11 Eylül'ün ardından
dünyada Usame bin Ladin'i bulmaktan
daha mühim bir görev, daha önemli bir av yoktu.
Adalet istiyorum.
Hatırladığım kadarıyla batıda bir poster var,
üstünde de "Aranıyor. Ölü ya da diri" yazıyor.
Bu av için Amerika yıllarca…
YAZAR
…milyonlarca, belki on milyonlarca dolar harcadı
ve binlerce ABD ordu istihbarat analisti, istihbarat memurları
bunun için çalıştı.
Bir numaralı hedefti, dünyada en çok aranan adamdı.
Ama Amerika yıllarca izini bulamadı.
Bana kalırsa 11 Eylül, ülkemizin tarihinde
İç Savaş'tan beri yaşanan en yıkıcı olaydı.
Binlerce Amerikalı öldürüldü.
Dünya Ticaret Merkezi gibi ikonik binalar enkaz hâline geldi.
Usame bin Ladin, düşmanın simgesiydi.
O yıkıcı saldırının failiydi, saldırıyı düzenleyen kişiydi.
Bu da bin Ladin'i yakalamayı daha acil kıldı,
böylece 11 Eylül gibi bir saldırı daha düzenleyemeyecekti.
Bin Ladin ve dostlarının Amerika'ya yeniden zarar vermek istediğini
çok iyi biliyorum.
Müttefiklerimize de zarar vermek istiyorlar.
Nereden mi biliyorum?
Her gün isteğinin bu olduğunu gösteren istihbarat raporları alıyorum.
11 Eylül yüzünden
ve Kenya'da, Tanzanya'da ve Yemen'de
Amerika'ya saldırıları yüzünden elleri kanlı.
Kimliklerini tespit etmeli, onları bulmalı ve yakalamalıyız.
EYLÜL 2010
CIA, 2010'da İşçi Bayramı'nda Beyaz Saray'a gelip
başkana şüpheli bir yerleşke olduğunu söyledi.
Bin Ladin'in saklanarak yaşadığından şüphelendikleri
Pakistan'da bir yer.
ABD istihbaratı, 11 Eylül'den sonraki yıllarda
El-Kaide'ye ve bin Ladin'e
kuryelik yaptığına inandığı birini bulmayı başardı.
ABD istihbaratı onu Pakistan'da takip etmeyi başardı.
Pakistan'da çalışmak çok tehlikeliydi,
çok karmaşıktı
ama uzun süredir El-Kaide liderliğinin avının merkeziydi.
Halid Şeyh Muhammed ve diğer liderler
Pakistan'da yakalanmıştı.
Kuryenin sürdüğü beyaz bir SUV aracının izini
Abbottabad isimli bir şehirdeki emsalsiz bir yerleşkeye kadar sürdüler.
Pakistan'ın harp okuluyla dolu bir tatil yeriydi burası.
ABD Kara Harp Okulu'nun Pakistan versiyonu gibiydi.
Bu, ilk aşamalarda en iyi ihtimalle tesadüfiydi.
Avluda düzenli olarak yürüyüş yaparken görülen bir kişi vardı.
Dar, sınırlı bir alanda
egzersiz yapmaya çalışıyor gibiydi.
Bu kişinin fiziki yapısı
Usame bin Ladin'inkine benziyordu.
ABD istihbaratının en iyi tahmini
bin Ladin'in yüzde 50 ihtimalle içeride olduğuydu.
BAŞKAN ASİSTANI İÇ GÜVENLİK VE TERÖRLE MÜCADELE, 2009-2013
CIA istihbarat vakasını sunduğunda Başkan Obama daha başta dedi ki,
"Bunu yapacaksak
seçenek istiyorum."
Bir seçenek, ABD personelinin olduğu bir baskının
Abbottabad'daki yerleşkeye
ABD Navy Seal'larından oluşan bir saldırı gücü sokmasıydı.
Hava araçları, yani helikopterler,
saldırı gücünü yerleşkeye getirecek, yerleşkeye inecek,
yerleşkeyi tarayacak, yerleşkenin sakinlerini belirleyecek,
oradaysa Usame bin Ladin'i bulup yakalayacaktı.
Direnişle karşılaşılırsa da
askerlerimizi güvende tutmak için gekeren tüm savunma önlemleri alınacak,
sonra da yerleşkeden ayrılacaktık.
En basit şekliyle buydu yani.
ABD birlikleri bu tür harekâtlara aşinaydı
ama bunu Pakistan'da, yani Amerika'nın bulunmaması gereken
bağımsız ülkede yapmak zorunda olmaları
işi iyice çetrefilli hâle getiriyordu.
Pakistan konusunda da bir hüsran vardı.
GENERAL DAVID PETRAEUS (EMEKLİ)
Pakistan'da sığınaklar olduğundan hiçbir şüphe yoktu.
Pakistan ikili oynuyordu
ve Amerika bunu geç anladı.
YAZAR
Şehirlerinde bir sürü El-Kaideliyi topladılar.
Ama aynı zamanda Taliban'ı ve diğer direnişçileri destekliyorlardı.
ABD hükûmeti, 11 Eylül'den sonraki yıllarda
Pakistan istihbaratının bazı kısımlarının
bin Ladin'i destekliyor ya da koruyor olmasından
çok korkuyordu.
Pakistan nükleer silahları olan bir ülke.
Bu öyle bir harekâttı ki çok farklı şekillerde ters gidebilir
ve çok ciddi jeopolitik sonuçları olabilirdi.
Harekât gününde
Washington'da olup karar süresince yer alan insanlar
Beyaz Saray Durum Odası'nda toplandı.
1 MAYIS 2011 YEREL SAATLE 16.05
Baskının başı tam tıkırında gitti.
Helikopter Pakistan'a fark edilmeden girdi.
Yerleşkeye tam zamanında vardılar,
yerleşkedeki ilk birkaç saniyede
sorun çıktı.
Helikopter rotoru girdaba girince
helikopter, yerleşkedeki bir binanın çatısına mecburi iniş yaptı.
Oradan çıkamayacağı da çok netti.
Akıllardaki soru, helikopteri ne yapacağımız
ve o güçleri oradan nasıl çıkaracağımızdı.
Washington'da herkesin kalbi durdu.
Herkes bir katliam ya da müttefik bir ülkede
ABD Navy Seal'larının yakalanmasını izleyeceklerinden korktu.
Herkesin aklından sayısız soru geçiyordu
ama Koramiral McRaven, harekâtın devam ettiğini açıkça belirtti.
Harekât hiçbir şekilde raydan çıkmamıştı.
Saldırı gücünün oda oda dolaştığı sürede
bin Ladin'in orada olup olmadığı hâlâ bilinmiyordu.
Sonra Washington'a, Afganistan'a telsiz çağrı yapıldı,
"Tanrı ve ülkemiz için, Geronimo."
Bin Ladin'i bulduklarında kullanacakları şifreydi bu.
Abbottabad'daki Navy Seal'lardan haber geldi,
"Usame bin Ladin çatışmada öldürüldü."
