1
00:01:07,240 --> 00:01:10,600
1953, WARSHAU GEVANGENISONDERZOEK
VAN BISSCHOP BARANIAK
2
00:01:36,800 --> 00:01:38,000
Goedemorgen! Wakker worden!
3
00:01:39,360 --> 00:01:41,120
Hoe gaat het, beste bisschop?
4
00:02:01,200 --> 00:02:02,400
Geef me alles.
5
00:02:04,320 --> 00:02:05,920
Je kunt zelfs liegen.
6
00:02:11,520 --> 00:02:12,520
Zoals je wenst.
7
00:02:17,880 --> 00:02:18,880
Alfred!
8
00:02:20,240 --> 00:02:21,240
Manicuren!
9
00:02:30,800 --> 00:02:33,560
IN 1945 DE VS,
GROOT-BRITTANNIË EN DE USSR
10
00:02:33,640 --> 00:02:36,080
POLEN ONDER SOVJETINVLOED GEPLAATST.
11
00:02:36,840 --> 00:02:40,920
DIT LEIDDE TOT VERVOLGING, ARRESTATIES,
MARTELS EN MOORDEN OP POOLSE ANTICOMMUNISTEN.
12
00:02:41,840 --> 00:02:44,600
DE KERK WAS OOK HET DOEL.
13
00:02:45,280 --> 00:02:49,240
OP 25 SEPTEMBER 1953 WERD DE POOLSE
PRIMAATKARDINAAL STEFAN WYSZYŃSKI GEÏNTEGREERD.
14
00:02:49,880 --> 00:02:52,400
28 OKTOBER 1956, KOMAŃCZA
15
00:03:27,840 --> 00:03:28,880
Marian?
16
00:03:37,480 --> 00:03:39,560
Volgende keer moeten we een tractor nemen...
17
00:03:40,840 --> 00:03:41,960
kameraad.
18
00:03:58,680 --> 00:04:00,760
Goedemorgen.
We willen de priester spreken.
19
00:04:18,600 --> 00:04:20,040
Ik kan dat niet accepteren.
20
00:05:00,520 --> 00:05:01,600
Hallo?
21
00:05:02,320 --> 00:05:03,440
Dit is Komancza.
22
00:05:06,800 --> 00:05:08,480
Verbinding maken met Warschau.
23
00:05:09,080 --> 00:05:10,960
U kunt uw gesprek voortzetten.
24
00:05:19,280 --> 00:05:21,840
Hij eist de herinvoering van
de katholieke uitgeverij.
25
00:05:22,200 --> 00:05:24,800
De verwijdering van onze hooggeplaatste
kerkelijke functionarissen in Wrocław
26
00:05:25,360 --> 00:05:26,360
en Katowice.
27
00:05:29,320 --> 00:05:30,520
Wat wil hij nog meer?
28
00:05:31,800 --> 00:05:32,800
Nog een ding.
29
00:05:33,400 --> 00:05:36,080
De overheid mag zich niet bemoeien
met de plaatsing van geestelijken.
30
00:05:37,200 --> 00:05:39,920
En dat de kerk en staatscommissie
haar werk voortzet.
31
00:05:41,200 --> 00:05:43,920
Het herstel van bisschop
Adamski uit Katowice
32
00:05:44,000 --> 00:05:46,440
en de gevangengenomen
bisschop Kaczmarek uit Kielce
33
00:05:47,240 --> 00:05:49,920
en de wijbisschoppen van Gniezno.
34
00:05:51,120 --> 00:05:52,320
Vertel hem dit.
35
00:06:01,720 --> 00:06:02,800
Begrepen.
36
00:06:03,400 --> 00:06:04,440
Zeker.
37
00:06:11,880 --> 00:06:13,280
We moeten zijn voorwaarden accepteren.
38
00:06:16,000 --> 00:06:18,960
Komańcza, zusters van Nazareth klooster
Primate's plaats van internering
39
00:06:19,040 --> 00:06:20,040
Is dat alles?
40
00:06:20,720 --> 00:06:22,080
Nog een paar dingen.
41
00:06:23,120 --> 00:06:24,960
Ik heb ze bij de deur achtergelaten.
42
00:06:39,640 --> 00:06:40,760
Goedemorgen.
43
00:06:43,760 --> 00:06:45,880
Bisschop Choromański zal spoedig hier zijn.
44
00:06:46,760 --> 00:06:49,120
Ik had niet verwacht dat je me
zou vergezellen tijdens mijn reis.
45
00:06:50,480 --> 00:06:52,800
Ik kan je niet naar Częstochowa laten gaan.
46
00:06:53,640 --> 00:06:54,720
Er hangt dikke mist.
47
00:06:55,520 --> 00:06:57,240
Ik dacht dat dit afgesproken was!
48
00:06:59,080 --> 00:07:01,440
Er is afgesproken dat je
vandaag in Warschau bent.
49
00:07:48,560 --> 00:07:50,840
SEPTEMBER 1939,
DĘBLIN DUITS BOMBARDEMENT
50
00:08:00,680 --> 00:08:01,960
Ik kan er niet meer tegen!
51
00:08:03,880 --> 00:08:05,120
Ik wil dood!
52
00:08:06,080 --> 00:08:07,160
Je wilt leven!
53
00:08:17,280 --> 00:08:18,440
Bukken!
54
00:08:34,559 --> 00:08:35,919
Bukken!
55
00:08:45,400 --> 00:08:46,480
We moeten zaaien.
56
00:08:48,000 --> 00:08:50,760
Anders blijft er alleen woestenij over.
57
00:09:15,360 --> 00:09:17,760
PROFEET
58
00:09:20,480 --> 00:09:21,720
Zuster Maksancja!
59
00:09:22,840 --> 00:09:25,600
- Kan ik iets doen?
Bid voor zijn veilige terugkeer.
60
00:09:26,360 --> 00:09:27,640
Bloemen staan in de keuken.
61
00:09:36,000 --> 00:09:38,000
- Dat scheelde niet veel.
- Het spijt me.
62
00:09:49,920 --> 00:09:50,960
Ik ben hier voor de bloemen.
63
00:09:51,960 --> 00:09:52,960
Geen bloemen hier.
64
00:09:53,600 --> 00:09:54,840
Stasio is verdwenen.
65
00:09:55,360 --> 00:09:58,200
Er zijn geen bloemen, geen fatback, geen eieren.
66
00:09:58,800 --> 00:10:00,840
Genoeg van het rooster.
67
00:10:01,480 --> 00:10:04,480
- Waar zeur je over, zus?
- Daar ben je, Stasio!
68
00:10:05,280 --> 00:10:06,280
Ik heb alles meegenomen.
69
00:10:07,200 --> 00:10:08,240
Zet ze in water.
70
00:10:10,760 --> 00:10:11,960
Het flikkert weer.
71
00:10:12,720 --> 00:10:15,440
Hoe kan de Heilige Maagd
Maria dit laten gebeuren?
72
00:10:16,200 --> 00:10:17,560
Gaat het gerepareerd worden?
73
00:10:21,240 --> 00:10:24,240
Waar was je zo lang?
- Wat denk je?
74
00:10:24,480 --> 00:10:26,800
Je boodschappenlijstje was kilometers lang.
75
00:10:27,000 --> 00:10:29,320
Ik moest halverwege de stad
rijden om alles te krijgen.
76
00:10:29,800 --> 00:10:32,480
- Ik wil deze lekkernijen proeven.
- Nee.
77
00:10:32,560 --> 00:10:35,640
De primaat houdt van zijn opgebakken
aardappels. Ik maak ze speciaal voor hem.
78
00:10:37,520 --> 00:10:39,440
Oké, grapje.
79
00:10:39,520 --> 00:10:41,480
- Ik ook.
- God zegene je, zuster.
80
00:10:43,880 --> 00:10:44,960
God zegene.
81
00:10:46,960 --> 00:10:49,320
28 OKTOBER 1956, WARSHAU
82
00:11:01,800 --> 00:11:03,840
Mijn voeten werden koud van al het wachten.
83
00:11:04,800 --> 00:11:08,560
- Je had twee paar sokken moeten dragen.
- Als ik ze had, zou ik het doen.
84
00:11:25,480 --> 00:11:26,840
- Hou op. - Beweging.
85
00:11:26,920 --> 00:11:28,040
Wil je naar het station?
86
00:11:28,640 --> 00:11:29,680
Daar ga je.
87
00:11:30,440 --> 00:11:33,000
Ga terug, heren. Het is onze plek.
88
00:11:33,520 --> 00:11:35,840
- Wij zijn van de Poolse Newsreel.
- Ga weg.
89
00:11:36,720 --> 00:11:38,160
Verplaats het!
90
00:11:38,280 --> 00:11:40,160
- Geef ons even. - Snel.
91
00:11:41,000 --> 00:11:43,040
Perfect. Łysy!
92
00:11:43,840 --> 00:11:45,200
Stel het hier in.
93
00:11:45,280 --> 00:11:48,520
Ga niet voor de camera staan.
Opzij schuiven.
94
00:11:49,400 --> 00:11:50,560
Dat klopt.
95
00:11:52,040 --> 00:11:54,680
Kom op! Ik kan niet vanuit deze hoek filmen.
96
00:11:56,120 --> 00:11:58,240
Word niet eigenwijs. Ga op je tenen staan.
97
00:12:00,520 --> 00:12:03,400
Ik vroeg je om niet voor de camera
te gaan staan. Opzij schuiven.
98
00:12:09,080 --> 00:12:09,880
Pardon!
99
00:12:09,960 --> 00:12:12,200
Er is altijd plaats voor een
stel benen zoals die van jou!
100
00:12:51,800 --> 00:12:54,040
- Ik wilde afscheid nemen.
- Het is niet nodig.
101
00:12:54,640 --> 00:12:55,800
God zegene.
102
00:13:02,120 --> 00:13:03,760
Missie volbracht.
103
00:13:04,560 --> 00:13:05,960
Dit is nog maar het begin.
104
00:13:14,720 --> 00:13:17,760
Baca, jij kleine deugniet. Kom hier!
105
00:13:19,360 --> 00:13:20,560
Brave hond.
106
00:13:22,280 --> 00:13:23,320
Antonius.
107
00:13:29,960 --> 00:13:31,880
- Mijn liefste "Achten"!
- Eindelijk!
108
00:13:32,640 --> 00:13:34,360
Hallo, Marysia.
109
00:13:35,040 --> 00:13:37,120
Wees voorzichtig. Je zult me neerhalen!
110
00:13:37,480 --> 00:13:39,560
- Ik ben blij je te zien.
- We hebben gewacht.
111
00:13:39,760 --> 00:13:42,440
Ik ben zo blij dat ik eindelijk thuis ben.
112
00:13:42,520 --> 00:13:43,640
Eindelijk.
113
00:13:44,320 --> 00:13:47,040
Hallo allemaal.
114
00:14:11,840 --> 00:14:13,200
Mooie afbeeldingen.
115
00:14:15,560 --> 00:14:17,000
Te mooi naar onze smaak.
116
00:14:20,800 --> 00:14:22,080
Ik heb je nog niet eerder gezien.
117
00:14:23,560 --> 00:14:24,720
Het is mijn eerste keer hier.
118
00:14:27,680 --> 00:14:28,960
Je bent een artiest?
119
00:14:29,640 --> 00:14:31,760
Knip het bidden uit en bewerk de Newsreel.
120
00:14:33,520 --> 00:14:34,640
Wacht even.
121
00:14:36,120 --> 00:14:37,400
Er zal niets meer over zijn.
122
00:14:38,840 --> 00:14:40,040
Dat is het punt.
123
00:14:40,840 --> 00:14:41,920
Je pakt snel op.
124
00:14:44,240 --> 00:14:45,960
We gaan elkaar vaker zien.
125
00:14:47,000 --> 00:14:48,040
Janneke, toch?
126
00:14:49,160 --> 00:14:50,760
Ja. Janek.
127
00:14:54,840 --> 00:14:57,480
Mensen worden angstig.
128
00:14:58,000 --> 00:15:01,480
Vanwege de komende Tweede Kamerverkiezingen.
129
00:15:02,280 --> 00:15:05,240
Er is een dreiging die veel burgers
130
00:15:05,440 --> 00:15:08,440
zullen het boycotten
om hun onvrede te uiten
131
00:15:09,080 --> 00:15:10,400
met de volksregering.
132
00:15:11,480 --> 00:15:12,680
Wij hebben nodig
133
00:15:12,760 --> 00:15:16,920
een organisatie van openbaar
vertrouwen, de katholieke kerk,
134
00:15:17,360 --> 00:15:19,040
om de mensen te overtuigen
135
00:15:19,200 --> 00:15:20,800
om deel te nemen aan de verkiezing.
136
00:15:22,320 --> 00:15:26,000
De katholieke kerk steunt de
Volksrepubliek Polen niet.
137
00:15:26,320 --> 00:15:29,320
Priesters onderschrijven
vaak oppositieactiviteiten.
138
00:15:29,480 --> 00:15:31,280
Ze bieden ontmoetingsplekken,
139
00:15:31,880 --> 00:15:33,640
en drukpersen.
140
00:15:34,320 --> 00:15:36,880
Daarom was ik tegen het
vrijlaten van de primaat
141
00:15:36,960 --> 00:15:38,920
en hem terugbrengen naar Warschau.
142
00:15:39,160 --> 00:15:42,160
Ik ben het niet met u
eens, premier.
143
00:15:42,240 --> 00:15:46,040
Kennelijk het isolement van de
beheerder van de katholieke kerk
144
00:15:46,600 --> 00:15:48,120
was niet populair onder de mensen.
145
00:15:48,560 --> 00:15:50,240
Daarom besloot ik het te doen
146
00:15:50,440 --> 00:15:52,320
breng hem terug naar Warschau.
147
00:15:53,000 --> 00:15:54,680
Ik ben van plan hem te overtuigen
148
00:15:54,760 --> 00:15:57,120
samenwerken met
de volksregering.
149
00:15:57,240 --> 00:15:59,560
- De primaat...
- De beheerder van de kerk!
150
00:15:59,960 --> 00:16:03,640
Hij staat erom bekend koppig vast
te houden aan zijn overtuigingen.
151
00:16:04,120 --> 00:16:06,320
We hebben hem verplaatst naar Komańcza,
152
00:16:06,400 --> 00:16:09,920
want zelfs de extreme maatregelen in andere
gevangenissen hadden hem niet gebroken.
153
00:16:10,880 --> 00:16:12,600
Hij stierf daar bijna,
154
00:16:12,680 --> 00:16:15,520
dus waarom zou hij plotseling
van gedachten veranderen?
155
00:16:16,160 --> 00:16:17,720
Je gaat hem overtuigen.
156
00:16:18,320 --> 00:16:20,000
- Mij? - Ja.
157
00:16:20,800 --> 00:16:23,080
U zult enkele concessies doen
158
00:16:23,320 --> 00:16:27,000
om hem te overtuigen dat we zullen
stoppen druk uit te oefenen op de kerk.
159
00:16:27,920 --> 00:16:30,920
Maar alleen als hij ermee
instemt om de burgers te vragen
160
00:16:31,120 --> 00:16:32,800
stemmen tijdens de verkiezingen.
161
00:16:34,520 --> 00:16:38,000
Iemand moet hem een aanbod doen.
Ik zou het niet moeten zijn.
162
00:17:21,640 --> 00:17:23,560
Het spijt me echt, Antoni.
163
00:17:25,960 --> 00:17:27,040
Niet nodig.
164
00:17:29,560 --> 00:17:32,280
Je hebt de last van de primaat
van Polen op je genomen.
165
00:17:36,320 --> 00:17:37,800
Zo laag kon ik niet zinken.
166
00:17:38,840 --> 00:17:40,400
Ik sta bij je in het krijt, Antoni.
167
00:17:41,080 --> 00:17:42,640
Zo ook de Poolse kerk.
168
00:17:44,320 --> 00:17:45,720
Als ze je hadden gebroken,
169
00:17:46,560 --> 00:17:48,960
het zou zijn geweest als
Hongarije of Tsjechoslowakije.
