aldım. - Fena değil ama bu daha başlangıç.
Hans, teşekkürler. Her zamanki gibi samimisin.
Performansın için tebrikler. Büyük bir gün, dünya şampiyonunu yendin.
Teşekkürler.
Otel odama döndüğümde coşkulu bir an yaşadım.
Başardığımı hissettim.
Artık hayat güzel olacak. Harika bir satranç oyuncusu olacağım.
En iyilerden biri olacağım. O gece kendimi harika hissettim.
St. Louis'teki otelde Hans ve Magnus arasındaki maçı izledim.
Magnus için biraz üzüldüm.
Sinirleneceğini biliyordum. En iyi oyununu sergilemiyor gibiydi.
Oyun salonundan dönerken Magnus'la karşılaşana kadar
olanlar konusunda bir şüphem yoktu.
Magnus böyle yapıyordu, "Bu ne böyle?" der gibi.
"Ne?" dedim.
Sonra oyunun başından beri şüpheleri olduğunu açıkladı.
Oynayan Hans değildi. Bir bilgisayar oynuyordu.
"Ne demek istiyorsun?" dedim. "Hile yapıyordu."
Bir insanla oynamadığımı hissettim.
Satrançta yüzlerce yıldır hile yapılıyor.
Mekanik Türk'e kadar uzanıyor.
İnsanlar, görünmez bir güce benzeyen bir şeye karşı yeniliyordu.
Ama satranç tahtasının altında bir insan gizliydi, o hamle yapıyordu.
Basit bir numaraydı.
Şimdiki tabire göre hile,
rakibe üstünlük sağlamak için satranç bilgisayarına erişme eylemidir.
Rakibin hamlesini görmek,
bilgisayara "en iyi hamleyi yap" deyip o hamleyi yapmak.
İnsan ve yapay zekâ bilgisini bir araya getirmek.
Satranç bilgisayarıyla
Magnus Carlsen'ı 1.000 maçın 1.000'inde de yenersin.
Ve her yerde bulunur.
Erişmesi çok kolaydır.
İnternette hile yapıyorsan
telefonuna uzanır, hamleleri girer, sonrasına bakarsın.
Ama tahta başında hile yapmak oldukça zordur.
Bunun esas sebebi, giriş engelinin çok daha yüksek olması.
Diğer sporlarda etkinlikten önce hile yaparsın.
Hızlı atış.
Görüşürüz!
9,79!
Ama satrançta tam o anda hile yapmak zorundasın.
İnsanlar bilgisayarlardan yardım alabilse yenilmez olurlardı.
Kendi düşüncelerime dalmıştım, biliyorum.
Bunu o zaman kabul ettim, şimdi de kabul ediyorum
ama hissettiğim buydu,
hem Miami'de hem de Sinquefield Kupası'nda.
Hile yapma yeteneği olan biriydi bu.
Hoş olmayan bir durumdu ama… Evet.
Çocuğunuzun, örneğin satranç tahtasında acı çektiğini görmenin
duygusal yükü çok ağır.
Hans'ın güvenilmez bir karakter olduğu belliydi.
Satranç dünyasına karşı potansiyel bir tehdit.
Bir şeylerin döndüğünden gerçekten şüpheleniyorsak
bunu açıklığa kavuşturalım, öyle ya da böyle.
Magnus, Hans'a gidip kapısını çalmaktan bahsediyordu.
"Söyle, neler oluyor?"
Muhtemelen işe yaramazdı, hem biraz da saldırganca.
Bu konuda bilgi sahibi olabilecek birileriyle konuşmalıydık.
"Bu sabah Daniel Rensch'le toplantım vardı" dedim.
"Memlekete uçacağını biliyorum, bir fikri var mı diye ona sorarım" dedim.
Her şey çok hızlı oldu.
Uçaktan indiğimde Henrik Carlsen'ın mesajlarını gördüm.
Müsait olduğum anda onu aramamı istiyordu.
"Ne soracağınızı biliyorum" dedi.
"Vay canına" diye düşündüm.
Niemann'ın Chess.com'da hile yaparken yakalanıp yakalanmadığını sordu.
Çoğu insana yanıt vermekten kaçınır, "Sizi ilgilendirmez" deriz,
bazısına da doğruyu söyleriz.
