Nie było ważniejszej misji,
istotniejszego polowania,
niż znalezienie Osamy bin Ladena.
Chcę sprawiedliwości.
Na zachodzie były takie plakaty:
„Poszukiwany żywy lub martwy”.
Na to polowanie Stany wydawały miliony
albo i dziesiątki milionów rok po roku.
Zatrudniano do tego tysiące analityków wywiadu
i oficerów wywiadu.
Był celem numer jeden, poszukiwanym najbardziej na świecie…
i rok po roku USA nie mogły trafić na jego trop.
11 września był najbardziej katastrofalnym wydarzeniem
w historii naszego kraju od czasu wojny secesyjnej.
Zginęły tysiące Amerykanów.
Znane budynki, jak World Trade Center,
rozpadły się w pył.
Osama bin Laden był uosobieniem wroga.
To on był sprawcą.
To on zorganizował ten atak.
Dlatego jego schwytanie było bardzo ważne.
By nie zorganizował ponownie czegoś podobnego.
Dobrze wiem, że bin Laden i jego kolesie chcą ponownie skrzywdzić Amerykę.
Chcą skrzywdzić naszych sojuszników.
Skąd wiem? Codziennie dostaję raporty,
które o tym świadczą.
Mają krew na rękach.
Przez 11 września i inne działania przeciw Ameryce
w Kenii, Tanzanii i Jemenie.
Musimy ich zidentyfikować, znaleźć
i schwytać.
WRZESIEŃ 2010 ROKU
CIA zgłosiła się do Białego Domu w okolicach Święta Pracy w 2010 roku.
I poinformowała prezydenta, że wiele poszlak wskazuje…
PAKISTAN
na miejsce w Pakistanie,
w którym może ukrywać się bin Laden.
Wywiad amerykański zdołał namierzyć osobę,
którą podejrzewali o bycie kurierem Al-Kaidy
i bin Ladena w okresie po 11 września.
Wywiad zaczął go śledzić po całym Pakistanie.
DO AGENCJI CHAJBER
Prowadzenie operacji w Pakistanie było bardzo trudne i niebezpiecznie.
Ale właśnie tam można było schwytać przywódców Al-Kaidy.
Chalid Szajch Muhammad i inni liderzy
zostali schwytani właśnie w Pakistanie.
Namierzyli białego SUV-a, którym kurier jeździł
do takiego kompleksu w Abbottabadzie.
To była społeczność związana z pakistańską akademią wojskową.
Takie pakistańskie West Point.
Na początku to były tylko luźne poszlaki.
Zauważono osobę,
która regularnie chodziła po dziedzińcu,
jakby chciała się rozruszać
po przebywaniu w ciasnej przestrzeni.
Osoba ta miała posturę
zbliżoną do Osamy bin Ladena.
Amerykański wywiad szacował,
że szansa na to, że jest tam bin Laden, wynosi pół na pół.
Gdy CIA przedstawiła dane wywiadowcze,
prezydent Obama powiedział:
„Jeśli mamy to zrobić,
chcę znać różne opcje”.
Jednym z pomysłów było użycie żołnierzy amerykańskich.
Wprowadzenie oddziału
komandosów Navy Seals do kompleksu w Abbottabadzie.
Lotnicze środki transportu, w tym przypadku helikoptery,
miały dostarczyć oddział do kompleksu, wylądować,
oddział miał przeszukać kompleks,
zidentyfikować mieszkańców
i znaleźć i pojmać bin Ladena, jeśli tam jest.
Jeśli napotkaliby opór,
mieli podjąć niezbędne działania obronne,
by zachować bezpieczeństwo, a następnie opuścić kompleks.
Taki był ogólny plan.
Amerykańskie siły zbrojne znały tego typu operacje.
Ale ponieważ miało się to odbyć w Pakistanie,
suwerennym kraju, w którym nie powinno być sił USA,
sprawa robiła się dużo bardziej złożona.
Z Pakistanem zawsze wiązała się też frustracja.
Nie było wątpliwości, że w Pakistanie były azyle.
Pakistan grał na dwa fronty. A USA długo tego nie rozumiały.
Schwytali w swoich miastach wielu członków Al-Kaidy.
Ale jednocześnie wspierali talibów
i innych rebeliantów.
Rząd Stanów Zjednoczonych obawiał się,
że członkowie wywiadu pakistańskiego
wspierali lub chronili bin Ladena
w okresie po 11 września.
Pakistan ma też broń nuklearną.
Ta operacja mogła zakończyć się porażką
na wiele sposobów
i z poważnymi konsekwencjami geopolitycznymi.
W dniu operacji
powiązane z nią osoby decyzyjne,
które były w Waszyngtonie,
zebrały się w pokoju dowodzenia Białego Domu.
1 MAJA 2011 ROKU 16.05 CZASU WSCHODNIOAMERYKAŃSKIEGO
Na początku wszystko działało jak w zegarku.
JALALABAD
Helikopter nie został wykryty.
Dotarli do kompleksu punktualnie.
Ale gdy tylko podeszli do lądowania,
zaczęły się kłopoty.
Helikopter osiadł niżej, niż pilot się spodziewał
i w sumie rozbił się na dachu budynku.
Było jasne, że nie da rady stamtąd odlecieć.
Pojawia się pytanie: „Co zrobić z helikopterem
i jak wydostać tych, którzy nim przybyli?”.
W Waszyngtonie wszyscy zamarli.
Zdawali sobie sprawę, że mogą zaraz oglądać masakrę
albo pojmanie żołnierzy Navy Seals na terytorium sojuszniczego kraju.
Krąży im po głowach rój pytań,
ale jednocześnie wiceadmirał McRaven zgłasza,
że operacja nadal trwa.
Nie przeszkodziło to w realizacji głównej misji.
Przez cały czas, gdy oddział szturmowy
przeszukuje kolejne pokoje,
w powietrzu wisi pytanie, czy bin Laden w ogóle tam jest.
A potem w Waszyngtonie i Afganistanie wybrzmiewa przekaz radiowy:
„Za Boga i ojczyznę, Geronimo”.
To było hasło potwierdzające znalezienie bin Ladena.
Navy Seals w Abbottabadzie meldują:
„Osama bin Laden nie żyje”.