170
00:18:08,120 --> 00:18:10,480
Door de genade van God hebben we het allebei overleefd.
171
00:18:11,920 --> 00:18:13,080
Er is een reden.
172
00:18:15,360 --> 00:18:16,360
Wat bedoel je?
173
00:18:17,680 --> 00:18:19,760
Het lot van het communisme
zal in Polen worden beslist.
174
00:18:20,640 --> 00:18:23,520
We moeten de natie voorbereiden op
haar spirituele en morele heropleving.
175
00:18:24,880 --> 00:18:25,960
Wat is het plan?
176
00:18:27,000 --> 00:18:29,200
Het millennium van de
doop van Polen komt eraan.
177
00:18:29,920 --> 00:18:32,080
Negen jaar voorbereidingen
voor de vieringen
178
00:18:32,160 --> 00:18:34,760
zou ons land radicaal moeten transformeren.
179
00:18:36,120 --> 00:18:38,000
Als Polen christelijker wordt,
180
00:18:38,680 --> 00:18:40,760
het zal een belangrijke morele kracht worden.
181
00:18:41,240 --> 00:18:42,400
En het communisme
182
00:18:43,480 --> 00:18:44,640
gaat vanzelf mis.
183
00:18:49,880 --> 00:18:54,080
We hebben geen heldhaftige dood
nodig in naam van de liefde,
184
00:18:56,400 --> 00:19:00,320
maar we hebben liever heldhaftig werk nodig
in het belang van ons geliefde vaderland.
185
00:19:01,680 --> 00:19:02,880
ik wil dit echt
186
00:19:03,600 --> 00:19:07,600
om wortel te schieten in de ziel van ieder
van jullie, als een zaadje in de grond.
187
00:19:08,560 --> 00:19:09,800
Het moet groeien
188
00:19:09,880 --> 00:19:12,760
en honderdvoudig vrucht dragen.
189
00:19:12,840 --> 00:19:14,080
Deze vrucht zal zijn
190
00:19:15,320 --> 00:19:16,400
vrede.
191
00:19:28,040 --> 00:19:29,840
- Ik heb haast. - Ik wilde…
192
00:19:30,000 --> 00:19:31,800
- Wat ben je aan het doen?
- Een momentje.
193
00:19:31,880 --> 00:19:33,880
- Laat me gaan, alsjeblieft.
- Ik wilde gewoon een knuffel!
194
00:19:48,520 --> 00:19:49,520
Kom binnen.
195
00:19:51,400 --> 00:19:53,080
Primate, de elektricien is hier.
196
00:19:56,120 --> 00:19:57,640
Het is zo goed dat je er bent.
197
00:19:58,280 --> 00:19:59,320
Kijk hiernaar.
198
00:19:59,440 --> 00:20:01,320
Er zijn vandaag storingen in Warschau.
199
00:20:07,200 --> 00:20:08,560
Ik zal ervoor zorgen.
200
00:20:13,800 --> 00:20:15,320
Ik ben graag up-to-date. Zou je niet?
201
00:20:16,680 --> 00:20:17,760
Het is altijd goed
202
00:20:18,200 --> 00:20:20,080
een krant bij de hand te hebben.
203
00:20:21,520 --> 00:20:23,960
Ik heb al een tijdje niet gelezen.
Ik moet bijpraten.
204
00:20:25,320 --> 00:20:26,720
Als ik klaar ben,
205
00:20:27,400 --> 00:20:29,160
je zult kunnen lezen
206
00:20:29,760 --> 00:20:32,440
naar hartenlust, primaat.
207
00:20:33,520 --> 00:20:36,040
Sorry, maar de postbode was er
208
00:20:36,280 --> 00:20:37,880
en hij heeft wat post voor je achtergelaten.
209
00:20:55,560 --> 00:20:59,680
Beste primaat, kom alsjeblieft bij me in mijn kantoor
210
00:20:59,760 --> 00:21:05,400
op 14 januari 1957 om 9.00 uur.
211
00:21:05,880 --> 00:21:07,880
Met vriendelijke groet, Józef Cyrankiewicz
212
00:21:07,960 --> 00:21:11,080
Premier van de
Volksrepubliek Polen.
213
00:21:12,560 --> 00:21:14,000
Het lijkt een groter probleem te zijn.
214
00:21:14,840 --> 00:21:18,280
- Ik moet ook andere kamers controleren.
- Zeker, ga je gang.
215
00:21:19,560 --> 00:21:21,080
- Groeten. - Bedankt.
216
00:21:26,840 --> 00:21:29,000
Kerstavond 1956 COMMUNISTISCHE
PARTIJ CENTRAAL COMITÉ
217
00:21:29,080 --> 00:21:31,360
Wees niet bang; want zie, ik breng
u een evangelie van grote vreugde,
218
00:21:31,440 --> 00:21:33,280
die voor alle mensen zal zijn.
219
00:21:33,920 --> 00:21:37,120
Vandaag is er in de stad van
David een redder voor je geboren.
220
00:21:37,800 --> 00:21:39,120
Hij is de Messias...
221
00:21:41,040 --> 00:21:42,120
Medeburgers!
222
00:21:42,800 --> 00:21:45,160
Tijdens het delen van
de wafel op kerstavond,
223
00:21:46,040 --> 00:21:48,440
Ik wens je sterkte in de deugden van het geloof,
224
00:21:48,840 --> 00:21:50,320
hoop en liefde.
225
00:21:51,080 --> 00:21:53,120
En dat weet je te overwinnen
226
00:21:53,200 --> 00:21:56,000
alles en nog wat dat je scheidt
227
00:21:56,120 --> 00:21:58,560
of maakt u achterdochtig tegenover elkaar.
228
00:21:59,240 --> 00:22:02,040
Je broer en dominee,
primaat van Polen.
229
00:22:03,720 --> 00:22:05,360
Hij kan naar de verdoemenis gaan.
230
00:22:06,280 --> 00:22:09,040
Spreekt hij zo uit de losse pols?
231
00:22:11,920 --> 00:22:13,280
Hij sprak zo goed.
232
00:22:14,720 --> 00:22:16,680
Dankzij ons hoorde de hele natie hem.
233
00:22:18,600 --> 00:22:20,960
Zoveel vrijheid heeft de kerk
sinds de oorlog niet meer gehad.
234
00:22:22,640 --> 00:22:25,000
Maar de uitzending was een beetje te veel.
235
00:22:26,000 --> 00:22:27,160
Józef?
236
00:22:27,240 --> 00:22:28,640
Wanneer ontmoet je hem?
237
00:22:29,960 --> 00:22:31,040
In drie weken.
238
00:22:32,560 --> 00:22:33,560
Kom binnen.
239
00:22:34,120 --> 00:22:35,880
Mag ik vertrekken, eerste secretaris?
240
00:22:36,400 --> 00:22:39,800
- Het is Kerstmis. Mijn kinderen wachten.
- Ja zeker. Je kunt gaan.
241
00:22:39,880 --> 00:22:41,560
Al het beste. Ga allemaal.
242
00:22:47,760 --> 00:22:51,440
Ik wil u verzekeren, we vieren geen
katholieke feestdagen, eerste secretaris.
243
00:22:51,680 --> 00:22:53,120
Begrijpelijk.
244
00:22:53,440 --> 00:22:55,520
Maar Kerstmis is ook
een Poolse traditie.
245
00:22:56,320 --> 00:22:57,320
Al het beste.
246
00:22:59,120 --> 00:23:00,520
Ik ga ook aan de slag.
247
00:23:03,480 --> 00:23:04,480
Józef?
248
00:23:06,960 --> 00:23:09,080
Zorg ervoor dat de manager van de kerk
249
00:23:09,160 --> 00:23:10,720
steunt de verkiezing.
250
00:23:23,600 --> 00:23:25,160
Ansichtkaarten en brieven.
251
00:23:25,920 --> 00:23:27,840
Een kaart van Komańcza.
252
00:23:28,880 --> 00:23:32,640
- De zussen missen me?
- Nee, het is van het postkantoor.
253
00:23:32,720 --> 00:23:34,880
Ze wensen ons voorspoed en Gods liefde.
254
00:23:35,400 --> 00:23:37,360
Een kaart van Magda's
ouders, van de kust.
255
00:23:37,440 --> 00:23:39,240
Hoe gaat het met haar vader?
256
00:23:39,480 --> 00:23:42,320
Geen woord over, maar ze wensen
je een goede gezondheid, vader.
257
00:23:46,480 --> 00:23:48,240
Van de VS.
258
00:23:48,320 --> 00:23:50,000
Deze komt uit Spanje.
259
00:24:05,640 --> 00:24:08,360
BESTE WENSEN VOOR HET NIEUWE JAAR
260
00:24:11,280 --> 00:24:12,480
Wie heeft die gestuurd?
261
00:24:17,640 --> 00:24:19,920
14 JANUARI 1957
KANSELLERIJ VAN POLEN
262
00:24:38,640 --> 00:24:41,040
- God zegene.
- Bedankt. Jij ook.
263
00:24:43,720 --> 00:24:46,040
Op deze manier.
De premier verwacht u.
264
00:25:03,320 --> 00:25:05,720
U moet toegeven, uwe Eminentie,
265
00:25:06,600 --> 00:25:08,280
dat het nu beter gaat.
266
00:25:14,160 --> 00:25:18,160
De gezamenlijke staatskerkelijke
commissie werd gevormd.
267
00:25:18,400 --> 00:25:22,280
We hebben het recht van de staat om religieuze
functionarissen aan te stellen ongeldig verklaard.
268
00:25:22,360 --> 00:25:23,880
Sinds december vorig jaar.
269
00:25:23,960 --> 00:25:26,360
De overeenkomst is nog niet openbaar gemaakt.
270
00:25:27,040 --> 00:25:30,280
Het is precies twee weken lang 1957.
271
00:25:31,560 --> 00:25:32,720
Daarover gesproken,
272
00:25:32,800 --> 00:25:34,960
Ik herinnerde me net het belangrijkste probleem.
273
00:25:57,800 --> 00:25:58,880
En wat ervoor terug?
274
00:25:59,960 --> 00:26:01,520
Een vruchtbare samenwerking.
275
00:26:02,800 --> 00:26:05,920
De tekst van de overeenkomst zal worden
gepubliceerd in de Poolse Gazette.
276
00:26:06,520 --> 00:26:08,280
Mogelijk zelfs al vóór 20 januari.
277
00:26:10,680 --> 00:26:12,160
Het gaat dus om de verkiezingen.
278
00:26:13,960 --> 00:26:15,680
Er is een kans op verandering.
279
00:26:17,280 --> 00:26:20,800
Het enige dat nodig is, is een zacht duwtje.
280
00:26:22,480 --> 00:26:24,000
In de goede richting.
281
00:26:24,240 --> 00:26:26,680
De primaat kan geen campagne
voeren voor de regering.
282
00:26:27,480 --> 00:26:29,320
Wie heeft het over campagne voeren?
283
00:26:30,080 --> 00:26:32,000
Het is alleen om de natie te informeren
284
00:26:32,640 --> 00:26:35,600
over haar burgerplichten.
285
00:26:45,280 --> 00:26:46,280
Luister alstjeblieft.
286
00:26:47,840 --> 00:26:50,840
Het is onaanvaardbaar dat de
vertegenwoordigers van de kerk
287
00:26:50,920 --> 00:26:53,200
zijn onderwerp van wrede ondervragingen.
288
00:26:54,040 --> 00:26:57,960
Bisschop Kaczmarek en bisschop
Baraniak zijn prominente voorbeelden.
289
00:27:00,160 --> 00:27:02,960
Niets zal hun gezondheid ooit terugbrengen.
290
00:27:04,720 --> 00:27:08,400
Ik wil ook gegarandeerde vrijheid
van religieuze uitgeverijen.
291
00:27:18,880 --> 00:27:20,160
Denk daar eens over na.
292
00:27:22,000 --> 00:27:23,360
Ik zal je aanbod overwegen.
293
00:27:30,720 --> 00:27:32,560
Dat is nog maar het topje van de ijsberg.
294
00:27:33,280 --> 00:27:34,960
Communisten zijn niet te vertrouwen.
295
00:27:35,520 --> 00:27:36,640
Ja dat weet ik.
296
00:27:37,120 --> 00:27:38,640
We hebben echter een overeenkomst nodig.
297
00:27:39,480 --> 00:27:41,480
Ze wachten op een opening en slaan toe.
298
00:27:41,680 --> 00:27:43,440
Ze zullen onze eisen niet eens in overweging nemen.
299
00:27:46,160 --> 00:27:47,280
Misschien wel.
300
00:27:49,320 --> 00:27:50,360
Maar voor nu,
301
00:27:52,120 --> 00:27:53,440
Ik moet de kerk beschermen.
302
00:28:07,520 --> 00:28:11,600
In zijn brief aan gelovigen moedigt het Poolse
episcopaat formeel aan om te gaan stemmen.
303
00:28:12,400 --> 00:28:14,480
De inhoud van de
brief is als volgt:
304
00:28:14,560 --> 00:28:16,040
Zondag 20 januari
305
00:28:16,120 --> 00:28:18,800
is de dag van de algemene
verkiezingen in Polen.
306
00:28:19,240 --> 00:28:23,600
Katholieke burgers moeten
hun gewetensplicht vervullen
307
00:28:23,680 --> 00:28:25,680
en doe mee aan de verkiezing.
308
00:28:26,040 --> 00:28:28,800
De katholieke geestelijkheid
zal het misschema aanpassen
309
00:28:29,280 --> 00:28:32,680
zodat elke kerkganger zijn
religieuze kan vervullen
310
00:28:32,760 --> 00:28:34,120
en politieke verplichtingen.
311
00:28:36,800 --> 00:28:41,440
Dus de premier slaagde erin
de manager te beïnvloeden.
312
00:28:42,000 --> 00:28:44,840
Hij had de massa niet moeten noemen.
313
00:28:45,520 --> 00:28:46,800
Zeg gewoon dat ze moeten stemmen.
314
00:28:47,400 --> 00:28:48,760
Om het goed te maken,
315
00:28:49,480 --> 00:28:51,960
alles moet handmatig
worden geregeld.
316
00:28:52,520 --> 00:28:55,760
Om het goed te maken, moeten we u
klonen, eerste secretaris,
317
00:28:55,920 --> 00:28:57,560
en plaats een kopie naast elke griffier.
318
00:28:58,200 --> 00:28:59,600
Rechts.
319
00:29:06,480 --> 00:29:07,480
Stop de auto!
320
00:29:07,680 --> 00:29:08,840
Jij kleine dief!
321
00:29:09,040 --> 00:29:10,760
Laat haar met rust!
322
00:29:11,120 --> 00:29:14,200
Ze steelt van me en liegt!
323
00:29:14,280 --> 00:29:15,920
Er is een dief voor nodig om er een te kennen!
324
00:29:16,040 --> 00:29:19,360
Ik weet dat je onze buurman hebt opgelicht met suiker!
325
00:29:19,640 --> 00:29:20,720
Was niet de eerste keer!
326
00:29:20,800 --> 00:29:22,720
- Jij ongedierte!
- Rustig aan. Ik zal betalen.
327
00:29:22,960 --> 00:29:24,160
Dit is eerder gebeurd.
328
00:29:24,960 --> 00:29:26,120
Daar ga je.
329
00:29:27,600 --> 00:29:30,040
Ik zou je naar de politie moeten slepen, jij slet!
330
00:29:30,120 --> 00:29:31,680
Je hebt geluk dat de priester je heeft gered!
331
00:29:35,000 --> 00:29:36,040
Wil je een appel?
332
00:29:37,560 --> 00:29:39,920
- Het is gestolen.
- God verdeelt zijn gaven ongelijk.
333
00:29:40,440 --> 00:29:42,640
De een krijgt een
kip, de ander een ei.
334
00:29:43,400 --> 00:29:45,400
- Hoe heet je? - Kazië.
335
00:29:46,280 --> 00:29:47,640
Luister naar me, kind.
336
00:29:48,320 --> 00:29:49,880
Als je ooit iets nodig hebt,
337
00:29:50,760 --> 00:29:53,040
kom naar de pastorie aan de
Miodowastraat en vraag het.
