Stary, dowiedziałem się właśnie,
że dzisiaj mija 35 lat od premiery "One" Metalliki.
Wiedziałeś o tym?
Nie miałem pojęcia!
Jesteś częścią Metalliki!
Widziałem dziś na Instagramie, że minęło 35 lat.
Byłem dziewięciolatkiem.
Ten kawałek zmienił życie wielu osób.
Kurwa, zmienił moje życie!
Możemy się zgadać na rozmowę o V i Explorerze?
Pewnie.
Pasuje ci na Hawajach?
Jasne.
Dzięki, Kirk.
Trzymaj się. Aloha.
Kocham cię, stary.
Zajebiście!
Nie wierzę…
Na szlaku odkryć.
Tak to się robi.
NA SZLAKU ODKRYĆ
Gibson Flying V i Explorer.
Od dziecka się w nich kochałem.
Gdybyś rozłożył przed setką dzieci różne gitary
i zapytał, która jest najfajniejsza, 95 wskazałoby Flying V.
Wszystkie zespoły heavy metalowe
kochały ten ostry, groźny kształt.
Są idealne do rocka i heavy metalu.
Dlatego każda heavymetalowa gitara
wygląda jak V albo Explorer.
To białe kruki Gibsona.
Najrzadsze gitary świata.
Na początku zaszokowały branżę
i nie było na nie popytu.
To była tak duża klapa, że ledwo udawało się je sprzedać.
W 1958 wysłaliśmy 81 sztuk Flying V,
co było sukcesem.
Explorerów powstało 19.
20 lat później, w 1978,
hard rock rządził listami przebojów,
heavy metal nabierał wiatru w żagle
i nagle te gitary stały się popularne.
Dziś to najbardziej pożądane
i najdroższe gitary świata.
Uwielbiam ich zapach.
Chciałem oczywiście przebić pierwszy sezon,
a co może być lepsze i mocniejsze
od Flying V i Explorera?
Chciałem o nich pogadać i poznać zespoły.
Jak się tu dostałaś?
Kto mnie wprowadził w Metallikę?
Kuzyn mojej opiekunki.
Miał chyba na imię Kris.
Wpuścił nas do swojego pokoju i...
Do dziś nie widziałem fajniejszego pokoju.
Dzieciaki podziwiają takich gości.
Koleś był skejtem, rockmanem, miał pokój obwieszony plakatami.
Wtedy po raz pierwszy zobaczyłem "Master of Puppets".
Nigdy nie przestanę być muzykiem.
Muzyka coraz bardziej mnie kręci.
Granie na gitarze to styl życia.
Zapierdalałem w Burger Kingu.
Pół roku smażyłem frytki,
żeby kupić jedną z tych gitar.
Byłem cholernie szczęśliwy, kiedy ją dostałem.
Na początku...
musiałem się przyzwyczaić do jej kształtu.
Kiedy bierzesz pierwszy raz Flying V do rąk,
czujesz się dziwnie.
Byłem przyzwyczajony do klasycznych kształtów,
ale z czasem ją pokochałem.
To wyjątkowa gitara.
Cały odcinek jest o V i Explorerze,
które kojarzą mi się z wami. To było moje dzieciństwo.
Wcześniej nie widziałem niczego podobnego.
Dla wielu ludzi to właśnie wy definiowaliście metal.
Dlatego aż trudno uwierzyć,
że ten szalony projekt początkowo nikomu się nie podobał.
Nie mogli ich sprzedać.
A dziś ten kształt jest ikoną metalu.
W latach 50. ta muzyka jeszcze nie istniała.
Gibson wyprzedził swoje czasy.
Ich projekty zyskały uznanie dopiero kilkanaście lat później,
bo idealnie pasują do tej muzyki.
A dziś trudno je gdziekolwiek zdobyć.
Wiesz, dla mnie to w sumie definicja Metalliki.
Dekady nie mają znaczenia,
dla mnie V i Explorer to wy.
Pokazać ci inne rzadkie gitary?
Nie powinniśmy.
Pewnie!
Zaraz wracam.
Super jest kumplować się z Kirkiem Hammettem.
Gadasz o wszystkim, siedzisz z jego rodziną,
a on nagle wyciąga najrzadsze to, najrzadsze tamto.