Informacja trafia do Waszyngtonu i nagle rozumieją,
że prawdopodobnie dopadli bin Ladena.
2 MAJA 2011 ROKU MATERIAŁ NA WYŁĄCZNOŚĆ ABC NEWS
Komandosi Navy Seals byli w Abbottabadzie przez około 40 minut.
W pobliżu czekała już grupa
rezerwowych helikopterów.
Zniszczyli więc rozbity helikopter.
I odlecieli stamtąd
z potężnym pakietem danych wywiadowczych
i człowiekiem, którego uważali za Osamę bin Ladena,
w worku na podłodze śmigłowca.
Ale jak upewnić się, że to faktycznie jest bin Laden?
Były w CIA osoby, które znały bin Ladena,
które ścigały go od dłuższego czasu.
Stwierdziły, że ciało należy do niego.
Jeden z komandosów położył się przy ciele bin Ladena,
by ustalić jego wzrost.
Twarz miał zbyt zmasakrowaną,
by dało się ją rozpoznać.
Ale zidentyfikowali go na podstawie uszu.
1 MAJA 2011 23.35 CZASU WSCHODNIOAMERYKAŃSKIEGO
Dobry wieczór.
Chciałbym zawiadomić Amerykanów i świat,
że Stany przeprowadziły operację, w której zginął Osama bin Laden,
przywódca Al-Kaidy.
Ponad krajem wolnych
Ojczyzną dzielnych ludzi
Gdy wyszedłem na West Executive Avenue
i spojrzałem w prawo, na Pennsylvania Avenue…
USA! USA! USA!
stały tam setki, a może i tysiące ludzi.
Wiwatowali, biegali, przytulali się.
Składali sobie gratulacje.
Wszyscy chyba usłyszeli tę wiadomość w ciągu ostatniej godziny.
I spontanicznie wyszli na ulice Waszyngtonu,
by wyrazić swoje emocje.
Byłem pod wrażeniem.
Boże, błogosław Amerykę
…wolność i sprawiedliwość dla wszystkich.
To wyraźnie pokazało,
co ta chwila oznaczała dla wielu Amerykanów.
To jego zasługa.
- Dobra robota. - Dziękuję.
Dziękuję. Jestem z was dumny.
- Świetna robota. - Tak.
To był niezwykły wieczór.
Ale potem
uścisnąłem dłoń pułkownika
i wróciliśmy do swoich spraw.
Nie było przybijania piątek i imprez.
To było ważne zwycięstwo,
ale tej nocy mieliśmy jeszcze 12 operacji w Afganistanie.
I niektóre z nich
były trudniejsze i niebezpieczniejsze od tej.
Śmierć bin Ladena pod wieloma względami oznaczała koniec Al-Kaidy,
ale nie koniec zagrożenia, które Al-Kaida wywołała na świecie.
Wojna w Afganistanie
i destabilizacja Iraku
trwały dłużej po śmierci bin Ladena
niż przed nią.
NETFLIX — SERIAL DOKUMENTALNY
CZĘŚĆ V ŻEGNAJ, AFGANISTANIE
Moja uczelnia prawnicza
leży tylko kilka kilometrów od Pentagonu.
Jak większość rodaków, byłem zszokowany, przerażony, wściekły.
Czułem emocje, które wiele osób czuje po dziś dzień.
Czułem, że powinienem coś zrobić.
Dołączyć do tej walki.
Czytałem w Washington Post,
chyba na trzecim roku studiów,
o wpływie, jaki mieli prokuratorzy wojskowi
na przebieg procesów norymberskich.
Wpłynęli na wzrost praworządności i wprowadzili zasady,
które teraz funkcjonują na całym świecie. Przynajmniej w teorii.
Dotyczą one zapewniania sprawiedliwego procesu oskarżonym.
Uznałem, że to coś dla mnie.
Po powrocie z misji w Iraku,
przez dwa lata byłem w Niemczech wojskowym obrońcą.
Reprezentowałem żołnierzy przed sądami wojskowymi.
Pamiętam, że byłem na boisku, wyprowadzałem psa,
gdy zadzwonił do mnie urząd pracy. Usłyszałem:
„Jason, mamy dla ciebie świetną ofertę. Co powiesz na Guantanamo?”.
To był 2011 rok.
Od 11 września minęła już dekada.
W tym okresie wypłynęło wiele informacji o torturach
i zbyt agresywnym podejściu USA do wojny z terrorem.
Padały pytania o wolności obywatelskie.
Później dowiedziałem się, że będę obrońcą pomocniczym
w sprawie Chalida Szajcha Muhammada, pomysłodawcy ataków.
Zarzucano mu, że zaplanował, zorganizował i koordynował ataki z 11 września.
Że to on zaplanował to wszystko.
Chalid Szajch Muhammad został schwytany w 2003 roku przez siły pakistańskie.
Potem CIA przetrzymywało go
w różnych miejscach poza USA, często zwanych „tajnymi więzieniami”.
Poddawano go tam zaawansowanym technikom przesłuchań,
zwanym też torturami.
NIEPUBLIKOWANE DOTĄD ZDJĘCIE Z GUANTANAMO WRZESIEŃ 2006 ROKU
Poddawano go tam długotrwałej deprywacji snu.
Mówi się o nawet 180 godzinach bez snu.
Według odtajnionych zapisów, 183 razy poddawano go waterboardingowi.
Trafił do Guantanamo.
Jak pan zareagował, słysząc, że w zasadzie będzie go pan bronił?
Takie sprawy jak ta,
walka o prawa zatrzymanych w Guantanamo,
nie są wygodne politycznie dla nikogo.
Ale nie chodzi o klienta.
Chodzi o obronę praw każdego człowieka.
Biały Dom chce, by Kongres sprecyzował ograniczenia,
wedle których podejrzani o terroryzm mają być przesłuchiwani i sądzeni
przez proponowane komisje wojskowe.
Dlaczego nie sądzić zatrzymanych w USA?
Mamy silny system sądownictwa karnego.
To dobre pytanie.
Niektórych terrorystów sądziliśmy w USA.
Dobrym przykładem jest Zacarias Moussaoui.