Skandal yaratmak işimize gelmez, kimseyi karalamak da istemeyiz.
Ama insanlar bilince biliyor işte.
Chess.com'da ilk hileciyi bulduğumuzda büyük bir varoluşsal kriz yaşadık.
Platformumuzda oynayan oyuncular bize güvenmese
çevrim içi satranç ölür.
Böylece hesap yapmaya,
neyin insan oyunu, neyin insan ötesi oyun olduğunu anlamak için
hile tespit algoritmaları kurmaya başladık.
Birinin internette hile yapmakla suçlandığı
ama inanamadığınız hiç olmadı mı?
"Onu tanıyorum, arkadaşımdır" dediğiniz.
Hans Niemann vakası.
İddiaları en çok reddeden bendim.
2020 yılında, pandemi sırasında
Hans'ın hile yaptığına dair çalışanlar arasında söylentiler başladı.
İnanmak istemedim.
Yaralıyım ama.
Hans'ın kariyer potansiyeli için çok fazla çaba, kaynak, enerji
ve hatta sevgi harcıyorduk.
Ne yazık ki araştırmalarımız sonucu
Hans'ın Chess.com'a katıldığı günden beri hile yaptığını gördük.
Evet!
Sikerler! Evet!
Yapmamız gerekeni yaptık.
Hile yaparken yakalandığı konusunda biriyle konuşmak
benim için iyi çalışılmış bir senaryo
ama bu görüşme farklıydı çünkü Hans anında inkâr etmeye başladı.
"Hayır, neden bahsediyorsun?" falan dedi.
Bunun artık tartışmaya açık olmadığını söylediğimde
gözyaşlarına boğuldu.
En çok endişelendiği konu şuydu,
"Hesabımı kapatırsanız, yok olursam hile yaptığım anlaşılır" dedi.
Neyse ki bu çocuğun bunu çözmesine yardımcı olacaktım.
Hesabını kendi kapatacaktı.
Hayranlarına,
sırf yayın için yeni bir isimle sıfırdan başlamak istediğini söyleyecekti.
Bu sayede camiada konuşulanları kontrol edebilecek,
hile yaptığını söylemeyecekti.
Açıkçası o dönemde bu kadar cömert oluşun beni şaşırtmıştı.
Skandal peşinde değildim.
Hâlâ abi, akıl hocası modundayım ama ondan sonra konuşmamız tuhaflaştı.
Bana ayrıntıları sormaya başladı. "Tam olarak hangi maçlarda hile yapmışım?"
"Algoritma nasıl çalışıyor?"
"Sence tahta üstünde hile yaptım mı?"
Onu nasıl yakaladığımızı tespit etmeye çalışıyor gibi gelmişti.
Telefon görüşmesinin o kısmını hiç unutmadım.
"Siktir, bu çocuğa bir daha güvenemeyiz" dedim.
Sinquefield Kupası'nda Magnus ve Henrik'le yaptığım görüşmelerde
Hans'ın hile yapmış olabileceğini ben de düşünüyordum.
İhtiyacım olan onay buydu.
Bu adam hile yapıyor.
4. GÜN
Neden?
Neden maça gelmiyor?
Bu ilk kez oluyor.
Bu Sinquefield Kupası, ekilecek rastgele bir turnuva değil.
Maça gelmemek olmaz.
O yüzden ben de
turnuvada oynamamak için bir sebebi olduğunu varsaydım.
Rakibi
"Tanrım, dünya satranç şampiyonuyla maça geldim, o burada değil" diyor.
Bir son dakika haberimiz var.
Dünya satranç şampiyonu Magnus Carlsen'dan bir tweet.
Alejandro, tweet tam olarak neydi?
"Turnuvadan çekildim.
St Louis Satranç kulübünde oynamaktan hep keyif aldım
ve gelecekte geri dönmeyi umuyorum."
Konuşmamayı tercih ediyorum.
Konuşursam başım büyük belaya girer.
Büyük belaya girer. Başım belaya girsin istemem.
Tanrım.
Magnus'ın bu tweet'le ne dediği hemen anlaşılıyor.
Hiç şüphe yok.
Hem benim hem tüm üst düzey oyuncular için gayet net,
özellikle perde arkasında söylenenler ışığında.
Ne olduğu belli. Hile suçlaması.
İnanamamıştım.