Odlot.
Stary... to prototyp?
Numer dwa albo numer trzy.
Serio?
Nie mam jak potwierdzić, że to numer jeden.
'57.
Istnieją chyba tylko dwa prototypy
i ten ma taki mały diament w rozwidleniu litery V,
którego później nie było już w żadnej seryjnej wersji.
Żadna nie miała tego seksownego detalu.
Co to?
"Stinger". Potem już go nie dodawali.
Nigdy czegoś takiego nie widziałem.
Nie rozumiem, dlaczego przestali go dodawać.
Czułem się tak, jakbym trzymał swoje pierwsze dziecko.
Ja patrzę na gitary tak:
najważniejsze jest to,
jak potrafią wydobyć to, co masz tutaj i tutaj...
przez przetworniki, wzmacniacz
i wypuścić to w świat.
Gitary są zajebiste.
Ty jesteś zajebisty.
Muzyka to uniwersalna magia.
Pieprzona magia.
Well Strung Guitars to chyba jeden z najlepszych sklepów gitarowych w kraju.
Mają różne perełki.
To będzie dobry tydzień. Nigdy wcześniej tu nie byłem.
Najlepsze w tym wszystkim
jest poznawanie historii gitar i przekazywanie jej dalej.
Rosły chłop.
Ty też nie mikrus.
To Paige.
Miło poznać.
Zapraszamy.
Przepraszam...
Nie wierzę...
Dostałem oczopląsu...
Well Strung jest jak kościół.
Wchodzisz tam i po prostu stoisz oszołomiony kształtami i kolorami.
Nie widziałem wcześniej tej gitary na żywo.
To całe moje dzieciństwo: V i Explorer.
To model z '58?
Ten egzemplarz wyszedł w 1963, ale numer seryjny ma z 1958.
To mój jedyny Explorer. Nie rosną na drzewach.
Widzę ten uśmiech i rozumiem.
Powstało 18 takich gitar.
Były tak dużą klapą,
że ledwo udawało się je sprzedać.
Nazywano je gitarami przyszłości.
Powstało kilka modeli, wliczając ten.
To jedna z najfajniejszych rzeczy w tym serialu.
Poznajesz kolekcjonerów, lutników, ludzi, którzy budują gitary.
A potem siadasz z muzykami
i razem doceniacie te piękne instrumenty.
Droższy od V.
- Zdecydowanie. - Istnieje 19 sztuk...
Najtrudniejsze w całym tym odcinku
było zdobycie dwóch gitar,
które moglibyśmy zabrać do Gibsona,
zeskanować, odtworzyć i zrobić 10 egzemplarzy,
a część z nich potem zlicytować.
Pomówmy o Big Edzie.
Przyjaźnię się z Cesarem, zbudowaliśmy razem mnóstwo rzeczy.
Odtworzyliśmy gitarę Slasha i gitarę Billy’ego Gibbonsa.
A potem kupił Big Eda.
Opowiedz trochę o niej.
To Explorer, którego kupił od ciebie.
I chyba jedna z najdroższych gitar świata.
Tak.
Był taki zespół bluesowy w Cincinnati: Big Ed Thompson Band.
Big Ed był gitarą Eda Thompsona.
Gdy kupowałem tę gitarę, nic o niej nie wiedziałem.
Dopiero później odkryliśmy jej przeszłość.
Gitara nazywa się Big Ed od swojego pierwszego właściciela -
Big Eda Thompsona,
bluesmana z Cincinnati w Ohio.
Kupił ją nową w 1958
i grał na niej przez całą karierę.
Ed miał brata o imieniu Ople,
który też grał na gitarze i w 1958 kupił Flying V.
Wiedzieli, co dobre.
Obie gitary odkrył Rick Vito.
Który był wtedy nowym gitarzystą Fleetwood Mac.
Był totalnym gitarowym świrem i kolekcjonerem.
Zobaczył Eda na scenie z tą gitarą...
Zachwycił się i zdobył obie gitary.
To jakiś kosmos.
Vito wchodzi w środowy wieczór do małego baru w Cincinnati,
a wychodzi z kompletem oryginalnych gitar.
Lepiej się nie da.