Zacarias Moussaoui odsiaduje dożywocie
po pierwszej sprawie w sądzie federalnym, dotyczącej zamachów z 11 września.
Obawiamy się, że nie każdy zatrzymany
w Guantanamo będzie sam się bronił i przyzna się do winy.
Mogą wykorzystać proces jako platformę
do potępiania Stanów Zjednoczonych
i chwalenia działań Al-Kaidy i innych grup terrorystycznych.
To byłaby dla nich okazja do głoszenia propagandy.
Martwiliśmy się też o bezpieczeństwo.
Istniało poważne zagrożenie atakami terrorystycznymi podczas procesów.
Problem z zatrzymanymi w Guantanamo polegał na tym, że byli torturowani.
A to rodziło mnóstwo pytań.
Po pierwsze, jak zareagowałaby na to ława przysięgłych?
Po drugie, zeznania uzyskiwano podczas tortur.
Jak należy traktować takie zeznanie?
Obrona miałaby silne argumenty przeciw wykorzystaniu takich zeznań.
Ośrodek do Spraw Praw Konstytucyjnych, wraz z obroną,
złożyły pozew o habeas corpus w lutym 2002 roku.
Negowaliśmy opinię rządu, że zatrzymani nie mają prawa
wiedzieć, dlaczego ich zatrzymano
ani kwestionować przyczyn tego zatrzymania.
Ta sprawa ostatecznie trafiła do Sądu Najwyższego.
Sąd Najwyższy wysłuchał dziś argumentów
w sprawie sięgającej sedna wojny z terrorem.
Chodzi o zatrzymanie ponad 600 podejrzanych o terroryzm
w bazie marynarki w zatoce Guantanamo.
Sędziowie oceniali legalność tych zatrzymań.
W 2006 roku sąd orzekł, że działania komisji są bezprawne,
bo łamią prawo międzynarodowe.
Zatrzymanych w wojnie z terroryzmem chronią konwencje genewskie.
W 2006 roku uchwalono ustawę o komisjach wojskowych,
która legalizowała wszystko, co Sąd Najwyższy uznał za nielegalne
kilka miesięcy wcześniej. Między innymi odebranie habeas corpus.
Odebrali wszystkim zatrzymanym w Guantanamo prawo
do kwestionowania legalności zatrzymania
i ich traktowania.
Habeas corpus pozwala pójść do sądu
i powiedzieć, że traktują cię bezprawnie. To wszystko.
To tylko możliwość wystąpienia przed sądem.
Zaprzeczyć habeas corpus to jak zaprzeczyć prawu.
To uczynienie z Guantanamo tego, co faktycznie mu zarzucano.
Że to prawny odpowiednik kosmosu.
Gdy Barack Obama objął urząd w 2009 roku,
wydał dekret wykonawczy, wstrzymujący prace wszystkich komisji,
tych specjalnych procesów w Guantanamo,
i likwidujący Guantanamo w ciągu roku.
Wiele kwestii związanych z Guantanamo utknęło w wieloletniej próżni,
gdy administracja Obamy zastanawiała się,
co z tym zrobić.
Wojna w Afganistanie dobiega końca i to musi być rok,
w którym Kongres zniesie ograniczenia transportu więźniów
i zamkniemy więzienie w zatoce Guantanamo.
Bo walczymy z terroryzmem
nie tylko dzięki wywiadowi i działaniom militarnym,
ale też pozostając wierni konstytucyjnym ideałom.
Myślę, że administracja Obamy
straciła motywację, by coś z tym zrobić.
Mieli inne priorytety polityczne.
LEHMAN BROTHERS
Każdy ma prawo do sprawiedliwego procesu.
Tego ode mnie oczekiwano. Obrony klienta najlepiej jak umiem.
Gdyby te techniki stosowano wobec Amerykanina, obywatela USA
czy dowolnego oskarżonego w amerykańskim procesie, byłby to szok.
Dorastałem w Wirginii, chodziłem do szkoły,
poznawałem Konstytucję i Kartę Praw.
I chciałem wierzyć, że nasi przywódcy uchwalą prawo sprawiedliwe dla wszystkich.
„USTAWA O KOMISJACH WOJSKOWYCH Z 2006 R.”.
Każdy, kto widział ustawę o komisjach wojskowych z 2006 r.,
uchwaloną przez rząd Busha i ustawę o komisjach wojskowych z 2009 r.,
uchwaloną przez rząd Obamy,
stwierdzi, że ten system od początku był skazany na porażkę.
Stworzono tu niemal architekturę, która bardzo utrudniała
pracę obrońcy.
Bardzo utrudniała.
Było widać, że polityka rządu USA
nie zakłada uczciwego procesu dla każdego.
Chodzi o to, by adwokaci wypadli wystarczająco dobrze,
by wyglądało to wiarygodnie.
Ale żeby nie wypadli zbyt dobrze.
Działanie tych komisji wojskowych opracowano tak,
by żadne informacje
o traktowaniu tych ludzi
nie wyszły na światło dzienne. Chodziło o ukrycie zbrodni wojennych.
Odmówiłem.
To dla mnie nieetyczne.
Odszedłem z armii. Zrezygnowałem z roli oficera wojskowego.
Z perspektywy wielu ludzi
Chalid Szajch Muhammad to zło wcielone.
Te okropne ataki na World Trade Center
i Pentagon.
Dlaczego obrona kogoś takiego jest warta rezygnacji z pracy?
Opuszczenia armii.
Rozumiem.
Naprawdę.
Zrezygnowałem ze służby w wojsku.
Ale w pewnym sensie nie zrezygnowałem.
Stawałem w obronie czegoś. Tak to widzę.
I musiałem to zrobić.
Anton Myrer napisał kiedyś:
„Jeśli masz wybór między byciem dobrym żołnierzem
a dobrym człowiekiem, bądź dobrym człowiekiem”.
Patrząc na Chalida Szajcha Muhammada
można pytać, czemu sprawa jest otwarta?
Myślę, że to, że przetrzymujemy ludzi od 20 lat,
bez rozstrzygnięcia,
niektórzy mogą uznać za podstawę do krytyki procesu komisji wojskowych.
Dla mnie ukazuje to tylko trudności w rozpatrywaniu spraw osób,
które nadal zagrażają bezpieczeństwu naszego kraju.
