EEN NETFLIX ORIGINAL-SERIE
De balans.
Het handboek heeft laten zien hoe je de macht grijpt, je rivalen vermorzelt…
…je volk onderdrukt…
…en de objectieve waarheid vervangt door die van jou.
Nu is het tijd voor wat tirannie belooft.
Het veranderen van je land in het Utopia waar je van droomt.
De gevaarlijkste tirannen denken echt dat zij een betere wereld scheppen.
Denk je dat je land een nieuwe vlag nodig heeft? Geen probleem.
Of een nieuw onderwijssysteem…
…met jou als belangrijkste onderwerp? Waarom niet?
In het handboek staat hoe je jouw perfecte samenleving creëert…
…en niemand wilde dat liever dat Moammar Kadaffi.
De complete transformatie van Libië was zijn levenswerk.
Ongeacht wie of wat er ook in de weg zou lopen.
Deze dolle hond van het Midden-Oosten heeft als doel een wereldrevolutie.
Volg zijn voorbeeld en leer hoe ook jij een hemel op aarde kan creëren…
…met jou als leider.
Moammar Kadaffi's excentrieke visie veranderde het leven van zijn volk…
…op een goede, slechte en bizarre wijze.
Kadaffi is wel een tragisch figuur.
Iemand die de samenleving wilde veranderen…
…maar uiteindelijk ging geloven in zijn eigen verhalen.
Hij was corrupt en hebzuchtig.
Dol op van uiterlijk vertoon met zijn kleding en manieren.
Als hij een ander land bezocht, sliep hij steevast in een tent.
Ondanks al die eigenaardigheden…
…slaagde dit revolutionaire mode-icoon erin om 42 jaar aan de macht te blijven.
TWEE KEER ZO LANG ALS HOESSEIN
VIER KEER ZO LANG ALS HITLER
VIJF KEER ZO LANG ALS AMIN
Voordat we gaan kijken hoe Kadaffi Libië ombouwde…
…moet je een paar dingen weten.
Ik heb de oplossing.
KADAFFI BEGON MET HELEMAAL NIETS
Moammar Kadaffi's ouders waren ongeletterde, nomadische bedoeïenen.
De omstandigheden waren zwaar.
Libië was een van de armste landen.
Je kon je status alleen maar verbeteren door het leger in te gaan.
En dat deed Kadaffi.
OP ZIJN 26e GREEP HIJ NA EEN STAATSGREEP DE MACHT
Kadaffi zag koning Idris, die gesteund werd door het westen, als zeer corrupt.
Het was een coup zonder bloedvergieten.
Er waren namelijk geen instituten…
…die in staat waren om de koning te beschermen.
KADAFFI HAD EERST GOEDE BEDOELINGEN
Kadaffi begon als een oprecht hervormer.
Hij wilde een heel land moderniseren.
Hij werd gezien als een bevrijder, in de Arabische en Afrikaanse wereld.
Maar uiteindelijk wilde hij helemaal niemand bevrijden.
Hij wilde ze tot slaaf maken.
Het bouwen van een nieuwe samenleving gaat gepaard met beloftes en gevaren.
Als je wil slagen, dan heb je basisregels nodig.
En die moet jij opstellen.
TACTIEK JIJ BENT DE WET
Als hervormer ben je meer dan een staatshoofd.
Je bent de ouder van het land. En om je liefde te tonen…
…moet je je kudde met harde hand leiden.
Autoritaire leiders beperken de rechten van het volk.
Ze zeggen dat dat het beste is voor de staat, het volk.
En tirannen weten wat goed is.
Toen hij in 1979 de macht greep…
…trok Khomeini het recht om te scheiden in…
…en verlaagde de trouwleeftijd voor meisjes naar zeven.
Onder Hitler werd een streng anti-rookbeleid ingesteld…
…omdat de Führer een hekel aan tabak had.
Dictator Saparmurat Niyazov van Turkmenistan…
…verbood in 2006 het playbacken tijdens concerten…
…en verbande honden uit de hoofdstad, omdat hij ze vond stinken.