Bunun mümkün olduğunu nasıl düşünebildiklerini bile anlamıyorum.
Bir hayal kırıklığı oldu
çünkü hayatın boyunca çalışıp dünya şampiyonunu yeniyorsun
ve övülüp tebrik edilmen gereken yerde
hayatın boyunca örnek aldığın insan
seni hileyle suçluyor.
Magnus bazen ne kadar güçlü olduğunu unutuyor gibi geliyor.
Bundan sonra kıyamet koptu denebilir.
Satranç dünyası birbirine girmiş durumda.
Ne oldu? Neden geri çekildi?
Ne diyeyim ki şimdi?
Bir sürü söylenti dolaşıyor
ama ne ima ettiğine dair daha elle tutulur bir şey bilenler vardır.
Magnus Carlsen'ın yaktığı ateşten bağımsız olarak
ona güvenmek için bir neden yoktu.
Herkes Hans'ın hile yaptığı sonucuna varmaktaydı.
Bir kulaklık ya da başka bir cihazdan bir şekilde sinyal almıştı.
Herkes görüntüleri baştan izleyerek ne olabileceğini anlamaya çalışıyordu.
Ceketi şurada biraz pot mu duruyordu?
Neden ayak bileği sürekli kaşınıyordu?
Önemli bir nokta, boynunu kapatarak kendini korumaya çalışıyor gibi.
En ufak davranışı incelemeye alındı.
Dişinde çürük varsa
dolguyu çıkarıp
küçük elektroşoklar gönderen bir cihaz yerleştirmiş olabilir mi?
Nasıl dâhiyane bir hile bulmuşum?
Bir Twitch yayınındaki sohbet sırasında
biri şöyle bir şey dedi…
"Anal boncuk olabilir."
Bu iyi bir tahmin. Anal boncukla o şeyi yenebilirdi.
Ciddiyim, motoru… Yani muhtemelen…
Bilmiyorum. Cidden bilmiyorum. Düşünmek lazım, bilmiyorum.
Kimsenin hâkim olamadığı bir hızda kontrolden çıkmıştı.
Satranç dünyası, anal boncuk söylentileriyle çalkalanıyor.
Buna "rok hamlesi" diyorlar.
Arka bölgesinde titreşimli bir seks oyuncağı varmış.
Kanka! Anal boncukla mors alfabesi kullanıyor!
Teoriye göre birinin anal boncuğu varmış.
Tabii bu konuda uzman değilim
ama boncuklardan sinyal gibi bir şey geliyormuş.
Olay bir nevi buna çevrildi. Birden ciddi bir teori hâline geldi.
…oyuncu anüsünü esneterek iletişim kurabildi,
belli ki bir bilgisayara bağlıydı.
Bu olağanüstü bir şey.
Twitter'da konuşulmaya başlandı.
Sonra kendi çocuklarım
"Elon Musk kablosuz anal boncuk tweet'ini retweet'lemiş, gördün mü?" diye sordu.
Satranç dünyasını kaosa sürükledi.
Bir titreme fil, iki titreme at demek.
Bir şekilde patladı. Joe Rogan'ın diline düşmüştü.
"Satranç ustası, anal boncuklarla hile yaptığını reddediyor."
Evet, yani kazanmayı ben de severim.
Ama o derece seviyor muyum?
Bayağı ana akım haberdi. Manşet olmuştu.
Titreşimli anal boncukla hile yapmayı anlayabiliyorum.
Kaybetsen de kazandığın bir şey var.
Bir milyon dolara çıplak oynama teklifi geldi.
Seks oyuncağı sponsoru olmamı söyleyenler vardı.
"Yok, kalsın."
Bence anal implant gerçek bir ihtimal.
COVID ile patlama yaşadık, Queen's Gambit ile patlama yaşadık…
- Boncuk patlaması da oldu. - Boncuk patlaması.
Anal boncuk bize çok iyi geldi.
- Bir şey diyeceğim… - Burayı kes!
Çok eğlendiler. Bundan keyif aldılar.
Hayatımın eserinin göz göre göre kül olması
üzücüydü.
Evet, insanlar dalga geçiyor olabilir…
…ama ardında çok üzücü bir hikâye var.
Kaybetsen de kazandığın bir şey var.
At, şah yediye!