Podkreśla to fakt,
że nie tylko prezydent Bush zmagał się z tymi problemami,
ale prezydent Obama, prezydent Trump. Czeka to też prezydenta Bidena.
Jak zamknąć taką sprawę?
Dzieje się to, bo torturowaliśmy ludzi.
Minęło 20 lat, a my wciąż zastanawiamy się,
co zrobić z tymi ludźmi.
Kilka lat temu byłem w podróży
i poznałem dziennikarza, który kiedyś był zatrzymanym.
Powiedział o Guantanamo coś, co utkwiło mi w pamięci.
Guantanamo to nie miejsce,
to idea.
Moim zdaniem,
ta idea ukazuje, kim chcemy być jako Amerykanie.
Bo Ameryka to też idea.
I chcemy o nią walczyć.
OD ROKU 2002 DO 2021 W GUANTANAMO PRZETRZYMYWANO 780 OSÓB.
741 Z NICH WYPUSZCZONO ZA RZĄDÓW TRZECH OSTATNICH PREZYDENTÓW.
Z POZOSTAŁYCH 40 OSÓB TYLKO DWIE SKAZAŁY KOMISJE WOJSKOWE.
Dzięki naszym wspaniałym żołnierzom i żołnierkom,
personelowi cywilnemu i sojusznikom
osiągamy założone cele.
W związku z tym, od przyszłego miesiąca
do końca roku wycofamy 10 000 żołnierzy
z Afganistanu.
A do przyszłego lata sprowadzimy do domów 33 000 żołnierzy.
Gdy rozmawiałem z prezydentem,
jego instrukcje na temat mojej służby w Afganistanie,
gdzie miałem dowodzić,
dotyczyły dokonania zwrotu w przebiegu wojny.
Przekazania jej Afgańczykom.
Tak, by to oni przejęli odpowiedzialność za bezpieczeństwo kraju.
Nasza misja zmienia się z walki na wsparcie.
Ten proces transformacji zostanie zakończony do 2014 roku.
Afgańczycy będą odpowiedzialni za własne bezpieczeństwo.
Musieliśmy, jak mawiamy, „zamknąć teatr”.
Gdy objąłem dowództwo, zapytałem:
„Ile mamy placówek w Afganistanie?”.
Licząc stanowiska bojowe, posterunki bojowe,
wysunięte bazy operacyjne i bazy w całym Afganistanie,
latem 2011 roku mieliśmy tam ponad 800 placówek,
niektóre małe, inne wielkie. Dziesiątki tysięcy sił koalicyjnych.
Myśliwce i transportowce na dużych pasach startowych
i mniejszych lotniskach w całym kraju.
Musieliśmy to zlikwidować. To było ogromne przedsięwzięcie.
W końcu pozwolili mi sprowadzić kilka tysięcy żołnierzy,
którzy zajmowali się wyłącznie demilitaryzacją baz, rozbiórką
i przywracaniem gruntu do dawnego stanu. Tak, byśmy nigdy nie widzieli talibów
i ich czarnej flagi na tle amerykańskiej bazy.
Oto scena zbrodni z marca zeszłego roku,
po zabójczym ataku w prowincji Wardak na żołnierzy amerykańskich.
To kolejny atak wewnętrzny. Tak zwany „atak green-on-blue”.
Na początku 2012 roku w mediach społecznościowych pojawiło się
nagranie amerykańskich żołnierzy oddających mocz na martwych talibów.
Po pierwsze, to nie jesteśmy my. Nie robimy takich rzeczy.
Ale tu mamy nagranie
i są tam też nieprzyzwoite komentarze
podczas oddawania moczu.
Rozwścieczyło to wszystkich w Afganistanie.
Afgański rząd,
afgańskie dowództwo
i mnie też.
W ciągu tygodnia afgański żołnierz zaatakował swoich francuskich doradców
i zabił czterech na miejscu.
Piąty zmarł później. Wielu też ranił.
Początkowo, gdy Brytyjczycy i Amerykanie
szkolili Afgańskie Siły Bezpieczeństwa, mieli wspólne bazy.
Wstawali, jedli śniadanie, ćwiczyli i jedli kolację razem.
Tworzyły się prawdziwe więzi i silne relacje.
Ale talibowie szybko zrozumieli, że łatwo mogą
zabijać siły koalicyjne
i hamować szkolenie.
Od 2008 czy 2009 roku
coraz częściej słyszało się, że afgańscy żołnierze
wstawali w środku nocy
i zabijali kilku Brytyjczyków lub Amerykanów.
Czasem ktoś był urażony rozkazem, który otrzymał.
Albo urażony wymierzoną mu karą.
Stało się to tak powszechne,
że te siły musiały zostać rozdzielone.
Nasi doradcy i żołnierze byli atakowani i mordowani
przez ludzi, których próbowali przygotować
do obrony ich kraju.
To mogło poważnie naruszyć
jedność i spójność
sił koalicyjnych.
Nigdy nie rozwiązaliśmy tego problemu.
Afgańczycy potrafią i będą walczyć.
Walczą i umierają za swój kraj.
Jeśli spojrzymy na straty, jakie ponieśli,
bywały okresy,
gdy te straty były tak wielkie, że martwiliśmy się,
że nie da się ich uzupełnić.
Ponieśli ogromne straty.
A my relatywnie niewielkie.
Choć każda z nich to tragedia.
Ale oni tracili dużo więcej.
Całymi latami.
Nikt nie może zarzucić Afgańczykom, że nie są wojownikami.
Gdy amerykańskie wojska wracały do domu
i nasz ślad na ich ziemi się zmniejszył,
dowódcy amerykańscy znów wrócili do nalotów.
Tym razem wiele ataków prowadziły drony,
w celu niszczenia fortyfikacji talibów.
Za zmianą taktyki poszedł wyraźny wzrost
ofiar cywilnych.
Efekt był taki,
że coraz więcej ludzi przeciwstawiało się siłom amerykańskim i afgańskim
i wstępowało w szeregi talibów.
Użycie dronów i innych ataków powietrznych
wyraźnie wzrosło w 2009 roku.
I stało się dużo powszechniejsze
za prezydentury Obamy.