Washington bunu duyunca ilk kez
gerçekten bin Ladin'i bulmuş olabileceklerini fark etti.
BASKIN SONRASI YERLEŞKEDEN GÖRÜNTÜLER
ABD Navy Seal'ları Abbottabad'da 40 dakika kadar kaldı.
Yakınlara konuşlandırılmış
bir dizi yedek helikopter varmış.
Düşen helikopteri yok ettiler.
Sonra da taşıyabilecekleri istihbaratları alıp,
Usame bin Ladin olduğunu düşündükleri adamı ceset torbasına koyup
helikopterle oradan çıktılar.
Şimdi soru şuydu:
"Usame bin Ladin olduğunu nasıl doğrulayabiliriz?"
USAME BİN LADİN'İN BASKINDA ELE GEÇİRİLEN GÖRÜNTÜLERİ
Bin Ladin'i tanıyan, bir süredir peşinde olan
cesedin ona ait olduğunu doğrulayan
CIA ajanları vardı.
Boyunu ölçmek için bir US Seal'ı bin Ladin'in cesedinin yanına yatırdılar.
Silah ateşi yüzüne çok zarar verdiğinden
kimliği yüzünden tespit edilemiyordu
ama kulaklarına bakarak kimliğini tespit ettiklerine inandılar.
1 MAYIS 2011 YEREL SAATLE 11.35
İyi akşamlar.
Bu akşam, Amerikan halkına ve dünyaya Amerika'nın El-Kaide lideri
Usame bin Ladin'i öldüren bir harekât düzenlediğini
bildirmek istiyorum.
Özgürlerin diyarında
Ve yiğitlerin yuvasında
West Executive Avenue'ya çıktığımda
sağıma, Pennsylvania Avenue'ya baktım.
Yüzlerce, belki binlerce insan sokaklarda
tezahürat yapıyor, koşuşturuyor, sarılıyor, birbirini tebrik ediyordu.
Hepsi son yarım saat, 45 dakika için haber almış olan insanlar.
Bu konudaki hislerini ifade etmek için
spontane olarak Washington sokaklarına doluşmuşlardı.
Bu beni çok şaşırtmıştı.
Tanrı Amerika'yı korusun
…herkes için özgürlük ve adalet.
Bu anın, onca Amerikalı için
ne anlam ifade ettiğini gösteriyordu bu.
Bu işi o yaptı. O başardı.
-Aferin ulusal güvenlik ekibi. -Efendim.
Teşekkürler. Sizinle iftihar ediyorum.
-Çok iyi iş çıkardınız. -Evet.
Olağanüstü bir akşamdı.
Sonunda Albay'ın elini sıktım
ve işimize döndük.
Beşlikler çakılmadı, kutlama yapılmadı.
Bunun önemli olduğunun farkındaydık
ama o akşam Afganistan'da 12 harekât vardı.
Birkaçı birçok yönden daha yeni yapılan harekâttan
çok daha zorlu, çok daha riskliydi.
Bin Ladin'in ölümü birçok açıdan El-Kaide'nin sonunu getirdi
ama El-Kaide'nin dünyaya saldığı tehdidin sonu değildi bu.
Afganistan'daki savaş…
NATO KANALI
…Irak'taki istikrarsızlık birçok yönden
bin Ladin'in ölümünden öncesine kıyasla
sonrasında çok daha uzun süre devam etti.
NETFLIX BELGESEL DİZİSİ
5. KISIM İMPARATORLUKLAR MEZARLIĞI
Hukuk fakültem, George Mason Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Pentagon'dan birkaç kilometre uzaklıkta.
Birçok Amerikalı gibi ben de şok oldum, korktum, öfkelendim.
İnsanların hâlâ hissettiği o duyguları ben de hissettim.
Bir şey yapmam gerektiğini düşündüm.
Bu savaşın parçası olmalıydım.
Üniversitedeki üçüncü yılımda
Washington Post'ta, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonraki
Nürnberg duruşmalarında askerî yargıçların etkileri hakkında
bir makale okumuştum.
Hem kanun üstünlüğünün
hem de sanıkların adil yargılanma garantisine ilişkin
teoride tüm dünyada kullanılan ilkelerin
ilerlemesini sağlamışlardı.
Güzel bir kariyer gibi geldi.
Hızlı bir konuşlandırmanın ardından Irak'tan döndüğümde
askerî kamu avukatı olarak iki yıl Almanya'da kaldım
ve askerî mahkemelerde askerleri temsil ettim.
Bir alanda köpeğimi gezdirirken
atama biriminden arayıp şöyle dediler:
"Jason, sana harika bir tayin yeri bulduk.
Guantanamo Körfezi nasıl?"
Bu, 2011'de oldu.
11 Eylül'den on yıl sonra.
Sonrasında işkence muhtıraları hakkında,
terörle savaşta ABD'nin aşırı agresif duruşuyla ilişkili
bazı sorunlar hakkında çok şey ortaya çıktı.
ABD insan haklarına ilişkin kaygılar vardı.
Daha sonra arayıp kendine 11 Eylül'ün fikir babası diyen
Halid Şeyh Muhammed'in avukatı olacağımı söylediler.
Halid Şeyh Muhammed'e karşı suçlamalar
11 Eylül saldırılarını planlamış, düzenlemiş, koordine etmiş olması
ve her şeyi planlayan kişinin o olmasıydı.
Halid Şeyh Muhammed
2003'te Rawalpindi'de Pakistan güçlerince yakalanmıştı.
Daha sonra CIA tarafından
ABD dışındaki "Kara Merkez" denen çeşitli yerlerde gözaltında tutulmuş
ve kimilerinin geliştirilmiş sorgulama yöntemi
dediği şeye maruz kalmıştı.
Kimileri buna işkence diyebilir.
YAYINLANMAMIŞ GUANTANAMO KÖRFEZİ SABIKA FOTOĞRAFI - EYLÜL 2006
Uzun süreli uyku yoksunluğuna maruz kalmıştı.
180 saat uyumadığı söyleniyor.
Açıklanan kayıtlara göre 183 su işkencesi seansı.
Kendini Guantanamo Körfezi'nde buldu.
Özünde onu savunacağınızı duyunca ne tepki verdiniz?
Özellikle şu durumda
Guantanamo Körfezi'ndeki tutukluların hakları için savaşmak
hiç kimse için siyasi olarak uygun bir konu değil.
Ama mesele müvekkil değil. Mesele herkesin hakkını savunmak.
Beyaz Saray, Kongre'den önerilen askerî kurullarda
terörist zanlıların sorgu ve kovuşturmalarının
sınırlarını açıklamasını istiyor.
Tutukluları niye Amerika'da yargılamadılar?
Güçlü ve sağlam bir ceza adalet sistemimiz var.
Bu makul bir soru.
Bazı teröristleri Amerika'da yargıladık da zaten.
ABD ADALET BAKANI, 2005-2007
Zekeriya Musavi önemli bir örnek olur.