Anal boncuk kullanmadığımı
dün herhâlde beş kez, beş kişiye açıklamak zorunda kaldım.
Hayatım, tüm başarılarım
ve tüm çalışmam işte buna indirgendi, anal boncuklara.
Oyuncular maça geliyor.
Aynen öyle, oyuncular elimizdeki tüm aygıtlarla kontrol ediliyor.
Hans Niemann'ı görüyoruz.
Oyun alanına geldi, baş hakem dikkatlice kontrol ediyor.
Tabii ki benimle alay edeceklerdi. Beni küçük düşürmeye çalıştılar.
Ama gördüğümüz gibi güvenlik kontrolü sebebiyle gecikti.
Çok ciddi bir arama söz konusu.
Otelde attığım her adımda sanki biri beni izliyordu.
Savaşmam gerekiyordu
ama maalesef zihnen satranç oynayacak durumda değildim.
Dokuzuncu hamleye kadar normal bir şekilde oynadılar,
sonra Hans daha önce sanırım hiç görmediğim bir diziliş yaptı.
Her gün maçlarımı bitirip haberleri ve makaleleri görüyordum
Odaklanamıyordum.
- Vay canına. - Vay canına. Evet.
Satranç hakkında bildiklerime göre
bu korkunç bir hamleydi.
Hayatım böyleydi işte. Bir süre boku yiyeceğimi biliyordum.
Son birkaç gündür süren tartışmalara artık dayanamıyor.
Dayanması mucize.
Bu kadar uzun süre dağılmadan dayanması mucize.
Bir noktada aynaya bakıp "Ne yapacağım ben?" dedim.
Ve son olarak Hans Niemann, Alejandro ile stüdyomuzda.
Hans, herkesin dilindeki mevzuyu konuşalım.
Kendini ifade etmek istedin.
Röportajdan önce ona söyledim.
"Lafımı bölmeden konuşmama izin vermenizi istiyorum."
O röportajda her şeyi kamuoyuna açıkladım.
Tamam, şimdi şöyle oldu.
Canlı yayın kariyerim sırasında, 16 yaşındayken saçma bir hata yaptım.
Güçlülerle oynamak için puan kazanmak istedim
ve Chess.com'da bazı oyunlarda hile yaptım.
Hesabı soruldu, itiraf ettim.
Hayatımın en büyük tek hatası buydu ve bundan çok utanıyorum.
Bunu dünyaya açıklamamın sebebi yanlış tanınmak istememem,
dedikodu da istemiyorum.
On iki, 13 yaşlarında
çevrim içi kaç maçta hile yaptığımı sorarsanız…
Aman tanrım, tamam.
Galiba dokuz maçtı. Yani bir turnuva.
On altı yaşlarındaysa…
Belki
20 ila 30, belki biraz daha çok, bilmi…
Hata yapan karmaşık biriydim.
Çocukken hata yaparsın,
hayatının geri kalanında yapacağın her şey gözden düşmeli anlamına gelmiyor.
Jekyll ve Hyde zıtlığında bir insan o.
Bir sürü sorunu olan muazzam bir yetenek.
Sempati toplayacak kadarını itiraf ederek
sonrasında söyleyeceğimiz her şeyin bizi kötü konuma düşürmesini sağladı.
Doğru hamleyi yaptı.
Maçtan hemen sonra hesabıma girmek için Chess.com'a girdim.
Şifre çalışmıyordu.
Magnus'la maçım yüzünden, söyledikleri yüzünden
beni sitelerinden atmaya karar verdiler.
- Bir gerekçe sundular mı? - Sunmadılar.
Chess.com'dan kalıcı olarak men edildim
ve 200.000 dolar büyük ödüllü Dünya Satranç Şampiyonası davetimi
iptal ettiler.
Zamanlaması
çok iyi ayarlanmıştı.
Şimdi haksızlık ediyorum diye kızabilirsin.
Muhtemelen daha önce fazla adildim.
Yalan söyledin ve defalarca hile yaptın.
Aslında Magnus Carlsen'ın yaptıkları,
patlamaya sanılandan çok yaklaşmış bir bombanın tetikleyicisiydi.
Neyle uğraştığımı bilmiyordum.
Adım atıp Hans Niemann'ı engelledim
çünkü artık görmezden gelip sorunu rafa kaldıramazdım
zira Hans'ın yine hile yapıp yapmadığını bilmiyordum.