Pan Obama wysyłał drony dużo agresywniej niż prezydent Bush.
I nie zamierzał za to przepraszać.
Z pola walki usunięto dziesiątki dowódców, szkoleniowców,
twórców bomb i agentów Al-Kaidy.
Pakistańscy urzędnicy twierdzą,
że w tym roku drony uderzyły w 100 rzekomych celów wojskowych
w pakistańskim regionie plemiennym wzdłuż granicy afgańskiej.
Anwar al-Awlaki, urodzony w Ameryce członek Al-Kaidy,
który przebywał w Jemenie i był uważany za poważne zagrożenie
przez służby bezpieczeństwa, został zabity.
Wywiad całymi miesiącami śledził al-Awlakiego w Jemenie.
W piątek dron CIA namierzył cel.
Anwar al-Awlaki został zabity przez amerykańskie drony.
Anwar al-Awlaki był imamem w San Diego,
gdy porywacze al-Hazmi i al-Mihdhar przebywali w San Diego.
Parokrotnie widziano ich w jego towarzystwie.
Awlaki stał się znany po 11 września.
Został bardzo radykalnym kaznodzieją.
Rząd przyznał sobie prawo do zabicia amerykańskiego obywatela.
Bez uczciwego procesu.
Bez sprawdzenia w sądzie, czy decyzja o zabójstwie była legalna
i oparta na faktach.
Czy nie można było użyć innych metod.
Nie było praktycznie żadnych dyskusji
nad tym, co to znaczy, że mamy program pozasądowych egzekucji,
w ramach którego zabijamy podejrzanych bez nadzoru sądowego.
PRAWDZIWI TERRORYŚCI TO USA
Wiele osób powie, że ataki dronów były bardzo użyteczne.
Trafiły cele „A, B i C”.
Ale ja twierdzę, że gdy zlikwidowały te trzy cele,
stworzyły 33 000 nowych.
Bo ataki dronów nie były sprawiedliwe.
Niewinne ofiary ataków dronów liczą się w tysiącach.
THE ATLANTIC
Byłam w szoku, gdy pytaliśmy: „Kto jest uzasadnionym celem?”.
Jeśli zdejmie się z tego całą otoczkę, okazuje się,
że uzasadnionym celem był każdy mężczyzna
w określonym przedziale wiekowym.
Jeśli bezkarnie zabija się ludzi, tworzy się jeszcze więcej celów.
Używając broni takiej jak dron Predator,
nasze siły mogą przeprowadzać precyzyjne ataki na terrorystów,
oszczędzając niewinne życia.
Krótko mówiąc, te ataki ratują życia.
Co więcej, działania Ameryki są legalne.
Zaatakowano nas 11 września.
W ciągu tygodnia Kongres zatwierdził użycie siły.
- …przyjęcie zaręczynowe. - Tak.
To było przyjęcie zaręczynowe.
Kiedy było to przyjęcie?
To oficjalny dokument?
Gdy wracam do wioski,
nie jest już taka sama. Jest jak obca wioska.
Miałem w niej wielu przyjaciół.
Niektórzy ludzie musieli przejść amputacje po nalocie.
Ich ciała były całe we krwi.
Nie mają rąk ani nóg.
A ich skóra rozciąga się z powodu poparzeń.
I faluje, jakby zwisał im z ręki jakiś materiał.
Nie zapomnę tego cierpienia nawet za 100 lat.
Jeśli Bóg da, zemścimy się.
Jak widzicie, ich umysły są teraz pełne nienawiści.
Tworzycie terrorystów.
Zmusiliście tych niewinnych ludzi do zostania terrorystami,
bo prowadzicie politykę zabijania naszych dzieci.
Mówią: „Skoro i tak czeka nas śmierć, wolimy umrzeć w walce”.
Dołączają do talibów.
Uważa pan, że Amerykanie nadal powinni być w Afganistanie i zapewniać stabilizację?
Do pewnego stopnia, ale w pewnym momencie trzeba zapytać: będą tam jeszcze 200 lat?
Co się tam dzieje? To trwa już długo.
Niepotrzebnie się w to mieszaliśmy.
Nasi genialni myśliciele nie mieli pojęcia, co robią.
I mamy bałagan.
Afganistan to absolutna katastrofa.
Czemu nie ma tam Rosji?
Czemu nie ma tam Indii?
Czemu nie ma Pakistanu?
Co my tam robimy? Dzieli nas 10 000 km.
WYCOFAJMY SIĘ Z AFGANISTANU. ODBUDUJMY USA.
Trump dał do zrozumienia,
że chce wycofać wojska.
Amerykanie są zmęczeni wojną bez zwycięstwa.
Nigdzie nie widać tego bardziej niż na wojnie w Afganistanie.
Rozmawiałem z wieloma amerykańskimi dyplomatami
i dali mi do zrozumienia, że Trump miał to gdzieś.
Gdybym chciał wygrać,
Afganistan zostałby starty z powierzchni ziemi.
Wojna skończyłaby się po 10 dniach.
Nie tylko chciał wycofać wojska,
ale mówił: „Do diabła z Afgańczykami”.
Mówił: „Pieprzyć Afgańczyków.
Nigdy nie przestaną walczyć. Nie ma dla nich nadziei. Wyjeżdżamy”.
Talibowie słuchali tych słów. To była muzyka dla ich uszu.
Pan Trump powiedział, że talibowie to silni ludzie
i Amerykanie też są silni.
Silni ludzie powinni uścisnąć sobie dłonie…
BYŁY LIDER TALIBÓW
…i się porozumieć.
Zakochali się w Trumpie.
Myśleli: „To nasz gość w Białym Domu”.
TALIBOWIE CHWALĄ TWEETA TRUMPA, W KTÓRYM OBIECUJE WYCOFANIE WOJSK
LUTY 2020 ROKU
ROZMOWY POKOJOWE USA Z TALIBAMI
Nie przejmuj się. Nie ma sprawy.
Tak. Chodź.
Dobrze. A pan?
Zastanawiam się jak taka potężna demokracja,
jak Stany Zjednoczone,
może rozmawiać z grupą terrorystyczną, która zabiła 5000 ich żołnierzy,
o kwestiach politycznych w Afganistanie.