Jaram się, że jedziemy do Gibsona
zobaczyć Big Eda.
Każdy powinien mieć gitarę!
Cześć, witaj z powrotem.
Wiesz, co to jest?
Jasna cholera!
Zdjęcia nie oddają jej piękna.
Dla mnie to nie jest jakiś Korina Explorer,
tylko ten jeden jedyny.
Najpierw zakochujesz się oczami,
ale potem podłączasz go do wzmacniacza i odlatujesz.
Nie wierzę...
To on.
Ale bydlak. Patrzcie.
To nie jest zwykła gitara.
Na tym instrumencie jest zapisana czyjaś kariera muzyczna.
Niektórzy lubią je idealne, nieskazitelne.
Trochę jak wabi-sabi.
Ale czym właściwie jest piękno?
Czy wtedy, kiedy wszystko kwitnie?
Kiedy wszystko jest idealnie zielone?
A może właśnie jesienią, kiedy wszystko obumiera?
Ja uwielbiam charakter i historię.
Big Ed dosłownie zostawił na niej odcisk kciuka.
Cudo.
Daj kciuk na trzeci próg.
W drewnie jest wgłębienie.
O w mordę...
Zobacz to wgniecenie.
Les Paule z końca lat 50. są uznawane za Świętego Graala.
Ale istnieje ich około 1600 sztuk.
Tych gitar jest 19.
Nawet gdybyś miał dwa miliony dolarów na zbyciu,
nie kupisz żadnej, bo nie są na sprzedaż.
Piękna.
Nie mamy gitary brata Big Eda, ale znaleźliśmy Landfill.
Landfill V...
ma podobne cechy.
To prawda.
Te przebarwienia to...
pot i brud.
Big Ed też tak ma.
Kawał historii.
Obie mają też podobny ślad
przy łączeniu gryfu z korpusem.
Dokładnie widać linię, wokół której
przez lata zbierał się brud i pot. Żadnych pęknięć.
Po prostu dużo na niej grano. Cudo.
Kiedy postawiliśmy obok siebie Landfill i Big Eda,
wyglądały, jakby były styrane potem i graniem.
Uznaliśmy, że wyglądają jak bliźniaki,
dlatego wybraliśmy Landfill i Big Eda.
To nasze chłopaki.
Kris?
Ale odlot.
Zaprowadź mnie do niej.
Najpiękniejsza V,
jaką widziałem w życiu?
Landfill Krisa Blakely’ego.
Rzadko sprzedaję gitary.
To moje dzieci.
- Jaka lekka! - To prawda.
Ja pierdzielę.
Nie jesteśmy zwykłymi kolekcjonerami.
Jesteśmy strażnikami tych gitar.
Chcemy je zachować i oddać im szacunek.
Widzisz zdjęcia i myślisz: Niesamowite!
W rzeczywistości wyglądają znacznie lepiej.
Wkładałem ten fragment do ust.
Nadal czuję jej smak.
Nie oszukuję!
To zwieńczenie kolekcji, którą tworzyłem przez 30 lat.
Kiedy pierwszy raz do mnie zadzwoniłeś,
od razu dobrze mi się z tobą gadało i czułem, że nadajemy na podobnych falach,
ale potem powiedziałeś, że chcesz kupić Landfill V
i przestałem rejestrować, co mówisz.
Pamiętam to, jak przez mgłę.
Czułem się tak, jakbym tracił dziecko.
Ściskało mnie w żołądku.
Ale zrozumiałem, że to służy większemu celowi.
To białe kruki.
To jeden z najlepszych Explorerów wszech czasów.
Bez dwóch zdań.
Najlepsze V i Explorer, jakie widział świat.
Zgadzam się.
Zeskanujcie je.
Sama myśl, że odtworzysz te cudeńka...
To ważne.
Bardzo.
To tak szalony pomysł, że brakuje mi słów.
Możesz zaczynać?
Teraz?
Tom Murphy wkłada w Big Eda mnóstwo czasu i energii,
a to najbardziej zniszczona gitara, jaką w życiu widziałem.
To samo z Landfill.
Cieszę się, że wystawimy je na aukcje,
a dochód trafi do Gibson Gives i ludzi w potrzebie.
