EEN NETFLIX ORIGINAL-SERIE
Beste tiran, nu je je vijanden binnen de regering hebt opgeruimd…
…is je regime klaar voor een lange rit.
Maar er is nog een andere dreiging…
…en die is lastig te controleren.
Je liefhebbende landgenoten.
Hoe hou je de massa aan jouw kant, door dik en dun?
In het handboek staat één essentieel ingrediënt.
Machiavelli stelt de vraag:
'Kan een heerser beter gevreesd of geliefd zijn?'
Vertrouw maar op angst…
…want als ze je vrezen, heb je de controle over ze.
Beter nog, als je 't goed speelt, zul je zien dat terreur…
…een onverwacht voordeel biedt. Je wint er harten mee.
En dat brengt ons naar Oeganda…
…naar de legendarische tiran Idi Amin Dada.
Het regime van Amin stond voor geweld en terreur.
Als je ze hard aanpakt, hebben ze respect voor je.
Volg zijn voorbeeld en leer hoe je je duistere kant gebruikt.
Tijdens het bewind van Amin…
…verdwenen 300.000 Oegandezen, of werden vermoord.
Vaak op zijn bevel.
Hij heeft Afrika veranderd in een slachthuis voor mensen.
Voordat we het gaan hebben over hoe hij regeerde…
…gaan we eerst kijken hoe hij aan die baan kwam.
FEIT 1: AMIN WAS EEN ONDERSCHEIDEN SOLDAAT IN HET BRITSE KOLONIALE LEGER
In 1946 sloot Amin zich aan bij de King's African Rifle…
…die ingezet werd voor het onderdrukken van oproer…
…in Afrikaanse landen.
Hij had zich schuldig gemaakt aan excessief geweld…
…en in plaats van ervoor gestraft te worden…
…maakte hij meerdere promoties.
FEIT 2: AMIN GEBRUIKTE HET LEGER ALS BASIS VOOR ZIJN STEUN
Voor het leger rekruteerde hij mensen die trouw aan hem waren.
Dat waren voornamelijk mensen…
…uit zijn etnische groep, de Kakwa.
Uit het zuidwesten van Oeganda.
FEIT 3: PRESIDENT MILTON OBOTE BENOEMDE AMIN TOT LEGERCOMMANDANT
Obote werd nog gewaarschuwd door de vertrekkende gouverneur.
Amin was een tikkende tijdbom.
Dus Obote wist dat hij met Amin te maken zou krijgen.
Niet veel later, in 1971…
…nam Amin de macht over van Obote door het plegen van een militaire coup.
Ik zal de functie van hoofd van de regering uitoefenen…
…zo helpe mij God almachtig.
En zo begon een nieuw tijdperk vol beloftes.
De media omarmden hem.
Ze gaven hem bijnamen als Big Daddy.
Of de Vriendelijke Reus.
Maar een coup plegen…
…betekende dat Amin zijn vijanden moest opruimen.
Hoe doe je dat zonder je fans thuis en in de wereld te verliezen?
Het handboek adviseert een verdwijntruc.
TACTIEK VERBERG JE WREEDHEID
Een nieuwe regime neerzetten is niet altijd leuk.
Te veel aandacht voor smerige details kan een tiran verkrampen.
Oeganda is zeer vreedzaam.
Wij schenden geen mensenrechten.
En dankzij het handboek…
…kennen tirannen de waarde van de dekmantel.
Toen er gesproken werd over de wreedheden van de nazi's…
…nodigde Hitler het Rode Kruis uit in het concentratiekamp Theresienstadt…
…wat snel was omgeturnd tot een modelgetto met gezonde bewoners.
Met een eigen bank, Joodse bedrijven en sportcompetities.
Toen onder Stalin miljoenen mensen de hongerdood stierven in Oekraïne…
…gebruikte hij desinformatie, censuur en bevriende reporters…
…om de waarheid verborgen te houden.
Pol Pot verborg de genocide die twee miljoen mensen het leven kostte…
…door te beweren dat de Vietnamezen hen erin geluisd hadden.
6 MAANDEN NADAT AMIN DICTATOR WERD
Het duurde niet lang voordat Oeganda's Vriendelijke Reus…
…deze tactiek ook nodig had.