338
00:29:53,600 --> 00:29:55,160
Ik hou er niet van om iets verschuldigd te zijn.
339
00:29:59,640 --> 00:30:02,160
Heb je echt nog nooit thee met suiker gedronken?
340
00:30:02,480 --> 00:30:03,800
Ik hou niet van suiker.
341
00:30:04,600 --> 00:30:05,600
Kom binnen!
342
00:30:06,920 --> 00:30:08,200
Sorry dat ik stoor.
343
00:30:08,680 --> 00:30:10,840
- Welterusten, primaat.
- Welterusten.
344
00:30:11,920 --> 00:30:15,080
- Welterusten, bisschop.
- Ik ga ook aan de slag.
345
00:30:16,120 --> 00:30:17,120
Welterusten.
346
00:30:18,840 --> 00:30:20,120
Welterusten, Antoni.
347
00:30:29,320 --> 00:30:30,520
Welterusten.
348
00:30:40,920 --> 00:30:43,240
Hij keert terug naar Tsjechoslowakije op
dezelfde manier als hij hier gekomen is.
349
00:30:43,320 --> 00:30:45,960
- Betekenis?
- Met een rugzak en een meisje.
350
00:30:50,080 --> 00:30:52,240
GEHEIME INWIJDING VAN EEN
Tsjechoslowaakse geestelijke
351
00:31:02,360 --> 00:31:05,120
Het is goed dat ze priesterwijding
in Polen niet hebben verboden.
352
00:31:05,200 --> 00:31:06,200
Nog.
353
00:31:11,600 --> 00:31:13,400
Ik ben echt dankbaar, primaat.
354
00:31:13,920 --> 00:31:15,480
Ik dacht niet dat het zou werken.
355
00:31:15,760 --> 00:31:18,760
Ik ben ook blij. Vergeet niet om discreet te zijn.
356
00:31:18,920 --> 00:31:21,920
Natuurlijk. Ik vertel het niet eens aan mijn moeder.
357
00:31:22,960 --> 00:31:24,080
Laten we het zo houden.
358
00:31:24,680 --> 00:31:25,840
Alles komt goed.
359
00:31:27,040 --> 00:31:29,120
- Godzijdank. - God zegene.
360
00:31:39,680 --> 00:31:41,480
- Vader! - Wacht, Stasio.
361
00:31:42,160 --> 00:31:43,160
Vader!
362
00:31:44,960 --> 00:31:47,480
- De lijst van parochies.
- Dank je, Marysia.
363
00:31:48,040 --> 00:31:49,320
Wees voorzichtig, vader.
364
00:31:50,360 --> 00:31:51,400
Laten we gaan.
365
00:32:00,000 --> 00:32:02,800
1 MEI 1957, CENTRAAL COMMISSIE VAN
DE COMMUNISTISCHE PARTIJ IN WARSHAU
366
00:32:29,720 --> 00:32:30,880
Kameraad secretaris!
367
00:32:43,160 --> 00:32:44,160
Ja!
368
00:32:44,560 --> 00:32:45,600
Ja inderdaad.
369
00:32:46,880 --> 00:32:49,080
Ik ben het met je eens, primaat.
370
00:32:49,720 --> 00:32:51,360
Ik denk dat je in je ideeën gelooft.
371
00:32:52,400 --> 00:32:55,840
En ik respecteer uw streven naar
relatieve onafhankelijkheid voor Polen.
372
00:32:56,720 --> 00:32:59,840
Ik waardeer de veranderingen die
sinds oktober hebben plaatsgevonden.
373
00:33:00,640 --> 00:33:01,640
ik vertrouw
374
00:33:02,240 --> 00:33:03,520
ze zijn permanent.
375
00:33:05,280 --> 00:33:08,840
We moeten heel lang
naast elkaar leven.
376
00:33:11,160 --> 00:33:12,560
Nu is dat in Gods handen.
377
00:33:14,360 --> 00:33:16,280
Het zou gunstig zijn
378
00:33:16,920 --> 00:33:19,880
om onze betrekkingen vast te stellen
379
00:33:19,960 --> 00:33:21,840
eerder permanent.
380
00:33:23,200 --> 00:33:26,480
Er zijn nog te veel onopgeloste kwesties
om over het concordaat te praten.
381
00:33:27,040 --> 00:33:28,040
Spreken.
382
00:33:28,680 --> 00:33:29,720
Alsjeblieft.
383
00:33:30,720 --> 00:33:34,440
Een daarvan is de kwestie van
onafhankelijke religieuze publicaties.
384
00:33:34,560 --> 00:33:37,520
We moedigden mensen aan om te stemmen
385
00:33:38,280 --> 00:33:39,960
en je laat ze niet werken.
386
00:33:40,040 --> 00:33:42,000
We hebben het overwogen.
387
00:33:43,520 --> 00:33:44,600
Helaas,
388
00:33:45,160 --> 00:33:47,560
daar kunnen we het nog niet mee eens zijn.
389
00:33:49,080 --> 00:33:50,680
Hoe zit het met nieuwe kerken?
390
00:33:52,080 --> 00:33:55,800
In heel Polen worstelen priesters met
het verkrijgen van bouwvergunningen
391
00:33:56,720 --> 00:33:57,960
voor nieuwe kerken.
392
00:34:01,400 --> 00:34:04,720
Daar zijn er te veel
van in het land.
393
00:34:09,800 --> 00:34:14,400
Ik kan toestemming geven om het Heilig
Sacrament in particuliere huizen op te slaan.
394
00:34:16,080 --> 00:34:17,239
Je weet wat het zou betekenen.
395
00:34:18,520 --> 00:34:19,679
Miljoenen kerken.
396
00:34:25,679 --> 00:34:26,800
Prima.
397
00:34:28,639 --> 00:34:30,840
Ik zal mensen de zaak laten onderzoeken.
398
00:34:31,600 --> 00:34:35,159
Ik vertrouw erop dat het efficiënt zal
gebeuren. Er is ook de kwestie van de Caritas.
399
00:34:35,239 --> 00:34:38,239
- Uw priesters runnen het.
- Maar jij bent het die ze benoemt.
400
00:34:39,440 --> 00:34:40,840
ik wil het zeker weten
401
00:34:41,560 --> 00:34:43,880
dat de kerk in Polen
vrij kan opereren.
402
00:34:45,880 --> 00:34:47,280
Alleen dit kan de basis zijn
403
00:34:47,880 --> 00:34:49,199
van een vast contract.
404
00:34:50,159 --> 00:34:51,440
Van nature.
405
00:34:52,520 --> 00:34:54,320
Maar onthoud het alsjeblieft
406
00:34:55,760 --> 00:34:58,960
dat de Volksrepubliek Polen
407
00:35:00,040 --> 00:35:03,920
is een onafhankelijk, soeverein
land dat aan het socialisme werkt.
408
00:35:04,000 --> 00:35:06,640
En alleen met deze staat
409
00:35:07,120 --> 00:35:09,720
zou je eventueel kunnen overwegen
410
00:35:10,200 --> 00:35:11,560
ondertekening van het concordaat.
411
00:35:14,920 --> 00:35:17,000
Socialisme in Polen
412
00:35:17,120 --> 00:35:19,800
heeft zijn eigenaardigheden.
We begrijpen het allebei.
413
00:35:21,880 --> 00:35:23,240
Onze overtuigingen verdelen ons
414
00:35:24,160 --> 00:35:25,600
maar we hebben allebei een overeenkomst nodig
415
00:35:26,800 --> 00:35:28,120
voor het welzijn van onze natie.
416
00:35:34,000 --> 00:35:37,160
Zoals u ongetwijfeld weet,
vertrek ik over een paar dagen naar Rome.
417
00:35:38,400 --> 00:35:40,960
Ik ga onze situatie onder de
aandacht brengen bij de paus.
418
00:35:41,240 --> 00:35:42,320
Magnifiek.
419
00:35:44,560 --> 00:35:46,520
Ik wil je graag een luxe koets aanbieden.
420
00:35:47,120 --> 00:35:48,440
Je zult meer op je gemak zijn.
421
00:36:03,200 --> 00:36:04,360
Een technisch wonder.
422
00:36:05,920 --> 00:36:08,080
Wonder is een beetje veel, vind je niet?
423
00:36:09,400 --> 00:36:12,880
Deze luxe auto benadrukt de
socialistische gelijkheid van alle mensen.
424
00:36:13,400 --> 00:36:15,760
Daar ben ik het mee eens. Toch is het comfortabel.
425
00:36:16,840 --> 00:36:18,160
Let op je benen.
426
00:36:19,040 --> 00:36:22,240
Ik heb twee exemplaren van Black Madonna of
Częstochowa meegebracht. Een daarvan is voor de paus.
427
00:36:23,920 --> 00:36:25,600
Gelukkig heb ik korte benen.
428
00:36:25,720 --> 00:36:27,120
De schilderijen zijn veilig.
429
00:36:28,160 --> 00:36:29,680
Plevieren vlogen voorbij.
430
00:36:32,600 --> 00:36:33,720
Fascinerende vogels.
431
00:36:35,760 --> 00:36:39,320
Ze doen alsof ze gewond zijn
en gaan weg van hun nest.
432
00:36:40,520 --> 00:36:44,560
Een roofdier volgt, maar als ze voldoende
ver van het nest verwijderd zijn,
433
00:36:45,640 --> 00:36:47,520
ze vliegen gewoon weg.
434
00:36:53,000 --> 00:36:57,000
Kennen we het plan van de presentatie
van het insigne van de kardinaal?
435
00:36:59,640 --> 00:37:00,680
Wij doen.
436
00:37:01,200 --> 00:37:02,600
Laten we dineren.
437
00:37:12,640 --> 00:37:13,680
Bedankt.
438
00:37:22,600 --> 00:37:25,200
Je zult eindelijk een volwaardige
kardinaal zijn, primaat.
439
00:37:26,680 --> 00:37:28,160
Dat ben ik al, Zygmunt.
440
00:37:29,000 --> 00:37:30,040
Consequent.
441
00:37:33,040 --> 00:37:35,640
Ik ben een kardinaal.
442
00:37:36,760 --> 00:37:38,520
Consequent.
443
00:38:02,760 --> 00:38:05,400
18 MEI 1957, DE VATICAAN
PRESENTATIE VAN KARDINALS INSIGNIE
444
00:39:45,680 --> 00:39:46,680
Lezen.
445
00:39:49,360 --> 00:39:51,160
"Heilige Moeder met het Kind
446
00:39:51,840 --> 00:39:54,560
op jouw hand wiens gelijkenis
447
00:39:54,640 --> 00:39:57,080
- hangt in elk Pools huis".
- Volgende.
448
00:39:57,720 --> 00:39:59,760
"Onze Lieve Vrouw van Częstochowa,
449
00:39:59,840 --> 00:40:02,920
vereerd in talloze heiligdommen langs de weg,
450
00:40:03,400 --> 00:40:05,160
wees onze leidraad
451
00:40:05,240 --> 00:40:07,200
- en opluchting". - Nu jij.
452
00:40:08,840 --> 00:40:11,760
"Moeder van onze natie, wiens beeld is
453
00:40:12,560 --> 00:40:15,320
- een teken van eenheid en
Poolse identiteit". - Genoeg!
454
00:40:19,320 --> 00:40:20,480
Waarom niet
455
00:40:21,240 --> 00:40:22,640
leg het mij uit
456
00:40:22,720 --> 00:40:26,360
waarom zulke wreedheden
457
00:40:26,440 --> 00:40:28,840
zijn beschikbaar in kerken?
458
00:40:29,960 --> 00:40:31,920
Het is puur fanatisme.
459
00:40:33,680 --> 00:40:36,040
Het impliceert dat mensen onderdrukt worden
460
00:40:36,120 --> 00:40:40,480
en negeert de vooruitgang die
plaatsvindt in de Volksrepubliek Polen.
461
00:40:43,560 --> 00:40:44,760
We gaven ze een vinger,
462
00:40:45,720 --> 00:40:46,960
ze namen de hele hand.
463
00:41:05,960 --> 00:41:08,280
En ik gaf hem mijn luxe rijtuig...
464
00:41:13,560 --> 00:41:15,920
17 JUNI 1957, WARSHAU
465
00:41:20,840 --> 00:41:23,440
- Welkom! - Bedankt.
466
00:41:24,400 --> 00:41:26,680
- God zegene. - Welkom thuis!
467
00:41:28,400 --> 00:41:29,640
God zegene u allen.
468
00:41:31,240 --> 00:41:33,840
Goedemorgen. Bedankt.
469
00:41:34,840 --> 00:41:37,800
- Bedankt. Hallo.
- Het is voor u, excellentie.
470
00:41:44,680 --> 00:41:47,120
Moet je niet naar huis gaan, kind?
471
00:41:47,840 --> 00:41:49,240
Dat is niet erg aardig.
472
00:41:53,920 --> 00:41:55,160
Kazië?
473
00:41:56,880 --> 00:41:59,000
Mijn moeder heeft een priester nodig.
474
00:42:14,920 --> 00:42:16,640
- Prijs de Heer.
- Nu en voor altijd.
475
00:42:16,720 --> 00:42:18,280
Christus, het is de...
476
00:42:18,360 --> 00:42:19,920
Hallo meneer! Ben je hier
477
00:42:20,480 --> 00:42:24,440
- om haar de laatste rituelen voor te
lezen? - Hou je mond! Ben je hersendood?
478
00:42:24,520 --> 00:42:26,000
Hij is een priester! Noem hem geen meneer!
479
00:42:26,520 --> 00:42:27,880
Het is prima.
480
00:42:32,280 --> 00:42:33,520
Vader!
481
00:42:46,960 --> 00:42:47,960
Kazia,
482
00:42:48,600 --> 00:42:49,840
geef ons een minuutje.
483
00:42:54,840 --> 00:42:56,120
Ze is een goede jongen.
484
00:42:57,600 --> 00:42:58,960
En behoorlijk wilskrachtig.
485
00:43:09,600 --> 00:43:11,760
Waar komen de illegale
folders vandaan?
486
00:43:13,680 --> 00:43:16,440
We hebben alle illegale kopieermachines in beslag genomen.
487
00:43:17,120 --> 00:43:18,280
Hoe zit het met de kerk?
488
00:43:21,640 --> 00:43:23,480
Die hebben ze nog steeds.
489
00:43:23,960 --> 00:43:25,280
Neem ze in beslag!
490
00:43:26,320 --> 00:43:29,480
Zolang er maar één
kopieerder in dit land werkt,
491
00:43:30,280 --> 00:43:33,200
je verliest het recht
op een goede nachtrust.
492
00:43:38,040 --> 00:43:40,480
4 JULI 1958,
WARSHAU WARSAW CURIA
493
00:43:41,280 --> 00:43:44,240
Geprezen zij onze Heer.
Ik ben hier om de primaat te zien.
494
00:43:48,240 --> 00:43:49,520
Waar is je soutane?
495
00:43:50,200 --> 00:43:51,840
Het zit in mijn rugzak.
496
00:43:53,200 --> 00:43:55,320
- In je rugzak? - Ja.
497
00:43:56,480 --> 00:43:57,600
Volg mij.
498
00:43:59,040 --> 00:44:00,360
De soutane moet gestreken worden.
499
00:44:01,920 --> 00:44:04,440
Zijne Excellentie wacht op een priester.
500
00:44:06,440 --> 00:44:09,520
- Geprezen zij de Heer.
- Nu en voor altijd.
501
00:44:11,680 --> 00:44:14,000
Ik ben blij dat je er eindelijk bent.
502
00:44:16,360 --> 00:44:18,000
Je hebt je vakantie moeten uitstellen.
503
00:44:18,760 --> 00:44:21,720
Het is Algoed.
Ik neem aan dat de zaak dringend is.
504
00:44:23,160 --> 00:44:25,560
Ik heb je hierheen geroepen om je te informeren
505
00:44:26,400 --> 00:44:30,520
dat paus Pius XII u tot hulpbisschop
van Krakau heeft benoemd.
506
00:44:31,320 --> 00:44:34,280
- Mij?