Ülkenin ilk 11 Eylül davasında
federal mahkemede suçlu bulunan Zekeriya Musavi müebbet hapis yatıyor.
Kaygılarımızdan biri, Guantanamo'daki tutukluların hepsinin
kendini temsil edip suçunu kabul etmeyecek olması.
Mahkemeyi, Amerika'yı kınayıp
El-Kaide ve diğer terör gruplarının çabalarını övebilecekleri
bir platform olarak kullanabilirlerdi.
Çünkü bu bireyler için bir propaganda fırsatı olurdu.
Açıkçası güvenliğinden de endişe duyduk.
Duruşma sırasında terör gruplarının saldırmasından
endişe duyulurdu.
Guantanamo tutuklularının sorunu işkence görmüş olmalarıydı.
Bu da kafalarda soru işaretleri yarattı. İlki, bir jüri bunu duysa ne olacağıydı.
İkincisi de itirafların işkence sonucunda yapılması
ve bunun itiraf için anlamının ne olduğu.
Savunma da bunun öne sürülmesine
şiddetle karşı çıkabilirdi.
CCR, yani Anayasal Haklar Merkezi ve avukatlar
11 Eylül'den sonraki ilk haftalarda 2002 Şubat'ında ihzar davası açtık.
Hükûmetin tutukların niye tutulduklarını bilmeye hakları olmadığı
ve tutuklamalarına karşı çıkamayacakları
görüşüne karşı çıktık.
Nihayetinde bu dava Yüksek Mahkeme'ye kadar gitti.
ABD Yüksek Mahkemesi bugün terörle savaşın özündeki
bir davanın argümanlarını dinledi.
Guantanamo Körfezi, Küba'daki ABD Deniz Üssü'ndeki
600'den fazla terörist şüphelinin alıkoyulması.
Aslında hâkimler bu tutuklamaların yasallığını inceliyordu.
2006'da Mahkeme, uluslararası hukuku ihlal ettiği için
askerî kurulların yasa dışı olduğunu söyledi.
Terörle Savaş tutuklularının Cenevre Sözlemesi'nce korunduğunu söyledi.
2006'nın sonunda, Yüksek Mahkeme'nin
daha aylar önce yasa dışı dediği şeyleri yasallaştırmak için
Askerî Kurul Kanunu onaylandı.
Biri, habeas corpus'un ellerinden alınmasıydı.
Tüm Guantanamo tutuklularının
tutuklamalarının ve gördükleri muamelenin
yasallığına karşı çıkma hakkını ellerinden aldı.
Habeas corpus, sana yapılanın yasa dışı olduğunu söylemek için
mahkemeye gitme hakkıdır. Bu kadar.
Mahkemede kendini savunma fırsatından başka bir şey değil.
Yani bir avukat olarak, habeas corpus'u inkâr etmek
özünde kanunu inkâr etmektir.
Guantanamo'yu insanların söylediği şey hâline getirmektir.
Uzayın hukuki eş değeri.
Barack Obama 2009'da göreve geldiğinde
tüm askerî kurul davaları ile
Guantanamo'daki bu özel duruşmaları durdurmak
ve Guantanamo'yu bir yıl içinde kapatmak için
başkanlık emri verdi.
Obama idaresi ne yapacağına karar verirken
birçok Guantanamo meselesi yıllar süren bir belirsizlik yaşadı.
Afgan savaşı da biterken Kongre bu yıl
tutuklularının transferleri konusundaki kalan kısıtlamaları da kaldırsın
ve Guantanamo Körfezi'ndeki hapishaneyi kapatalım.
ULUSA SESLENİŞ KONUŞMASI
Çünkü terörle
yalnızca istihbarat ve askerî harekâtlarla değil,
anayasal ideallerimize sadık kalarak mücadele ederiz.
Bence Obama idaresi
bu konuda bir şey yapma motivasyonunu kaybetti.
Başka siyasi öncelikleri vardı.
Adil yargılanmak herkesin hakkıdır.
Benden de bu istendi, müvekkilimi elimden geldiğince savunmak.
Bu yöntemler herhangi bir Amerikalıya, Amerikan vatandaşına,
Amerika'da davası olan herhangi bir sanık üzerinde uygulansaydı
bu adaletsizliği kaldırmazdık.
Virginia'da büyüdüm, okula gittim,
Anayasa'yı ve Haklar Bildirgesi'ni öğrendim,
bunun sonucunda liderlerimizin herkes için adil bir yasayı
onaylayacağına inanmak istiyorum.
"2006 ASKERÎ KURUL KANUNU"
Bush İdaresi'nin onayladığı 2006 Askerî Kurul Kanunu'na
ve Başkan Obama'nın onayladığı 2009 Askerî Kurul Kanunu'na bakarsanız
daha ilk günden sistemin başarısız olacağını görebilirsiniz.
Savunma avukatı olarak işinizi yapmayı zorlaştıran
bir düzen vardı neredeyse.
Çok zorlaştırıyordu.
ABD hükûmetinin politikasının kimsenin adil yargılanması olmadığı
çok barizdi.
ABD hükûmetinin politikası, avukatların süreci meşru gösterecek kadar
iyi iş çıkarmalarını sağlamaktı.
Ama çok iyi iş çıkarmamalıydılar.
Askerî kurul süreci, bu adamların gördüğü muameleye dair
hiçbir bilginin
ortaya çıkmamasını sağlamak üzere tasarlanmış.
Amacı savaş suçlarını gizlemek.
Ben de hayır dedim.
Bunu yapmam ahlak dışı.
Muvazzaf subay olarak ABD Ordusu'ndan istifa ettim.
Birçok kişinin gözünden bakınca
Halid Şeyh Muhammed'den kötüsü olamaz.
Değil mi? Dünya Ticaret Merkezi'ne ve Pentagon'a yapılan o korkunç saldırı.
Bu adamı savunmak nasıl olur da mevkinizi bırakmaya değer?
Yani ordudan ayrılmaya.
Evet. Anlıyorum.
Anlıyorum.
Orduda muvazzaf subaylığı bıraktım.
Ama bir bakıma hiçbir şeyi bırakmıyordum.
Ben bunu bir şeyi savunmak olarak görüyorum açıkçası
ve yapmam gereken buydu.
Anton Myrer'ın bir kitabında çok güzel bir alıntı var.
"İyi bir asker olmakla iyi bir insan olmak arasında
seçim yapmanız gerekirse
iyi bir insan olun."
Halid Şeyh Muhammed gibi bir figürün davası
nasıl olur da hâlâ sonuçlanmaz?
Bence hiçbir sonuca varmadan neredeyse 20 yıldır gözaltında tuttuğumuz
insanların olmasını
bazıları askerî kurul sürecinin eleştirisi olarak görebilir.
Bana kalırsa bu, ülkemizin güvenliğine tehdit teşkil etmeye devam eden
bu tür faillerle uğraşmanın zorluklarını gösteriyor.
Bence bu sorunlarla boğuşan
tek kişinin Başkan Bush olmaması bunu yansıtıyor.