To piękne, że będziemy mogli
pokazać światu historię tych gitar
i pasję włożoną w ich odtworzenie.
Dla mnie, jako człowieka odpowiedzialnego
za postarzanie i charakter tych gitar,
to był właściwie test ostateczny.
Słyszałeś, że Cesar chce zająć się Big Edem?
Tak, i trochę mnie to przeraziło.
Ale to będzie świetne wyzwanie dla naszego zespołu...
bo te gitary są historycznie niezwykle ważne
i ekstremalnie rzadkie.
Ile farby.
To pot.
Niesamowite...
Piękne.
Czuć je nawet z dystansu.
Powąchaj Big Eda.
Obrzydliwe, jak dym z fajek.
Spocone krocze.
Niewiarygodne.
Zrobię tak, żeby wyglądała jak tamta.
Ta gitara jak ta?
A ta gitara jak ta?
Tylko skąd wziąć tyle potu?
Super.
Piękna sprawa.
Pędzel artysty.
Zardzewiały gwóźdź.
Mam ciary.
Totalny odjazd.
Nie wierzę...
Jaką pijecie kawę?
Czarną i metalową.
Ciężką i czarną.
- Boczek z indyka? - Najlepsza wersja.
Uwielbiam robić go w piekarniku,
bo nie trzeba go cały czas obracać.
Paliwo dla rockmanów.
Dziękujemy!
Proszę.
Dzwonię do Kirka i mówię:
"Nigdy nie sądziłem, że będziemy razem wstawać o świcie".
A on: "Wpadnijcie o 5:30. Zrobię wam jajka i boczek z indyka".
Pytam, po co wstaje o 5:30 rano,
a on: "Całe życie byłem nocnym markiem,
a teraz kocham surfować".
Kiedy odkryłem surfing, zrozumiałem,
że najlepsze jest wstawanie wcześnie i ruszanie rano na fale.
Przez ostatnie 10 lat naprawdę uprościłem swoje życie.
Skupiłem się na tym, co dla mnie ważne.
Mało kto jeszcze o tym wie,
ale ci powiem, bo będziesz chciał tam być.
W lipcu w Birmingham.
Słyszałeś?
Black Sabbath.
To będzie ich ostatni koncert. Serio, ostatni.
- W oryginalnym składzie. - Właśnie.
Otwieramy ten koncert.
To będzie coś wyjątkowego.
Dla mnie to ogromnie ważne, bo to Sabbath.
Oni przecierali szlaki, którymi później podążaliśmy.
To dla mnie ostatni moment, żeby im podziękować.
Okazać wdzięczność.
Zajebiście. Zrobię wszystko, żeby tam być.
Ja też zrobię wszystko dla nich i Sharon.
Zrobili tak dużo dla tego, co wszyscy kochamy.
Kiedy na ich pierwszej płycie słychać ten dzwon i deszcz...
mam ciary.
Przestraszyłem się, kiedy ich pierwszy raz usłyszałem.
Siedzieliśmy przy ognisku w środku lasu.
Była noc, a tu nagle leci Sabbath.
Miałem ciarki,
jakby miała zaraz wypaść wiedźma z Blair.
Chcecie dokładkę?
Nie, dzięki.
Było pyszne.
Jesteśmy w Louis Vuitton.
Witamy.
Mam od zawsze dziwną obsesję:
kolekcjonuję futerały.
Nie wiem czemu, ale kocham plecaki i futerały.
Nie mogę się doczekać.
Gotowy?
Nigdy nie widziałem futerału do Explorera, ale podobał mi się pomysł
ręcznego tworzenia czegoś dla tych arcydzieł muzyki.
To zaszczyt, że mogłem zobaczyć mistrzów rzemiosła w Louis Vuitton.
Brawo.
Ktoś chce to otworzyć? Mogę ja?
Podziwiam ich za to,
że tworzą rzeczy, które chronią to, co kochasz.
I tworzą z tego dzieła sztuki.
Piękne.
Ale jazda!
Jakie cudo.
Futerały do tych gitar były wyjątkowe.
Były z pomarańczowej skóry i dziś są rzadkie.
Większość futerałów nie przetrwała.
Należą im się najlepsze futerały świata.
