DEZE SERIE BEVAT BEELDEN
DIE VOOR SOMMIGE KIJKERS ALS SCHOKKEND ERVAREN KUNNEN WORDEN
INTERNATIONALE LUCHTHAVEN LOGAN BOSTON, MA
AUDIO VAN 11 SEPTEMBER 2001
American 11, veel vliegverkeer ten noorden op 1000 meter.
Hou 900 aan, landingsbaan vier rechts.
Toestemming op te stijgen
Het was een prachtige dinsdagochtend.
De lucht was helder, het was blauw, geen wolkje aan de lucht.
Heel erg helder.
Rond acht uur was vlucht AA11 volgetankt.
Hij ging naar Los Angeles.
Vertrok uit Boston. We weten dat hij gekaapt werd.
American 11, klim naar niveau drie vijf nul.
STEM VAN LUCHTVERKEERSLEIDER BOSTON
American 11, klim naar niveau drie vijf nul.
American 11, Boston.
Dit is Athens.
Dit is Boston, ik wilde hem laten stijgen.
Hij reageert niet meer.
Zo te zien gaat hij naar rechts.
Er was geen contact meer…
…maar de kapers gebruikten de Hudson om bij New York te komen.
Nummer drie hier. De cockpit antwoordt niet.
Er is iemand neergestoken.
Er is traangas, we kunnen niet ademen.
Ik weet het niet. Ik denk dat we gekaapt zijn.
Hoe heet u?
Ik ben Betty Ong.
Ik ben nummer drie op vlucht 11.
Onze eersteklaspassagiers…
Onze eersteklasstewardess en onze purser zijn neergestoken.
En de deur van de cockpit zit dicht.
Hebben jullie nog iemand anders gebeld?
Nee.
Iemand belt het medisch nummer en we krijgen geen…
In 2001 werkte ik in het World Trade Center…
…in de South Tower, Tower 2.
Ik werkte op verdieping 101.
We zaten al vier of vijf jaar in dat gebouw.
Ik ben in 1981 in het hotel gaan werken.
Het heette toen Vista International en werd later het Marriott.
Ik was de technicus. Ik zorgde voor het onderhoud.
Op die ochtend kwam ik rond 06.00 uur aan, zoals gewoonlijk.
Rond 08.00 uur hebben we een overleg.
Dat is een korte bespreking over wat er die dag op de agenda staat.
En in dit overleg zei mijn baas…
…dat er gasten in het hotel verbleven…
…die klachten hadden.
Mijn baas wilde dat we die twee gasten zouden helpen.
Die twee dames waren Faye en Leigh Gilmore uit Chicago.
Leigh had MS.
Dat had haar verlamd.
Ze zat in een rolstoel.
Ze was een voorvechter voor mensen met een handicap.
Ik zei dat ik naar haar kamer zou gaan…
…om te zorgen dat alles in orde was voor haar die dag.
AMERICAN AIRLINES SOUTHEASTERN RESERVERINGSKANTOOR, CARY, NC
American Airlines alarmlijn, hoe kan ik helpen?
Dit is Nydia van American Airlines.
Ik volg een oproep van vlucht 11.
De stewardess vertelt dat de piloot, iedereen, is neergestoken.
Vlucht 11? -Ja.
De verkeersleiding weet ervan.
Ze zien dit als een bevestigde kaping.
De vluchten eromheen worden verplaatst.
Hij zette z'n transponder uit…
…dus we hebben geen bevestigde hoogte.
We denken dat… Ze denken dat…
Ze hebben hem op de radar. Ze denken dat hij daalt.
Ik ging de lobby in…
…en om op mijn 82e verdieping te komen, moest ik twee liften nemen.
Eerst de snelle lift naar de 78e verdieping en dan naar de 82e.
Ik kwam bij mijn kantoor…
…en ik had geluk, want mijn bureau stond bij het raam…
…aan de oostkant van de toren.
Dus vanuit mijn raam kon ik de East River zien, alle bruggen…
…en nog verder weg, richting Europa.
Ik was afdelingshoofd. Op de juridische afdeling…
…van Port Authority New York en New Jersey.
Het Trade Center werd midden jaren 60, begin jaren 70 gebouwd…
…door de Port Authority en toen het af was…
…vestigden ze zich daar.
De architect was een Japanner.
Ironisch genoeg had hij hoogtevrees…
…en toch bouwde hij deze twee kolossale gebouwen.
De kopstukken van New York wilden dit centrum…
…voor wereldhandel bouwen, waaronder de Rockefellers…
…en daarom noemden ze het het 'World Trade Center'.
Toen ze af waren, vonden de critici het maar niets.
Een veelvoorkomende grap was:
'Welkom in New York, met veel beroemde gebouwen…
…zoals het Empire State Building…
…en het Chrysler-gebouw en de dozen waarin ze zaten.'
Maar mensen raakten eraan gewend…
…en ze waren erg geliefd.
Van maandag tot vrijdag…
…liepen er 70 tot 80.000 mensen rond op dat kleine plekje.
Het was een soort stad in een stad.
Ik was adjunct-commissaris bij de politiedienst van New York.
We deden een inval die dag.
We waren in het World Trade Center…
…vanwege iemand die z'n belasting niet wilde betalen.
Een team van rechercheurs…
…zou hem daar arresteren.
Probeert American 11 te bellen?
Zet die telefoon op…
We hebben vliegtuigen. Hou je mond en het komt goed.
We gaan naar het vliegveld.
STEM VAN EEN KAPER
American 11, wil je bellen?
Geen beweging. Het komt allemaal goed.
Als je iets probeert te doen, verwond je jezelf en het vliegtuig.
Hou je mond.
Boston Center, verkeersleiding hier. We hebben een probleem.