VIER JAAR AAN DE MACHT
Zoals alle dictators wist Kadaffi dat hij vrijheden moest inperken…
…dus verbood hij de vrijheid van meningsuiting en betogingen.
Hij maakte die regels al doende.
Volgens Islamitische wetten…
…werd alcohol verboden en gingen alle nachtclubs dicht.
Het inhuren van bediendes, een eigen dokterspraktijk…
…zelfs het aanhouden van een taxi, allemaal verboden.
Overspel kon zelfs leiden tot het verlies van ledematen.
Kadaffi verbood vakbonden, stakingen…
…en maakte gehakt van de grootste vijand: buitenlandse kippen.
Kadaffi vindt dat Libiërs hun eigen voedsel moeten produceren.
Anders ben je als land niet vrij.
Hij zegt: 'We beginnen met kippen. We moeten onze eigen kippen fokken.'
Maar dat is niet genoeg om je volk te bevrijden.
In 1976 beseft hij dat het volk niet dezelfde visie heeft…
…over hoe je een land regeert.
Hij wordt steeds autocratischer. Geen verkiezingen meer.
De machtsposities worden ingenomen door vertrouwelingen.
Het wordt steeds meer een klassieke dictatuur.
En terwijl vele Libiërs Kadaffi als leider omarmen…
…groeit er toch al enig verzet.
Naarmate de onderdrukking toeneemt…
…gaan studenten de straat op…
…en eisen hun vrijheden terug.
Een moment van crisis voor het regime.
Kadaffi moet kiezen: de wil van het volk of die van hem.
Op 7 april 1976 neemt hij een logisch besluit.
Kadaffi zet het leger in om de protesten de kop in te drukken.
Veel arrestanten worden weer vrijgelaten. Maar sommigen hebben minder geluk.
Om een voorbeeld te stellen werd een aantal beschuldigd van verraad.
Een jaar na de eerste protesten…
…werden twee studenten, Omar Dabob en Mohammed Ben Sa-oud, opgehangen.
Met een speciale gast.
Daarna riep Kadaffi 7 april uit tot een nationale feestdag.
En hoe kun je dat nou gepaster vieren…
…dan met het arresteren van tegenstanders?
Het is een nieuwe traditie om duidelijk te maken…
…dat de leider de wet bepaalt, en aan de wet moet je je houden.
De regels opleggen is een begin, maar bekendmaken wat je echt wil…
…vereist een krachtiger aanpak. Dus denk groot.
TACTIEK BOUW JE NALATENSCHAP
Tirannen hebben grote projecten.
Dit is een manier om onsterfelijk te worden…
…als dagelijkse herinnering aan hun grootheid.
Kies het juiste project…
…en je vergroot je land en je imago.
De nazi's presenteerden zich als de drijvende kracht…
…achter de snelwegen…
…zodat de Duitsers door het hele land konden reizen.
Stalin gaf het groene licht voor de bouw van een metro in Moskou…
…en die werd gezien als een triomf van het socialisme.
De Roemeens dictator Ceausescu…
…ploegde 20 procent van Boekarest om voor de bouw van het Parlementspaleis.
De bouw duurde 13 jaar…
…en kostte drie miljard dollar en 3000 arbeiders het leven.
Jammer dat hij werd geëxecuteerd voordat het af was.
Kadaffi had ook grootse ambities, en een groot voordeel.
Kadaffi had een olie-economie.
Het geld stroomde uit de grond naar zijn bankrekening.
Na 1973 verviervoudigde de prijs van olie.
Hij verdiende een vermogen…
…en dat geld kon hij gebruiken waarvoor hij maar wilde.
In naam van Allah leggen we het fundament…
…voor de Great Man-made River.
Drinkwater was schaars in Libië…
…en wetende dat er in het zuiden watervoerende lagen waren…
…wilde Kadaffi die gaan gebruiken.
Een leidingennetwerk dat van de woestijn landbouwgrond moest maken.