Amin had een charmante uitstraling.
Maar de man was absoluut een moordenaar…
…vanaf het allereerste moment dat hij aan de macht was.
Na zes maanden…
…klonken de beschuldigingen van slachtpartijen in de barakken.
De slachtoffers waren soldaten van de etnische groepen…
…van voormalig president Obote.
Mensen werden vermoord in de bossen buiten Kampala.
Daar werden ze ook begraven of gedumpt in de Nijl.
De geruchten namen toe…
…en de Amerikaanse reporter Nicholas Stroh ging op onderzoek.
Samen met zijn vriend Robert Siedle, professor op een lokale universiteit.
Ze rijden naar de plaats delict.
Barakken zo'n 270 kilometer ten zuidwesten van Kampala.
Na twee dagen zijn ze ineens verdwenen.
Wekenlang wordt er niets van ze vernomen.
Amin belooft Strohs vrouw dat hij de onderste steen boven zou halen.
Maar het duurt maanden voordat het onderzoek begint.
Dan ontsnapt een Oegandese luitenant naar Tanzania met een wreed verhaal.
Hij vertelt dat de twee Amerikanen zijn vermoord door Amins officieren.
Hun lichamen zijn verbrand en in het water gegooid.
Al snel blijkt dat er hooggeplaatste officials bij betrokken waren.
Maar Amin sluit de zaak zonder iemand aan te klagen.
Weer een succesverhaal uit het handboek? Niet echt.
Dit toont de ware aard van Amins regime.
Het gerucht groeit uit tot een voorpaginaverhaal.
Het wordt heel langzaam steeds duidelijker…
…dat Amins regime uitzonderlijk wreed is.
Maar wat kan jou het schelen wat de wereld denkt?
Als je eigen volk maar trouw blijft.
En het handboek heeft daarvoor de perfecte tactiek.
TACTIEK KIES EEN ZONDEBOK
Elke tiran weet dat zijn land bestaat uit mensen met emoties.
En emoties kun je manipuleren.
De zondebok is een van de meest effectieve tactieken.
Iemand anders de schuld geven van de ellende van de massa.
Zo win je het vertrouwen en de steun van de massa.
Daar zijn vele voorbeelden van.
Stalin gaf de schuld aan koelaks, rijke boeren…
…wegens zelfverrijking toen de Sovjeteconomie was ingestort.
Kadaffi maakte een wet om bezittingen te confisqueren…
…van Libische Italianen, die ooit over het land heersten.
Hij zette ze het land uit op De Dag van de Wraak.
En natuurlijk Adolf Hitler.
Hij bouwde zijn hele beweging op de Jodenvervolging.
Maar toen Amin die tactiek inzette, had hij wat anders in gedachten.
Het waren economisch zware tijden…
…en Amin moest dingen bedenken om het volk gerust te stellen…
…om te laten zien dat hij een belangrijk leider was.
En dus ging hij op zoek naar een nieuw doelwit.
Dat waren de Aziaten.
In Oeganda woonden ongeveer 100.000 Aziaten.
Voornamelijk mensen uit India.
Ze waren gekomen tijdens de Britse kolonisatie…
…om de spoorlijn aan te leggen. En ze gingen niet meer terug.
Er waren zo'n 80.000 Aziaten op een populatie van 10 miljoen.
Ze bezaten vrijwel alle winkels en bedrijven.
Veel Oegandezen hadden een hekel aan ze.
Ze zagen al die Aziatische zakenmensen…
…en dachten: dit is ons land. Dat hoort van Afrikanen te zijn.
Wij weten uit ervaring dat Aziaten zeer gehaaid zijn.
En ze buiten dit land al heel lang uit.
Toen Amin aan de macht kwam…
…waren de Oegandese Indiërs daar opgetogen over.
Amin zei dat hij de Indiërs had bevrijd van het Britse juk.
Maar als lezer van het handboek, veranderde hij al snel van toon.
9 MAANDEN NADAT AMIN DICTATOR WERD
Eind 1971 hield Amin een persconferentie…
…waarin hij zei dat de Aziaten tegen de Oegandezen waren.
Dat ze ze niet ontwikkeld vonden.
Maar toen stond er weer een vriendelijke Amin op.