- Pater Karol Wojtyła, toch?
507
00:44:35,560 --> 00:44:38,000
- Ja. Ik ben het.
- Dan is alles in orde.
508
00:44:38,400 --> 00:44:40,000
Hier is je nominatie.
509
00:44:48,280 --> 00:44:50,480
Wat wordt jouw eerste stap?
510
00:44:51,000 --> 00:44:52,560
Ik had dit niet verwacht.
511
00:44:53,280 --> 00:44:55,160
Ik was van plan om nog twee
weken te gaan kajakken.
512
00:44:56,160 --> 00:44:58,880
- Ik ga terug naar de jeugd.
- Goed gesprek.
513
00:44:59,640 --> 00:45:02,600
- Zegeningen in uw nieuwe bediening.
- Bedankt.
514
00:45:03,480 --> 00:45:05,520
- Godzijdank. - God zegene.
515
00:45:23,400 --> 00:45:24,400
Gezondheid,
516
00:45:25,720 --> 00:45:27,760
Is het je niet opgevallen dat het regent?
517
00:45:28,320 --> 00:45:29,800
Ik ben niet gemaakt van suiker.
518
00:45:30,640 --> 00:45:31,920
Als God het wil.
519
00:45:32,080 --> 00:45:33,600
U bent net als mijn Janek, vader.
520
00:45:34,480 --> 00:45:37,720
Hij maakt prachtige foto's,
maar hij kan geen paraplu uitvouwen.
521
00:45:38,240 --> 00:45:39,720
Ik ben er gewoon een vergeten.
522
00:45:43,120 --> 00:45:44,560
Is er iets mis?
523
00:45:47,800 --> 00:45:49,440
We proberen zwanger te worden.
524
00:45:50,240 --> 00:45:51,400
Dat is fantastisch.
525
00:45:51,600 --> 00:45:53,560
Kinderen zijn het kostbaarste geschenk.
526
00:45:55,560 --> 00:45:56,680
Wel, ja,
527
00:45:57,240 --> 00:45:59,480
maar we proberen het
al een hele tijd.
528
00:46:02,720 --> 00:46:04,480
God heeft zijn plannen.
529
00:46:05,160 --> 00:46:06,280
Gemakkelijk om te zeggen.
530
00:46:08,320 --> 00:46:11,600
Ik ben bang dat ik nooit moeder kan worden.
531
00:46:13,160 --> 00:46:15,320
Wanneer God ons uitdaagt met ontberingen,
532
00:46:15,400 --> 00:46:18,160
het is alleen om ons het goede te
laten waarderen dat daarna komt.
533
00:46:18,480 --> 00:46:19,720
Vertrouw hem.
534
00:46:20,880 --> 00:46:22,920
Vertrouw jezelf toe aan Onze-Lieve-Vrouw.
535
00:46:27,440 --> 00:46:29,280
Oké, ik moet gaan.
536
00:46:32,200 --> 00:46:34,680
De laatste tijd heeft Janek
zich verloren in het werk.
537
00:46:34,840 --> 00:46:36,160
Misschien heeft hij er veel.
538
00:46:52,240 --> 00:46:53,360
Verdomde hel!
539
00:47:13,400 --> 00:47:15,320
- Hallo? - Let op je toon!
540
00:47:16,280 --> 00:47:18,200
- Is hij vertrokken?
- Geef me een momentje.
541
00:47:30,040 --> 00:47:32,320
Nee. Hij bespreekt plannen.
542
00:47:34,360 --> 00:47:35,400
Welke verdomde plannen?
543
00:47:36,640 --> 00:47:37,640
Hou vol.
544
00:47:38,160 --> 00:47:40,000
Ze zullen over secundaire wegen reizen.
545
00:47:40,080 --> 00:47:41,160
Ze maken zich klaar.
546
00:47:41,800 --> 00:47:43,240
Ze zijn pakketten aan het vervoeren.
547
00:47:44,560 --> 00:47:47,400
Ik ging naar de schoenenwinkel
die je aanraadde.
548
00:47:48,040 --> 00:47:49,960
De verkoopster brengt
me een paar schoenen.
549
00:47:50,600 --> 00:47:52,040
Ik heb er eentje met hakken uitgekozen.
550
00:47:52,200 --> 00:47:55,600
Ik moet hogere hakken dragen om mijn
ronde gezicht in evenwicht te brengen.
551
00:47:55,680 --> 00:47:57,680
- Een rond gezicht? Onzin!
- Ik doe. Laat maar zitten.
552
00:47:59,000 --> 00:48:01,800
Ik was de schoenen aan het passen en
ik merkte dat er een te strak zat.
553
00:48:02,280 --> 00:48:05,080
Dus ik vertelde het haar.
554
00:48:05,560 --> 00:48:06,760
Ze zegt dat het onmogelijk is.
555
00:48:07,520 --> 00:48:09,240
En beweerde dat mijn voeten ongelijk zijn.
556
00:48:09,720 --> 00:48:12,440
- Je maakt een grapje? - Dat is
wat zij zei. Kun je je voorstellen?
557
00:48:13,720 --> 00:48:16,760
Wat een gemene vrouw.
Hoe kan iemand zoiets zeggen?
558
00:48:18,080 --> 00:48:21,480
Als het waar was, zou het een
klant behoorlijk van streek maken.
559
00:48:21,560 --> 00:48:24,200
Je hebt gelijk. Het was onbeleefd.
Ik zal een nieuwe schoenenwinkel vinden.
560
00:48:25,600 --> 00:48:28,720
Geen zorgen. Ik had je daar
niet heen moeten sturen.
561
00:48:28,800 --> 00:48:31,520
Ik heb nog nooit iets slechts over hen gehoord.
562
00:48:31,600 --> 00:48:32,880
Vader.
563
00:49:11,640 --> 00:49:12,800
Papieren.
564
00:49:13,560 --> 00:49:15,000
Je weet wie we zijn.
565
00:49:15,760 --> 00:49:16,840
Papieren.
566
00:49:26,000 --> 00:49:27,160
Waar zijn de pakketten?
567
00:49:30,160 --> 00:49:31,200
Welke pakketten?
568
00:49:40,560 --> 00:49:41,640
Laat het zien.
569
00:49:45,320 --> 00:49:46,360
Gebakjes.
570
00:49:47,480 --> 00:49:48,680
Het zijn gewoon gebakjes.
571
00:50:00,120 --> 00:50:01,160
Gebakjes!
572
00:50:03,200 --> 00:50:04,520
Het zijn gewoon gebakjes.
573
00:50:06,840 --> 00:50:08,840
Ik vraag me af wat je zou
hebben gezegd onder schot.
574
00:50:11,480 --> 00:50:14,280
Zag je zijn uitdrukking, vader?
575
00:50:17,200 --> 00:50:19,040
Hij wilde gewoon verdwijnen.
576
00:50:19,120 --> 00:50:21,720
Lach niet. Het is zijn werk.
577
00:50:21,960 --> 00:50:24,120
Iemand moet hem een valse fooi hebben gegeven.
578
00:50:24,240 --> 00:50:26,560
Ja, juist.
579
00:50:28,320 --> 00:50:31,360
U speelt straks advocaat
van de duivel, vader!
580
00:50:35,520 --> 00:50:38,680
Gebakjes! Gewoon gebak!
581
00:50:43,000 --> 00:50:44,240
Goedemiddag.
582
00:50:45,480 --> 00:50:47,000
Hoe kan ik u helpen?
583
00:50:47,080 --> 00:50:49,320
JULI 1958,
CZĘSTOCHOWA PRIMAATINSTITUUT
584
00:50:59,600 --> 00:51:00,680
Duplicators.
585
00:51:03,200 --> 00:51:05,400
De geest van menselijke arbeid.
586
00:51:09,600 --> 00:51:10,640
Pak het.
587
00:51:11,960 --> 00:51:14,360
- Op welke basis?
- Wat ben je aan het doen?
588
00:51:14,440 --> 00:51:16,240
- Even geduld aub! - Stil!
589
00:51:18,200 --> 00:51:19,200
Afblijven!
590
00:51:21,280 --> 00:51:22,280
Halina!
591
00:51:23,320 --> 00:51:24,320
Laat me eens kijken.
592
00:51:26,560 --> 00:51:27,600
Wat ben je aan het doen?
593
00:51:27,920 --> 00:51:28,920
Halina.
594
00:51:29,720 --> 00:51:30,800
Blijf stil.
595
00:51:34,160 --> 00:51:35,240
Ze brak haar arm.
596
00:52:19,120 --> 00:52:20,120
Bedankt.
597
00:52:25,440 --> 00:52:26,440
Hoe ging het?
598
00:52:27,200 --> 00:52:28,760
Een halve seconde sneller dan gisteren.
599
00:52:28,840 --> 00:52:29,840
Niet dat!
600
00:52:29,920 --> 00:52:31,880
Ik vraag naar het paritair comité.
601
00:52:32,800 --> 00:52:34,040
Die lijken er te zijn
602
00:52:35,800 --> 00:52:36,880
enkele afwijkingen.
603
00:52:37,440 --> 00:52:39,240
We zijn nog informatie aan het verzamelen
604
00:52:40,080 --> 00:52:42,840
over leden van het episcopaat.
Ik heb meer tijd nodig.
605
00:52:43,760 --> 00:52:45,480
Alles volgens plan.
606
00:52:46,080 --> 00:52:47,080
Handdoek!
607
00:52:52,640 --> 00:52:55,760
Ze willen mensen fanatiek maken,
maar dat laat ik niet gebeuren!
608
00:52:56,640 --> 00:52:58,600
Polen is
609
00:52:59,560 --> 00:53:00,640
een soeverein,
610
00:53:01,080 --> 00:53:02,440
socialistisch land..
611
00:53:03,840 --> 00:53:06,760
God heeft daarin geen plaats.
612
00:53:12,520 --> 00:53:14,040
Ik wil hem ontmoeten.
613
00:53:29,000 --> 00:53:31,520
Kameraad eerste secretaris,
de primaat is onderweg.
614
00:53:31,600 --> 00:53:33,360
De beheerder van het episcopaat.
615
00:53:34,600 --> 00:53:35,760
Mijne heren,
616
00:53:36,720 --> 00:53:39,400
wachten in de debatkamer.
617
00:53:55,560 --> 00:53:57,600
Het feit dat tot nu toe
618
00:53:57,680 --> 00:54:00,560
Ik heb mijn persoonlijke schade niet genoemd,
619
00:54:01,240 --> 00:54:02,600
betekent niet dat het vergeten is.
620
00:54:03,480 --> 00:54:05,760
Als u van plan bent terug te komen op beschuldigingen,
621
00:54:06,240 --> 00:54:08,240
Ik zal u eerst moeten beschuldigen
622
00:54:08,320 --> 00:54:10,480
en openbare herstelbetalingen eisen.
623
00:54:10,560 --> 00:54:12,720
Het zou je beschuldigen
in de ogen van de natie
624
00:54:13,920 --> 00:54:14,920
en die van de wereld.
625
00:54:15,400 --> 00:54:17,480
We hebben je naar Warschau gebracht.
626
00:54:18,560 --> 00:54:21,000
We toonden onze goede
wil in de relaties tussen
627
00:54:21,080 --> 00:54:22,320
de staat en de kerk.
628
00:54:24,040 --> 00:54:26,040
Ondertussen kregen we nieuws
629
00:54:26,560 --> 00:54:30,000
dat u zich bezighoudt met
staatsvijandige activiteiten.
630
00:54:30,560 --> 00:54:31,920
Je informanten hebben ongelijk.
631
00:54:32,560 --> 00:54:35,920
De katholieke kerk is een pastoraal
632
00:54:36,000 --> 00:54:37,680
en liefdadigheidsorganisatie.
633
00:54:38,240 --> 00:54:40,320
Hoe zit het met rivaliserende vieringen?
634
00:54:40,880 --> 00:54:41,960
Zeker.
635
00:54:42,320 --> 00:54:45,760
Ik organiseer herdenkingen van het
millennium van de doop van Polen.
636
00:54:46,520 --> 00:54:49,280
We beconcurreren niets.
637
00:54:49,840 --> 00:54:52,600
Ons doel is de geestelijke
vernieuwing van de natie.
638
00:54:56,200 --> 00:54:58,040
De viering van het millennium
639
00:54:58,920 --> 00:55:00,840
zou moeten helpen toenemen
640
00:55:01,440 --> 00:55:04,080
de kracht van de natie om het socialisme op te bouwen.
641
00:55:05,160 --> 00:55:09,440
Het moet de burgers van de
Volksrepubliek Polen verenigen.
642
00:55:10,160 --> 00:55:12,320
De kwestie staat op de agenda van de Volkspartij
643
00:55:12,800 --> 00:55:14,240
is antireligieus.
644
00:55:14,920 --> 00:55:17,320
Het besteedt geen aandacht
aan de geschiedenis, traditie,
645
00:55:18,080 --> 00:55:19,800
en de neigingen van de natie.
646
00:55:20,440 --> 00:55:22,400
We hebben vooruitgang nodig,
647
00:55:22,920 --> 00:55:24,720
niet je spirituele vernieuwing.
648
00:55:25,200 --> 00:55:26,840
Van wat ik heb gehoord,
649
00:55:27,560 --> 00:55:29,360
het zou negen jaar moeten duren.
650
00:55:29,800 --> 00:55:30,800
Voortgang?
651
00:55:31,400 --> 00:55:33,080
Hoe zit het met internationale hulp?
652
00:55:34,120 --> 00:55:36,720
Schepen uit de VS liggen
bij Gdynia te wachten.
653
00:55:37,600 --> 00:55:38,840
Wat is jouw eindspel?
654
00:55:39,560 --> 00:55:43,040
Om je toch al arme bevolking uit
te hongeren alleen maar omdat
655
00:55:43,120 --> 00:55:46,080
de Amerikanen die donaties
aan de kerk hebben gegeven?
656
00:55:46,320 --> 00:55:48,520
Nee, dat is helemaal niet de reden.
657
00:55:50,680 --> 00:55:54,200
Ook de katholieken moeten hun tarieven betalen.
658
00:55:54,960 --> 00:55:56,840
Een socialistisch land
659
00:55:57,080 --> 00:55:59,360
is een land waar iedereen
gelijk is voor de wet.
660
00:56:00,360 --> 00:56:02,240
Trouwens, steun uit het Westen
661
00:56:02,320 --> 00:56:04,200
voor de beheerder van de kerk
662
00:56:04,960 --> 00:56:08,360
kan worden geïnterpreteerd als een
poging om Polen eruit te trekken
663
00:56:08,880 --> 00:56:10,760
het socialistische blok.
664
00:56:12,800 --> 00:56:14,080
De blokkade van de hulp
665
00:56:14,360 --> 00:56:16,800
richt zich niet op mij, maar op de mensen.
666
00:56:17,960 --> 00:56:20,920
Is het welzijn van de mensen
niet belangrijk voor de overheid?
667
00:56:22,120 --> 00:56:23,480
Het is heel veel!
668
00:56:25,040 --> 00:56:27,640
Daarom zullen we deze keer niet tussenbeide komen.
669
00:56:27,920 --> 00:56:29,280
Ter uitzondering.
670
00:56:30,960 --> 00:56:33,160
Hoe zit het met het verwijderen
van kruisjes op scholen?
671
00:56:33,280 --> 00:56:36,720
De aanwezigheid van kruisen
discrimineert atheïstische jongeren.
672
00:56:37,480 --> 00:56:39,920
De grondwet garandeert de
vrijheid van aanbidding.
673
00:56:40,000 --> 00:56:41,840
Tachtig procent van de studenten
674
00:56:41,960 --> 00:56:43,240
zijn katholiek.
675
00:56:43,400 --> 00:56:46,320
Zij zijn degenen die
worden gediscrimineerd.
676
00:56:47,920 --> 00:56:49,960
Uw tachtig procent
677
00:56:50,640 --> 00:56:53,000
is een flagrante overdrijving.
678
00:57:00,760 --> 00:57:01,840
Hallo?
679
00:57:02,680 --> 00:57:05,120
Zuster Maksencja? Ik ben het, Staszek.
