Gdybym nauczył się tego wcześniej, to by mnie tu nie było.
NA SZLAKU ODKRYĆ
No i jest.
Wróciliśmy.
Puk, puk.
Bez paniki.
Mogę pożyczyć brązowego cukru?
Co tam, ziomki?
Pięknie tu.
Po to przyjechaliśmy.
Założenie tego sezonu było bardzo proste: podkręcić poziom.
W poprzednim świetnie bawiliśmy się, jeżdżąc hillclimberami,
ale od zawsze marzyłem, żeby spróbować board tracka.
Wyścigi boardtrackowe były pierwszym sportem ekstremalnym.
- Byłem tu pierwszy raz pięć lat temu. - Tam spałeś.
Rozstawiłem łóżko polowe, żeby spać przy moich ulubionych dziewczynach.
Ten motocykl mnie rozwalił, tak jak tamten D-H.
Ten kształt i wygląd.
Gdybym był motocyklem, to właśnie takim.
Dzięki temu Harleye wybiły się ponad konkurencję.
Harley przedstawił światu Banjo Twin Cam w 1919 roku.
Powstało około 14 takich motocykli.
Do dziś przetrwało tylko kilka.
Nic z tego silnika nie trafiło do seryjnej produkcji. Zero.
To był początek prawdziwych prędkości.
Minęło ledwie dziesięć lat od narodzin motocykli,
a konstruktorzy już kombinowali, jak jeździć jeszcze szybciej.
Gdy pierwszy raz zobaczyłem Banjo i Cyclone’a, zaniemówiłem z wrażenia.
Trudno oderwać od nich wzrok.
Od razu chcesz na nie wsiąść i ruszyć w drogę.
No i jest.
- Jechałeś kiedyś Banjo? - Nie.
Zajebista sprawa.
Nie ma już nikogo żywego, kto na tym jeździł.
I to jest konkret.
Tacy jak my nie mieli do nich dostępu.
To był sprzęt dla topowych fabrycznych zespołów.
Po wyścigach po prostu je niszczono.
Z tych 14 sztuk może pięć albo sześć przetrwało do dziś.
Reszta przepadła.
Samo to, że dziś można je oglądać
i próbować odtworzyć, to cud.
Piękne w Wheels Through Time jest to,
że ludzie tacy jak Nick i Brian spełniają swoje marzenia.
Każdy taki projekt to potężny stres.
Dlatego dobrze mieć obok ludzi, którzy to rozumieją.
Wiele zawdzięczam chłopakom z Wheels Through Time.
Poznali mnie z Competition Distributing
i pomagali ogarnąć, jak zeskanować te motocykle.
Żeby taki zbudować, musielibyśmy... Sean?
Trzeba zeskanować cały silnik, bo - jak mówił Matt -
nie ma w nim ani jednej części z seryjnego modelu.
Każdy element jest unikatowy.
Dzięki Seanowi i Competition wszystko stało się prostsze.
I szybsze.
Wszyscy gramy do jednej bramki i wszyscy jaramy się tymi motocyklami.
Każdy chce zobaczyć je na torze.
Najrzadszy jest Cyclone, prawda?
Wprowadź go.
Zamknij oczy.
Dobra, zróbcie odpowiedni efekt.
Tu go daj.
Aaron, jak się poznaliśmy?
Przez Instagrama.
Typowe dla mnie.
Dzwoni telefon:
"Cześć, tu Jason Momoa. Widziałem twój motocykl. Zajebisty!
Mogę go zobaczyć? Albo przywieź go do mnie".
Do kogo porównać Aarona?
Jest wyjątkowy.
Bóg uznał, że jeden wystarczy.
O cokolwiek go poproszę, zawsze się tego podejmie.
Pokazałem mu kilka moich modeli 3D
odtwarzających Cyclony,
a on tak się wkręcił, że od razu chciał zbudować dziesięć takich maszyn.
Cudowny...
w życiu nie widziałem piękniejszego silnika.
Ile czasu ci zajął?
Jakieś 3,5 miesiąca.
To były najszybsze motocykle swoich czasów.
Wyciągały prawie 200 na godzinę, bez skrzyni biegów,
bez hamulców, bez sprzęgła. Cała moc szła na tylne koło.
Między nogami pali się metanol, a wszystko siedzi w rowerowej ramie.