Başkan Obama ve Başkan Trump da bunlarla boğuştu,
Başkan Biden da boğuşacak.
Nasıl bir sonuca varacağız?
İşkence ettiğimiz için bunlar oluyor.
11 Eylül'ün üstünden 20 yıl geçti, biz hâlâ bize saldıranları
ne yapacağımızı bulmaya çalışıyoruz.
Yıllar önce seyahatteydim
ve kısa bir süre tutuklanan yabancı bir gazeteciyle tanıştım.
Guantanamo'yla ilgili hiç unutmadığım bir şey söyledi.
Guantanamo bir yer değil,
bir konsept.
Bence Amerikalılar olarak
kim olmak istediğimizin konsepti.
Çünkü Amerika da bir konsept.
Bu konsept için savaşmalıyız.
2021 itibarı ile 2002'den beri Guantanamo Körfezi'nde
yaklaşık 780 kişi alıkoyuldu.
Son üç idare, bunlardan 741'ini saldı.
Kalan 40 kişiden ikisi askerî kurulca suçlu bulundu.
HAZİRAN 2011
Üniformalı olağanüstü kadın ve erkeklerimiz,
sivil personelimiz ve birçok koalisyon ortağımız sayesinde
hedeflerimize ulaşıyoruz.
Bunun sonucunda gelecek aydan itibaren
yıl sonuna kadar Afganistan'dan birliklerimizin 10.000'ini çıkaracağız.
Gelecek yaza kadar da toplam 33.000 birlik eve gelecek.
OBAMA AFGANİSTAN'DAN HIZLA ÇEKİLECEK
Ben Afganistan'a,
komutan olmaya giderken başkanla konuşmalarımda verdiği talimatlar
savaş stratejimizi değiştirme sürecine başlamam
ve Afganlara bırakmamdı.
Ülkenin güvenliği için gerekliliklerin büyük kısmını
onlar karşılayacaktı.
Görevimiz savaştan desteğe dönüşecek.
2014'te bu dönüşüm süreci tamamlanmış olacak.
Afgan halkı da kendi güvenliğinden sorumlu olacak.
Harekât alanını kapatmamız gerekiyordu.
Komutayı aldığım gün şu soruyu sordum:
"Afganistan'da kaç tesisimiz var?"
2011 yazında Afganistan'daki muharebe mevzilerini,
muharebe ileri karakollarını, ileri harekât üsleri ile üsleri sayarsanız
irili ufaklı 800'ü aşkın tesis vardı.
Bazı muharebe mevzileri çok küçüktü, bazıları çok büyüktü,
ülkenin farklı yerlerinde
büyük pistlerde ve hava meydanlarında
savaş ve nakliye uçakları olan on binlerce koalisyon gücü vardı.
Bunları kapatmalıydık.
Bu çok büyük bir girişimdi.
Sonunda birkaç bin birlik getirmeme izin verdiler.
Bu birlikler üsleri silahsızlandırdı, yapıları yıktı
ve oraları eski hâllerine döndürdü.
Böylece bir Amerikan üssünde Taliban imajı
ve siyah Taliban bayrağı olmasını engelledik.
Bu, geçen yıl mart ayında Afganistan'ın Vardak şehrinde
ABD birliklerine yapılan ölümcül saldırının sonrası.
İçeriden bir saldırı daha.
Diğer adıyla "yeşil maviye karşı".
2012'nin başlarında sosyal medyada
Amerikalı birliklerin ölü Afganların, ölü Talibanlıların üzerine işediği
bir video çıktı.
Birincisi, biz böyle insanlar değiliz. Böyle şeyler yapmayız.
Ama karşımızda bir video vardı
ve askerler idrarlarını yaparken yakışıksız konuşmalar dönüyordu.
Bu, Afganistan'daki herkesi öfkelendirdi.
Afgan hükûmetini öfkelendirdi, Afgan askerî yetkililerini öfkelendirdi,
beni öfkelendirdi.
Bir hafta içinde, buna öfkelenen bir Afgan askeri
Fransız danışmanlarına saldırdı ve dördünü oracıkta öldürdü.
Bir beşincisi daha sonra öldü, birkaçını da yaraladı.
Başta İngilizler ve Amerikalılar
Afgan Ulusal Güvenlik Güçleri'ni eğitirken aynı üssü paylaşırlardı.
Kalkar, kahvaltı eder, egzersiz yapar, akşam yemeği yerlerdi.
Bu şekilde gerçek bağlar ve güçlü ilişkiler kurulmuştu.
Ama Taliban bu şekilde kolayca
koalisyon güçlerini öldürüp
eğitim girişimini durdurabileceğini fark etti.
2008, 2009'dan sonra
bir Afgan Ulusal Ordusu askerinin gecenin bir yarısı uyanıp
dört, beş İngiliz ya da Amerikalı askeri vurduğunu daha fazla duyar olduk.
Birinin verilen emre gücendiği ya da disiplin gördüğü için gücendiği
vakalar da oldu.
O kadar yaygınlaştı ve kötüleşti ki iki gücün tamamen ayrılması gerekti.
Kendilerini savunmaya hazırladığımız insanlar
danışmanlarımıza veya birliklerimize saldırıp onları öldürüyordu.
Bu, koalisyonun bağını ve birliğini
tamamen aşındırma potansiyeli olan bir şeydi.
Buna hiçbir zaman tamamen son vermedik.
Size şunu söyleyeyim, Afganlar savaşabilir ve savaşacak da.
Ülkeleri uğruna savaşıyor ve ölüyorlar.
Verdikleri zayiata bakarsanız
öyle dönemler oldu ki
o zayiat çok fazla olduğundan
zamanla yerlerinin doldurulamayacağından endişe duyduk.
Çok büyük zayiat verdiler
ve biz nispeten az zayiat veriyoruz,
ki bunların her biri ayrı bir trajedi.
Ama onlar çok zayiat veriyor.
Ve bu uzun yıllardır da böyleydi.
Afganları asla savaşçı olmamakla suçlayamazsınız bana kalırsa.
ABD birlikleri eve döndükçe
ve oradaki çaba bittiğinden kapladığımız alan azaldıkça
ABD komutanları yeniden hava saldırısına başladılar.
Bir çoğu da Taliban kalelerini geri püskürtmek için
insansız hava aracıyla yapıldı.
Bu taktikteki değişimin anlamı, sivil zayiat sayısında
büyük bir artış olmasıydı.
Bunun sonucu da
daha fazla insanı ABD ve Afgan birliklerine düşman etmesi
ve onları Taliban'ın kollarına göndermesi.
Ölümcül drone ve diğer hava saldırılarının kullanımı
2009'da iyice artış gösterdi
ve Obama başkanlığında…
MÜDÜR - AMERİKAN SİVİL ÖZGÜRLÜKLER BİRLİĞİ MİLLÎ GÜVENLİK PROJESİ
…daha fazla yayılıp yerleşti.