Amin nodigt Aziatische leiders uit…
…om die misverstanden uit de wereld te helpen.
Alle Oegandese vips waren aanwezig…
…net als de internationale pers.
De sfeer is hoopvol, tot de president arriveert…
…met zijn hoogste officieren.
Amin valt meteen de Aziatische gemeenschap aan.
Hij beschuldigt ze van belastingontduiking, geld wegsluizen…
…en het discrimineren van zwarte bedrijven.
Met andere woorden: economisch en cultureel verraad.
Het gevolg is een golf van anti-Aziatische propaganda…
…haat en geweld.
Door het zaaien van verdeeldheid…
…zorgt Amin niet alleen voor wantrouwen binnen de samenleving…
…maar verenigt hij tevens zijn aanhangers.
Voornamelijk de zwarte Oegandezen.
Nu je je zondebokken hebt…
…denk je dat je alles kan maken.
Maar zo simpel is dat niet. Nou ja, nog niet.
Zelfs dictaturen hebben vangrails, ook wel wetten genoemd.
Die moet je slopen.
TACTIEK MAAK VAN DE WET EEN WAPEN
Het leuke van alleenheerser zijn…
…is dat je nooit 'nee' hoort.
Maar alle obstakels wegnemen is een hels karwei.
Juridische instellingen kunnen een hindernis zijn.
Dus worden ze ontmanteld.
Het idee is het verzwakken van die instituten…
…en vangrails die je macht binnen de perken houden.
En als die vangrails weg zijn…
…kun je de wet inzetten tegen de zondebok.
En dat is iets wat elke tiran wil.
Amin kon de regering controleren, de overheid…
…en de economische structuur.
Mijn tactiek is sport.
Maar ik sla ook mensen knock-out met politiek.
Alleen het rechtswezen kon hij niet beïnvloeden.
Dus schrapte hij een deel van de grondwet.
Hij gaf zichzelf de macht om wetten aan te nemen.
Zet de rechters aan de zijlijn, en het speelveld ligt helemaal open.
Voor Amin is dat de volgende fase in de zondebokoperatie.
18 MAANDEN NADAT AMIN DICTATOR WERD
Op een ochtend tijdens een bezoek aan Soroti…
…staat Amin vroeg op en rijdt naar het lokale radiostation.
Daar spreekt hij het volk toe.
Hij zei: 'Ik droomde vannacht dat de Aziaten de koe melken…
…zonder dat ze die voeren.
Daarom denk ik dat we van die Aziaten af moeten.'
Ik wil geen Indiërs meer zien in Kampala Street.
Wilt u echt alle Aziaten uitzetten?
Ja, ze moeten naar hun eigen land.
De Aziatische gemeenschap kreeg drie maanden om het land te verlaten.
En daarom moeten ze al hun bezittingen verkopen…
…tussen nu en negen dagen.
Ik werkte als student-assistent op de universiteit.
En in de Aziatische gemeenschap dachten ze…
…dat het retoriek was.
Aziatische leiders vroegen het hof om bescherming, maar dat was zinloos.
Veel van die mensen waren in Oeganda geboren.
Hun families woonden al generaties lang in Oeganda. Ze konden nergens heen.
Ze lieten hun auto's staan op het vliegveld, met de sleutels erin.
Niemand wist wat er met ze zou gebeuren.
Denk je eens in, een land waar je al je hele leven woont…
Een aantal generaties.
En dan ga je weg en is er niemand om afscheid van te nemen.
Maar het was niet voor iedereen een ramp.
Als je je verlost hebt van je zondebokken…
…is het tijd om te innen.
Toen de Aziatische bevolking eruit geschopt was…
…werd dat min of meer gevierd in Oeganda.
Amin legde beslag op de bedrijven die van de Aziaten waren geweest…
…en schonk ze aan de Afrikanen.
Goed dat ze weg zijn. -Waarom?
Ze hebben ons leeggezogen.
Een populaire actie.
Het maakte diepe indruk…
…op een grote meerderheid…
…dus het was populair. Maar of het nou een succes was.
Na de uitzetting van de Aziaten ontstond er een economische crisis.
De mensen die de winkels van de Aziaten hadden gekregen…
…ontbeerden de skills. Ze wisten niet hoe ze een onderneming moesten runnen.