To naprawdę mnie zaskoczyło.
Po 18 miesiącach rozmów i prawie dwóch dekadach wojny,
Amerykanie i afgańscy talibowie podpisali porozumienie,
które ma doprowadzić do pokoju i wycofania wojsk z Afganistanu.
Trump obiecał talibom,
że wycofa wszystkie amerykańskie wojska do 1 maja 2021 roku.
Afgański rząd uwolnił prawie 5000 talibów
i zobowiązał się uwolnić w sierpniu jeszcze więcej.
Umowę zawierali Amerykanie z talibami.
Rząd Afganistanu pominięto.
Talibowie zgodzili się nie atakować amerykańskich sił,
ale nie obiecywali, że nie będą atakować afgańskiego rządu.
Co więc zrobili?
Zorganizowali kampanię zabójstw.
Przemoc i rozlew krwi wstrząsają Afganistanem,
zagrażając rozmowom pokojowym, które mają zakończyć najdłuższą wojnę USA.
Bardzo agresywnie,
ale i precyzyjnie, uderzyli w serce afgańskiego społeczeństwa obywatelskiego.
Grupę zwaną „pokoleniem 2001 roku”.
To były kobiety,
nauczyciele, profesorowie.
Boże, zabili tylu dziennikarzy.
Bijące serce afgańskiej demokracji.
Ścigali tych ludzi jednego po drugim.
To było straszne.
POROZUMIENIE POKOJOWE DLA AFGANISTANU
Podpisaliśmy z talibami porozumienie. Mieliśmy spotkać się z Afgańczykami,
w tym z rządem,
i negocjować warunki porozumienia,
obejmującego stałe zawieszenie broni.
WEWNĄTRZAFGAŃSKIE ROZMOWY POKOJOWE 12 WRZEŚNIA 2020 ROKU
I obserwowaliśmy,
jak Afgańczycy usiedli przy jednym stole.
Wyobraźcie sobie te negocjacje.
Z jednej strony mamy nieprzejednanych przywódców talibów,
którzy ostatnie lata, niemal dekadę,
spędzili w więzieniu w Guantanamo.
Ludzie, którzy wczoraj nas zabijali,
dziś urządzają sobie z nami pogawędki.
Byli aroganccy. Zbyt ufni w swoje zasoby i technologię.
Byli bardzo pewni siebie. Wręcz aroganccy.
Powiedzieli afgańskim negocjatorom:
„Układanie się z wami zajmie nam więcej czasu
niż po prostu zajęcie Kabulu”.
Naprawdę zuchwali.
Amerykanie stosowali w Afganistanie różne strategie
i różnego typu sprzęt wojskowy.
I ponosili porażki na każdym kroku.
Nie odnieśli zwycięstwa, na które liczyli.
To jedna strona stołu.
Po jego drugiej stronie mamy przedstawicielkę afgańskiego rządu.
Fawzia Koofi to niesamowita kobieta.
Uosabia zmiany,
które zaszły w Afganistanie przez 20 lat.
Podczas swojej kadencji, a także potem,
stała na czele działań
na rzecz praw kobiet w tym kraju.
Niesamowite w jej historii jest to,
że tuż przed rozpoczęciem rozmów pokojowych
ktoś próbował ją zabić.
Mieliśmy spotkać się w niedzielę. A to było w piątek.
Samochód zablokował nam drogę.
I nagle ktoś zaczął z niego strzelać.
Po kilku sekundach zorientowałam się, że zostałam postrzelona.
Zaczęłam krwawić
i nie mogłam ruszyć ręką.
Pocisk trafił tutaj…
tutaj,
poszedł tędy, uszkodził kość i utknął tutaj.
Stąd go wyciągnęli.
Moja córka powtarzała mi: „Nie zamykaj oczu”.
Bo po utracie krwi można stracić przytomność.
Nie pozwalała mi zasnąć.
To miało związek z rozmowami pokojowymi,
bo wiedzieli, że tam będę.
Prawdopodobnie się mnie bali.
To pokazuje skalę przemocy i wojny w Afganistanie.
I pokazuje, jak ważny jest proces pokojowy,
który ma zatrzymać rozlew krwi.
Jak wiele innych Afganek,
widziałam, jak talibowie biją kobiety na ulicy za to,
że nie nosiły hidżabu czy burki.
Albo dlatego, że poszły do lekarza bez męskiego towarzysza.
Afganistan to jeden z najmniej przyjaznych kobietom krajów.
Co jeszcze poświęcimy w imię pokoju?
KWIECIEŃ 2021 ROKU
Prezydent Biden zdecydował, że wyjeżdżamy.
Nie będziemy gnać do domu.
Zrobimy to odpowiedzialnie, celowo i bezpiecznie.
Skoordynujemy te działania z naszymi sojusznikami i partnerami,
którzy teraz mają w Afganistanie więcej wojsk niż my.
Nie wyjedziemy 1 maja, ale wyjedziemy przed 11 września,
czyli przed 20 rocznicą.
Żadnych warunków.
Talibowie nie muszą robić A, B, C ani D. Wyjeżdżamy i już.
Byłem w Kabulu w grudniu 2020 roku. Rozmawiałem z prezydentem Ghanim.
Czuli się porzuceni.
Mówili: „Kochamy Amerykanów.
Mamy wolne wybory.
Jesteśmy funkcjonującą demokracją.
Wierzymy w to co wy”.
Będąc tam, czułem ich strach.
To było takie: „Boże. Amerykanie wyjeżdżają.
Talibowie zostają, są wśród nas i nas dopadną.
A jeśli nie pojawi się to na ekranach telewizyjnych,
świata to nie obejdzie”.
Stany osiągnęły to, po co pojechały do Afganistanu.
Mieliśmy dopaść tych, którzy nas zaatakowali,
wymierzyć sprawiedliwość bin Ladenowi
i zmniejszyć zagrożenie terroryzmem, by Afganistan nie stał się bazą,
z której będą prowadzone kolejne ataki.
Osiągnęliśmy te cele. Po to tam byliśmy.
Nie pojechaliśmy do Afganistanu, by budować państwo.
Prawem i odpowiedzialnością Afgańczyków
jest decydowanie o ich przyszłości i o ich kraju.