Hesabını bu yüzden sildik.
Maalesef dürüst olmalı, düşmanlarım hakkında doğruyu söylemeliyim.
Bu yılki Sinquefield Kupası'nın kapanış törenine hepiniz hoş geldiniz.
Merhaba Hans.
Turnuva bittiği için mutluydum, baş edemiyordum
…birlikteyiz.
Neden Magnus beni hileyle suçladığında hesabım silindi?
Tesadüf değil bu.
Her şey bağlantılı.
Satranç tarihinin en önemli ortaklığını başlatacakları için hesabımı sildiler.
Satranç dünyası üzerinde
onlara mutlak ve dokunulmaz bir güç verecek bir ortaklık.
Magnus gelip dilediği gibi partileyebilir, istemezse gelmez.
İnsanlar buna kesin gelir.
Magnus Carlsen'ı satın alıyorlar.
PLAY MAGNUS RESMÎ MAGNUS CARLSEN UYGULAMASI
Play Magnus, 13 şirketten oluşan bir gruptu.
Ana rakiplerimizden biriydiler.
Magnus Carlsen'ın Chess.com'a katılmasına engel oluyorlardı.
Magnus Carlsen'ın Chess.com'da olmaması
NBA varken LeBron James'in ayrı bir ligde oynaması gibiydi.
Sonunda onları satın almak için bir teklifte bulunduk.
Yaklaşık 80 milyon dolar ödedik.
82,9 MİLYON DOLARLIK TEKLİF
Zamanlama daha kötü olamazdı.
Bir hikâye yazdığınızı düşünün,
rastgele bir araya gelen parçalar yüzünden olanlar büyük bir komplo gibi görünüyor.
Büyük planın parçası sanki.
Ben küçük bir lekeyim, üzerine basıp ezmeye karar verikleri bir karıncayım.
Hans'ın Sinquefield Kupası sırasında engellenmesi için baskı olduğu doğru.
Ama Hans Niemann'ı bu baskı yüzünden engellemedik.
Tabii ki koordine edildi.
Magnus'a yaranmak zorundalar.
Çok da üzülmemesi lazım yoksa yine sinir krizi geçirir.
Ağlayan bebeğe bir şey vereceksin ki sussun.
Magnus'ın menajeri her gün Daniel Rensch'i aramıyor mu?
"Şununla ortaklık kur, bununla kur. Hans Niemann var ya, evet."
Niemann vakası bunu nasıl etkileyebilirdi bilmiyorum,
olumlu ya da olumsuz.
Sadece gelecekte takım arkadaşı olacaktık
ve aslında birbirimize yardım etmek istiyorduk.
Birtakım çok güçlü insanların hedef tahtası olduğumu anladım.
Henrik ve Magnus
Chess.com'un hile karşıtı teknolojisinin
Hans'ın tahta başı bir oyunda hile yapıp yapmadığını araştırmada
kullanılıp kullanılamayacağını soruyordu.
Hem ani yükselişi sırasında hem de Sinquefield Kupası'nda.
"Yapabilir misiniz?" dediler.
Aslında nesnel bilginin peşindeydik.
Cevabımız şöyle oldu…
- Bir bakarız. - Deneriz.
- Deneriz.
Hemen şimdi göreceğiz.
Danny beni ikna etti,
"Algoritmamız, tahtada yapılan hileleri tespit etmede iyi" dedi.
Ben de buna inandım. Kesinlikle.
Chess.com en iyi hile tespitine sahiptir.
Nokta.
Lafı dolandırmaya gerek yok.
Hans Niemann kendisi söyledi. Hiçbir şey yanına yaklaşamaz.
Devasa bir hile engelleme departmanımız var.
En fazla çalışanımız orada, en çok parayı ve kaynağı buna ayırdık.
Devasa sunucu çiftliklerimiz rakamları hesaplayıp duruyor.
Tüm veriler, tüm algoritmalar elimizde.
Hodri meydan, öğrenelim hadi.
Dünyanın en büyük soruşturmasını başlatarak
bu küçük hilebazın sistemi nasıl kandırıp şampiyonu yendiğini bulacağım.
Bu gizemi çözeceğim.