Er ontstond een tekort aan producten…
…wat resulteerde in een hoge inflatie.
Veel onderdelen van de economie stortten in.
Dus het terroriseren van één kleine groep lost niet alles op.
Het kan zelfs tot hoofdpijn leiden.
Maar dat ligt niet aan het handboek, maar aan de mensen.
Voordat ze gaan klagen, moet je ze een reden geven om dat niet te doen.
TACTIEK GEBRUIK PIJN
Martelen.
Martelen is een goede manier om tegenstanders af te schrikken.
Het is beter dan doden, want de persoon blijft in leven.
Je kan ze in de val lokken, opsluiten…
…en geweld op ze uitoefenen. Daar houden tirannen van.
Nou en of.
De Rode Khmer van Pol Pot had vele marteltechnieken.
Zoals waterboarding, schokken…
…en zelfs mensen bedekken met schorpioenen.
In Noord-Korea gebruiken ze slaaponthouding en De Duif…
…een houding waarbij de wervelkolom van het slachtoffer naar buiten komt.
De NKVD van Stalin gebruikte de klassieke wipgalg.
Je bindt de handen op de rug en hijst het slachtoffer op.
2 JAAR NADAT AMIN DICTATOR WERD
De uitzetting van de Aziaten…
…leidde tot meer smokkel en economische chaos.
En dat is iets waar de oppositie graag gebruik van maakt.
Om de orde te houden, vertrouwde Amin op zijn martelteam.
Het Staatsonderzoeksbureau.
De agenten waren berucht om hun gemeenheid en gevoel voor mode.
Als je ze zag, wist je meteen wie ze waren.
Broeken met wijde pijpen, donkere brillen, shirts met bloemenprint.
Ze hadden zo'n jaren 70-vibe.
Maar ondanks kun coole look…
…waren het geen jongens om feest mee te vieren.
Sommigen werden letterlijk van de straat geplukt.
Ze werden uit een restaurant getrokken…
…in de kofferbak gestopt en meegenomen.
Niemand zag ze ooit terug.
Maar men wist waar ze waren.
STAATSONDERZOEKSBUREAU
Amin had een groot aantal martellocaties.
De beruchtste was het Staatsonderzoeksbureau…
…in het centrum van Kampala.
De Franse ambassade stond ernaast.
En men zegt dat ze daar het gekrijs konden horen.
Het pand stond bekend om de vreselijke dingen die er gebeurden.
Onschuldige mensen werden er gemarteld en gedood.
Maar Amin en zijn handlangers lieten er altijd een paar ontsnappen.
Dan konden die het verhaal vertellen.
Er was ook een plek waar ze met een hamer op je hoofd sloegen.
Amin hechtte veel waarde aan die verhalen…
…zodat de mensen bang bleven.
Gewone burgers wisten zo nooit wie te vertrouwen was…
…en er ontstond geen georganiseerde oppositie.
Je zou denken dat mensen je dan gaan haten…
…maar zoals alle tirannen weten, is dat niet zo.
We zijn niet zo goed in het verschil zien tussen angst…
…en een algemeen gevoel van opwinding.
In een dictatuur gaan de mensen dan denken…
…dat die emotie een gevoel voor de dictator is.
En dat gevoel lijkt heel erg op liefde.
Je kan het vergelijken met huiselijk geweld.
Of geweld binnen een bende.
Of een sekte.
Ze voelen zich op één lijn liggen met hun onderdrukker.
Maar er zijn altijd types die niet voor je vreselijke charme vallen.
6 JAAR NADAT AMIN DICTATOR WERD
Zoals deze man. Janani Luwum…
…de Anglicaanse aartsbisschop van Oeganda, Rwanda, Burundi en Zaïre.
Een van de machtigste christenen in Oost-Afrika.
Luwum werd door bijna iedereen gewaardeerd.
Tijdens zijn ambtstermijn voelde hij zich steeds vaker verplicht…
…zich uit te spreken tegen het geweld.
Hij keurde het geweld af.
Dat was genoeg voor Amin om de bisschop als een gevaar te zien.
Amin kaatst de bal terug naar de aartsbisschop.