Bay Obama, drone'ları Başkan Bush'tan daha agresif kullandı.
Başkan bunun için özür dilemedi.
Düzinelerce becerikli El-Kaide komutanı, eğitmeni,
bomba ustası ve ajanı harp meydanından silindi.
Pakistanlı yetkiler, bu yıl
ABD drone'larının Pakistan'ın Afgan sınırındaki kabile bölgesindeki
militan olduğu söylenen 100'ü aşkın hedefi vurduğunu söyledi.
Yemen'de yaşayan ve millî güvenlik yetkililerinin
ABD iç güvenliğine en büyük tehdit olarak adlandırdıkları
Amerika doğumlu El-Kaide ajanı Anwar al-Awlaki öldürüldü.
İstihbarat al-Awlaki'yi aylarca Yemen'deki sığınağında izledi.
Cuma günü erken saatler CIA drone'u hedefini buldu.
Anwar al-Awlaki'yi Amerikan drone saldırısı öldürdü.
Anwar al-Awlaki, hava korsanları al-Hazmi ve al-Mihdhar
San Diego'da kalırken orada imamdı.
Sanıyorum ki bir iki kez onunla birlikte görülmüşlerdi.
Awlaki 11 Eylül'den sonra tanınır hâle geldi.
Çok radikal bir vaiz oldu.
Hükûmet, bir Amerikan vatandaşını öldürme yetkisini talep ediyordu
ve bunu yargı süreci olmadan,
öldürme kararının yasal olup olmadığını, olgularla desteklenip desteklenmediğini
ölüm haricinde bir yolun kullanılıp kullanılamayacağını
mahkemede test etmeden yapıyordu.
Hukuk dışı öldürme programımız olmasının…
DRONE PROTESTOSU
…terör şüphelilerini hukuki gözetim olmadan öldürmemizin
ne anlama geldiğiyle neredeyse hiçbir şekilde boğuşulmadı.
ASIL TERÖRİST ABD
Birçok kişi drone saldırılarının çok işe yaradığını söyleyecektir.
A, B, C hedefleri öldürdüler.
Ama benim argümanım hep şu olmuştur,
üç hedefi öldürürken 3.300 hedef daha yarattılar.
Çünkü drone saldırıları adil olamaz.
Drone saldırılarının sivil zayiatı binlere ulaşıyordu.
DRONE'LARCA ÖLDÜRÜLENLERE TERÖRİST DENİYOR
"Size meşru hedef nedir?" dediğimizde çok şaşırmıştım.
Nihayetinde önemsiz detayları çıkarınca lafın özünde iyi hedef,
belli bir yaşın üstündeki ve belli bir yaşın altındaki her erkekti.
Sonuçlarını umursamadan insan öldürünce çok daha fazla hedef yaratırsın.
Cephanemizdeki predator drone gibi silahlarla
birliklerimiz ulaşılması zor bölgelerde masumlara zarar vermeden
tam isabetli saldırılar düzenleyebilir.
Kısacası bu saldırılar hayat kurtardı.
Dahası, Amerika'nın eylemleri yasal.
11 Eylül'de saldırıya uğradık.
Bir hafta için Kongre ezici çoğunlukla güç kullanımını onayladı.
…nişan merasiminiz.
Bir nişan merasimi vardı.
Nişan merasiminin tarihi neydi?
Resmî belge bu mu?
Köyüme gittiğimde
eskisi gibi gelmiyor, başka bir köy gibi geliyor.
Köyde bir sürü arkadaşım vardı.
Çok kişinin bombalama yüzünden uzuvları kesildi.
DATTA KEL KABİLE REİSİ - MALİK'İN OĞLU
Vücutları kanla kaplıydı,
ne elleri ne ayakları vardı
ve yangın yüzünden derileri sarkıktı.
Derileri bir giysi parçası gibi kollarından sarkıp sallanırdı.
100 yıl da yaşasam bu acıyı unutmam.
İnşallah intikamımızı alacağız.
İçleri nasıl öfke dolu, görüyorsunuz.
Teröristleri siz yaratıyorsunuz.
Tüm bu masumları terörist olmaya zorladınız
çünkü politikanız, çocuklarımızı öldürmekti.
"Tek kaderimiz ölümse biz de savaşarak ölürüz" diyorlar.
Taliban'a katılıyorlar.
Sizce Amerikan askerleri durumu dengelemek için
Afganistan'da kalmalı mı?
Tamamen karşı çıkmam ama bir yandan da
önümüzdeki 200 yıl orada mı kalacaklar?
"Ne oluyor?" diyeceğiz eninde sonunda. Çok uzun sürecek.
Başta müdahil olarak çok büyük bir hata yaptık.
Çok akıllı insanlar vardı ama ne yaptıklarını bilmiyorlardı.
Çok karmaşık bir hâl aldı.
BUSH: TRUMP VATANI KORUYAMAZ
Afganistan tam bir karmaşa hâlinde.
Rusya neden orada değil?
Hindistan neden orada değil?
Pakistan neden orada değil?
10.000 kilometre uzaktayken biz neden oradayız?
AFGANİSTAN'DA ÇIKALIM. ABD'Yİ YENİDEN İNŞA EDELİM.
Trump hem alenen hem de özel olarak oradan çıkmak istediğini açıkça belirtti.
Amerikan halkı zafersiz savaştan bitap düştü.
Bunun en belirgin olduğu savaş da Afganistan'daki.
21 AĞUSTOS 2017
Birçok Amerikalı diplomatla konuştum
ve Trump'ın umurunda bile olmadığını bana açıkça ifade ettiler.
O savaşı kazanmak isteseydim
Afganistan' yeryüzünden silinirdi, yok olurdu.
İMRAN HAN PAKİSTAN BAŞBAKANI
On gün içinde biterdi.
Oradan çıkmak istemekle kalmadı,
KADROLU YAZAR
"Yemişim Afganları.
Sikeyim Afganları." dedi.
"Savaşmayı hiç bırakmayacaklar. Onlar için umut yok. Biz gidiyoruz."
Taliban bunu dinliyordu ve duydu.
Tam da bunu istiyorlardı.
Bay Trump, Taliban güçlü dedi,
biz de güçlü insanlarız.
Güçlüler, güçlülerle el sıkışıp…
ESKİ TALİBAN LİDERİ
…büyük yerlere gitmeli.
Trump'a âşık oldular.
"Beyaz Saray'daki adamımız" dediler.
TALİBAN, TRUMP'IN BİRLİKLERİN ERKEN ÇEKİLECEĞİ TWEET'İNİ KUTLADI
ŞUBAT 2020
ABD VE TALİBAN ARASINDAKİ İLK BARIŞ KONUŞMALARI
Yok, boş ver. Sorun değil.
Evet. Hadi.
İyiyim. Siz nasılsınız?
ABD DIŞİŞLERİ BAKANI, 2018-2021
Benim için soru şuydu: Nasıl olur da Amerika Birleşik Devletleri gibi
dünyadaki büyük bir demokrasi,
5.000 askerini öldüren bir terör grubuyla…
AHMED ZİYA MESUD ESKİ AFGANİSTAN CUMHURBAŞKANI
…Afganistan'ın siyasi sorunlarını konuşur?