Wat is een beter symbool voor een nieuwe samenleving dan een bloeiende woestijn?
Kadaffi's plan was boren in de Nubische laag…
…en het water via leidingen en dammen naar Libië transporteren.
Het was gigantisch.
Waanzinnig grote buizen.
Honderden kilometers lang.
Het was alleen niet goedkoop.
Maar Kadaffi zag het project als zijn kroonjuweel…
…en het zou Libië tientallen jaren van water voorzien.
Hij noemde het soms zelfs het achtste wereldwonder.
Helaas waren er ook tegenslagen.
Er waren allerlei problemen, corruptie was standaard…
…dus je zag regelmatig buizen exploderen en zo.
De bouw van de Great Man-made River duurde bijna drie jaar.
En sommige experts denken dat de watervoorraad eind deze eeuw op is.
Maar dat is iemand anders z'n probleem.
Het project werd uiteraard wel gewaardeerd door de Libiërs.
Het was een prestigeproject dat hij kon claimen als 'zijn project'.
Maar mensen vergeten snel…
…dus je moet zorgen dat ze onthouden wie voor die wonderen zorgde.
Maar hoe dan?
Kinderen zijn de toekomst, dus die moet je goed lesgeven.
TACTIEK INDOCTRINEER DE JEUGD
Elke dictator heeft een bevolking nodig die kan lezen, schrijven…
…zodat ze simpel werk kunnen verrichten en geld verdienen voor de dictator.
Wat dictators niet willen…
…is hoog opgeleide burgers die rivalen kunnen worden.
Als je wil dat je nieuwe samenleving slaagt, moet je vroeg beginnen.
In Libië zijn geletterdheid en propaganda met elkaar verweven.
Op Kadaffi's boekenlijst voor de jeugd stond maar één titel.
Geschreven door, goed geraden, hemzelf.
HET GROENE BOEK
Het Groene Boek was de Bijbel voor het Libië van Kadaffi.
Kadaffi citeerde er constant uit.
Je had billboards met citaten.
Het waren willekeurige gedachten…
…maar omdat ze van Kadaffi waren, kwam er geen kritiek.
Want slechte recensies bedreigen de toekomst van je land.
Kinderen werden overhoord uit Kadaffi's Groene Boek.
Over wat hij zegt en wat het betekent.
Dat is slim lesgeven.
Maar het geniale was niet wat de kinderen leerden…
…maar ook wat ze niet leerden.
In het nieuwe Libië werd geen geschiedenisles gegeven.
Want wat valt er te leren van die slechte, oude tijd?
Geen aardrijkskunde. Mensen mogen niet denken dat ze weg kunnen.
Geen andere talen, niet nodig.
En omdat Kadaffi eenheden als westerse onderdrukking zag…
…schafte hij het metrische systeem af. Dus niet alles was slecht.
Maar soms, ondanks je nauwkeurige planning…
…leren de kleintjes niet wat jij wil dat ze leren.
Daarom kwam Kadaffi graag persoonlijk kijken…
…of zijn boodschap wel overkwam.
In de zomer van 1984…
…kregen duizenden schoolkinderen in Benghazi te horen…
…dat ze op excursie gingen.
De leerlingen gingen met bussen naar het openlucht basketbalstadion.
Maar wat ze kregen te zien, was een heel ander spel.
De hoofdattractie: Al-Sadek Hamed Al-Shuwehdy.
De verdachte heeft zijn terreurdaden bekend.
Een 30-jarige ingenieur, net terug van een studie in de VS.
Het publiek zou getuige zijn van een proces…
…maar hij was al veroordeeld.
De menigte beseft wat er gaat gebeuren en sommigen smeken om genade.
Anderen juichen.
Maar er gaat iets mis.
De veroordeelde gaat niet dood.
Dan verschijnt er een vrouw.
Haar naam: Huda Ben Amer.
En met een ferme ruk klaart Huda de klus.
Ze werd bekend als Huda de Beul.