Bir sürü insan sessizliğini bozdu
ve Hans'ın hile yaptığına dair Chess.com'a kanıt sundu.
Her hikâyeyi araştırıyordum. Oynadığı her bir maçı inceleyecektim.
Hans'ın tüm çevrim içi maçlarını çok titiz bir şekilde araştırdık.
Çok aydınlatıcı oldu çünkü sandığımızdan çok daha fazla hile yapmıştı.
Çevrim içinde durmadan hile yapmıştı.
Yüzü aşkın maçta hile yapmıştı.
"Ateş olmayan yerden duman çıkmaz" diye düşündüm.
Hans Niemann'ın
2022 Sinquefield Kupası'nda tahta başında hile yaptığına ikna oldum.
Hikâye bununla bitecek sandım.
Satranç dünyasını sarsan hile skandalında bir gelişme var.
Chess.com'un 72 sayfalık araştırmasında
Carlsen'a karşı maçı da dâhil herhangi bir tahta başı oyunda
Niemann'ın hile yaptığına dair kanıt bulunamadı.
İstatistiksel soruşturmamızda hakkında şüphe uyandıracak bir şey yok…
Bu okuduğum inanılmaz bir cümle.
Herkes bunun doğru olmasını istedi.
Kendimi sanık sandalyesinde gibi hissettim,
"Kusura bakmayın" diyordum sanki,
"Verilerde gösterilen şey bu değil."
Eric'le tartıştım,
"Ne demek veriler hile yaptığını göstermiyor?" dedim.
Zaman geçtikçe her teori, her suçlama boşa çıktı.
Tahta başıyla ilgili kanıt yoktu.
Dünyayı azat edeceğimizi sanmıştım, bu inanılmaz gizemi çözmüştük.
Sonunda biz sıçıp batırmışız gibi olduk.
Tabii ki bir delil, bir kanıt bulmak istediler ama yoktu.
Onlar için kötü oldu ama ben masumdum. Başından beri masumdum.
Magnus Carlsen'ın, daha yeni birleşmiş bu şirketlerin karşısına geçtik,
duymak istemedikleri şeyi, Niemann'ın masum olduğunu söyledik.
En zor görevlerimizden biri bu oldu. İnsanlar bunu bilmiyor.
Böyle çalışıyorlar.
Çok konuşuyorlar.
Özellikle Danny'ye birkaç kez şöyle demek zorunda kaldım,
"Söyleyeceğin şeyi daha az kelimeyle söylesen olur mu?"
Bu saçmalıkları istemiyorum.
Ellerinde delil yoktu.
Kendimi çok kötü hissettim.
Beni manipüle ettiklerini hissettim.
Danny ve Chess.com, beni ellerinde kanıt olduğuna inandırmıştı
ama aslında yoktu.
Zaman içinde elime koz veren şey bu olmuştu.
Geçmişe baktığımızda
belki de Chess.com, Magnus'la olan ilişkisi konusunda çok endişelendiğinden
verebileceğinden fazlasını vadetti.
Olamadı işte.
Bu da beni tuhaf bir duruma soktu.
Şimdi ne yapacaktık?
Şey olmak istemem…
Büyük konuşmak istemem ama herkesin hesap günü gelir.
Hile yapmakla suçlanan satrancın genç büyükustası
kendisini suçlayanlara 100 milyon dolarlık dava açıyor.
Dün federal mahkemede açtığı davanın talebi bu yönde.
Dava açtığı haberini aldık.
Baştan sona herkesi dava ediyor.
Dava dilekçesinde şöyle diyor,
"Genç Niemann'ın 'Satranç Kralı'na saygısızlık etmesine öfkelenen
ve dâhinin kendisini tekrar yenerek
milyon dolarlık markasını lekelemesinden korkan Carlsen
kötü niyetle misilleme yaptı."
Biraz abartıydı.
Bütün bu komplo bir çocuğa karşıymış.
Belki buna inanıyordur ki hiç zannetmiyorum.
Röportajlarda ve medya çalışmalarında takındığı bu tavır resmen şaka gibi.
Arkadaşları bile onu sevmiyor.
Arkadaşları "Yanında olmaya bile katlanamıyoruz" diyorlar.
Arkadaşları ne kadar sinir bozucu olduğunu gelip bana söylüyordu.
Yalan söyleyip komplo kurdukları için onları dava ettim.