Amin beschuldigde hem, en twee ministers…
…van het samenzweren tegen de regering.
De bisschop zou wapens verzamelen…
…voor een Anglicaanse opstand.
Een dag later werden ze gevonden in een autowrak.
Ze zouden zijn omgekomen bij een auto-ongeluk.
Maar getuigen vertellen een heel ander verhaal.
Luwum en zijn vrouw zouden in het huis van Amin zijn…
…toen de president ze even wilde spreken.
Amin beschuldigde Luwum van verraad en eiste een bekentenis.
BEKENTENIS
Luwum weigerde en werd gearresteerd.
Luwen werd mishandeld en bedreigd met ergere dingen…
…als hij niet zou bekennen.
Maar Luwum zwichtte niet.
Die nacht kreeg Luwum bezoek.
Amin trachtte de bisschop om te praten…
…maar Luwum vroeg om Gods genade voor Oeganda en haar leiders.
Maar genade kende Amin niet.
Hij werd meteen begraven.
Het lichaam is nooit onderzocht.
Maar hij was duidelijk doodgeschoten, en al zijn botten waren gebroken.
Misschien kan je ook wel eens te ver gaan.
De moord op de aartsbisschop voedde het gevoel…
…dat Amin weg moest.
Maar als je met je rug tegen de muur staat…
…heeft het handboek nog een troefkaart waarmee je alles kan redden.
TACTIEK BEGIN EEN OORLOG
Oorlog.
Wat heb je eraan?
Als tiran een hele hoop.
Helemaal als je in de problemen zit, zoals Idi Amin in 1978.
Tirannen voeren altijd oorlog, want er is altijd een reden.
Als de binnenlandse steun wat fragiel wordt.
Dan zoeken ze een buitenlandse vijand om met het land tegen te strijden.
Amin gebruikte de dreiging van een invasie…
…als inspiratie voor de trouw en offerbereidheid van de Oegandezen.
7 JAAR NADAT AMIN DICTATOR WERD
Eens zien hoe dat ging.
In 1978…
…trokken Oegandese eenheden de grens met Tanzania over.
Hij had geen legitieme reden om Tanzania binnen te vallen.
Het diende als afleiding.
En er viel nog wat te vereffenen.
Tanzania had altijd een goede relatie gehad met Milton Obote.
Het is tijd dat de Oegandezen…
…het regime des doods omver werpen.
En Amin vond dat niet leuk.
Als je van deze tactiek gebruikmaakt…
…heb je wel een goed leger nodig.
Het leger van Amin had de modernste wapens…
…maar het was een feit…
…dat zijn soldaten nooit gevochten hadden tegen een gewapende tegenstander.
Ze richtten hun gewelddaden alleen maar op ongewapende Oegandezen.
Amin is hier begonnen door mijn land binnen te trekken.
Hij had nu een legitiem excuus om Oeganda binnen te vallen.
En dat was iets wat Amin niet in gedachten had.
Het leger van Oeganda was volkomen stuurloos.
Het leger van Tanzania was veel beter georganiseerd.
Al snel stortte Amins leger in.
Amin is in Arua, daar gaan we heen.
Gaan jullie erheen? -Ja.
Wanneer zijn jullie daar? -Geen idee, we gaan te voet.
Amin was nog in het land, met een zender.
En hij claimde nog steeds dat hij aan de macht was.
Hij zei tegen de bevolking…
…die hij jarenlang ontmenselijkt had…
…dat ze moesten opstaan en voor hem moesten vechten.
Dat was natuurlijk onzin.
Niets maakt zo weinig indruk als een verliezer op de vlucht.
Schrijf op. Als je oorlog wil voeren…
…zorg dan wel dat je kan winnen.
Uiteindelijk ontvlucht hij het land, naar Saoedi-Arabië.
Als banneling voor de rest van zijn leven.
Van de val van Amins regime kunnen we iets leren.
Ook al heb je een handboek, succes is nooit gegarandeerd.
Om te kunnen blijven heersen heb je een grotere visie nodig…
…en de discipline om het waar te maken.
Geloof het van de man die alle aspecten van het dagelijks leven controleerde.
Inclusief het belangrijkste concept.
De waarheid.
Aan wie danken we dit?
Ondertiteld door: Richard Bovelander