Het vermoorden van een onschuldig slachtoffer…
…luidde haar politieke carrière in als minister van sport en toerisme.
Een mooie beloning voor een rolmodel voor de jeugd.
Met name voor kleine meisjes.
Maar Huda's voorbeeld laat ook zien…
…hoe machtig en dodelijk één vrouw kan zijn.
Dus op de route naar een nieuwe samenleving…
…moet je het schone geslacht extra aandacht geven.
TACTIEK ZET VROUWEN OP HUN PLAATS
Alle grote dictators uit de geschiedenis waren mannen.
Als groep zien ze vrouwen als noodzakelijk…
…maar ze zien vrouwen ook als een gevaar.
De autoritaire manier van denken is gebaseerd op een hiërarchie…
…waarin de mannen de baas zijn.
Maar Kadaffi vond zichzelf een moderne tiran…
…die een perfecte samenleving voor al zijn mensen wilde.
In principe stelde Kadaffi dat vrouwen gelijk zijn aan mannen.
En gedurende zijn periode…
…trachtte hij, ten minste symbolisch, vrouwen te bevorderen.
En is er dan een beter symbool dan dit?
DE AMAZONE GARDE
Hij had vrouwelijke bodyguards.
ALIAS NONNEN VAN DE REVOLUTIE
Het leek wel iets uit James Bond.
Toen Mr Kadaffi kwam, werd Libië bevrijd.
Daarvoor waren vrouwen niet vrij.
Ze gingen mee naar het buitenland. Kadaffi kon heel goed de media bespelen.
Hij wist precies wat fotografen zochten en wat ze op tv wilden uitzenden.
Maar achter gesloten deuren was het geen primetime.
Veel mensen wisten dat niet, maar eigenlijk was het een harem.
Nieuwe leden werden gerekruteerd tijdens Kadaffi's reizen door het land.
Hij was gesteld op mooie, jonge vrouwen, soms niet ouder dan 14.
Zijn scouts waren altijd op zoek naar nieuwe gezichten.
Rekruten werden uitgenodigd voor een privéreceptie met de leider.
Als een vrouw een tikje op haar hoofd kreeg, was ze uitgekozen…
…en zou ze heel snel verdwijnen.
En of ze nou wilde of niet…
…ze werd wat Kadaffi noemde 'een maagd van de revolutie'.
Met als taak haar leider te dienen.
Ze werden vaak mishandeld en verkracht door Kadaffi.
Sommige meisjes mochten terug naar hun familie…
…maar in een moslimsamenleving word je dan vaak gemeden.
Zo heeft Kadaffi duizenden vrouwen misbruikt.
Het hoorde allemaal bij Moammars perfecte wereld.
De grootste eer was het dienen van Libië…
…en zo ook hem.
Kadaffi was het land.
Dictators kijken naar het land alsof het van hen is.
Het zijn hun rijkdommen, het is hun volk.
Hij kan met ze doen wat hij wil.
Als jij Moammar Kadaffi bent…
…dan lijkt het erop dat je nu alle ingrediënten hebt.
Geld, trouwe onderdanen…
…betonnen symbolen van je grootheid, opwindende banen.
Maar je kan nog niet op je lauweren rusten.
Want de wereld moet wel weten wat je allemaal hebt bereikt.
Dat hou je niet voor jezelf.
TACTIEK EXPORTEER JE REVOLUTIE
Absoluut heerser worden is mooi…
…maar als je een wereldwijde beweging opzet, ben je een legende.
Daarom slaan ambitieuze tirannen graag hun vleugels uit.
In 1940 installeerde Hitler een marionettenregering in bezet Frankrijk…
…die doorging met de Jodenvervolging…
…en er meer dan 70.000 de dood in joeg.
Na WO2 steunde Stalin op agressieve wijze…
…communistische regeringen in Oost-Europa…
…en creëerde zo een buffer van bevriende landen.
En Mao voorzag Noord-Vietnam van wapens, geld en voorraden…
…als onderdeel van zijn plan om over Zuidoost-Azië te heersen.