Een gekaapt vliegtuig vliegt richting New York…
…en jullie moeten…
We hebben wat F-16's nodig om ons te komen helpen.
Is dit echt of een oefening?
Dit is geen oefening, geen test.
Prima. Momentje. Oké.
Ik meen het. -Wat?
Wat zei je?
Is dat echt? Een echte kaping.
Kwart voor negen in mijn kantoor. Het was er doodstil.
Iedereen zat achter hun apparaten.
En plotseling…
…werd de stilte verbroken door een enorme explosie.
Mag ik ook je handtekening?
Wat was dat?
Een vliegtuigcrash?
Kijk, daar. -Kom naar ons.
Kom naar ons toe.
Hé, Beth. Wat is dat?
Heeft iets het World Trade Center geraakt?
Het Trade Center.
Allemachtig.
Dit komt net binnen. U ziet…
…een verontrustende live-opname.
Het World Trade Center…
…en we hebben onbevestigde berichten…
…dat er een vliegtuig tegenaan is gevlogen.
Ja. We kijken…
Er was een enorme explosie en brand.
Er komt veel zwarte rook uit dat gebouw.
Zwarte rook…
…geeft aan dat de brand nog lang niet onder controle is.
Ik zat in mijn kantoor op de 62e verdieping.
…en om 08.46 uur was er een harde knal en een kabaal…
…en het gebouw begon te trillen. Dat had ik nog nooit gevoeld.
Ze zeggen dat gebouwen ontworpen zijn…
…om te zwaaien tijdens een zware storm.
Dat moet wel. Ze mogen niet stijf zijn omdat ze te hoog zijn.
Maar dit was anders, het gebouw schudde zoveel…
…dat een paar collega's hun evenwicht verloren…
…en op hun knieën vielen.
Het schudden leek 20 of 30 seconden te duren.
Toen het schudden ophield…
…riep ik dat iedereen naar de trap moest gaan.
Wacht niet af wat er gebeurd is.
Daar kom je later wel achter.
Tienduizenden mensen werken in die twee gebouwen…
…in het financiële district van New York.
Ik zat aan de zuidkant van de South Tower.
Helemaal aan de andere kant en ik hoorde boem.
Het was een heel zwakke boem.
Mijn collega's aan de west- en noordkant van het gebouw…
…voelde de hitte van de vliegtuigonderdelen…
…toen die langs hun raam vlogen.
Het papier op hun bureau verkoolde.
Wilde u op dat moment evacueren?
Nee. Nooit aan gedacht.
Mijn moeder vroeg me: 'Ga je weg?'
Omdat het m'n moeder was, zei ik ja.
We dachten dat het een sukkel was…
…die in een Cessna vloog of zo…
…en die tegen het gebouw vloog.
We wisten eerst niet dat het een 757 was.
JIM BERGER DÉSIRÉES COLLEGA
Ik pakte mijn tas en zag dat Jim Berger langsliep.
Hij had me horen zeggen dat er een bom was afgegaan…
…en hij kwam zeggen dat hij gehoord had…
…dat het een vliegtuig was dat tegen de North Tower was gevlogen.
Toren één.
Het boorde zich recht in het gebouw.
Dus als je op de 92e verdieping of hoger zat, zat je vast.
Je kon niet met de trap naar beneden.
Brandweer 408. Waar is de brand?
Ik zit op de 106e verdieping van het World Trade Center.
Er was hier een explosie. -Oké. 106e verdieping?
Welk gebouw? Eén of twee? -Eén.
Oké. Hou de ramen open en blijf waar je bent.
Het duurt even, want er is beneden een brand.
De ramen kunnen niet open.
Oké. Hou vol.
Hou vol. We komen eraan.
Oké. Schiet op alsjeblieft.
En wat als een mooie dag begon, werd nu bruin.
Er dwarrelde papier langs ons raam.
En toen zei Jim: 'Tijd om naar huis te gaan.'
We dachten: het is nog niet eens 09.00 uur en we gaan naar huis.
Toen ik naar de liften liep, liep Jim door de gang.
Hij deed nog een keer z'n ronde.
Hij wilde dat iedereen zou vertrekken. Dat niemand achterbleef.
Jim heeft het niet gered.
We kunnen nog geen aantallen slachtoffers doorgeven.
We kunnen nu pas dit vreselijke ongeluk gaan reconstrueren.
Het gebouw trilde.
Ik wist niet wat het was.
De alarmen gingen automatisch af…
…en als de alarmen afgaan, worden alle liften uitgeschakeld.
We wisten dat er iets mis was.
Toen ik in de lobby stond, zag ik een dame naar me toe komen.
Ze kwam van de Twin Towers.
Ze had erge brandwonden en ik zei: 'Allemachtig.'
Iemand schreeuwde om een handdoek om haar te bedekken…
…omdat de vellen van haar huid hingen.
Dat bleek door de brandstof te komen.
Die kwam via de liftschacht. -Ja, de liften.
FAYE GILMORE LEIGHS MOEDER
Ik dacht ineens aan de dames en ik zei tegen mezelf:
'Misschien moet ik gaan kijken of ze boven zijn.'
Ik wist het niet.
De lift deed het niet meer…
…dus ging ik met de goederenlift naar boven.
Toen ik de deur opendeed, stonden ze daar. Drie dames.
Ze zaten daar vast.
Een van hen rende terug naar haar kamer en deed de deur op slot.
Ze was bang. -Ja, bang.
Ik rende achter haar aan en zei:
'Ik weet niet wat er aan de hand is.
Het is iets ergs. Ik ben zelf ook bang.
We moeten gaan.'
Ze begon te huilen. Ze zei: 'Oké. Ik ga met je mee.'
Je hebt ze in veiligheid gebracht.