680
00:57:06,560 --> 00:57:08,320
Nee, ik wacht nog steeds.
681
00:57:19,200 --> 00:57:20,240
Wie in hun jeugd
682
00:57:20,680 --> 00:57:22,720
droeg water uit een put
683
00:57:23,840 --> 00:57:26,720
zal nooit een druppel
verspillen als ze oud zijn.
684
00:57:27,800 --> 00:57:30,640
Er is een volksverhaal over een meisje
685
00:57:31,360 --> 00:57:35,200
die, terwijl hij water uit een put
putte, de weerspiegeling van de maan zag.
686
00:57:35,520 --> 00:57:38,320
Ze werd bang omdat ze dacht
dat de maan was verdronken
687
00:57:38,840 --> 00:57:40,440
en zou 's nachts niet schijnen.
688
00:57:41,480 --> 00:57:44,560
Toen ze een emmer in
de put liet zakken,
689
00:57:44,640 --> 00:57:46,880
de hendel raakte haar zo hard op haar kin
690
00:57:46,960 --> 00:57:49,280
ze zag de maan aan de hemel.
691
00:57:50,520 --> 00:57:52,720
Ze was verheugd het op zijn
rechtmatige plaats te zien.
692
00:57:55,880 --> 00:57:58,520
- Ik heb het nog nooit gehoord.
- Het is gemakkelijk om misleid te worden.
693
00:58:08,960 --> 00:58:11,480
Wees gegroet Maria, vol van
genade, de Heer is met u.
694
00:58:12,800 --> 00:58:14,600
Gezegend zijt gij onder de vrouwen
695
00:58:15,360 --> 00:58:17,920
en gezegend is de vrucht
van uw schoot, Jezus.
696
00:58:18,800 --> 00:58:20,000
Heilige Maria...
697
00:58:22,440 --> 00:58:25,880
We moeten de kwestie van het vervullen
van religieuze functies bespreken.
698
00:58:28,240 --> 00:58:32,120
Het is niet de beslissing van de
Volkspartij wie dominee wordt.
699
00:58:34,920 --> 00:58:37,560
Je informatie klopt niet.
700
00:58:38,560 --> 00:58:39,600
Misschien.
701
00:58:39,920 --> 00:58:43,760
Echter, in het aartsbisdom Gniezno,
dat twee woiwodschappen omvat,
702
00:58:44,120 --> 00:58:47,120
de voivode van Bydgoszcz stemde in
met de benoeming van een dominee,
703
00:58:47,200 --> 00:58:48,400
Ryszard Zieba,
704
00:58:48,880 --> 00:58:50,840
terwijl de voivode van Poznań
705
00:58:50,920 --> 00:58:53,600
heeft niet ingestemd om dezelfde dominee te ontslaan
706
00:58:53,800 --> 00:58:55,360
uit een parochie in zijn woiwodschap.
707
00:58:56,160 --> 00:58:57,320
Het is zijn recht om dat te doen.
708
00:58:58,040 --> 00:58:59,040
Zijn recht?
709
00:59:01,040 --> 00:59:03,480
Wat betreft de rest van de
intimidatie - het bewijs is
710
00:59:03,600 --> 00:59:07,400
in het kantoor van het Poolse episcopaat
en de afdeling religieuze zaken.
711
00:59:09,240 --> 00:59:10,760
Laat staan
712
00:59:11,280 --> 00:59:12,600
de acties van censuur.
713
00:59:13,080 --> 00:59:15,040
Je hebt mijn preken gegrepen!
714
00:59:17,280 --> 00:59:18,640
Het is discriminatie.
715
00:59:28,320 --> 00:59:30,800
Ik heb de indruk dat
kameraad eerste secretaris
716
00:59:31,000 --> 00:59:33,400
waren het in bepaalde zaken te veel eens.
717
00:59:34,840 --> 00:59:37,560
Het is goed dat hij zich terugtrok
als het gaat om godsdienstlessen.
718
00:59:37,680 --> 00:59:38,680
Hoe komt het?
719
00:59:39,600 --> 00:59:42,880
Religie op school is de beste manier
om van jongeren atheïsten te maken.
720
00:59:44,520 --> 00:59:46,720
Zo ziet Moskou het niet.
721
00:59:51,200 --> 00:59:53,440
We hebben een telefoontje
gehad van het Centraal Comité.
722
00:59:54,520 --> 00:59:57,000
Ze vertelden ons dat onze
priesters dat zullen kunnen
723
00:59:57,480 --> 00:59:58,760
studeren in Rome.
724
01:00:00,160 --> 01:00:02,120
Ik denk dat ik weet waarom ze
het zo gemakkelijk eens waren.
725
01:00:03,120 --> 01:00:04,360
Waarom?
726
01:00:05,160 --> 01:00:08,360
Rome heeft me laten weten dat daar buitenlandse
inlichtingenagenten aanwezig zijn.
727
01:00:09,120 --> 01:00:10,880
Ze zouden kunnen proberen priesters te rekruteren
728
01:00:10,960 --> 01:00:13,160
om de kerk langzaam van
binnenuit uit te hollen.
729
01:00:14,680 --> 01:00:17,240
Zo ja, dan ziet de toekomst
van de kerk er somber uit.
730
01:00:18,280 --> 01:00:20,120
De geest van duisternis
is de geest van onrust.
731
01:00:20,160 --> 01:00:21,440
Laat deze gedachten varen.
732
01:00:22,800 --> 01:00:24,080
Wat zullen we doen?
733
01:00:25,600 --> 01:00:28,120
Laten we consequent zijn. We moeten zaaien.
734
01:00:34,400 --> 01:00:37,280
We gieten de vloeistof
in gecommuniceerde vaten.
735
01:00:38,640 --> 01:00:42,920
Zoals u kunt zien,
vult de vloeistof elke flacon gelijkmatig.
736
01:00:43,440 --> 01:00:45,280
We gieten de volgende vloeistof erin
737
01:00:45,360 --> 01:00:48,520
andere communicerende vaten,
maar met een andere vorm.
738
01:00:49,320 --> 01:00:52,800
En zoals je ziet is het
een iets ander verhaal.
739
01:00:53,280 --> 01:00:54,960
Ik heb een verrassing voor jou.
740
01:00:57,920 --> 01:00:59,240
Het is ongelofelijk.
741
01:00:59,320 --> 01:01:00,600
Wie heeft het bedacht?
742
01:01:00,760 --> 01:01:01,760
God.
743
01:01:02,360 --> 01:01:05,760
De natuurwetten zijn niet
uitgevonden maar ontdekt.
744
01:01:07,120 --> 01:01:11,080
Archimedes ontdekte de regels
voor communicerende vaten.
745
01:01:12,880 --> 01:01:14,680
Geniet van je pauze. Wees voorzichtig.
746
01:01:15,280 --> 01:01:16,840
Mariola, wacht.
747
01:01:17,400 --> 01:01:18,560
Ik zal je boog repareren.
748
01:01:21,760 --> 01:01:22,960
- Perfect. - Bedankt.
749
01:01:23,040 --> 01:01:24,160
Graag gedaan.
750
01:01:28,240 --> 01:01:29,520
Het is tijd om je haar te knippen.
751
01:01:35,120 --> 01:01:36,240
Schoolhoofd.
752
01:01:39,400 --> 01:01:41,840
Ik nodig je uit voor een
ontmoeting in mijn kantoor,
753
01:01:41,920 --> 01:01:44,080
maar het zal niet nodig zijn.
754
01:01:44,560 --> 01:01:47,480
Ik heb je laten weten dat als
je hier wilt blijven werken,
755
01:01:48,120 --> 01:01:51,160
Ik moet je partijlidmaatschap zien.
756
01:01:55,480 --> 01:01:58,120
Denk je niet, kameraad,
757
01:02:00,800 --> 01:02:03,280
dat langzaam maar zeker
758
01:02:04,080 --> 01:02:05,800
wint de primaat terrein?
759
01:02:07,680 --> 01:02:08,760
Ik zie het wel.
760
01:02:09,560 --> 01:02:10,880
Dit betekent niet
761
01:02:11,480 --> 01:02:13,480
we ondernemen geen actie.
762
01:02:14,960 --> 01:02:16,080
Zenon, als je wilt.
763
01:02:20,360 --> 01:02:23,560
We voeren een geheim
onderzoek uit naar de primaat
764
01:02:24,120 --> 01:02:25,560
onder de codenaam "Profeet".
765
01:02:26,280 --> 01:02:28,400
Het is niet alleen de primaat.
766
01:02:28,480 --> 01:02:30,160
Het zijn de mensen die het dichtst bij hem staan.
767
01:02:30,760 --> 01:02:32,480
We volgen hem bij elke stap.
768
01:02:32,920 --> 01:02:34,160
Zijn elk woord.
769
01:02:34,240 --> 01:02:36,800
We kennen elke zin,
elke letter en elk gebaar.
770
01:02:37,760 --> 01:02:42,440
Het team bestaat uit onze
beste agenten en informanten.
771
01:02:43,560 --> 01:02:45,760
Tijdens zijn drie jaar durende isolatie,
772
01:02:46,560 --> 01:02:49,040
hij weigerde met ons samen te werken.
773
01:02:50,280 --> 01:02:52,280
Maar iedereen heeft een zwakte.
774
01:02:52,360 --> 01:02:56,280
Vroeg of laat zullen we
hem betrappen op verraad.
775
01:02:56,360 --> 01:02:58,440
Of misschien een kleine indiscretie?
776
01:02:58,960 --> 01:03:00,000
Hij zal kraken.
777
01:03:15,640 --> 01:03:16,840
Kun je me vertellen wat er is gebeurd?
778
01:03:19,800 --> 01:03:20,920
Ik heb tegen mijn moeder gelogen.
779
01:03:25,280 --> 01:03:27,400
Ik wil niet in een klas
blijven met spuitjes.
780
01:03:27,960 --> 01:03:31,160
Ik kan spreken, ik ken de woordenschat.
Met mij gaat het goed, toch?
781
01:03:31,920 --> 01:03:33,760
School overslaan is een slecht idee.
782
01:03:34,200 --> 01:03:36,760
In een klas blijven met
die squirts is ook slecht.
783
01:03:38,200 --> 01:03:39,200
Kazia,
784
01:03:39,680 --> 01:03:42,000
Ik weet dat iedereen zijn
eigen wijsheid moet vinden.
785
01:03:44,360 --> 01:03:46,080
Maar onderwijs is nuttig.
786
01:03:46,160 --> 01:03:48,280
Ik zal een manier vinden zonder die spuiten.
787
01:03:49,320 --> 01:03:50,680
Ik zal.
788
01:03:56,880 --> 01:03:58,720
Geen enkele school wil mij aannemen.
789
01:04:00,920 --> 01:04:03,720
Iemand heeft ervoor gezorgd dat ik nooit meer zal werken.
790
01:04:04,360 --> 01:04:05,720
Je kunt tenminste in de spiegel kijken.
791
01:04:06,200 --> 01:04:07,200
Ga zitten, alstublieft.
792
01:04:10,680 --> 01:04:12,000
Ik wil je voorstellen aan Kazia.
793
01:04:12,520 --> 01:04:15,200
- Kazia?
- Een jong meisje met potentieel.
794
01:04:17,080 --> 01:04:19,480
Ze kan wel een goede leraar gebruiken.
795
01:04:22,440 --> 01:04:23,840
Hoe gaat het met ons radiodrama?
796
01:04:26,200 --> 01:04:29,000
Hangt van de aflevering af.
Het kan interessant zijn.
797
01:04:30,560 --> 01:04:31,720
Vooruit dan, in godsnaam!
798
01:04:33,600 --> 01:04:35,000
Ze praten veel over God.
799
01:04:36,280 --> 01:04:39,080
Op dit moment zeurt de ex-leraar
800
01:04:39,160 --> 01:04:41,040
ze kan geen baan vinden.
801
01:04:42,320 --> 01:04:43,520
Ben je me aan het testen?
802
01:04:46,560 --> 01:04:47,600
Ik ben.
803
01:04:52,640 --> 01:04:54,360
Je verslapt dus niet.
804
01:04:57,360 --> 01:04:59,480
Ik zal breuken nooit begrijpen.
805
01:04:59,560 --> 01:05:01,200
Je zal. Geen zorgen.
806
01:05:02,160 --> 01:05:04,640
Een streep tussen getallen
geeft altijd een deling aan.
807
01:05:05,240 --> 01:05:06,520
Een vierde
808
01:05:06,600 --> 01:05:10,400
is een onderdeel van een vierdelige eenheid.
809
01:05:11,080 --> 01:05:12,976
26 APRIL 1963, CENTRAAL COMMISSIE VAN
DE COMMUNISTISCHE PARTIJ IN WARSHAU
810
01:05:13,000 --> 01:05:15,560
De westerse pers noemt ons
vaak alsof we één zijn.
811
01:05:15,640 --> 01:05:18,880
- Ik maak me er geen zorgen over.
- Ik ook niet.
812
01:05:19,760 --> 01:05:21,120
Ik maak me zorgen over
813
01:05:22,080 --> 01:05:23,880
hoe de Poolse pers de kerk afbeeldt.
814
01:05:24,720 --> 01:05:27,280
U weigert het socialisme te accepteren.
815
01:05:27,360 --> 01:05:29,040
Samenwerken met jou is moeilijk.
816
01:05:29,680 --> 01:05:32,960
Vooral omdat de regels buiten
onze grenzen worden gesteld.
817
01:05:33,480 --> 01:05:36,480
U ontvangt ook uw
routebeschrijving vanuit Rome.
818
01:05:36,640 --> 01:05:39,800
Ik krijg geen politieke bevelen.
En vergeet niet,
819
01:05:39,880 --> 01:05:42,400
Ik zette mezelf op het spel
voor jou in het Vaticaan.
820
01:05:42,480 --> 01:05:45,560
Ik ben en ben het gezicht
van de overeenkomst geweest
821
01:05:45,640 --> 01:05:47,960
tussen de kerk en de
communistische regering.
822
01:05:48,560 --> 01:05:52,160
U bekritiseert ons in elk van uw toespraken.
823
01:05:57,200 --> 01:05:59,240
- Wil je dat ik begin met zoeken?
- Alsjeblieft.
824
01:06:00,240 --> 01:06:01,640
Doe Maar.
825
01:06:02,640 --> 01:06:04,080
VERTROUWELIJK DOSSIER VAN DE INFORMANT
826
01:06:06,560 --> 01:06:07,560
Precies mijn punt.
827
01:06:09,880 --> 01:06:11,040
Je zult niets vinden.
828
01:06:15,840 --> 01:06:16,920
Ik zal.
829
01:06:18,800 --> 01:06:19,920
Op tijd.
830
01:07:12,920 --> 01:07:14,840
Het duurt minstens een half uur.
831
01:07:17,080 --> 01:07:18,400
Kunnen we een wandeling maken, primaat?
832
01:07:19,720 --> 01:07:20,720
Natuurlijk.
833
01:07:24,200 --> 01:07:25,600
Is het een officiële wandeling?
834
01:07:26,520 --> 01:07:27,640
Nogal Het tegenovergestelde.
835
01:07:31,280 --> 01:07:33,000
Ik informeerde over jou.
836
01:07:59,960 --> 01:08:01,520
Waarom is hij nog steeds hier?
837
01:08:02,520 --> 01:08:05,480
- Hij heeft je verraden.
- Ze breken de volgende ook.
838
01:08:06,320 --> 01:08:07,360
Hij informeerde over jou!
839
01:08:08,560 --> 01:08:11,320
- Hij is niet te vertrouwen.
- Hij bekende en bekeerde zich.
840
01:08:12,000 --> 01:08:13,600
Ze kunnen hem niet meer chanteren.
841
01:08:20,560 --> 01:08:23,439
- Ervan genieten?
- Koffie en cognac
842
01:08:24,080 --> 01:08:25,399
is wat mij in leven houdt.
843
01:08:37,680 --> 01:08:39,080
Je kunt nog steeds met me mee.
844
01:08:39,479 --> 01:08:42,000
Er gebeurt niets als je
een paar dagen vrij neemt.