Bu beni çok şaşırtmıştı.
18 aylık konuşmalar ve neredeyse 20 yıllık savaşın ardından
ABD ve Afgan Taliban, barış yolunu açacak ve yabancı birliklerin ülkeden çıkaracak
uzun süredir beklenen bir anlaşma imzaladı.
Trump, Taliban'la bir anlaşma yaptı,
1 Mayıs 2021'e kadar tüm Amerikan birliklerini çekecekti.
Afgan hükûmeti
neredeyse 5.000 Talibanlı mahkûmu serbest bıraktı
ve daha fazlasını serbest bırakmayı kabul etti.
Anlaşma esasında Amerikalılar ve Taliban arasındaydı,
Afgan hükûmeti yoktu.
Taliban, Amerikan birliklerine saldırmamayı kabul etti
ama Afgan hükûmetine saldırmamayı kabul etmedi.
Ne yaptılar peki?
Suikast kampanyasına giriştiler.
Şiddet ve katliam Afganistan'ın bazı bölgelerini sardı
ve Amerika'nın en uzun savaşına son vermeye yönelik
barış müzakerelerini geçersiz kılıp gelecek müzakereleri raydan çıkarabilir.
Agresif bir şekilde ve kusursuzca
Afgan sivil toplumunun kalbini hedef aldılar.
İnsanların 2001 kuşağı diyeceği kişileri.
Kadınları,
eğitimcileri, öğretmenleri, profesörleri.
Tanrım, o kadar çok gazete muhabirini, gazeteciyi öldürdüler ki.
Afgan demokrasisinin kalbi yani.
Tek tek o insanların peşine düştüler.
Bu çok korkutucuydu.
AFGANİSTAN'A BARIŞ GETİRME ANLAŞMASI
Taliban'la bir anlaşma yaptık.
Hükûmet de dâhil diğer Afganlarla oturulup
siyasi uzlaşma için bir yol haritası çizilecek
ve kapsamlı, kalıcı bir ateşkesi kabul edilecekti.
AFGANLARARASI MÜZAKERELER 12 EYLÜL 2020
Şu an Afganların
masada karşılıklı oturduğunu görüyoruz.
Müzakere masasını düşünün.
Bir yandan son birkaç yıldır, hatta neredeyse on yıldır
Guantanamo'da cezaevinde olan
sabit fikirli Taliban liderleri var.
Daha dün bizi öldüren insanlar
bugün bize dostane davranıyor, bizimle konuşuyor.
Kaynakları ve teknolojileri konusunda küstah davrandılar.
Kendilerine çok güveniyorlardı, çok küstahtılar.
Afgan delegelere şöyle dediler:
"Sizinle barış anlaşması yapmamız
gidip Kabil'i almaktan daha uzun sürer."
Çok kibirliydiler.
Askerî olarak Amerikalılar, Afganistan'da
çeşitli stratejiler ve askerî ekipmanlar kullandı.
Ama her adımda başarısız oldular.
Umdukları başarıya ulaşamadılar.
Bir taraf böyleydi.
BAŞKAN - MİLLÎ UZLAŞI YÜKSEK KONSEYİ
Öte yandan, masanın karşı tarafında Afgan hükûmetinin temsilcisi var.
Fevziye Kufi gerçekten müthiş bir kadın.
FEVZİYE KUFİ
Son 20 yılda Afganistan'da gerçekleşen
tüm değişikliklerin canlı bir örneği.
Parlamento'dayken de o zamandan beri de
o ülkede kadın hakları yönündeki
büyük atılımın büyük liderlerinden biri.
Fevziye Kufi'yle ilgili şaşırtıcı gerçek şu ki
barış müzakereleri başlamadan hemen önce
biri onu öldürmeye çalıştı.
Pazar günü gelecektik.
Bu, cuma günü oldu.
Bir araba yolumuzu tıkadı.
Bir anda arabadan biri ateş etmeye başladı.
Birkaç saniye sonra vurulduğumu anladım.
Sonra kanama başladı
ve elimi oynatamadım.
Mermi buraya gelmiş…
Buraya.
Sonra ta buraya gelmiş, burayı parçalayıp burada kalmış.
Buradan çıkardılar.
Kızım "Gözlerini kapatma" diyerek beni uyanık tuttu.
BARIŞ MÜZAKERELERİNDEN 2 GÜN ÖNCE
Çok kan kaybettiğimden bilincim kapanabilirdi.
Beni uyanık tuttu.
Bu kesinlikle barış müzakereleriyle ilişkiliydi
çünkü orada olacağımı biliyorlardı.
Muhtemelen benim etkimden korktular.
Bu, Afganistan'daki şiddet ve savaşın boyutunu gösteriyor.
Ve bu katliamı durdurmak için olan
barış sürecinin önemini gösteriyor.
Birçok Afgan kadın gibi ben de
düzgün türban takmadıkları ya da burka giymedikleri için,
yanlarında erkek olmadan doktora gittikleri için
Taliban'ın kadınları sokakta kırbaçladığına tanık oldum.
Afganistan kadınlar için en kötü ülkelerden biri.
Barış uğruna daha ne kadar taviz vermeliyiz?
NİSAN 2021
BIDEN 11 EYLÜL'E KADAR BİRLİKLERİ ÇEKECEK
Başkan Biden gideceğimize karar verdi.
Aceleyle çıkmayacağız.
Sorumlu, temkinli ve güvenli bir şekilde çıkacağız.
14 NİSAN 2021
Bunu da şu an Afganistan'da bizden çok gücü bulunan
müttefik ve partnerlerimizle koordinasyon hâlinde yapacağız.
1 Mayıs'a kadar çıkamayacağız ama 11 Eylül'den önce çıkmış olacağız,
yani 20. yıl dönümünde.
Şart olmadan.
Taliban'ın şart sıralamasına gerek yok.
Gideceğiz.
Aralık 2020'de Kabil'e gittim.
Cumhurbaşkanı Gani'yle görüştüm.
Terk edilmiş hissetmişler.
Şöyle düşünmüşler, "Amerikalıları seviyoruz.
Burada seçim yapılıyor.
Asya'nın ortasında işleyen bir demokrasi var.
Sizin inandığınıza inanıyoruz."
Oradayken benim hissettiğim şey korkuydu.
Şöyle düşündüm: "Tanrım, Amerikalılar gidiyor.
Taliban burada, aramızda ve peşimizdeler.
Televizyona çıkmadığı sürece
dünyanın umurunda olmayacak."
Amerika Birleşik Devletleri Afganistan'a gitme amacına ulaştı.
11 Eylül'de bize saldıran teröristleri yakalamak,
Usame bin Ladin'e cezasını vermek
ve Afganistan'ın Amerika'ya saldırıların devam edebileceği bir üs olmasını
engellemek için terörist tehdidini azaltmak.