Z czasem zestarzeją się,
nabiorą pomarańczowej barwy, wchłoną pot, czas i trasy koncertowe.
Chcieliśmy zacząć od czegoś perfekcyjnego,
żeby potem nabrało w trasie duszy.
Gitara zainspirowała cały styl muzyki,
którego moja mama nie pochwalała.
- Co myślisz, mamo? - Podoba mi się.
- Na nich grała Metallica. - Kto?
Metallica.
Mnie w to nie wciągaj.
Pamiętam jedno zdjęcie.
To niesamowite, jak reklamy i fotografie zostają z tobą na całe życie.
Zdjęcie Keitha Richardsa w kampanii Louis Vuitton.
Siedział na łóżku,
obok miał swoje chusty z czaszkami i futerał Louis Vuitton.
Zakochałem się w tym futerale.
Piękne, prawda?
Brawo!
Cześć, co tam?
Przykro mi, że jesteś chory.
Takie życie.
Ciągle jakieś choróbska.
Nie wiem, co jest grane.
Grałeś koncert w deszczu.
Już nie te lata.
Pierdolić to.
Gitary przyjechały.
Zrobimy prototyp z 1957.
Fakt, widziałeś go u mnie.
Właśnie.
Jaram się.
Celujemy w 50 sztuk, może więcej.
Chodzi o to, żeby takie świry jak ja,
które kochają tę gitarę, mogli ją mieć na własność.
Gdyby nie Kirk, nie wiedziałbym o istnieniu tego prototypu.
To piękne, że podzielił się tym ze światem.
Gibson może to teraz odtworzyć.
My dorzucamy ręczne rzemiosło.
Wiesz, czemu tak kurewsko się jaram?
Bo będę miał repliki, które mogę zabrać w trasę
i nie będę się bał, że coś się stanie z oryginałem.
Chcę zrobić replikę
jeszcze przed koncertem Sabbath w Birmingham,
żebyśmy mogli ją tam przywieźć.
Zdecydujesz, czy chcesz na niej grać czy nie,
ale będzie gotowa przed koncertem.
Byłoby super.
Widzimy się na koncercie!
To będzie coś wyjątkowego.
Widzimy się w dzień koncertu Sabbath.
Kocham cię.
Do zobaczenia.
Odpoczywaj, bracie. Aloha.
Ale on jest zajebisty.
Tu postawię...
Właśnie przyjechaliśmy, niedługo pokażemy coś wyjątkowego.
Długo nad tym pracowaliśmy.
To była długa podróż.
No i jesteśmy.
W życiu bym nie pomyślał,
że dostanę zaproszenie na "Back to the Beginning".
Kiedy ogłosili koncert,
od razu zadzwoniłem do Kirka, błagając, żeby załatwił mi bilet.
Kilka dni później dzwoni Ross Halfin
i mówi, że Sharon Osbourne chce, żebym prowadził koncert.
Ale przecież ja w życiu niczego nie prowadziłem.
A potem dochodziły kolejne zespoły.
Nagle okazało się, że wystąpią wszyscy, którzy budowali moje dzieciństwo.
A ja mam wyjść na scenę i to prowadzić. Przerażające.
Demon wrzasku!
Nigdy wcześniej nie widziałem,
by najlepsze zespoły świata wspierały bohatera wieczoru.
Brawa dla Black Sabbath i Ozzy’ego Osbourne’a.
To kawał historii.
Dziękuję!
Cześć, piękna.
Przy Jasonie wyglądasz jak fistaszek.
Ustawcie się do zdjęcia.
Jednocześnie kończyliśmy prace nad V i Explorerem
i wszystko tam przerzucaliśmy.
To zaszczyt, że mogłem tam być z tymi gitarami.
Ogólnie tam być
i celebrować Sabbath
i Ozzy’ego.
- Mamy kilka niespodzianek. - No cudo.
Byłem u ciebie na Hawajach, jadłem twoje śniadanie.
Dzięki. Zrobiłem za mało jajek.
Jasne.
Próbowaliśmy dzwonić do niego, ale był w samolocie.
Potem do ciebie...
Proszę, rocznik 1957.
Ja cię!
Tak!
Boże, ale cudo!
Super, ale odjazd!