845
01:08:42,720 --> 01:08:45,439
Als we morgen vertrekken,
halen we de groep in.
846
01:08:45,520 --> 01:08:48,160
Ik kan niet gaan. Ik moet werken.
847
01:08:49,359 --> 01:08:52,439
Er zullen mensen op bedevaart zijn.
Hetzelfde als hier.
848
01:08:53,000 --> 01:08:55,560
- Je zult niet slapen.
- Wat is dat voor onzin?
849
01:08:56,960 --> 01:08:59,279
Op de pelgrimstocht,
als iemand mijn soep wil
850
01:09:00,439 --> 01:09:01,720
ze vragen erom en stelen niet!
851
01:09:01,800 --> 01:09:02,920
Hou op.
852
01:09:03,680 --> 01:09:05,640
Je hoeft niet te schreeuwen.
853
01:09:08,960 --> 01:09:10,399
Ik moet ontspannen.
854
01:09:18,880 --> 01:09:19,960
Dus je maakt je nog steeds zorgen?
855
01:09:24,720 --> 01:09:26,040
Wat verwacht je dat ik doe?
856
01:09:26,800 --> 01:09:29,439
We zijn 8 jaar getrouwd en
ik kan niet zwanger worden.
857
01:09:30,920 --> 01:09:33,080
We hebben geen eigen plek.
We komen amper rond.
858
01:09:34,640 --> 01:09:36,720
Geen enkele school wil mij aannemen.
859
01:09:39,240 --> 01:09:40,720
Ik ben bang om na te denken over onze toekomst.
860
01:09:42,279 --> 01:09:43,439
Liefje,
861
01:09:46,640 --> 01:09:47,880
als de spanning voorbij is,
862
01:09:48,359 --> 01:09:50,279
we krijgen een baby.
863
01:09:54,800 --> 01:09:56,000
Ik kan ons gezin onderhouden.
864
01:10:00,640 --> 01:10:01,680
Zdzich!
865
01:10:02,280 --> 01:10:04,560
Ik kan de bedevaart niet filmen.
866
01:10:05,320 --> 01:10:06,720
Ik denk dat ik ziek zal zijn.
867
01:10:07,760 --> 01:10:09,640
Het zou zelfs tuberculose kunnen zijn.
868
01:10:10,520 --> 01:10:11,680
Stop met het verzinnen van verhalen.
869
01:10:12,200 --> 01:10:14,920
- Je hebt er geen zin in.
- Ik kan niet gaan. Niet nu.
870
01:10:19,480 --> 01:10:20,480
Prima.
871
01:10:20,840 --> 01:10:21,960
Ik zal iemand anders sturen.
872
01:10:22,920 --> 01:10:25,560
Je hebt twee dagen om van
deze tuberculose af te komen.
873
01:10:27,160 --> 01:10:28,160
Bedankt.
874
01:10:30,240 --> 01:10:31,720
Je gaat slapen als je klaar bent.
875
01:10:32,680 --> 01:10:34,520
Jij hebt haast, niet ik.
876
01:10:36,840 --> 01:10:38,120
Janek!
877
01:10:38,200 --> 01:10:39,440
Hoe gaat het?
878
01:10:39,560 --> 01:10:41,160
Hallo. Ik pak gewoon wat tape.
879
01:10:41,800 --> 01:10:42,880
Ik vraag het in het algemeen.
880
01:10:47,200 --> 01:10:49,320
Wat kan ik zeggen? Het geld is krap.
881
01:10:50,400 --> 01:10:53,680
Mijn vrouw kan geen baan vinden,
we wonen in een gedeeld appartement.
882
01:10:55,800 --> 01:10:56,840
Ik begrijp.
883
01:10:59,080 --> 01:11:00,440
Ik kan je misschien helpen.
884
01:11:04,320 --> 01:11:06,040
Ik heb altijd al een normaal gezin gewild.
885
01:11:07,600 --> 01:11:09,000
Je hebt een liefhebbende moeder.
886
01:11:09,960 --> 01:11:11,600
Toen ik niet wist hoe ik moest bidden,
887
01:11:12,440 --> 01:11:14,920
Ik vroeg God om een vader.
888
01:11:17,680 --> 01:11:19,080
Je bent als een vader voor me.
889
01:11:21,080 --> 01:11:22,120
Ik moet vluchten.
890
01:11:22,840 --> 01:11:24,160
Ik heb een klas met Magda.
891
01:11:39,800 --> 01:11:40,920
Hoe gaat het met de vader?
892
01:11:43,720 --> 01:11:44,760
Zit stil.
893
01:11:45,440 --> 01:11:47,200
Spreken. Hoe gaat het met de vader?
894
01:11:48,920 --> 01:11:50,600
Ben je stom of stom?
895
01:11:52,760 --> 01:11:53,760
Beweeg niet.
896
01:11:56,520 --> 01:11:59,440
- Rustig aan.
- Wat is hier aan de hand?
897
01:12:00,360 --> 01:12:01,680
Overhandig de rollen en verdwaal.
898
01:12:11,760 --> 01:12:12,840
Geen woord!
899
01:12:14,400 --> 01:12:16,080
Vertel me wat hij van
plan is en het komt goed.
900
01:12:16,600 --> 01:12:18,080
Misschien krijg je zelfs wat geld.
901
01:12:18,520 --> 01:12:19,560
Gaan.
902
01:12:23,920 --> 01:12:25,640
Hebben we een deal?
903
01:12:28,040 --> 01:12:29,040
Jij teef!
904
01:12:35,160 --> 01:12:36,760
Stop!
905
01:13:01,200 --> 01:13:03,920
- Goedeavond. Is Kazia thuis?
- Wie vraagt?
906
01:13:04,440 --> 01:13:06,320
Ik ben haar leraar. Ze kent me.
907
01:13:07,280 --> 01:13:09,280
Kazië? Heb je de uitvaart gemist?
908
01:13:10,720 --> 01:13:11,880
Welke begrafenis?
909
01:13:12,280 --> 01:13:14,680
Is Kazia dood? - Haar moeder is.
910
01:13:14,880 --> 01:13:16,440
Koorts maakte haar af.
911
01:13:17,120 --> 01:13:19,160
Wie weet waar Kazia heen ging.
912
01:13:20,600 --> 01:13:22,880
- Wanneer was de laatste keer
dat je haar zag? - Krycha!
913
01:13:23,240 --> 01:13:25,360
- Wie is het?
- Het is niet voor jou.
914
01:13:25,920 --> 01:13:27,520
De dame zoekt Kazia.
915
01:13:27,600 --> 01:13:28,640
Ze woont hier niet.
916
01:13:29,480 --> 01:13:30,720
Ze is uitgeschreven.
917
01:13:31,600 --> 01:13:33,800
Ze is waar ze thuishoort. Tot ziens.
918
01:13:39,360 --> 01:13:41,120
De buren, haar school…
919
01:13:41,720 --> 01:13:44,640
- Niemand weet waar ze is.
- Ze zou afscheid hebben genomen.
920
01:13:45,720 --> 01:13:47,280
We moeten haar vinden.
921
01:13:47,360 --> 01:13:49,360
Ik ga naar het Vaticaans Concilie.
922
01:13:50,680 --> 01:13:51,760
Ondertussen jij
923
01:13:52,480 --> 01:13:53,600
noem de "Achten."
924
01:14:05,800 --> 01:14:07,320
MISSEND
925
01:14:29,400 --> 01:14:30,520
Janek.
926
01:14:31,760 --> 01:14:32,840
Janek.
927
01:14:33,400 --> 01:14:34,560
Ik kan er niet meer tegen.
928
01:14:36,840 --> 01:14:38,000
Ga weer slapen.
929
01:14:40,400 --> 01:14:42,240
We moeten iets doen.
930
01:14:58,280 --> 01:14:59,440
Wat ben je aan het doen?
931
01:15:01,880 --> 01:15:03,080
Wat zijn dat?
932
01:15:04,480 --> 01:15:05,840
Het zijn maar foto's.
933
01:15:07,040 --> 01:15:08,680
Ik heb een tentoonstelling gepland.
934
01:15:09,480 --> 01:15:10,800
Ik wilde je verrassen.
935
01:15:10,880 --> 01:15:12,600
Haal ze dus zelf op.
936
01:15:16,760 --> 01:15:18,000
Rustig aan.
937
01:15:20,520 --> 01:15:22,720
Geef ons dan een klein beetje intimiteit!
938
01:15:23,000 --> 01:15:24,440
Ik zal. Rustig maar.
939
01:15:28,120 --> 01:15:29,600
Straks leven we normaal.
940
01:15:31,680 --> 01:15:35,120
Ik hoop het. Ik kan me niet voorstellen dat ik
in zulke omstandigheden een kind zou opvoeden.
941
01:15:35,520 --> 01:15:36,600
Wat?
942
01:15:37,760 --> 01:15:38,760
Je hoorde me.
943
01:15:39,360 --> 01:15:41,680
Echt? Ben je serieus?
944
01:15:42,440 --> 01:15:43,480
Liefje…
945
01:15:45,720 --> 01:15:48,600
- Je wordt vader.
- Mijn God, ik ben zo blij.
946
01:15:49,280 --> 01:15:50,640
Weet je het zeker?
947
01:15:52,840 --> 01:15:54,480
Kom hier!
948
01:16:05,120 --> 01:16:07,080
Kazia wordt nog steeds vermist.
949
01:16:11,600 --> 01:16:13,240
Vader moet erg bezorgd zijn.
950
01:16:17,360 --> 01:16:18,920
Lieverd, je bent zwanger.
951
01:16:20,720 --> 01:16:22,480
Stress moet je vermijden.
952
01:17:41,240 --> 01:17:44,680
Ik heb heimwee naar de tijd die
ik in Polen heb doorgebracht.
953
01:17:44,760 --> 01:17:46,840
Er zijn meer dan 40 jaar verstreken.
954
01:17:47,320 --> 01:17:49,880
Ik was secretaris van een
apostolische nuntius in Polen.
955
01:17:50,600 --> 01:17:54,880
- Ik was zelfs Pools aan het leren.
- Bravo.
956
01:17:55,360 --> 01:17:56,400
Leuk om dat te horen.
957
01:17:57,600 --> 01:17:58,640
Bedankt.
958
01:18:02,560 --> 01:18:03,800
Te meer
959
01:18:03,880 --> 01:18:07,040
Ik hoop dat Uwe Heiligheid zich
bij ons zal voegen in Jasna Góra
960
01:18:07,120 --> 01:18:11,360
om het millennium van de
doop van Polen te vieren.
961
01:18:11,880 --> 01:18:12,960
Bedankt.
962
01:18:13,040 --> 01:18:15,240
Uiteraard neem ik je uitnodiging aan.
963
01:18:16,200 --> 01:18:18,680
Toch maak ik me zorgen dat
de communistische regering
964
01:18:18,760 --> 01:18:20,960
mijn aanwezigheid zou kunnen gebruiken voor propaganda.
965
01:18:21,040 --> 01:18:24,200
En stel voor dat ik hun politiek steun.
966
01:18:24,280 --> 01:18:25,920
Ze kunnen het proberen.
967
01:18:26,640 --> 01:18:29,200
We zullen een bisschoppelijke brief opstellen
968
01:18:29,280 --> 01:18:31,920
aan elke parochie om de
situatie uit te leggen.
969
01:18:32,000 --> 01:18:33,200
Helaas,
970
01:18:33,280 --> 01:18:37,160
Ik moet ook vaak geruchten
over u rechtzetten, kardinaal.
971
01:18:37,640 --> 01:18:39,720
- Welke geruchten?
- Sommige mensen
972
01:18:40,520 --> 01:18:44,280
staan wantrouwend tegenover uw
ontmoetingen met de communisten.
973
01:18:45,120 --> 01:18:47,720
Ze noemen je zelfs de 'Rode Kardinaal'.
974
01:18:49,960 --> 01:18:51,640
Ik heb van die geruchten gehoord.
975
01:18:51,760 --> 01:18:54,080
Ik geef toe, ze hebben me diep gekwetst.
976
01:18:55,400 --> 01:18:58,680
Ik zou uwe Heiligheid
echter willen verzekeren
977
01:18:58,760 --> 01:19:00,560
dat elke bijeenkomst
978
01:19:01,000 --> 01:19:02,360
met de autoriteiten
979
01:19:02,760 --> 01:19:05,360
dient uitsluitend het welzijn van de Kerk
980
01:19:05,800 --> 01:19:07,440
en de Poolse natie.
981
01:19:13,400 --> 01:19:14,480
Bedankt.
982
01:19:22,080 --> 01:19:23,200
Hartelijk dank.
983
01:19:24,640 --> 01:19:27,840
Zoals ik al zei, we staan aan de
vooravond van het millennium van de doop.
984
01:19:27,960 --> 01:19:31,400
Aan het einde van de plenaire zitting
van het vierde Vaticaans Concilie,
985
01:19:31,480 --> 01:19:35,240
we zullen vertegenwoordigers van elk
episcopaat ter wereld uitnodigen.
986
01:19:35,920 --> 01:19:36,920
De Duitsers ook.
987
01:19:37,800 --> 01:19:38,800
Duitsers?
988
01:19:39,320 --> 01:19:42,360
We weten allemaal hoe de Polen
onder hen hebben geleden.
989
01:19:42,480 --> 01:19:46,240
Ik hoor vaak dat de haat jegens
Duitsers terecht is. Het is onjuist.
990
01:19:47,040 --> 01:19:51,120
Haat verstrikt degenen die haten.
991
01:19:51,560 --> 01:19:55,040
Om nog maar te zwijgen over het feit
dat we allemaal één zijn in Christus.
992
01:19:58,280 --> 01:20:00,280
Aan de vooravond van het millennium,
993
01:20:01,360 --> 01:20:03,600
we moeten getuigen
dat we bereid zijn
994
01:20:03,680 --> 01:20:05,800
om het voorbeeld van onze redder te volgen
995
01:20:05,880 --> 01:20:08,480
die zijn overtreders vergaf
terwijl hij stierf aan het kruis.
996
01:20:10,080 --> 01:20:14,480
Ik vroeg de aartsbisschop Bolesław Kominek om een
brief te schrijven aan de Duitse bisschoppen.
997
01:20:14,560 --> 01:20:17,880
We voegen het toe aan onze
uitnodiging voor de vieringen.
998
01:20:18,440 --> 01:20:20,240
Zijn we klaar voor dergelijke stappen?
999
01:20:21,040 --> 01:20:22,840
De oorlog eindigde amper 20 jaar geleden.
1000
01:20:23,480 --> 01:20:25,480
De wonden zijn nog vers.
1001
01:20:25,960 --> 01:20:27,160
Dat is waar
1002
01:20:27,320 --> 01:20:29,680
maar als herders moeten we
het goede voorbeeld geven.
1003
01:20:30,200 --> 01:20:31,360
Wijs de weg.
1004
01:20:32,080 --> 01:20:34,160
God heeft de wereld verzoend door Christus.
1005
01:20:35,280 --> 01:20:37,040
Hij droeg ons op om ons te verenigen.
1006
01:20:37,680 --> 01:20:41,120
Wanneer de plenaire zitting van
het Vaticaans Concilie voorbij is,
1007
01:20:42,080 --> 01:20:43,160
ik zou graag willen
1008
01:20:43,640 --> 01:20:46,840
om alle aanwezige bisschoppen te
vragen de brief te ondertekenen.
1009
01:20:50,880 --> 01:20:52,160
"Wij vergeven
1010
01:20:53,280 --> 01:20:55,840
en vraag vergiffenis".
1011
01:20:59,760 --> 01:21:01,760
Vergeven we de Duitsers? Wij?
1012
01:21:03,800 --> 01:21:05,520
Door welk gezag
1013
01:21:05,600 --> 01:21:06,880
deed de kerk
1014
01:21:06,960 --> 01:21:09,360
en zijn verdomde manager doen mee
1015
01:21:09,440 --> 01:21:11,560
hun eigen buitenlands beleid?
1016
01:21:14,000 --> 01:21:17,480
We vergeven en vragen om vergeving.
1017
01:21:18,760 --> 01:21:21,400
Hoe is het gebeurd?