Wist je wat er daarna met hen gebeurd was?
Nee.
Vliegtuigen vliegen niet zo dicht langs gebouwen.
De windsnelheid is niet heel hoog.
Vliegomstandigheden, bijna perfect.
Er stroomden mensen binnen…
…in het trappenhuis van de verdiepingen boven ons.
Ik besloot bij de ingang te gaan staan…
…om de mensen van mijn afdeling te tellen…
…en te zorgen dat ze naar het trappenhuis kwamen.
Ik was de afdelingschef, dus dat was mijn verantwoordelijkheid.
Het was heel druk op de trap, dus het ging niet snel.
Op de 20ste verdieping…
…zagen we voor het eerst een brandweerman omhooggaan.
We moesten nu dus in een enkele rij verder…
…omdat de politie en brandweer…
…aan de andere kant omhoogliepen om het gebouw te evacueren.
Ik was blij om de brandweer te zien.
Let op, vanaf onze locatie zie ik zware rook komen…
…uit het gebouw van het World Trade Center.
Stuur me alles wat je hebt in deze richting, Kate.
Op de ochtend van 11 september had ik eigenlijk geen dienst.
Ik had een 24-uurs dienst gedraaid…
…van zondag op maandag. Die dinsdag was het 11 september.
De commandant van Engine 24…
…had gevraagd of ik voor hem kon werken.
LOBBY NORTH TOWER 11 SEPTEMBER 2001
Het glas in de lobby was gebroken.
We liepen naar binnen en zagen barsten in het marmer…
…en ik zag dode lichamen bij de liften.
Dat kwam door de vliegtuigbrandstof die door de liftschacht was gegaan.
Wij moesten naar boven om de brand te bestrijden…
…en zoveel mogelijk mensen redden.
We gingen in één rij omhoog…
…en veel burgers kwamen in één rij naar beneden, heel ordelijk.
Uiteindelijk spraken we iemand van de 90e verdieping die vuur had gezien.
Dus toen wist ik dat we een lange klim hadden te gaan.
Ik kwam vrij snel bij de Sky Lobby op de 78e verdieping.
Die stond vol met mensen.
Er wachtten er ongeveer 400 in die lobby…
…op de lift naar beneden.
Ik zat in een van de laatste liften die naar beneden ging.
Het is duidelijk dat er iets verwoestends is gebeurd.
Nogmaals, een onbevestigd bericht.
Een vliegtuig is tegen de toren aangevlogen.
We doen ons best…
Kan je nu uit je raam kijken? -Ja.
Zie je iemand op 1200 meter?
Zeven kilometer oostelijk van het vliegveld?
Ja. Ik zie hem.
Nadert hij ook het gebouw?
Hij daalt ook heel snel. Ja. -Nou, dat is…
Nu 1300 meter. Hij is ineens 250 meter gezakt.
Dat is nog een probleem.
We kwamen op de begane grond, drie collega's en ik.
We vonden elkaar in de lift…
…en we liepen Liberty Street op.
Na tien stappen schreeuwde Ingrid: 'Rennen'.
Ze weet niet meer waarom…
…maar we renden van Liberty Street naar Church Street in Zuccotti Park.
En het was 09.03 uur.
Dat weet ik nu…
…want om 09.03 uur vloog vlucht United 175 tegen de South Tower.
O, mijn god.
Jeetje. Er is er nog een. -O, god.
Jeetje. Er is er nog een.
Dit lijkt expres.
Er is er nog een tegenaan gevlogen.
Er is er nog een tegen het World Trade Center gevlogen.
Het hele gebouw spatte uit elkaar.
Kom op.
Ben je bij me, John?
Geen idee.
Ga liggen.
Wat is er gebeurd?
…wacht op een nieuwe explosie.
Ga terug.
Laten we teruggaan.
Uit de weg. Kom op. Wegwezen.
Tweede vliegtuig.
DC01, ga.
Explosie in het World Trade Center op de bovenste verdiepingen.
Het is nummer twee, een explosie op de bovenste verdiepingen.
Nu is het duidelijk…
…dat een tweede vliegtuig zich in het World Trade Center heeft geboord.
Dit lijkt een aanslag…
…van een formaat waar we ons nog niets bij kunnen voorstellen.
Je kon mensen naar adem horen happen.
Het voelde alsof de wereld uiteenviel.
Je brein probeert iets te begrijpen…
…wat niet klopte.
Het was ongelooflijk.
En dat was pas het begin.
Derde gekaapt vliegtuig richting Washington.
Scramble Langley, ga naar Washington.
EEN NETFLIX -DOCUMENTAIREREEKS
De aanslagen van 11 september 2001…
…waren de ergste terroristische aanslagen ooit.
Het is moeilijk om je het gevoel van heftige ontwrichting…
…ontregeling, chaos, onzekerheid voor te stellen op die 11e september…
…in de uren na de aanslagen.
Niemand wist wie ons had aangevallen, waarom ze dat hadden gedaan…
…of wat er nog zou komen.
En dit leidde tot de belangrijkste vraag van dat tijdperk.
'Waarom haten ze ons?'
De aanslagen op de Twin Towers waren slechts een begin…
…van een dag vol aanvallen tegen doelen…
…die de Amerikaanse macht vertegenwoordigden.
Het werd uitgevoerd…
…door acolieten of volgelingen van Osama bin Laden.
Terrorisme kan het best worden omschreven als geweld of de dreiging van geweld…
…met als doel fundamentele politieke verandering.
Alle terroristen zien zichzelf als onwillige krijgers…
…die zich verdedigen tegen agressieve agressors.
Ze denken geen andere keus te hebben dan geweld gebruiken.
Dat was precies wat Bin Laden dacht.
Door terrorisme verander je de geschiedenis.