Maar voor sommige tirannen is vriendschap sluiten best lastig.
Hij wilde zo graag in het middelpunt van de Arabische wereld staan.
De leiders keken op hem neer.
Maar wat de rest van de wereld ook denkt…
…er zijn altijd groeperingen die jou en je portemonnee in hun hart sluiten.
Kadaffi sponsorde veel separatisten.
Als er ergens ter wereld een revolutionaire groep geld nodig had…
…dan stond Kadaffi klaar.
Maar het gevaar van verkeerde vrienden hebben…
…is dat jij wordt aangekeken op hun daden.
Om twee uur 's nachts…
…explodeerde in Berlijn een bom in discotheek La Belle.
Er zouden zo'n 500 mensen aanwezig zijn…
…waaronder veel Amerikaanse militairen. De explosie…
Deze moordenaars kunnen niet zonder de bescherming en steun…
…van regimes als dat van kolonel Kadaffi in Libië.
Kadaffi was een terrorist.
Hij wilde gerespecteerd worden maar terroriseerde wel iedereen.
We zullen nooit buigen voor Amerika.
Tipje:
Je eigen volk terroriseren is makkelijker dan tegen het complete westen vechten.
Niemand kan Amerikanen doden en erover opscheppen. Niemand.
AMERIKANEN VALLEN LIBIË AAN
Toen de Amerikanen Libië bombardeerden…
…kwam dat als een schok voor hem, hij dacht dat hij onfeilbaar was.
Als bij dageraad de schade duidelijk wordt…
…zegt Washington dat het militaire bases of terroristenkampen waren.
Maar dat had hij verkeerd gedacht.
Het begin van het einde? Niet zo snel.
Als je een van de grootste oliereserves hebt…
…kun je je wel een foutje veroorloven.
Maar om aan de macht te blijven, moet je je wel aan het handboek houden.
En dat gaat Moammar ondervinden.
TACTIEK HOU JE BIJ JE WAPENS
Kadaffi heeft 't voor elkaar.
Rijkdom, macht, gevoel voor mode…
…en een visie voor een ideale samenleving.
Maar dan trekt Amerika ten strijde tegen Saddam Hoessein…
…en het leven van een dictator in het Midden-Oosten begint riskant te worden.
Onze oorlog tegen terreur is slechts het begin.
Als het moeilijk wordt, moet je je altijd aan je programma houden.
Kadaffi koos een ander pad.
Hij veranderde zijn beleid…
…in de hoop in de gunst van het westen te komen.
Vrijheid van meningsuiting, persvrijheid.
Hij stopte zelfs met martelen.
Dat is natuurlijk heel aardig…
…maar martelen schrikt wel eventuele rivalen af.
Wat waren de gevolgen?
Dit activeert mensen om zich te gaan organiseren…
…en hun regering af te zetten.
DE OPSTAND
Het is onvermijdelijk. Die hervormingen…
…worden uiteindelijk gezien voor wat ze echt zijn.
Zwakte.
Kolonel, verlaat het leger u?
Ik spreek je taal niet.
Ze kwamen in opstand en het westen deed niets om hem te beschermen…
…en hij was dood.
Toen hij werd ingesloten door rebellen…
…zei hij: 'Ik heb niets gedaan. Waarom doen jullie dit met me?'
Een redelijke vraag, onder de meeste omstandigheden.
Hij heeft mijn broer gedood, mijn neef, mijn vrienden.
Ons huis afgebrand.
Wat hem fataal werd, is dat hij zich niet hield aan het handboek.
Hij werd soft en betaalde daarvoor de prijs.
En uiteindelijk werd hij gepakt en gedood.
Maar het handboek biedt nog een andere weg.
Een poort naar de ultieme droom van elke tiran.
Een regime zonder eind.
Het laatste hoofdstuk speelt zich af in Noord-Korea…
…waar de Kim Dynastie weet hoe je eeuwig kan heersen.
Klaar om een god te worden?
Ondertiteld door: Richard Bovelander