Waarom hebben uw agenten niet...
1018
01:21:21,480 --> 01:21:24,120
die hem bij elke stap zou moeten volgen,
1019
01:21:24,200 --> 01:21:26,280
vinden en voorkomen dat
het wordt gepubliceerd?
1020
01:21:26,360 --> 01:21:28,280
Ik weet het niet, kameraad.
We onderzoeken het.
1021
01:21:28,360 --> 01:21:30,040
Er naar kijken?
1022
01:21:31,040 --> 01:21:32,440
Het is onze prioriteit.
1023
01:21:34,960 --> 01:21:36,520
Er is niets gevaarlijkers
1024
01:21:36,840 --> 01:21:38,360
dan die mens
1025
01:21:38,440 --> 01:21:40,000
en zijn dromen
1026
01:21:40,520 --> 01:21:42,160
van de macht van de kerk.
1027
01:21:43,560 --> 01:21:45,760
Het millennium wordt
steeds riskanter.
1028
01:21:52,680 --> 01:21:53,840
Ze hebben uitgenodigd
1029
01:21:55,360 --> 01:21:57,360
vertegenwoordigers van de
episcopaten van de wereld.
1030
01:21:58,960 --> 01:22:00,160
Waaronder de paus.
1031
01:22:02,040 --> 01:22:03,560
Hij accepteerde de uitnodiging.
1032
01:22:05,760 --> 01:22:07,520
Luister naar me, Zenon.
1033
01:22:08,920 --> 01:22:10,320
Luister goed.
1034
01:22:11,800 --> 01:22:14,840
Niemand komt naar die feesten.
1035
01:22:15,880 --> 01:22:17,320
Zeker niet de paus.
1036
01:22:21,280 --> 01:22:23,240
Wij, de mediacommissie en de pers
1037
01:22:23,920 --> 01:22:26,800
zijn onze eigen vieringen van het
millennium van Polen aan het voorbereiden.
1038
01:22:27,440 --> 01:22:28,840
Seculiere feesten.
1039
01:22:29,240 --> 01:22:32,480
Nationaal en atheïstisch.
We zullen ze overtreffen.
1040
01:22:34,400 --> 01:22:36,120
Het moet enorm zijn!
1041
01:22:37,520 --> 01:22:39,920
Het wordt ons millennium.
1042
01:23:15,080 --> 01:23:16,760
Kom op. Schiet op, heren.
1043
01:23:17,280 --> 01:23:18,600
Onze leider gaat spreken.
1044
01:23:20,120 --> 01:23:22,200
Ik ben de laatste tijd op
tournee geweest met de Newsreel.
1045
01:23:22,280 --> 01:23:23,800
Magda heeft misschien mijn hulp nodig.
1046
01:23:23,880 --> 01:23:26,000
Mijn handen zijn vastgebonden.
Een slecht jaar om te bevallen.
1047
01:23:26,280 --> 01:23:28,520
Ik dacht dat dichter bij de uitgerekende datum
1048
01:23:28,600 --> 01:23:30,520
Ik zou wat dichter bij huis kunnen zijn.
1049
01:23:30,680 --> 01:23:33,840
Dat is wanneer de belangrijkste
gebeurtenissen zullen zijn! Ben je gek?
1050
01:23:34,360 --> 01:23:36,360
Ze zal bevallen met of zonder jou.
1051
01:23:39,080 --> 01:23:40,320
Ga weer aan het werk.
1052
01:23:41,520 --> 01:23:43,080
Beweging. Blijf niet staan!
1053
01:23:45,080 --> 01:23:46,800
17 JUNI 1966, POZNAŃ
1054
01:23:46,880 --> 01:23:50,440
TOESPRAAK VAN DE EERSTE
SECRETARIS TIJDENS FEESTEN
1055
01:23:59,280 --> 01:24:01,720
Hoe beperkt
1056
01:24:02,440 --> 01:24:07,280
en zonder enig gevoel van natie
1057
01:24:08,280 --> 01:24:10,000
is de geest van
1058
01:24:10,240 --> 01:24:14,200
de manager van de Poolse kerk.
1059
01:24:14,960 --> 01:24:16,800
Hij, wie is
1060
01:24:16,880 --> 01:24:19,200
in oorlog met de volksstaat,
1061
01:24:20,200 --> 01:24:23,960
is een onverantwoordelijke herdershond.
1062
01:24:24,840 --> 01:24:26,080
Hij verklaart
1063
01:24:26,160 --> 01:24:28,240
waar hij niet voor zal buigen
1064
01:24:28,320 --> 01:24:31,520
de Poolse bestaansreden.
1065
01:25:28,480 --> 01:25:31,440
3 MEI 1966,
CZĘSTOCHOWA MILLENNIALE FEESTEN
1066
01:26:22,600 --> 01:26:24,720
In naam van alle Poolse bisschoppen
1067
01:26:24,800 --> 01:26:26,640
en de hele Poolse natie
1068
01:26:26,720 --> 01:26:31,160
de primaat zal de millenniumwet voorlezen
en Polen wijden aan onze Heilige Moeder.
1069
01:26:32,000 --> 01:26:33,240
Lang leve de primaat!
1070
01:26:33,320 --> 01:26:35,400
Lang leve!
1071
01:26:41,640 --> 01:26:43,440
In de naam van de Vader, de Zoon,
1072
01:26:43,960 --> 01:26:45,200
en de Heilige Geest.
1073
01:26:46,280 --> 01:26:47,480
Amen.
1074
01:26:51,680 --> 01:26:55,160
In het aangezicht van God,
Eén in de Heilige Drie-eenheid,
1075
01:26:57,200 --> 01:27:01,320
in diepe eenheid met het Hoofd
van de Rooms-Katholieke Kerk
1076
01:27:02,560 --> 01:27:04,000
onze Heilige Vader,
1077
01:27:04,800 --> 01:27:06,120
Paus Paulus VI,
1078
01:27:08,920 --> 01:27:11,360
wij, de Poolse bisschoppen,
1079
01:27:12,280 --> 01:27:15,120
verzameld aan de voeten
van uw troon in Jasna Góra,
1080
01:27:16,920 --> 01:27:20,240
omringd door leden
van de gelovige natie,
1081
01:27:21,840 --> 01:27:24,240
de geestelijkheid, het volk van de Heer
1082
01:27:25,680 --> 01:27:27,240
van bisdommen en parochies,
1083
01:27:29,200 --> 01:27:31,440
in gemeenschap met de Poolse diaspora,
1084
01:27:34,240 --> 01:27:36,680
we geven ons over met vertrouwende harten
1085
01:27:38,040 --> 01:27:39,400
naar je eeuwige,
1086
01:27:41,680 --> 01:27:45,120
moederlijke dienstbaarheid van de liefde
1087
01:27:46,760 --> 01:27:49,400
al Gods kinderen van
deze gedoopte natie
1088
01:27:51,120 --> 01:27:52,200
en alles
1089
01:27:53,240 --> 01:27:54,680
dat is Polen.
1090
01:27:56,120 --> 01:27:58,160
Voor de vrijheid van
de kerk in de wereld
1091
01:27:59,560 --> 01:28:01,160
en in ons vaderland.
1092
01:28:03,720 --> 01:28:07,400
Op weg naar de uitbreiding van het
Koninkrijk van Christus op aarde.
1093
01:28:11,400 --> 01:28:14,080
Wij geven ons over aan uw
dienstbaarheid aan liefde
1094
01:28:16,240 --> 01:28:17,480
heel Polen,
1095
01:28:18,840 --> 01:28:21,000
ons geliefde land,
1096
01:28:23,120 --> 01:28:24,600
de hele Poolse natie
1097
01:28:25,760 --> 01:28:28,440
hier of in het buitenland wonen.
1098
01:28:32,480 --> 01:28:33,960
Heilige Maagd Maria,
1099
01:28:34,840 --> 01:28:36,240
Moeder van de kerk,
1100
01:28:37,320 --> 01:28:40,440
Koningin van Polen en Onze
Lieve Vrouw van Jasna Góra,
1101
01:28:42,280 --> 01:28:44,000
wij vertrouwen ons aan u toe
1102
01:28:45,000 --> 01:28:47,520
en vraag om de bescherming van Polen
1103
01:28:48,640 --> 01:28:50,200
en de Poolse natie.
1104
01:28:53,680 --> 01:28:54,680
Herhaal.
1105
01:28:56,480 --> 01:28:59,200
wij toevertrouwen.
1106
01:29:22,760 --> 01:29:24,440
Kijk uit! Loop!
1107
01:29:25,480 --> 01:29:26,480
Snel!
1108
01:29:46,080 --> 01:29:47,520
Ik moet je auto controleren.
1109
01:29:47,600 --> 01:29:50,000
- Heb je daarom die spieren nodig?
- Zijn we in oorlog?
1110
01:29:50,080 --> 01:29:53,080
- Wat geeft je het recht?
- De Volksrepubliek Polen.
1111
01:29:53,160 --> 01:29:54,560
Nee!
1112
01:30:05,200 --> 01:30:06,200
We hebben onze orders.
1113
01:30:06,680 --> 01:30:08,200
Het is niets minder dan opruiing.
1114
01:30:08,280 --> 01:30:10,840
Het is een aanval op een religieuze bijeenkomst.
1115
01:30:12,000 --> 01:30:14,800
In naam van het episcopaat eis
ik dat je stopt met de operatie.
1116
01:30:19,840 --> 01:30:21,240
- Voorschot! - Nee.
1117
01:30:21,320 --> 01:30:23,840
- Stop nu! - Rustig aan.
1118
01:30:25,720 --> 01:30:27,560
Niet aanvallen. Stop!
1119
01:30:28,440 --> 01:30:29,960
Rustig aan!
1120
01:30:30,640 --> 01:30:32,520
Ga staan!
1121
01:30:33,000 --> 01:30:35,760
Alsjeblieft, stop er nu mee!
1122
01:30:44,440 --> 01:30:45,480
Mijn zoon.
1123
01:30:49,120 --> 01:30:50,760
- Criminelen! - Jij betaalt!
1124
01:30:52,320 --> 01:30:53,760
Ik kon ze niet tegenhouden.
1125
01:30:53,840 --> 01:30:55,080
Ben je in orde?
1126
01:30:55,200 --> 01:30:57,720
- Ze hebben het schilderij meegenomen.
- Het is niet jouw fout.
1127
01:30:59,360 --> 01:31:01,760
We gaan verder met een leeg frame.
1128
01:31:39,360 --> 01:31:40,600
Pauzeer het.
1129
01:31:42,280 --> 01:31:43,360
Spoel tien seconden terug.
1130
01:31:50,240 --> 01:31:51,360
Janek.
1131
01:31:51,440 --> 01:31:53,440
Kom op. Je gaat naar Krakau.
1132
01:31:56,560 --> 01:31:58,640
En we hebben je snel weer nodig.
Je filmt de parade.
1133
01:32:17,880 --> 01:32:19,600
JEUGDGEVANGEN
CENTRUM VOOR MEISJES
1134
01:32:20,360 --> 01:32:23,280
Goedemorgen. Pardon.
Ik heb bezoek.
1135
01:32:29,600 --> 01:32:30,840
Ik ben blij dat je leeft.
1136
01:32:32,960 --> 01:32:34,200
Hoe houd je het vol?
1137
01:32:35,560 --> 01:32:36,600
Het is niet ideaal.
1138
01:32:38,240 --> 01:32:40,760
Je bent sterk. Je kunt het nemen.
1139
01:32:45,920 --> 01:32:47,520
Ik heb ook in de gevangenis gezeten.
1140
01:32:57,200 --> 01:32:59,720
Ik zal er alles aan doen
om je eruit te krijgen.
1141
01:33:20,720 --> 01:33:22,120
Beste Kazia,
1142
01:33:22,280 --> 01:33:25,240
Ik kan je niet persoonlijk bezoeken,
1143
01:33:25,760 --> 01:33:28,920
maar aangezien u deze brief
leest, heeft Maria u kunnen zien.
1144
01:33:29,760 --> 01:33:32,840
Halina en Maria
vertelden me waar je was.
1145
01:33:33,400 --> 01:33:35,760
22 JULI 1966,
POZNAŃ OFFICIËLE MILLENNIALE FEESTEN
1146
01:33:36,400 --> 01:33:39,000
Dit is de nieuwste generatie tanks.
1147
01:34:42,520 --> 01:34:44,840
Weet je wat? Film het zelf.
1148
01:34:46,440 --> 01:34:48,160
Terugkomen! Je zal er spijt van krijgen!
1149
01:34:58,800 --> 01:35:00,120
Eindelijk!
1150
01:35:00,960 --> 01:35:02,400
Dank God en de Maagd Maria.
1151
01:35:04,440 --> 01:35:05,440
Kom op.
1152
01:35:08,720 --> 01:35:11,480
Die ene bloem zal je niet helpen.
1153
01:35:11,560 --> 01:35:12,560
Ze is aan het bevallen.
1154
01:35:14,160 --> 01:35:15,600
In het ziekenhuis.
1155
01:35:16,480 --> 01:35:17,560
Het ziekenhuis, ja!
1156
01:35:21,880 --> 01:35:23,800
Ik zei geen woord.
1157
01:35:27,440 --> 01:35:28,480
Kazia, ik weet het.
1158
01:35:32,600 --> 01:35:33,640
Het spijt me.
1159
01:35:35,040 --> 01:35:36,480
Bied je mijn excuses aan?
1160
01:35:40,920 --> 01:35:42,200
Ik haat ze.
1161
01:35:45,440 --> 01:35:46,520
Een hekel hebben aan
1162
01:35:47,840 --> 01:35:49,040
leidt nergens toe.
1163
01:35:51,600 --> 01:35:53,960
Ik ben trots op je dat
je klaar bent met school.
1164
01:35:55,120 --> 01:35:56,960
Het was vechten of studeren.
1165
01:35:57,960 --> 01:35:59,120
Je hebt het goede gekozen.
1166
01:36:00,560 --> 01:36:01,840
Het is gewoon gebeurd.
1167
01:36:11,080 --> 01:36:13,280
- Ik heb een woord nodig, censor!
- Hoe gaat het?
1168
01:36:13,800 --> 01:36:15,920
- Kunnen we praten? - Spreken.
1169
01:36:17,680 --> 01:36:19,640
Ik wil mijn werk beperken.
1170
01:36:21,520 --> 01:36:22,520
Een sigaret?
1171
01:36:23,760 --> 01:36:24,960
Rechts. Jij stopt.
1172
01:36:25,840 --> 01:36:26,960
Gefeliciteerd.
1173
01:36:27,680 --> 01:36:29,240
De bevalling verliep vlot, toch?
1174
01:36:29,320 --> 01:36:31,280
Ja, alles is prima gelukt.
1175
01:36:32,320 --> 01:36:33,960
Geen babyshower?
1176
01:36:34,920 --> 01:36:36,840
Over het geld mag je niet klagen.
1177
01:36:37,280 --> 01:36:39,840
- Nee, ik kon gewoon niet...
- Kalmeer. Ik maakte een grapje.
1178
01:36:42,240 --> 01:36:44,720
Voor het verlaten van uw werkplek
1179
01:36:45,400 --> 01:36:47,240
je werkt deze maand dubbel.
1180
01:36:53,880 --> 01:36:55,560
Kijk, wat mooi!
1181
01:36:59,200 --> 01:37:01,720
Daar is hij!
Je zult eindelijk mijn man ontmoeten.
1182
01:37:02,200 --> 01:37:04,120
- Papa. - Hallo, mijn liefste!
1183
01:37:06,680 --> 01:37:08,560
Janek, dit is Kazia.
1184
01:37:10,680 --> 01:37:12,360
Kazië? Ik ben Janek.
1185
01:37:15,360 --> 01:37:16,560
Wij hebben ontmoet.
1186
01:37:16,760 --> 01:37:18,200
Echt? Waar?
1187
01:37:20,880 --> 01:37:22,040
Een auto.
1188
01:37:22,800 --> 01:37:24,080
Mostowa-straat.
1189
01:37:25,240 --> 01:37:27,240
Je vrienden hebben me opgesloten.