Maar de route naar 9/11 begon tientallen jaren eerder…
…midden in de Koude Oorlog…
…met de Sovjetinvasie van Afghanistan in 1979.
Daar is het allemaal begonnen.
SOVJETS VALLEN AFGHANISTAN BINNEN
Niemand begreep echt…
…dat dit een opmerkelijk keerpunt in de geschiedenis was.
En niemand had kunnen voorzien…
…dat dit zo belangrijk zou worden.
Dat het zo'n effect zou hebben, niet alleen op de rest van de 20e eeuw…
…maar ook de loop van de eerste decennia…
…van de 21e eeuw zou bepalen.
Sovjettroepen voerden hevige gevechten in de straten van Kabul…
…de hoofdstad van Afghanistan.
De Sovjet-Unie stuurde tanks en gevechtshelikopters…
…om de rebellen te verslaan.
Ik ben een voormalig CIA-officier, betrokken bij het Afghaanse verzet…
…tegen de Sovjetbezetting.
Het Amerikaanse volk zou destijds…
…op zoek zijn gegaan naar hun atlas…
…om te kijken waar Afghanistan lag.
En wat kan ons dat schelen?
In Washington kon ons dat wel schelen.
Omdat de Sovjet-Unie…
…de andere kant van de Koude Oorlog…
…die vanaf 1948 al tientallen jaren bezig was…
…en al meer dan tien biljoen dollar had gekost…
…op een flagrante manier buiten de grenzen was getreden.
En dus vond elke Amerikaanse president…
…elke Amerikaanse regering…
…dat je iets moest doen, moest reageren.
De Sovjetleiders hebben publiekelijk verklaard…
…dat de enige moraal die zij erkennen, datgene is wat hun zaak zal helpen…
…namelijk wereldrevolutie.
Ronald Reagan komt…
…en hij neemt een nieuwe directeur van de CIA mee.
Bill Casey.
Ik moest bij Bill Casey komen en hij zei:
'Ik wil dat je naar Afghanistan gaat. Je krijgt een miljard dollar per jaar.
Je moet die lui laten winnen.
We willen niet tot de laatste Afghaan vechten.
Je moet die jongens wegjagen.
Als een miljard niet genoeg is, krijg je meer.'
Vanaf dat moment stond de druk erop.
Wij trokken ons niet terug.
In 1985 waren er mogelijk een miljoen Afghanen gedood.
Anderhalf miljoen mensen waren gewond geraakt of verminkt.
Een miljoen waren naar Iran gevlucht…
…twee miljoen over de grens naar Pakistan.
Van een bevolking van destijds rond 13 miljoen…
…was ongeveer een derde gedood, gewond…
…of gevlucht.
De beslissing was genomen. We gaan ons ermee bemoeien.
Dus we gaan ervoor en lossen het op.
De Verenigde Staten gaven letterlijk miljarden dollars in de cruciale jaren…
…'84, '85, '86 aan de moedjahedien.
De moedjahedien waren in wezen de Afghanen die opstonden…
…op basis van de islam…
…om hun land te bevrijden van de Sovjetbezetting.
Jihad was de moslimstrijd tegen onderdrukking, dictatuur…
…autoritarisme en niet-moslims die moslimgebied wilden veroveren.
Bedenk je de uitdagingen eens in…
…om tienduizenden tonnen zwaar geschut…
…en geld en andere dingen aan de Afghanen in deze oorlog te leveren.
Aan de Afghaanse kant waren er zeven aparte partijleiders.
Ze vertegenwoordigden zowel etnische als tribale groepen…
…en waren fundamentalistisch of gematigd.
Een van de vier fundamentalisten was Gulbuddin Hekmatyar, de Duistere Prins.
Hij droeg altijd een zwarte tulband en de hele wereld…
…behalve zijn bevelhebbers, haatte hem.
Eén man in het bijzonder lijkt een redelijk sterke aanhang te hebben.
Zijn naam is Gulbuddin Hekmatyar…
…een 33-jarige oud-student van de universiteit van Kabul.
Hij had een slechte reputatie. Hij zat op de universiteit van Kabul.
Er ging een sterk gerucht rond…
…dat hij verantwoordelijk was voor de trend…
…om zuur in het gezicht van meisjes te gooien…
…want vrouwen waren toen niet bedekt.
Ze droegen rokken en jurken en gingen naar de universiteit.
Hekmatyar veroordeelde me ter dood omdat ik negatief over hem schreef.
GULBUDDIN HEKMATATAR VOORMALIG MOEDJAHEDIENLEIDER
We hadden geen andere keus dan de wapens op te pakken.
Een oorlog dreigde en we moesten de wapens oppakken.
De Sovjets wilden van Afghanistan…
…een van hun satellietstaten maken.
Dat was hun mandaat.
Hier begon ik mijn strijd om het land te redden.
Het hoorde bij mijn religieuze plicht.
Mijn motieven waren mijn overtuigingen en die verdedigen.
Er kwamen Sovjettroepen.
Sommigen vonden de aanwezigheid van Sovjettroepen in Afghanistan…
…een gevaar voor hun eigen vrijheid en soevereiniteit.
De hele wereld voelde het gevaar. De hele regio voelde het gevaar.
Iran, Pakistan en de Golfstaten voelden het gevaar.
Europa, Amerika en het Westen voelden het gevaar.
Ze dachten niet dat de Afghanen zich zouden kunnen verzetten.
Maar tegen hun verwachtingen in begon het verzet hier.
Je interviewt deze mensen niet…
…omdat een van hen met je zus gaat trouwen.
Ze deden wat nodig was.
Je moest via dat systeem werken.
De goederen gingen naar de commandanten…
…die vochten, waaronder Ahmad Shah Massoud.