Talibowie błyskawicznie przejmują miasta i dzielnice.
Talibowie powiedzieli w piątek, że przejęli kontrolę nad 85% Afganistanu,
a ich bojownicy wkrótce przejmą strategiczne rejony.
Mam pytanie do tych, którzy chcą, byśmy tam zostali.
Ile jeszcze?
Ile tysięcy amerykańskich córek i synów narazimy na niebezpieczeństwo?
Jak długo mają tam zostać?
Amerykańscy urzędnicy mówią, że ostatni żołnierze sił USA i NATO
opuścili bazę lotniczą Bagram w Afganistanie
i przekazali ją siłom afgańskim.
Mam pytanie. Gdzie są humanitaryści?
Dlaczego nie protestują
przeciw temu wycofaniu się z Afganistanu?
Wycofaniu, które już skutkuje ogromnym cierpieniem.
Już po podpisaniu porozumienia z talibami,
doszło do ataku na szpital położniczy,
gdzie talibowie zabijali niemowlęta i przyszłe matki.
Widzieliśmy ataki na targi, gdzie zginęło wielu Afgańczyków.
I na Uniwersytet Amerykański w Kabulu,
gdzie bezlitośnie zastrzelono młodych ludzi, w tym kobiety,
którzy chcieli zbudować lepszą przyszłość
dla przyszłych pokoleń.
Pytam więc, gdzie jest oburzenie?
Gdzie są humanitaryści
i czemu nie przeszkadza im, że dajemy wolną rękę
organizacji terrorystycznej,
która wdraża właśnie swój brutalny i morderczy plan?
Gdy Amerykanie opuszczą Afganistan,
międzynarodowy terroryzm powróci.
Wszystko, co zainwestowano w Afganistan
w ciągu ostatnich 19 lat, przepadnie.
BAZA SZKOLENIOWA ARMII AFGAŃSKIEJ 2021 ROK
Talibowie uważają,
że wygrali tę wojnę,
Stany Zjednoczone uciekają
i należy oddać im klucze do bram tego kraju,
by mogli tu założyć własny emirat.
Nawet jeśli Amerykanie odejdą, jesteśmy gotowi
spełnić swój obowiązek.
Będziemy bronić naszego kraju, póki starczy nam krwi.
Nie oddamy go talibom.
To nasza walka. To mój kraj.
To mój naród. To moja armia. Pamiętajcie tę twarz.
To nie jest stary Afganistan.
To nowe pokolenie.
To nowi ludzie, młode pokolenie
i nowa armia.
Na początku wstąpiłem do wojska przez bezradność.
Teraz sytuacja jest lepsza.
Zaciągnęliśmy się, by bronić naszego domu.
Musimy bronić naszego kraju.
Według talibów afgański rząd
to wynik okupacji Afganistanu.
Gdy Amerykanie wyjadą,
należy też zniszczyć efekt ich okupacji
i utworzyć nowy rząd,
który jest akceptowalny dla całego Afganistanu.
Mój przekaz dla krwiożerczych talibów jest taki,
że straciłam już jedno dziecko w wojsku,
gdy broniło tego kraju.
I nigdy nie przestanę wspierać Afgańskiej Armii Narodowej.
Wychowam pozostałe dzieci i będę je zachęcać do wstąpienia do ANA,
żeby walczyły z tymi ciemiężcami i krwiopijcami
i połamały im szczęki.
Zależy nam na dobrych relacjach
z Amerykanami i NATO.
W porozumieniu, które talibowie podpisali z Amerykanami,
widać, że talibowie poszli na duże ustępstwa,
rezygnując z relacji z Al-Kaidą i innymi grupami.
To był duży kompromis.
Talibowie zrezygnowali z tych relacji, by negocjacje się powiodły
i mówią, że nie utrzymujemy już relacji z Al-Kaidą i innymi grupami.
Amerykanie podjęli decyzję
o wycofaniu swoich sił po 20 latach,
ale wyszkolili nas profesjonalnie i nie będzie problemów.
Jesteśmy gotowi samodzielnie bronić naszego kraju.
15 SIERPNIA 2021 R. TALIBOWIE ZAJĘLI KABUL, STOLICĘ KRAJU.
ODZYSKALI KONTROLĘ NAD AFGANISTANEM PO 20 LATACH WOJNY.
11 września zmienił świat.
Nasz kraj jest w żałobie.
Niektórzy muszą powiedzieć: „Zróbmy krok w tył.
Zatrzymajmy się na chwilę
i zastanówmy się nad konsekwencjami naszych działań,
by to nie wymknęło się spod kontroli”.
Upoważnienia do użycia sił zbrojnych
używano ponad 41 razy
w 19 krajach,
które nie są związane z 11 września.
Używano go też do wewnętrznego szpiegowania w USA.
A także w Somalii, Jemenie i innych miejscach.
Używano go na całym świecie jako podstawy do użycia siły,
bombardowania i prowadzenia działań wojennych.
To niezgodne z konstytucją.
To przygotowuje grunt pod wieczną wojnę.
Nigdy nie podejrzewałem, że po dziś dzień
upoważnienie do użycia sił zbrojnych będzie podstawą,
a przynajmniej wymówką władz,
do użycia siły przeciw grupom terrorystycznym.
Nie spodziewaliśmy się tego. Sądziliśmy, że mamy dopaść Al-Kaidę.
I na tym zadanie się zakończy.
Że gdy będziemy mieć pewność, że Afganistan
nie jest już azylem dla terrorystów, to zakończy stosowanie tego upoważnienia.
Chodziło o Al-Kaidę i odpowiedzialnych za 11 września.
A jest to stosowane do dziś.
To musi się kiedyś skończyć.
STANY WYDAŁY NA WOJNĘ W AFGANISTANIE PONAD 2,3 BILIONA DOLARÓW.
ZGINĘŁO PONAD 2400 ŻOŁNIERZY USA. RANNYCH ZOSTAŁO CO NAJMNIEJ 50 000.
ZGINĘŁO CO NAJMNIEJ 150 000 AFGAŃCZYKÓW, W TYM WIELU CYWILÓW.
11 września jest pod wieloma względami wyraźną linią podziału
między XX i XXI wiekiem.