1190
01:37:34,240 --> 01:37:35,440
Janek?
1191
01:37:42,720 --> 01:37:44,640
Magda was erg overstuur.
1192
01:37:45,920 --> 01:37:47,760
Ik voel me zo schuldig.
1193
01:37:48,800 --> 01:37:51,760
Het is niet jouw schuld dat
Janek een dubbelleven leidde.
1194
01:37:52,840 --> 01:37:54,960
Vroeg of laat zou de waarheid
aan het licht zijn gekomen.
1195
01:37:56,960 --> 01:37:58,320
Ik ga volgende week naar Gdynia.
1196
01:37:59,680 --> 01:38:01,240
Ik ga Magda helpen met het kind.
1197
01:38:03,880 --> 01:38:05,000
Dat is fantastisch.
1198
01:38:06,160 --> 01:38:08,840
Vergeet me niet af en toe te schrijven.
1199
01:38:10,000 --> 01:38:11,640
Natuurlijk!
1200
01:38:14,880 --> 01:38:17,840
Werknemers eten geen ham,
dus het is niet hun zorg!
1201
01:38:18,640 --> 01:38:20,720
- Het is kersttijd.
- Mensen voelen zich bedrogen.
1202
01:38:21,120 --> 01:38:23,400
- Het had beter moeten zijn.
- Kameraden.
1203
01:38:24,560 --> 01:38:26,600
Voor de oorlog was ik arbeider.
1204
01:38:26,680 --> 01:38:28,000
Ik had twee overhemden.
1205
01:38:28,080 --> 01:38:29,760
Tegenwoordig hebben ze er vijf of zes.
1206
01:38:29,840 --> 01:38:30,840
Geen ijzer!
1207
01:38:31,320 --> 01:38:33,120
Is dit geen vooruitgang?
1208
01:38:34,960 --> 01:38:36,600
Het wordt tijd dat ze dit begrijpen.
1209
01:38:37,160 --> 01:38:38,600
Dat zal niet gemakkelijk zijn.
1210
01:38:39,760 --> 01:38:40,960
Ze zullen toeslaan.
1211
01:38:41,840 --> 01:38:44,320
Ze organiseren
zich al in Gdynia.
1212
01:38:46,080 --> 01:38:47,080
Zenon.
1213
01:38:54,880 --> 01:38:55,960
Je gaat ermee om.
1214
01:38:57,720 --> 01:38:58,720
Absoluut.
1215
01:39:04,840 --> 01:39:07,560
De situatie in Polen
wordt steeds moeilijker.
1216
01:39:10,000 --> 01:39:14,240
We mogen onze betrekkingen met kerken
in andere landen niet verwaarlozen.
1217
01:39:16,360 --> 01:39:18,760
Het zal het land en
de kerk versterken.
1218
01:39:19,240 --> 01:39:20,240
Dat is de reden
1219
01:39:21,000 --> 01:39:23,200
je komt in de Verenigde Staten
1220
01:39:23,720 --> 01:39:24,760
en Australië.
1221
01:39:26,240 --> 01:39:30,200
We moeten onze relaties met kerken
in Frankrijk en Duitsland verbeteren.
1222
01:39:31,440 --> 01:39:32,520
Maar later.
1223
01:39:33,560 --> 01:39:34,560
Waarom ik?
1224
01:39:36,960 --> 01:39:38,160
Want alleen jij kunt het.
1225
01:39:43,240 --> 01:39:44,360
Ik accepteer het niet.
1226
01:39:44,920 --> 01:39:46,720
Luister niet naar haar. We nemen het.
1227
01:39:47,480 --> 01:39:48,600
En een brief aan de vader.
1228
01:39:50,200 --> 01:39:53,760
- Het kan te laat worden bezorgd. - Prima.
Het zal op een gegeven moment aankomen.
1229
01:39:54,880 --> 01:39:56,000
Hoe zit het met het pakket?
1230
01:39:56,520 --> 01:39:57,640
We nemen het.
1231
01:39:58,480 --> 01:39:59,720
Ik wil zijn hulp niet.
1232
01:40:00,960 --> 01:40:02,920
- Het is allemaal mijn schuld.
- Nee dat is het niet.
1233
01:40:03,400 --> 01:40:05,600
Janek is een leugenaar en een verrader.
1234
01:40:05,680 --> 01:40:06,880
Maar hij houdt van je.
1235
01:40:07,680 --> 01:40:09,760
Je hebt geen idee van
het leven zonder gezin.
1236
01:40:13,760 --> 01:40:15,000
Je moet ervoor tekenen!
1237
01:40:36,840 --> 01:40:39,080
Bedankt voor je ontmoeting met mij, primaat.
1238
01:40:41,600 --> 01:40:43,160
We kunnen hier vrijuit praten.
1239
01:40:49,520 --> 01:40:51,040
Ik heb foto's van je gemaakt.
1240
01:40:58,520 --> 01:40:59,720
ik wilde alleen maar
1241
01:41:01,160 --> 01:41:03,640
om haar gelukkig en veilig te maken.
1242
01:41:06,320 --> 01:41:07,440
Het spijt me.
1243
01:41:08,320 --> 01:41:09,880
Vergeef mij vader.
1244
01:41:09,960 --> 01:41:11,800
Ik was zo dom.
1245
01:41:11,880 --> 01:41:14,040
Ik nam een kortere weg.
Ik wilde alles snel.
1246
01:41:27,560 --> 01:41:28,920
Laten we het niet nog een keer ter sprake brengen.
1247
01:41:30,440 --> 01:41:33,560
Ik ben blij dat je je fouten hebt
begrepen en dat het je spijt.
1248
01:41:39,960 --> 01:41:41,120
Begin opnieuw.
1249
01:41:42,440 --> 01:41:43,600
Je hebt een familie.
1250
01:41:44,760 --> 01:41:46,000
Win Magda terug.
1251
01:41:47,440 --> 01:41:49,240
Zij en het kind hebben je nodig.
1252
01:42:00,720 --> 01:42:02,200
Een regelmatige naar Gdynia.
1253
01:42:02,760 --> 01:42:04,000
- Voor wanneer? - Nu.
1254
01:42:08,720 --> 01:42:09,760
SCHEEPSWERF GDYNIA
1255
01:42:09,840 --> 01:42:12,040
17 DECEMBER 1970,
GDYNIA SPOORWEGSTATION
1256
01:42:22,720 --> 01:42:23,920
De prijzen zijn de afgelopen nacht omhooggeschoten!
1257
01:42:24,000 --> 01:42:25,360
- Gemiddelde prijzen.
- Prijzen van voedsel.
1258
01:42:26,440 --> 01:42:27,440
Door hoeveel?
1259
01:42:28,120 --> 01:42:29,120
Met 25%!
1260
01:42:29,680 --> 01:42:31,320
Echt? Wat ga ik doen?
1261
01:42:32,400 --> 01:42:35,120
- Ik kan me nu niets veroorloven.
- Het is allemaal een grap.
1262
01:42:35,480 --> 01:42:37,160
Maar locomotieven zijn goedkoper.
1263
01:42:37,600 --> 01:42:40,320
- Misschien wil je er een kopen.
- Het is niet grappig.
1264
01:42:41,480 --> 01:42:44,120
Ik wil dat mijn kinderen een fatsoenlijke kerst hebben.
1265
01:42:46,920 --> 01:42:47,960
Laten we gaan.
1266
01:42:50,400 --> 01:42:52,920
Laten we gaan!
1267
01:42:57,840 --> 01:42:59,480
Staking!
1268
01:43:06,760 --> 01:43:10,320
Avondklok van de politie in Gdańsk, Gdynia en Sopot.
1269
01:45:34,040 --> 01:45:35,280
Wat doe je hier?
1270
01:45:35,400 --> 01:45:37,800
- Jij ook?
- Ik kwam om Magda terug te winnen.
1271
01:45:51,720 --> 01:45:52,720
Loop!
1272
01:45:55,840 --> 01:45:57,120
Janek!
1273
01:47:00,480 --> 01:47:04,000
Dit incident,
zo kort voor Kerstmis,
1274
01:47:04,520 --> 01:47:07,000
was zonder precedent voor onze natie.
1275
01:47:07,840 --> 01:47:09,040
Zijn tragische afloop
1276
01:47:09,680 --> 01:47:10,840
was onvergetelijk
1277
01:47:11,360 --> 01:47:13,040
en ongehoord in onze geschiedenis.
1278
01:47:14,920 --> 01:47:17,880
We voelen begrijpelijke angst,
1279
01:47:18,000 --> 01:47:21,640
diepe pijn en
onbeschrijflijk lijden.
1280
01:47:23,120 --> 01:47:26,760
Er is niemand in dit land
die het niet zou begrijpen.
1281
01:47:32,760 --> 01:47:34,000
Kon ik maar,
1282
01:47:35,200 --> 01:47:37,320
met gevoel voor rechtvaardigheid en harmonie,
1283
01:47:39,160 --> 01:47:43,320
Ik zou de verantwoordelijkheid
nemen voor recente gebeurtenissen.
1284
01:47:45,760 --> 01:47:47,040
Ik zou het graag doen.
1285
01:47:49,080 --> 01:47:52,520
Een natie heeft iemand nodig
om haar schuld te vereffenen.
1286
01:47:54,920 --> 01:47:57,000
Jezus Christus, onze eeuwige herder,
1287
01:47:58,960 --> 01:48:00,320
geleden
1288
01:48:00,920 --> 01:48:04,000
voor onze zonden.
1289
01:48:05,840 --> 01:48:06,920
En in Polen
1290
01:48:08,240 --> 01:48:10,440
deze verlossende verantwoordelijkheid
1291
01:48:12,520 --> 01:48:14,600
op zou vallen
1292
01:48:17,320 --> 01:48:18,520
de primaat van Polen.
1293
01:48:37,360 --> 01:48:41,160
Zoals u weet liep de situatie
in het noorden uit de hand.
1294
01:48:41,760 --> 01:48:44,280
Ondanks onze inspanningen toch nieuws erover
1295
01:48:44,800 --> 01:48:46,840
heeft zich over het hele land verspreid.
1296
01:48:48,200 --> 01:48:51,600
Als we de publieke gevoelens niet beheersen,
1297
01:48:52,080 --> 01:48:54,600
we krijgen te maken met rellen in heel Polen.
1298
01:48:58,800 --> 01:49:01,880
Zeg het me, minister. Algemeen!
1299
01:49:03,360 --> 01:49:06,160
Hoe is het allemaal zo klote geworden?
1300
01:49:11,400 --> 01:49:12,400
Kameraden.
1301
01:49:13,320 --> 01:49:14,440
Ik rapporteer als volgt -
1302
01:49:16,200 --> 01:49:17,840
Op 8 december heb ik een bevel uitgevaardigd
1303
01:49:18,680 --> 01:49:20,120
over gezamenlijke tegenacties
1304
01:49:20,200 --> 01:49:22,840
van het Ministerie van Defensie en
het Ministerie van Binnenlandse Zaken.
1305
01:49:24,160 --> 01:49:26,400
Het doel was om de openbare veiligheid te waarborgen.
1306
01:49:28,680 --> 01:49:30,480
Ik zou willen benadrukken
1307
01:49:31,760 --> 01:49:33,480
dat ik niet de leiding had tijdens
1308
01:49:34,280 --> 01:49:36,360
deze gewelddadige pacificatie
van rellen in Gdańsk
1309
01:49:37,040 --> 01:49:38,040
en Gdynia.
1310
01:49:47,160 --> 01:49:48,840
Dus wie is verantwoordelijk?
1311
01:49:51,360 --> 01:49:53,440
Vice-voorzitter Zenon was ter plaatse.
1312
01:49:56,280 --> 01:49:58,600
Zenon is de rechterhand
van de eerste secretaris.
1313
01:50:25,360 --> 01:50:26,680
Belangrijk nieuws.
1314
01:50:26,880 --> 01:50:29,160
Władysław Gomułka heeft
zijn functie neergelegd
1315
01:50:29,240 --> 01:50:31,080
van de eerste secretaris
van het Centraal Comité
1316
01:50:31,120 --> 01:50:34,080
en een lid van de Poolse Verenigde
Arbeiderspartij vanwege zijn slechte gezondheid.
1317
01:50:35,200 --> 01:50:37,920
De commissie heeft de nieuwe
eerste secretaris aangesteld,
1318
01:50:38,000 --> 01:50:39,200
Eduard Gierek.
1319
01:50:43,560 --> 01:50:47,920
TWEE DAGEN LATER TREDE PRIME
MINISTER JÓZEF CYRANKIEWICZ AF.
1320
01:50:48,720 --> 01:50:50,280
Heeft je beer het niet een beetje koud?
1321
01:50:52,040 --> 01:50:54,600
Warm hem op. Ren een beetje!
1322
01:51:06,440 --> 01:51:07,480
Ik mis Janek.
1323
01:51:11,400 --> 01:51:13,560
- Ik zal het mezelf nooit vergeven.
- Dat is niet jouw schuld.
1324
01:51:15,280 --> 01:51:16,600
Als ik niet was weggegaan...
1325
01:51:16,680 --> 01:51:20,160
Misschien heeft hij zijn fouten nooit begrepen.
1326
01:51:20,360 --> 01:51:21,800
Janek verdiende het niet om te sterven.
1327
01:51:22,240 --> 01:51:25,280
Die klootzakken hebben hem doodgeslagen.
Hij heeft nooit een kans gehad!
1328
01:51:25,360 --> 01:51:26,640
Waar was God dan?
1329
01:51:27,040 --> 01:51:28,120
Waar?
1330
01:51:28,600 --> 01:51:29,760
Kazia, ik begrijp het.
1331
01:51:31,880 --> 01:51:33,120
Het is moeilijk.
1332
01:51:34,960 --> 01:51:36,320
Onze Heilige Vader houdt van Janek
1333
01:51:36,960 --> 01:51:38,320
meer dan wie dan ook.
1334
01:51:39,920 --> 01:51:41,040
We moeten geloven
1335
01:51:41,600 --> 01:51:43,480
dat hij hem op de beste
tijden heeft meegenomen.
1336
01:51:43,600 --> 01:51:46,280
Voordat hij naar Gdynia ging,
opende Janek zijn hart voor God.
1337
01:51:47,560 --> 01:51:49,080
Ik geloof dat ze samen zijn.
1338
01:51:51,160 --> 01:51:52,400
Ik haat ze.
1339
01:51:54,280 --> 01:51:56,880
Zodra ik de kans krijg,
zal ik hem wreken.
1340
01:51:58,360 --> 01:51:59,760
Wraak helpt niemand.
1341
01:52:00,920 --> 01:52:02,360
Je kunt alleen jezelf pijn doen.
1342
01:52:02,920 --> 01:52:04,440
Ga je niets doen?
1343
01:52:07,280 --> 01:52:08,440
Ik zal voor ze bidden
1344
01:52:09,440 --> 01:52:10,760
en praat met de autoriteiten.
1345
01:52:14,680 --> 01:52:17,840
We kunnen het kwaad alleen overwinnen
met het goede en met de waarheid.
1346
01:52:20,800 --> 01:52:21,920
16 OKTOBER 1978 HET VATICAAN
1347
01:52:22,000 --> 01:52:23,000
Habemus papam!
1348
01:52:29,160 --> 01:52:32,240
Kardinaal Wojtyła.
1349
01:53:37,400 --> 01:53:41,240
PRIMAAT WYSZYŃSKI WAS TOT HET EINDE
VAN ZIJN LEVEN ONDER TOEZICHT.
1350
01:53:41,520 --> 01:53:45,440
HIJ STIERF OP 28 MEI 1981 AAN
EEN ZEER AGRESSIEVE MAAGKANKER.
1351
01:53:46,720 --> 01:53:49,920
PAUS JOHANNES PAUL II SPEELDE EEN ROL
BIJ DE ONDERVAL VAN HET COMMUNISME
1352
01:53:50,000 --> 01:53:51,960
IN POLEN EN OOST-EUROPA.
1353
01:53:52,200 --> 01:53:54,240
ZIJN PONTIFICAAT DUURDE 27 JAAR.