Ik gaf hem 250.000 dollar per maand.
Al snel kwamen deze zendingen binnen in de haven van Karachi…
…en gingen via het systeem Afghanistan in.
De Amerikanen gingen van een 100 jaar oud ontwerp…
…van een Enfield-geweer tot kratten vol met AK-47's…
…82-millimeter mortieren, 107- en 122-millimeter raketten.
Luchtraketten waar iedereen zo dol op is…
…terugslaggeweren.
ARABISCHE JEUGD VECHT SCHOUDER AAN SCHOUDER
Ik herinner me nog goed dat ik in '88…
…de grens overstak met Afghanistan…
…voor een korte reis met buitenlandse correspondenten.
Ik zag een enorme groep strijders uit Afghanistan…
…op weg naar Pakistan.
Ze zeiden dat ze voor R&R, rust en herstel, gingen.
En ik herinner me dat ik geschokt was…
…toen ik zag dat dit vooral Arabieren waren en Indonesiërs en Filipijnen…
…vanuit de hele wereld.
Op een bepaald moment…
…sloot een jonge groep Arabieren zich aan bij de jihad.
Hun aantal was niet groot.
Het was maar een beperkt aantal.
Hun geboorteland nam de zaak niet serieus.
Het Westen vond het niet erg dat ze deelnamen aan deze oorlog.
Het waren er maar een paar.
Ze hadden ook een of twee buitenposten.
Ze noemden ze Al Qaida.
Osama bin Laden was lid van een moderne familie, de Bin Ladens…
…die grote aannemers en zakenlui waren in Saoedi-Arabië.
Maar hij wilde iets voor de islam doen en jihad voeren.
En hij kwam in Pesjawar aan met veel bouwmaterieel…
…van zijn familie en hij hielp de moedjahedien tunnels bouwen…
…en munitiedepots en dat soort dingen.
Hij werd al snel aanboden en gesteund door iedereen…
…die de Afghaanse oorlog tegen de Sovjets steunde.
Osama bin Laden was in Afghanistan.
Hij vormde iets dat Al Qaida zou worden…
…een verzameling van zijn mannen.
Het werd nooit een groot probleem voor de CIA of iemand anders.
In de jaren 80 waren we verteerd door de Koude Oorlog…
…en de dreiging van de Sovjet-Unie.
MADRASA VLAKBIJ DE AFGHAANSE-PAKISTAANSE GRENS
Maar achter de schermen…
…gebeurde er iets dat volgens mij slecht begrepen…
…en ondergewaardeerd was. Een fusie van politiek en religie.
In de moskeeën op het platteland roepen leraren mensen op om te vechten…
…en vertellen ze waarom jihad verplicht is.
We realiseerden ons niet hoe de oproepen aan deze moslims…
…uit de hele wereld om te vechten in Afghanistan…
…en om financiële steun te geven aan de moedjahedien, de heilige krijgers…
…de aard van het terrorisme veranderde.
In die tijd lobbyden de Afghanen voor luchtdoelraketten.
Net als Amerikaanse politici en CIA-functionarissen.
En ten slotte stemde president Reagan…
…in met een beperkt aantal stingerraketten.
Ultramoderne raketten bedoeld om Sovjetvliegtuigen mee neer te schieten.
Ze schoten vliegtuigen neer…
…als ze landden op Sovjetvliegvelden.
Ik zorgde voor stingers en in september stuurden we ons eerste team.
Een hunter-killer team even buiten Jalalabad…
…wachtend op een vlucht Sovjet MI-24 Delta's…
…die van Kabul naar Jalalabad vlogen.
Onze jongens doken op en…
De schutter schoot en het ging als een boog door de lucht…
…met die witte pluim erachter…
…en schoot de eerste helikopter neer en toen…
Daarna ging het moreel van het Afghaanse verzet…
…van geduldig wachten op martelaarschap…
…naar 'Rot op met je geduld. We gaan problemen veroorzaken.'
Het werkte.
Nadat wij de stingers kregen, hadden de Sovjets pas weer een goede dag…
…toen ze vertrokken.
Dat was het. De oorlog veranderde.
De laatste Sovjetsoldaten verlieten Afghanistan na negen jaar oorlog.
Negen jaar van bezetting en dood.
Minstens 15.000 Sovjets waren omgekomen…
…samen met duizenden Afghaanse rebellen en burgers.
De soldaten zwaaiden en lachten op de tanks.
Ze gingen weg en waren opgelucht.
Ik was die ochtend op Afghaanse grond…
…om de Sovjets te zien vertrekken.
Het was puur symbolisch, maar ik was erbij.
Ze vertrokken, ik kwam terug, deed 's avonds mijn licht…
…en dat was mijn boodschap aan de KGB, een kilometer verderop:
'Game over. Jullie hebben verloren.'
In de moslimwereld was men het erover eens.
De moslims onder leiding van de dappere moedjahedien…
…hadden de Sovjets verslagen.
LANG LEVE AFGHAANSE-SOVJET-VRIENDSCHAP
Mijn tranen vloeiden.
Zelfs toen ik aan het bidden was, huilde ik nog.
Twee dagen lang bleef ik huilen.
Het was alsof ik onverwacht een van mijn grootste dromen had bereikt…
…en al voordat het moest gebeuren.
Ik had m'n grootste droom bereikt.
De laatste bezetter had het land verlaten.
Ik had niet verwacht dat het zo snel zou gebeuren.
Ik geloofde dat de Sovjets verslagen zouden worden.
Maar niet zo snel.
Zo voelde ik me.
Hekmatyar geloofde dat ik hem vroeg of laat zou laten doden.
Bij de laatste ontmoeting met Gulbuddin Hekmatyar…
…zei hij: 'Je wil me vermoorden.'