Bu hedeflere ulaştık. Bu yüzden gitmiştik.
Afganistan'a ulus kurmak için gitmedik.
8 TEMMUZ 2021
Geleceklerine ve ülkelerini nasıl yöneteceklerine
karar vermek yalnızca Afgan halkının hakkı ve sorumluluğu
AFGANİSTAN'IN İÇİ
Taliban kasaba ve semtleri hızla ele geçiriyor.
Taliban cuma günü,
Afganistan'ın yüzde 85'inin kontrolünü ele geçirdiğini
ve savaşçıların stratejik bölgelerdeki kontrolü artırdığını söyledi.
Kalmamızı isteyenlere şunu sorayım.
Kaç tane daha…
Amerika'nın kızlarından ve oğullarından kaç bin tanesini daha
riske atmaya razısınız?
Daha ne kadar kalsınlar istersiniz?
ABD savunma yetkilileri,
kalan son Amerikan ve NATO birliklerinin
Afganistan'daki Bagram askerî hava üssünden ayrılıp
orayı Afgan güçlerine bıraktığını söyledi.
ABD BAGRAM HAVA ÜSSÜ'NDEN AYRILDI
Şunu sormak istiyorum, hümanistler nerede?
Hümanistler Afganistan'dan çekilme konusunda
neden öfkeli değiller?
ESKİ ULUSAL GÜVENLİK DANIŞMANI
Daha şimdiden çok büyük ızdırap yaratan bir çekilme.
ABD, Taliban'la anlaşma imzaladıktan sonra…
SINIR TANIMAYAN DOKTORLAR'IN KABİL'DEKİ KLİNİĞİNE SİLAHLI SALDIRI
…bir doğumevine saldırıldı.
Taliban, bebekleri ve gebeleri öldürdü.
Pazarlarda bir sürü Afgan'ın öldüğü saldırılar gördük.
Kabil'deki Amerikan Üniversitesi'ne saldırıldı.
Ülkelerini güçlendirmek ve gelecek Afgan nesilleri için
daha iyi bir gelecek kurmak isteyen kadınlar da dâhil bir sürü genci vurdular.
Şunu sormak istiyorum, öfke nerede?
Hümanistler nerede
ve Afganistan'dan çıkarken
gaddar ve ölüm saçan bir amacı olan bu terör örgütünü
güçlendirmemiz konusunda neden endişeli değiller?
Amerikalılar Afganistan'dan çıktığı ve güçlerinin buradan gittiği an
uluslararası terör geri gelecek.
19 yıldır Afganistan'a yapılan
onca yatırım da yok olacak.
AFGAN ORDUSU EĞİTİM ÜSSÜ
Olan tek şey şu.
Taliban savaşı kazandığına,
Amerika'nın kaçtığına
ve kendi Emirliklerini kurabilmeleri için…
GENEL KURMAY BAŞKANI AFGAN ULUSAL ORDUSU
…ülkenin anahtarlarının kendilerine verilmesi gerektiğine inanıyor.
Amerikalılar güçlerini çekseler bile
görevimizi yerine getirmeye hazırız.
Kanımız aktıkça ülkemizi savunacağız.
ÇAVUŞ SUHAILA JAFARI AFGAN ULUSAL ORDUSU
Ülkemizi Taliban'a teslim etmeyeceğiz.
Bu bizim savaşımız. Burası benim ülkem. Bu benim halkım. Bu benim ordum.
Bu yüzü unutmayın.
Burası eski Afganistan değil.
Bu yeni nesil.
Bunlar yeni insanlar, yeni genç nesil
ve yeni ordu.
Başta orduya atılma sebebim acizlikti.
Ama şu an durum daha iyi.
Vatanımızı savunmak için orduya katıldık çünkü çok fazla ızdırap var.
Ülkemizi savunmalıyız.
Taliban'ın mantığı ve gerekçesi, Afganistan hükûmetinin…
ESKİ TALİBAN LİDERİ
…Afganistan işgalinin sonucu olmadı.
Amerikalılar gidince
onların işgalinin sonucu da yok edilmeli
ve tüm Afgan halkı için kabul edilebilir
yeni bir hükûmet kurulmalı.
Asalak Taliban'a mesajım şu.
Çocuklarımdan birini vatanı savunma uğruna
orduda kaybettim
ve Afgan Ulusal Ordusu'nu desteklemeyi asla bırakmayacağım.
ÇATIŞMADA ÖLEN AFGAN ASKERİN ANNESİ
Diğer çocuklarımı da büyütüp Afgan Ulusal Ordusu'na göndereceğim ki
vatanın baskıcı ve asalak düşmanlarıyla savaşıp
çenelerini kırsınlar.
Sizi temin ederim ki Amerikalılar ve NATO'yla
iyi bir ilişki istiyoruz.
Taliban ve Amerikalılar arasında imzalanan anlaşmada
Taliban'ın vazgeçtiği büyük bir şeyin
El-Kaide ve diğer gruplarla ilişkisi olduğunu göreceksiniz.
Vazgeçebileceği en büyük şey buydu.
Taliban müzakereler başarılı olsun diye bu ilişkilerden vazgeçti
ve El-Kaide ve diğer gruplarla artık bir ilişkisi olmadığını söyledi.
Amerikalar 20 yılın ardından
güçlerini çekme kararı aldı
ama bizi profesyonel olarak eğittiler, hiçbir sorun çıkmayacak.
ASTSUBAY ÇAVUŞ NOOR AZIZ
Vatanımızı kendimiz savunmaya hazırız.
15 Ağustos 2021'de Taliban,
Afganistan'ın başkenti Kabil'i ele geçirdi.
20 yıllık savaşın ardından ülkenin kontrolünü yeniden kazandılar.
11 Eylül dünyayı değiştirdi.
Ülkemiz yas tutuyor.
Bazılarımız "Bir geri çekilelim" demeli.
Bir dakikalığına duralım
ve bugünkü eylemlerimizin olası sonuçlarını bir düşünelim ki
bu, kontrolden çıkmasın.
Askerî Güç Kullanma Onayı
41'i aşkın kez kullanıldı.
19 ülkede kullanıldı,
hem de 11 Eylül'le ilişkisi olmadan.
Amerika içi casusluk için de kullanıldı.
Somali'de, Yemen'de kullanıldı. Aklınıza neresi gelirse.
Dünyanın dört bir yanında güç kullanma, bombalama
ve askerî harekât gerçekleştirme dayanağı olarak kullanıldı.
Bu anayasaya aykırı.
Ebedî savaşa zemin hazırladı.
Yönetimin terör gruplarına karşı ülkede güç kullanmak için
hâlâ Askerî Güç Kullanma Onayı'na
itimat ettiği ya da onayı alıntıladığı
hiç aklıma gelmezdi.
Biz El-Kaide'nin peşine düşecektik.
Bunu yapınca işimiz bitecekti.
Afganistan'ı sığınak olmaktan çıkardığımıza emin olduğumuzda
Askerî Güç Kullanma Onayı'nı kullanmayı bırakacaktık.