Ten powstał w 1914 roku, a Banjo dopiero w 1919.
Nikt nie miał z nim szans? Jakim cudem Banjo pokonał Cyclone’a?
Dorobiły się opinii szybkich, ale zawodnych.
Były lekkie i absurdalnie szybkie, ale wiele części po prostu się psuło.
Na świecie istnieje może pięć albo sześć prawdziwych Cyclone’ów.
Absolutne białe kruki.
Nie ma rzadszych zabytkowych motocykli wyścigowych.
Za mniej niż rok wszyscy będziemy na nich jechać.
Bo wpadłem na odjechany pomysł i zapytałem chłopaków: "Damy radę?".
A oni na to: "Pewnie!"
To niesamowite, że robicie to, co robicie.
- Nie wierzę, że się nimi przejedziemy. - Brak mi słów.
To zaszczyt i ogromna ekscytacja.
Marzyłem od wyścigu board tracków
od nastoletnich lat.
To będzie niesamowite zobaczyć kilka Cyclone’ów, kilka Banjo,
C-A-C i D-A-R na jednym torze.
Dokładnie, wszystkie w jednym miejscu.
Do takiego spotkania chyba nigdy jeszcze nie doszło.
Przejadę się Cyclone’em i Banjo.
Normalnie ogląda się je tylko w muzeach.
Będą Cyclony, Banjo, może dorzucimy pea shootery.
W przyszłym roku zorganizujemy wyścig u Billy’ego?
- Mamy czekać cały rok? - Tak tylko pytam.
Kiedy w końcu staną razem na jednym torze, będzie to coś absolutnie wyjątkowego.
W końcu nie będą tylko wisieć na ścianie.
Pokażemy światu, co potrafiły te maszyny i ludzie, którzy na nich jeździli.
Cyclone był wyjątkowy jak na swoje czasy.
Na torze zostawiał w tyle praktycznie każdy motocykl...
o ile wcześniej się nie rozpadł.
Problem w tym, że był zbyt skomplikowany.
Układ napędowy opierał się na przekładniach stożkowych.
Wszystko było cienkie jak papier i zęby się ścinały.
Wystarczył jeden pęknięty ząb i po silniku.
Mechanicznie te motocykle miały sporo problemów.
Budowano je wyłącznie do jazdy na pełnym gazie,
a konstrukcja była delikatna jak zapałki.
Cyclone nigdy nie ukończył wyścigu na 150 kilometrów.
Dlatego wprowadziłem kilka usprawnień do oryginalnej konstrukcji.
To jest ząb śrubowy.
Oryginalnie była zwykła przekładnia stożkowa
i w danym momencie pracował tylko jeden ząb.
A kiedy cały układ zaworowy opiera się na zębie grubym
na parę milimetrów, prosisz się o kłopoty.
- Wszystko opierało się na jednym? - Tak.
Kiedy właściwie zacząłeś go budować?
Od kilku lat marzyłem o zbudowaniu takiego motocykla,
ale ruszyłem z tym sześć miesięcy temu.
Dorwałem skany 3D i zacząłem tworzyć na ich podstawie nowe modele CAD.
Znajomi mieli wymiary z oryginału i w końcu zebraliśmy dość danych,
żeby wszystko odtworzyć.
Dziś dzięki drukarkom i technologii CAD rzeczy, o których jeszcze
dziesięć lat temu marzyła NASA, kupisz na Amazonie za tysiąc dolarów.
Odlot.
Podziwiam twoją pasję...
i wszystko, co robisz.
Niewiele osób zgodziłoby się pożyczyć oryginalny silnik Cyclone’a.
Większość tego projektu polegała na zbieraniu informacji
z setek różnych źródeł: muzeów, rysunków.
Właściwie zaczynałem od zera.
Jakbym prowadził śledztwo.
To nasz cel.
- Znalazłeś ramę Readinga? - Tak.
Istnieje tylko jedno zdjęcie.
Motocykl pewnie już nie istnieje.
- Pewnie nie. - To Reading Standard.
W tym miejscu wbijemy napis "Roam".
To będzie motocykl na szlak odkryć.
Składanie tego wszystkiego wymaga maksymalnego skupienia.
Z zewnątrz taka praca może wyglądać jak szaleństwo,
ale w rzeczywistości przypomina archeologię.