En ik zei:
'Nee, ik ga je vandaag niet vermoorden.'
Vergeet niet hoe het was in de Verenigde Staten begin jaren 90.
We waren triomfantelijk.
De eerste president Bush…
…luidde een nieuwe wereldorde in die democratie zou verspreiden
…en de pracht van de westerse liberale staat…
…en kapitalisme overal ter wereld.
Dus we letten niet op.
We waren gefixeerd op de wereld door onze ogen.
Eentje die democratisch was, maar ook materialistisch.
We begrepen de kracht van religie niet en doorzagen het niet.
We begrepen niet dat wat er in Afghanistan was gebeurd niet het einde was…
…maar een opmaat naar iets met verstrekkende gevolgen…
…vooral nadat Saddam Hoessein Koeweit binnenviel.
Irak is Koeweit binnengevallen.
Een perfect uitgevoerde invasie die de wereld verraste.
De aanslag kwam enkele uren…
…nadat de gesprekken met Koeweit over betwiste olievelden stukliepen.
De Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk…
…reageerden onmiddellijk op Saddam Hoesseins invasie van Koeweit…
…door oorlogsschepen en grondtroepen te sturen om Saoedi-Arabië te beschermen…
…en om het Arabische schiereiland te beschermen…
…tegen elke poging van Irak om de controle…
…over de wereldvoorraad olie uit te breiden.
Toen ik bij de FBI kwam…
…bestudeerde ik terroristische groeperingen.
Ik was geïnteresseerd in groepen als Hamas, groepen als Hezbollah…
…de PIJ, de Palestijnse Islamitische Jihad…
…en een rare vent, die allemaal interviews geeft.
Wat zijn je toekomstplannen?
Je zult ze zien en horen in de media.
Als God het wil.
Wie is hij? Wat wil hij?
Als je er toen met mensen uit de Amerikaanse regering sprak…
…zeiden de meesten dat hij een financier is.
Hij financiert islamitische doelen over de hele wereld…
…maar hij had iets sinisters over zich.
Osama bin Laden had veel moeite om zijn volgelingen uit te leggen…
…wat de religieuze rechtvaardigheid was om te vechten tegen de VS.
De Verenigde Staten hebben de moedjahedien toch geholpen.
Ze hebben het Afghaanse volk geholpen de Sovjetcommunisten te verslaan.
Toen Saddam Hoessein Koeweit binnenviel…
…was dat een wake-upcall voor mensen als Osama bin Laden.
Ze zeiden: 'We zeiden het toch?
'De Verenigde Staten willen moslimlanden binnenvallen.
Ze willen het land van de twee heilige plaatsen binnenvallen…
…om de olie en de rijkdom van de moslims te stelen.'
Dit idee zette zich vast in Bin Ladens geest.
De VS is niet anders dan de Sovjet-Unie…
…en de bescherming van Saoedi-Arabië was een list…
…om moslims te onderwerpen…
…en om de controle te krijgen over de kostbaarste grondstof van de moslims.
De olie- en aardgasvoorraden in dat deel van de wereld.
Hij beschreef zichzelf als de eenzame man…
…de persoon die toegewijd is aan zijn religie.
Die opkwam tegen dit culturele tij van homogeniteit…
…van westerse invloed en dominantie en er genoeg van hebben.
'We hebben onze eigen overtuigingen, onze manier van leven…
…en dat proberen jullie ons op te dringen.
Daarom moeten we wel vechten en terugslaan.'
Hij besloot de jihad uit te roepen over de Verenigde Staten.
Hij dacht dat dit zijn kans was om de moslimwereld wakker te schudden.
Ze moeten gaan nadenken…
…over het verslaan van de andere overgebleven grootmacht.
ONTPLOFFING WORLD TRADE CENTER
26 FEBRUARI 1993
Rond 12.15 uur…
…was er een grote explosie in het World Trade Center…
…waardoor meerdere verdiepingen…
…van de parkeergarage onder Tower One instortten.
Met honderden komen ze de trap af.
Het vreugdevolle einde van twee uur lang door een rokerig trappenhuis lopen.
Strompelend, hoestend.
Er zijn vijf doden geteld en meer dan 200 gewonden in de explosie…
…die het op een na hoogste gebouw liet schudden.
De eerste bomaanslag stond los van Al Qaida…
…ook al was Al Qaida vijf jaar eerder opgericht.
Dat wil niet zeggen dat Al Qaida er niets mee te maken had.
Al Qaida was er niet actief bij betrokken.
Al Qaida was toen nog aan het samenzweren en plannen.
Het was een operatie uitgevoerd door acolieten of volgelingen…
…van de Blinde Sjeik, Abdel-Rahman…
…die Bin Laden zag als een van zijn spirituele mentors.
Omar Abdel-Rahman…
…kon ontsnappen uit Egypte en naar de VS komen…
…omdat mensen in de Amerikaanse regering geloofden dat hij aan onze kant stond.
Deze man vocht tegen de Sovjets en hielp de Sovjets te verslaan.
Hij kon dus geen wrok koesteren tegen de Verenigde Staten.
Ze hadden het mis.
We weten dat Ramzi Ahmed Yousef…
…het brein achter de bomaanslag op het World Trade Center in 1993…
…had geprobeerd de torens tegen elkaar te laten vallen…
…en 60.000 mensen te doden.
Hij dacht op een heel andere schaal…
…dan terroristen ooit hadden gedacht.
Net als zijn oom Khalid Sheikh Mohammed.
In het begin…
…wilde Khalid Sheikh Mohammed het World Trade Center wegvagen.
Toen Ramzi Yousef, een familielid, werd gepakt…
…werd hij in een helikopter gezet en naar New York gebracht.