Kariyerimi ve hayatımı mahvettiler.
Koordineli bir şekilde benimle alay ettiler.
Kimse bunu inkâr etmiyor.
Hans'la ilişkisi en kişisel olan benim.
Yetenekli bir delikanlı, normalde sadece kendi oynuna odaklanırsın…
Zor geliyor, hakkında 100 milyon dolarlık bir dava açılınca
midene yumruk yemiş gibi oluyorsun, akıl almaz bir şey bu.
Benim 100 milyon dolarım yok, bilginiz olsun.
Ortada öyle bir şey yok yani.
Artık akıl hocam olduğunu düşünmüyorum.
Yaptığı onca korkunç şey aslında bana epey ilham verdi.
Yani akıl hocasının zıttı neyse… Akıl hocası ama olabilecek en kötüsü.
Yani hepsini yok etmem için
bana ilham kaynağı olup güç veren bir akıl hocası.
Adamın bana yaptıklarını görmediniz mi?
Satranç oynarken anal boncuk kullandığın oldu mu?
Bir konuğa bunu soracağımı hiç düşünmezdim.
O röportaj, hayatımın ne hâle geldiğinin örneğiydi.
Ha bire anal boncuk. Buna katlanmak zorundayım.
Merakınız biraz endişe verici.
Belki şahsen ilgileniyorsunuzdur ama hayır diyebilirim.
Tamam, katiyen hayır.
Hans'ın bu süreçte
ayakta kalması
ve hatta bu yaygara içinde kendini geliştirmesi
çok etkileyici ve neredeyse rahatsız edici.
Magnus Carlsen'a karşı 100 milyon dolarlık davan sürüyor mu?
Dava sonuçlandı Piers.
Tabii uzlaşmaya vardık.
Bu arada ben uzlaşmak istemedim.
Ama aynı zamanda
Amerikan hukuk sistemi berbat ve çok da pahalı.
Gözlerimin içine bakamıyor.
Yanıma yaklaşmaya bile korkuyor.
Onun için travmatik oldu.
Gözüme bakıp elimi sıkması gerekse yere yığılır, sinir krizi geçirir.
Onunla tekrar maç yapma ihtimalim yüksek
ama tahta başı turnuvalarda karşıma çıkmak için
biraz daha iyi oynaması lazım.
PARİS, FRANSA 2 YIL SONRA
İlk baştan önceki akşam Magnus Carlsen benimle birlikte,
Fransa'nın başkenti Paris'te 2024 Hızlı Satranç Şampiyonası'ndayız.
Herkesin merak ettiği konu,
yarı finalde Hans Niemann'la eşleşmen.
Senin hiç düşmanın olmadı.
Şimdi hayatında böyle bir varlık olması nasıl bir his?
Yarıştığın sürece bu varlık hayatında olacak.
Carlsen, şu anda listelerde hızla tırmanan ve büyükustaları yenen gençten kaçındı.
Niemann kesinlikle son birkaç yıldır satrançta çok daha başarılı,
bu kesinlikle istemediğim bir eşleşme.
Basın toplantısı burada olacak.
- Basın toplantısı nerede? - Burada olacak.
Bunu bekleyeceğim.
Özel bir röportaj değil.
Turnuvanın yayıncısı olduğumuz için.
- Medenice konuşmanıza izin verilecek. - Öyle mi?
Hans'ın burada olması çok şaşırtıcı bir şey.
Chess.com sözleşmeye bağlı bir yükümlülüğüm olduğunu söylerse olur.
Üzerime düşeni yaptım.
Çok daha usta, kariyerinin en iyi performansını sergiliyor.
Bunu tahmin etmek imkânsızdı.
Saf satranç açısından neler yapabileceğini görmek ilginç olacak.
Magnus'la eşleşmek nasıl bir his?
Heyecanlı mısın?
Sonunda onunla oynayacağın için rahatladın mı?
- Bu bir intikam mı? - Tamamen huzurluyum.
Çok sakinim.
Bu maçı kaybetmesi mirasındaki en büyük leke olur
çünkü kariyeri söz konusu.
Pekâlâ, günün maçı için buradayız, herkesin beklediği maç bu.
Kalabalık bu konuda ne düşünüyor?
Hadi, enerjinizi duyalım!
Zamanı geldi.