To pod wieloma względami początek współczesnej historii.
Głównym efektem 11 września było to, że Ameryka zaczęła się bać.
Dziś wąglik, jutro jakieś inne zagrożenie.
Co się dzieje? Kiedy to się skończy?
Widzimy to w architekturze budynków
i przestrzeni publicznej, w której żyjemy.
Wpłynęło to na nasze zaufanie do instytucji,
przez porażki rządu w okresie przed 11 września.
Drodzy koledzy,
moje dzisiejsze oświadczenie jest poparte solidnymi źródłami.
Porażki amerykańskiego wywiadu i mediów
przed wojną w Iraku
zmieniły sposób, w jaki Amerykanie patrzą na rząd i media.
I komu ufają.
Wiesz w ogóle, o czym my mówimy?
Czytałeś raport cztery lata temu i myślisz, że rozumiesz.
11 września był w pewnym sensie pierwszą współczesną teorią spiskową.
Pieniądze z Departamentu Bezpieczeństwa, które płynęły w miliardowych kwotach
w formie dotacji na rzecz władz lokalnych i stanowych,
w pewnym sensie sprowadziły tę wojnę na nasz grunt.
To jedna z dwóch lub trzech dat w historii Ameryki,
która zmieniła całą resztę naszej historii.
Niestety, uważam, że gdyby Osama bin Laden wciąż żył,
byłby szczęśliwy. A przynajmniej zadowolony.
Przedsięwzięcie, które zapoczątkował w 1988 roku,
przetrwało ponad trzy dekady.
I stawiło czoła najbardziej zaawansowanej armii
w historii ludzkości, Stanom Zjednoczonym.
11 września była jedna Al-Kaida.
Dziś na liście Departamentu Stanu są przynajmniej cztery
organizacje terrorystyczne, które mają podobną ideologię.
Które uważają bin Ladena za bohatera i mentora.
Za wzór do naśladowania.
Hasło „wojna z terrorem”
było przekonującym wezwaniem do walki,
ale było bardzo mylące.
Powinno brzmieć „wojna z terroryzmem”. Wtedy skupiałoby się na grupie,
na osobach odpowiedzialnych za ataki z 11 września,
które wciąż nam zagrażają.
Wojna z terrorem to wojna ze wszystkim, czego się boimy.
Nie chcę usprawiedliwiać wydania bilionów dolarów,
ani wyjaśniać wszystkich elementów,
które były częścią tych 20 lat wojny.
Ale dziś ponad 40% uczniów w Afganistanie to kobiety.
Liczba afgańskich dzieci, które umierają przy porodzie, wyraźnie spada.
Dostęp do opieki medycznej jest łatwiejszy
dla Afgańczyków w całym kraju.
Możliwości zdobycia rzetelnej edukacji przez Afgańczyków,
nie tylko na poziomie podstawowym, ale również szkoły średniej i studiów,
są dużo większe.
Niektórzy powiedzą, że nie było warto.
Ale gdy widzi się Afganki w drodze do szkoły
albo na kierowniczych stanowiskach,
albo elementy afgańskiej gospodarki, które zaczynają konkurować
z firmami z krajów rozwiniętych…
Uważam, że widać postęp.
NIE ZAPOMNIMY
BRIAN G. MCALEESE JOHN K. MCAVOY, THOMAS J. MCCANN
Trzeba znać historię.
I mieć pełną wiedzę o tym, co doprowadziło do ataków,
jak przebiegły i co działo się potem.
Należy wiedzieć o tym, co dobre, złe, paskudne i realne.
POMNIK I MUZEUM OFIAR 11 WRZEŚNIA NOWY JORK
JOANNE MARIE AHLADIOTIS DEANNA LYNN GALANTE I JEJ DZIECKO
HASHMUKH C. PARMAR W. DAVID BAUER
DÉSIRÉE BOUCHAT PRZETRWAŁA ZAMACH Z 11 WRZEŚNIA
Gdyby zapytano mnie po 11 września: „Jak się czujesz?”,
powiedziałabym: „Dobrze. Żyję. Nic mi nie jest”.
Nie rozumiałam, że nie jest dobrze.
Byłam zombie.
Zrozumiałem to dopiero w 2006 roku.
Gdy otwarto muzeum.
Zrozumiałam wtedy, że potrzebuję o tym opowiedzieć.
Potrzebowałam mówić o ofiarach i wydarzeniach.
Podzielić się tym.
BRENDA BERKMAN EMERYTOWANA KAPITAN STRAŻY POŻARNEJ
Mam nadzieję, że zapamiętamy z 11 września to,
jak nasz kraj próbował się zjednoczyć,
by pomóc sobie nawzajem.
Zanim zdecydowaliśmy się zemścić,
podjąć działania przeciw winnym.
11 września może nas wiele nauczyć,
ale nigdy nie powinniśmy myśleć, że nienawiść
to dobra odpowiedź.
Tylko miłość.
To wszystko.
W każdą rocznicę 11 września przeżywam to na nowo.
Tego nie da się zapomnieć. Nigdy.
To przywiera jak klej.
Nigdy się tego nie zapomina.
FAYE GILMORE MATKA LEIGH
LEIGH GILMORE
Ale cieszę się, że mogłem poznać Leigh i Faye.
Gdy je spotkałem, zmieniło się moje życie.
Gdy dowiedziałem się, że żyją.
Utrzymaliśmy kontakt i stały się moją rodziną.
To piękne.
Do dziś Faye jest moją mamą z Chicago.
To wspaniała osoba.
DZIEŃ PAMIĘCI 11 WRZEŚNIA
Andrew Anthony Abate.
Vincent Paul Abate.
Laurence Christopher Abel.
Alona Abraham.
William F. Abrahamson.
Richard Anthony Aceto.
Heinrich Bernhard Ackermann.
Paul Acquaviva.
Christian Adams.
Ameryka w najlepszym wydaniu to wiara w równość dla wszystkich.
W islamie
jedno z 99 imion Boga brzmi As-Salam.
To znaczy „pokój”.
„Pokój” to jedno z imion Boga.
Jaką większą ambicję może mieć w życiu człowiek,
niż zaprowadzić prawdziwy, trwały pokój?
Napisy: Paweł Awdejuk