Ze lieten hem het World Trade Center zien…
…en ze zeiden: 'Kijk, het staat er nog'
En hij zei: 'Niet als ik meer geld had gehad'.
Hoe serieus de aanslag op het World Trade Center in 1993 was…
…bleek uit het feit dat het geen eenmalige actie was…
…want in juni 1993 werd een ander complot onthuld.
Ik ben lang een speciaal agent van de NCIS geweest.
Ik klom op tot adjunct-directeur.
In die functie was ik verantwoordelijk…
…voor dreigingswaarschuwingen bij de marine.
De cel die ik bestreed…
…probeerde Hosni Moebarak, de president van Egypte, te vermoorden…
…en de Holland en Lincoln tunnels op te blazen.
Ze zouden de bewakers van 26 Federal Plaza neerschieten…
…en het met een vrachtwagen vol explosieven opblazen.
En ze keken naar andere plekken in New York om ons aan te vallen.
Een speciale eenheid heeft vanochtend bewijsmateriaal in beslag genomen…
…en arresteerde acht mensen.
De verdachten zouden banden hebben met Sjeik Omar Abdel Rahman.
Ze rolden de cel op het laatste moment op.
Er zijn videobeelden die in de rechtszaak als bewijs werden gebruikt.
En je ziet een man bidden…
…en naast hem een man die letterlijk de bom maakt.
Ze hielden ze ternauwernood tegen.
SJEIK ZOCHT PLEKKEN VOOR AANSLAGEN
We hebben tien verdachten berecht.
De FBI en andere mensen van de geheime dienst…
…richten zich nu op deze jihadistische dreiging.
En Osama bin Laden zat toen in Soedan.
Hij verklaarde openlijk de jihad en de oorlog aan de Verenigde Staten.
De Soedanezen vragen de Amerikanen: 'Wil je hem?'
En we zeiden: 'We hebben hem niet genoeg bewijs, dus we willen hem niet.'
De Soedanezen zeiden toen: 'Zullen we hem naar Afghanistan sturen?'
En de Saoediërs en Amerikanen zeiden:
'Wat een geweldig idee.
'Dat is zo ver weg. Daar kan hij geen problemen veroorzaken.'
Nadat we Afghanistan in 1989 verlieten…
…begonnen alle groepen waar we mee werkten…
…de Zeven Zussen, met hun ellebogen te werken.
In feite liepen we weg.
Er was waarschijnlijk niet nagedacht…
…over nazorg bij een overwinning.
Het was een mislukte staat.
Dus we zagen dat de Sovjets zich in '89 terugtrokken…
…en zonder politieke regeling in Afghanistan…
…leidde het meteen tot de burgeroorlog.
Kabul werd totaal verwoest in de burgeroorlog.
Toen hij naar Afghanistan ging…
…was er een nieuwe groep in Afghanistan die de strijd won…
…die plaatsvond nadat de Sovjets zich terugtrokken onder alle moedjahedien…
…en alle krijgsheren.
Die groep heette de taliban.
Ze zouden een groep zijn die goed zou doen…
…en vrede zou brengen in Afghanistan…
…en dat deden ze in het begin ook.
Want toen ze naar Kandahar kwamen, verdreven ze alle kleine krijgsheren.
Afghanistan in de jaren 90 was moeilijk te beschrijven.
Het was een andere wereld. Het was volledig verwoest.
De taliban lieten niet vaak buitenlanders toe.
Ik had geluk. Ik kreeg een visum en reed naar de hoofdstad.
Alle wegen zijn opgeblazen.
Er zijn gepantserde voertuigen van de Sovjets…
…omgevallen tanks, kapot, roestig. Overal.
De hele weg naar Kabul.
De oorlog eindigde tien jaar geleden en niemand heeft het opgeruimd.
De ramen in mijn hotel waren weg.
Er was geen stromend water, geen elektriciteit.
Je zag geen vrouwen.
Vrouwen mochten niet alleen lopen.
Alleen samen met hun man of een mannelijk familielid.
Soms zag je een vrouw…
…en als ze buiten was, droeg ze een boerka…
…en zag je haar gezicht niet.
En meisjes mochten niet naar school.
De taliban waren de gemeenste, stoerste jongens van de stad.
Ze stopten de burgeroorlog…
…maar ze hadden een draconische…
…middeleeuwse vrede opgelegd aan de maatschappij.
Op eerste avond…
…klopte iemand van de taliban op mijn deur en zei:
'We willen dat je morgen naar een amputatie en een executie komt.'
Dus een paar andere journalisten en ik gingen naar het stadion in Kabul…
…en ze brachten ons naar het voetbalveld.
De amputatie was een warming-up.
Ze hakten de hand van iemand eraf waar iedereen bij was.
Daarna kwam de man die geëxecuteerd werd.
Het was iets uit een nachtmerrie.
Hij werd geblinddoekt neergezet.
Hij had blijkbaar iemand vermoord tijdens een geschil.
De familie van het slachtoffer was er, zijn familie was er…
…en zijn familie huilde en ze smeekten om genade.
'Spaar hem alsjeblieft.'
En de familie van het slachtoffer zei: 'Nee'.
En de taliban overhandigden een geweer aan de broer van het slachtoffer…
…en hij liep er naartoe…
…en al die tijd hoor je de Koran uit een luidspreker.
De broer neemt het geweer en schiet de man neer.
En hij valt om, ze voeren hem af en dat was dat.
En zo was het daar.
De heerschappij van het Islamitische Emiraat Afghanistan in Afghanistan…
…duurde bijna zeven jaar van begin tot eind.
De mensen in Afghanistan hebben goede herinneringen aan die periode.
VOORMALIG LEIDER TALIBAN
Ik herinner me vooral de veiligheid.