El-Kaide ve 11 Eylül'den sorumlu olanların peşine düşmek içindi.
Ama hâlâ geçerli.
Bir noktada bitmesi gerek.
ABD Afganistan'daki savaşa 2,3 trilyon dolardan fazla harcadı.
2.400'ü aşkın Amerikan askeri öldü ve 50.000'den fazlası yaralandı.
Çoğu sivil en az 150.000 Afgan öldürüldü.
11 Eylül birçok yönden 20. yüzyıl ile 21. yüzyıl arasında
elimizdeki en net sınır.
Birçok yönden modern tarihimizin başlangıcı.
11 Eylül'ün yaptığı en büyük şey Amerika'yı korkutmak.
Bugün şarbon, yarın başka bir tehdit.
Bu ne? Nerede duracak?
Bunu hayatımızı geçirdiğimiz
binaların ve kamusal alanların mimarilerinde görüyoruz.
Kurumlara olan güvenimizi etkiledi,
11 Eylül öncesinde ABD hükûmetinin başarısızlıkları.
Meslektaşlarım,
bugünkü her beyanım sağlam kaynaklarca destekleniyor.
ABD istihbaratının ve basının Irak Savaşı öncesindeki başarısızlıkları
Amerikalıların hükûmeti ile basınına bakışını
ve kime güvendiğini değiştirdi.
Neden bahsettiğimizi biliyor musun?
Dört yıl önce rapor okumuşsun, olanları biliyorum sanıyorsun.
11 Eylül bazı yönlerden asıl modern komplo teorisiydi.
Yerel ve eyalet kolluk kuvvetlerini askerîleştirmek için
İçişleri Bakanlığı'nın hibe olarak verdiği milyarlarca dolar
birçok yönden o savaşı ülkemize getirdi.
Bu, Amerikan tarihinde Amerikan tarihinin kalanını değiştiren
iki ya da üç tarihten biri.
Maalesef bence Usame bin Ladin hayatta olsaydı
mutlu biri olurdu, en azından hoşnut olurdu.
1988'de başlattığı girişim
30 yılı aşkın süre hayatta kaldı.
İnsanlık tarihinde teknolojik açıdan en gelişmiş orduya,
Amerika'ya meydan okudu.
11 Eylül'de tek bir El-Kaide vardı.
Bugün Dışişleri Bakanlığı'nın listesinde El-Kaide'nin ideolojisini paylaşan
dört kat daha fazla yabancı terör örgütü var.
Bunlar bin Ladin'i hâlâ kahramanları, akıl hocaları olarak görüyor
ve ona özeniyorlar.
"Terörle Mücadele" ifadesi
bence çok etkileyici bir savaşa çağrıydı
ama çok da yanıltıcıydı.
Terörizmle mücadele olmalıydı
çünkü o zaman gruba,
11 Eylül saldırılarına sebep olan ve bizi tehdit etmeye devam eden
bireylere odaklanılırdı.
Terörle mücadele olunca bizi korkutan her şey oldu.
20 yıllık savaşa yapılan
trilyonlarca dolarlık yatırımı gerekçelendirmeye
ya da her bir parçayı açıklamaya çalışmayacağım.
Ama bugün Afganistan'daki öğrencilerin yüzde 40'ından fazlası kadın.
Doğumda ölen Afgan çocukların sayısı önemli ölçüde düştü.
Sağlık yardımına erişim ülkedeki Afganlara yayıldı.
Afganların sadece ilkokula değil,
ortaokula, üniversiteye giderek
güvenilir eğitim alma fırsatı
tüm ülkeye yayıldı.
Bazılar buna değmezdi diyecek.
Ama okula giden genç Afgan kadınları görünce,
yönetici olan Afgan kadınları görünce,
Afgan ekonomisinin gelişmekte olan ya da gelişmiş dünyadaki
diğer unsurlarla rekabete giren yönlerini görünce…
Bana kalırsa ilerleme kaydedildi.
ASLA UNUTMA
Tarih öğrenmek önemli.
11 Eylül'e neyin sebep olduğunu, 11 Eylül'ün kendisini ve sonrasını
bilmek çok önemli.
İyisiyle kötüsüyle her şeyi bilmek önemli.
11 EYLÜL ANITI VE MÜZESİ
DEANNA LYN GALANTE VE DOĞMAMIŞ ÇOCUĞU
11 EYLÜL FELAKETZEDESİ
11 Eylül'den sonra "Nasılsın?" deseniz
"İyiyim. Hayattayım. İyiyim" derdim.
İyi olmadığımın farkında değildim.
İşlevsel bir zombiydim.
Bunu 2006 yılında fark ettim.
ÖZGÜRLÜK KULESİ
11 EYLÜL ANITI VE MÜZESİ
Anıt müzesi o zaman açıldı.
Hikâyeyi anlatmam gerektiğini işte o zaman anladım.
Kaybettiğimiz insanları, olayları anlatmalıydım.
Bunu paylaşmalıydım.
AMİR, NY İTFAİYE TEŞKİLATI, EMEKLİ
Umarım 11 Eylül'de
ülkemizin birbirine yardım etmek için el ele vermeye çalıştığını
hiç unutmayız.
Bunlar, misilleme yapmaya
ya da sorumlulara karşı harekete geçmeye karar vermeden önceydi.
11 Eylül'den öğrenebileceğimiz bir sürü ders var
ama nefretin iyi bir yanıt olduğunu
asla düşünmemeliyiz.
Bu… Sevgi güzel bir yanıttır.
Bu kadar.
Her 11 Eylül yıl dönümünde o günü yeniden yaşıyorum sanki.
İnsan unutamıyor. Asla unutamıyor. Hiç unutmayacağım.
Öyle bir şey ki hafızana kazınıyor.
Asla unutmuyorsun.
LEIGH'NİN ANNESİ
Bana neşe veren şey, Leigh ve Faye ile tanışmış olmam.
Onlarla tanıştıktan, hayatta olduklarını öğrendikten sonra
hayatım değişti.
Sonrasında temasta kaldık ve ailem oldular,
ki bu çok güzel.
Faye hâlâ Şikagolu annemdir.
Çoktan… Çok güzel bir insan kendisi.
11 EYLÜL ANMA GÜNÜ
Andrew Anthony Abate.
Vincent Paul Abate.
Laurence Christopher Abel.
Alona Abraham.
William F. Abrahamson.
Richard Anthony Aceto.
Heinrich Bernhard Ackermann.
Paul Acquaviva.
Christian Adams.
En iyi Amerika,
herkes için eşitliğe inanan Amerika.
İslam'da
Tanrı'nın 99 isminden biri Es-Selam'dır.
Anlamı "huzur", yani "barış.
"Barış" Tanrı'nın isimlerinden biri.
Bir insanın hayatta
gerçek, kalıcı barış sağlamaktan büyük ne gibi bir isteği olabilir ki?
Alt yazı çevirmeni: Yasemin Memiş