Wypuścimy w świat tyle, ile zechcesz.
Przynajmniej 50.
Minimum.
Fajnie byłoby jedną zlicytować z twoim podpisem.
Wystawimy ją na aukcję All Within My Hands.
Ma ktoś scyzoryk?
Albo nóż?
Kto pomoże?
Może być śrubokręt.
Albo szpikulec do lodu.
Musimy zrobić jak najwięcej rzeczy,
które zlicytujemy dla Gibson Gives.
Kochamy robić takie spektakularne akcje, a przy okazji pomagać innym.
Nabywca dostanie prototyp z 1957,
podpisany przez Kirka, który był na "Back to the Beginning".
Fajna rzecz.
Ten odcinek to miks wszystkich dziwnych
i najbardziej odjechanych pomysłów,
jakie miałem w drugim sezonie.
Mam nadzieję, że wam się spodoba.
A do tego sam koncert "Back to the Beginning".
Fakt, że mogłem go poprowadzić
i być tam z tymi wszystkimi zespołami. Czułem się jak dzieciak.
Nadal nie mogę uwierzyć, że udało nam się to nagrać.
Spełnione marzenie.
Dzięki za oglądanie. Kocham was.
Udało się!
Witajcie na "Back to the Beginning",
ostatnim koncercie Ozzy’ego Osbourne’a
i ostatnim koncercie Black Sabbath z Birmingham.
Nie będę ściemniał.
Wiedziałem, że to będzie
najwspanialszy muzyczny wieczór w historii.
Dzwoniłem do wszystkich, których znam.
Do Kirka, Phila, Iana.
Błagałem: "Muszę tam być i zabrać dzieci. Pomożecie?".
Mam obsesję na punkcie Sabbath
i wszystkich zespołów, które dziś tu grają.
Metal jest w naszym DNA.
Każda postać, którą grałem,
była w taki czy inny sposób zainspirowana przez tę muzykę.
Ona jest częścią mnie.
Więc kiedy Osbourne’owie poprosili, żebym poprowadził koncert,
byłem śmiertelnie przerażony.
Powinienem stać tam z wami, pod sceną.
Ale jeśli to miał być sposób na zdobycie biletu,
powiedziałem: "Ozzy, wybacz moją łacinę,
ale, kurwa, jedziemy".
Napierdalamy!
Jesteście gotowi!
Co tak, kurwa, cicho?
Jesteście gotowi?
Wszyscy na pokład!
Pokażcie ręce!
Nic, co kiedykolwiek zrobię,
nie przebije tego koncertu.
Byłem przerażony i podekscytowany.
W końcu wskoczyłem w tłum,
żeby świętować człowieka,
którego kocham całym sercem.
Sabbath odmienił życie nas wszystkich.
Siedzieliśmy na trybunach i oglądaliśmy Ozzy’ego.
Kiedy wszedł Sabbath, powiedziałem, żebyśmy poszli pod scenę.
Nikt nas nie zatrzymał.
Szliśmy, ludzie się ze mną witali, a ja witałem się z nimi.
Miałem ze sobą kumpli, dzieci, kobietę,
a oni mnie zawołali.
Próbowałem filmować najlepiej, jak mogłem,
ale stałem tam jak zahipnotyzowany.
Byłem bliżej Ozzy’ego niż ktokolwiek na całym stadionie.
Bliżej niż Geezer.
Nie ma na świecie nikogo bliżej Ozzy’ego i Black Sabbath.
Jedna z pięciu najlepszych chwil mojego życia.
Narodziny dzieci...
i doświadczenie ostatniego koncertu Black Sabbath.
Ostatni kawałek Sabbath na żywo.
Idealna chwila. I mogłem powiedzieć Księciu Ciemności...
"Dziękuję za wszystko, co dla nas zrobiłeś i co nam dałeś".
To koniec, stary.
Narodziny metalu na ostatnim koncercie Black Sabbath.
Były ze mną moje dzieci,
moje ulubione zespoły, moi przyjaciele.
I nikt nie był bliżej niż ja.
Jak w niebie.
Wersja polska na zlecenie HBO TRANSPERFECT MEDIA POLAND
Tekst: Dariusz Kuźma
Najdroższa kaskaderka w historii.