Het was veilig in heel Afghanistan.
Geen enkele Afghaan kon toen iemand doden…
…als ze die persoon niet mochten.
Moslim-extremisten bekend als de Taliban-militie…
…hebben de rechten van vrouwen vertrapt en de meeste pleziertjes verboden.
Na hun bezetting is het een toevluchtsoord geworden…
…voor 's werelds gevaarlijkste terroristen.
Osama bin Laden had veel gedaan voor hun ogenschijnlijke leider, Mullah Omar.
Hij versterkte Mullah Omars positie.
Wat Mullah Omar hem had laten beloven…
…was om geen aanval op de Amerikanen te plannen op Afghaanse bodem.
Het was bekend dat Osama niet niets zou doen.
Op de achtste verjaardag van de inzet…
…van Amerikaanse troepen in Saoedi-Arabië…
…voerde Bin Laden aanslagen uit op de Amerikaanse ambassades in Oost-Afrika.
NAIROBI, KENIA
De aanslagen waren tegelijkertijd en dus groeide de angst…
…dat terroristen op meerdere plekken tegelijk konden zijn.
Deze terreurdaden zijn weerzinwekkend. Ze zijn onmenselijk.
We zullen alle middelen gebruiken…
…om de verantwoordelijken te berechten.
Hoe dan ook of hoelang het duurt.
22 AUGUSTUS 1998
We wisten dat Al Qaida het niet hierbij zou laten.
Ze gaan iets anders proberen.
We hadden informatie waaruit bleek…
…dat ze hotels in Jordanië wilde bombarderen.
Ze waren ook van plan om de paus te vermoorden…
…als hij mensen zou dopen bij de Jordaan…
…en pelgrims aan zouden vallen die over land van Israël naar Jordanië kwamen.
Dat was een groot complot en we ontmantelden die hele cel.
Verwacht u dat er een terroristische aanslag zal plaatsvinden…
…voor het begin van het jaar?
We zijn in verhoogde staat van alertheid en we zijn er druk mee bezig.
Maar ik wil tegen het Amerikaanse volk zeggen…
…dat ze gewoon kunnen genieten van de feestdagen.
Volgens het Pentagon…
…zijn er minstens vier Amerikaanse zeelieden gedood en nog eens 30 gewond…
…toen een zelfmoordterrorist het Amerikaanse marineschip USS Cole aanviel.
Een kleine boot, een skiff…
…met twee Al Qaida-leden kwam midscheeps van de USS Cole…
…toen ze bij een brandstofdepot in Aden lag.
Midscheeps is halverwege…
…en dat is waar de kantine was.
Een enorme explosie met veel schade…
…en 17 zeelieden werden die dag gedood in Aden, Jemen.
2001 BUSH ZEGEVIERT
Alle alarmlichten stonden al op rood die zomer.
We hadden ergens een aanslag verwacht.
We wisten niet in welke vorm of waar het zou zijn.
We krijgen zoveel gegevens.
Dus als je één draadje inlichtingen krijgt…
…kan dat verzonnen zijn en nep…
…het kan zijn opgevangen…
…en het is misschien niet bevestigd.
Wat we zagen was een enorme hoeveelheid informatie.
Aanwijzingen dat er iets aan de hand was.
In elke regering heb je bureaucratische rivaliteit.
Dat gaat vaak ver terug.
Het wordt vaak op persoonlijk niveau gespeeld.
Terrorismebestrijding werd door meerdere agentschappen gedaan.
Dat ging goed…
…maar ze hadden niet de behoefte om met elkaar samen te werken.
Het was eind jaren 90 in de Verenigde Staten.
We zaten verstrikt in het volgen van elke beweging…
…van het schandaal rond Monica Lewinsky en president Clinton.
Een tijd waarin de diepe kloven tussen Republikeinen en Democraten…
…zich op verschillende manieren ontwikkelden.
We waren erg druk met wat er in de VS gebeurde…
…en niet bewust van de rivaliteit…
…tussen agentschappen of vijandigheid tussen belangrijke personen.
En al die tijd heb je op de achtergrond Bin Laden, die voorzichtig en zorgvuldig…
…langzaam alle stukken bij elkaar brengt…
…om een terroristische aanslag uit te voeren die de geschiedenis verandert.
25 MINUTEN NA DE AANVAL
We hebben verschillende problemen, het escaleert enorm.
STEM VAN AMERICAN AIRLINES COÖRDINATOR
Met Jim McDonald.
Indianapolis hier, heb je de American 77 al?
Nee, maar het schijnt dat…
…er nog een vliegtuig is gecrasht.
Weet je dat American 11 gekaapt is?
American 11? -Ja. We zijn gekaapt.
Een vlucht van Boston naar Los Angeles.
En 77 gaat van Dulles naar LA.
American 77 zat net ten westen van Charleston, West Virginia.
We denken dat dat vliegtuig gekaapt is.
Hij gaat naar Washington.
Foxy, laat Langley naar Washington gaan. -Begrepen.
Indianapolis Center was ermee bezig.
Waarmee?
American 77. -Oké.
Op vliegniveau drie vijf nul. Maar hij is van de radar.
Ze zijn het contact kwijt…
…en ze hebben geen idee wat er is gebeurd.
We zien het vliegtuig op 10 km ten zuidoosten van het Witte Huis.
Tien km ten zuidoosten van het Witte Huis?
Gaat hij weg?
Ja. Het vliegtuig gaat weg.
Weg van het Witte Huis? -Ja.
Bij het Witte Huis. Haal de straaljagers.
We waren met ongeveer 16 in de stafvergadering…
…en toen ik het hoorde…
…was het het hardste geluid dat ik ooit had gehoord.
En het werd donker.
Ondertiteld door: Marjolijn Mellor