Vay canına. Evet, tamam.
Bugünkü maçın ilk oyuncusu, büyükusta Magnus Carlsen.
Güvenmediğiniz birine karşı oynarken
içinizde hep bir korku olur.
Ve rakibi büyükusta Hans Niemann.
Çok şey yaşandı, ağır bir duygusal yük söz konusu,
özellikle Hans Niemann için.
Onu görüyoruz. Odaklanmış. Bu galibiyeti her şeyden çok istiyor.
Bu, iki yıllık bir destanın doruk noktası.
Neredeyse günü gününe iki yıl oldu.
Herkes bu eşleşmeyi bekliyordu.
İki yıldır ilk kez karşı karşıya oturuyorlar.
Hayat kritik anlarla tanımlanır. Şansınız, fırsatlarınız vardır.
Bu da o fırsatlardan biri. Onu paramparça edeceğim.
Eğer yanlış bir şekilde başlarsak bu iş sarpa sarabilir.
Buna hiç şüphe yok.
Drama var, hareket var.
Maça 10 saniyeden az kaldı.
Âmin diyelim mi?
Hayat gerçekten şiirsel. Bence bundan daha şiirsel bir son olamaz.
Paris'teyim.
Devrim için ideal bir yer.
Giyotini getirin.
Vay canına. Hans A4 oynadı. Vezir kanadına bastırmaya çalışıyor.
Magnus merkeze gidiyor.
Hans sıkıştı, sinirleniyor. Gidişatı değiştirebilir mi?
Magnus Carlsen'dan harika hamle. Ama Hans kazanabilir… Hayır!
Başını belaya soktu! Neredeyse mat!
Kötü bir son olacak ve bu hamle maçı bitirecek.
Cidden, adam maçı bitirdi.
İnanılmaz bir performans.
Dünyanın bir numarası Magnus Carlsen, Hans Niemann'ı yendi.
Tahta dışındaki bazı alanlarda
belki de dünyanın en iyi oyuncularından biri
ama tahta üstünde bu yeterli gelmedi Ve Magnus Carlsen ona bedel ödetti.
Magnus Carlsen bu maça hükmetti.
Hans Niemann bundan hangi anlamı çıkarırsa çıkarsın,
ne beyan ederse etsin…
Satranç yarın kendini ifade etmeyecek.
Mağlubiyet için fena şehir değil.
Satrancın kendini ifade etmesini istediğini söyleyip durdu.
Mahkeme salonunda uzlaşmaktansa
tahtada uzlaşmak istedi, yani…
Maçta kaybetmiş olabilirim
ama kendi açımdan gayet iyi durumdayım.
Bir lejyona karşı yalnız bir savaşçıyım.
Tüm hayatım ve kariyerim mahvolmuş olsa da,
satrançla ilgili her sohbette
anal boncuklardan bahsedeceğim gerçeğiyle yaşamam gerekse de.
Ben bir görev adamıyım.
Galibiyeti hayatımın amacı hâline getirdiler.
Ömür boyu acımasız bir katil olacağım.
Hans'ta bir şey var,
içimde bir huzursuzluk yaratıyor.
Hans Niemann'ı nasıl açıklarsın?
Bir yanda Norveçli dünya şampiyonu, faniler arasında bir tanrı,
en iyi satranç oyuncusu var, yakınından bile geçilmez.
Diğer yandaysa o çocuk var.
Boncuklu çocuk mu desek?
O artık satrançtaki en tanınmış, en rezil insanlardan biri.
Bana kalırsa bu süreçte eski kişiliğini kaybetti.
Bunlar resmen satranç mafyası, cidden.
O kadar.
Magnus'ın yaşlanmasını, perişan olmasını sabırsızlıkla bekliyorum.
O gitgide delirirken
ben genç olacağım, gelişeceğim, o da bunu izleyecek.
Ben kinle hareket etmiyorum
ama madem ustalaşması için ona ilham olacak,
o zaman öyle olsun,
yeter ki adil oynasın.
Dünyanın en iyisi olacağım.
Şimdi kimse inanmasa da
10 yıla bu videoyu tekrar tekrar oynatacaklar, görürsünüz.
Dünyanın bilmediği şeyleri biliyorum çünkü geleceği görebiliyorum.
Alt yazı çevirmeni: Ezgi Acar