Składasz w całość stuletnią układankę.
Dwa Cyclony i Standard.
Nasz Roamer.
Robię przy motocyklach od jakichś 18 lat.
Zaczęło się, kiedy miałem 12.
Kilku moich kumpli jeździło na crossach.
Ojciec powiedział, że jeśli chcę z nimi jeździć, muszę sobie na to zapracować.
Przytargał do domu Hondę CR250 z 1984 roku.
Powiedział, że jeśli uda mi się ją odpalić, mogę nią jeździć.
Nie dosięgałem do podnóżków.
Męczyłem się godzinami, ale byłem uparty.
Poprosiłem go o pomoc, pokazał mi, jak to wszystko działa
i przez następne tygodnie rozbieraliśmy ją na części.
Potem braliśmy się za coraz starsze modele.
Zacząłem jeździć po swap meetach, dorabiać własne części...
i wszystko przerodziło się w katastrofalnie drogie uzależnienie.
Ale robię to, co kocham.
Buduję silniki, tworzę części od zera, odlewam metal.
Marzyłem o tym wszystkim jako dzieciak.
A najlepsze jest to, że mogę potem jeździć tymi maszynami i naprawdę się tym cieszyć.
Pierwszy raz zobaczyłem zabytkowy motocykl w liceum,
kiedy w "American Pickers" wyciągali ze stodoły wrak Excelsiora.
To był najfajniejszy motocykl, jaki widziałem.
Potem wpadłem w internetową króliczą norę.
Przez całe lato ściągałem zdjęcia motocykli...
i próbowałem budować repliki board trackerów,
montując silniki od kosiarek w rowerowych ramach.
Im bardziej wchodzisz w ten świat,
tym bardziej doceniasz wyjątkowość tych maszyn.
Kiedy mam w warsztacie głowicę Cyclone’a,
aż dostaję zwarcia.
A kiedy stoją tam trzy kompletne Cyclone’y...
czasem muszę po prostu na chwilę wyjść, bo inaczej siedziałbym tylko
na stołku i się na nie gapił.
Tutaj mamy stronę przekładni Banjo.
Wszystko wychodzi z programu do skanowania.
Potem wrzucasz to do tego programu, w którym możesz
uzupełnić miejsca, których skan nie odczytał.
- Robisz całą robotę za Seana. - Mniej więcej.
Czyli on to skanuje, ale robi to byle jak, a potem ty wchodzisz
- i sprzątasz za niego cały ten bajzel. - Dokładnie.
Sean zrobił ten niebieski obszar, a na żółto zaznaczone są miejsca,
gdzie odwalił słabą robotę.
Koszty rosną, bo nie zrobił tego porządnie.
Dokładnie.
Nie dalibyśmy rady ukończyć tego projektu bez tych ludzi.
Bez Matta i dostępu do jego silnika oraz motocykla,
bez ekipy z Competition, która pomogła nam przy skanowaniu.
Trzeba potem coś poprawiać ręcznie?
Wychodzi praktycznie gotowe.
Oni naprawdę rozumieją, co próbujemy osiągnąć.
Dzięki temu wszystko idzie dużo szybciej niż poprzednim razem.
Mieliśmy wcześniej sporo wątpliwości co do tego procesu.
Choćby co do gęstości materiału w porównaniu z tradycyjnym odlewem.
Przy D-A-H trudno było nam to ogarnąć.
To technologia lotnicza.
Używa się jej w nowoczesnych fabrykach samochodów
i przy drukowaniu części silników.
Materiał ma gęstość na poziomie 99,8%.
Dzięki temu oszczędzamy masę czasu przy prototypowaniu i produkcji,
ale też później, kiedy normalnie spędzalibyśmy godziny na obróbce.
To skraca pracę, więc projekt staje się bardziej wydajny.
Mówiąc prościej, będzie dużo taniej!
A to znaczy, że możemy zbudować więcej jebanych motocykli!
Jeśli oszczędzamy kasę, możemy budować kolejne.
Tylko to nas obchodzi.
Poznałem Nicka na wyścigach i na swap meetach.
Bardzo podobnie podchodzimy do wielu rzeczy.
Myślimy podobnie
i cały czas przerzucamy się pomysłami.
Projekt D-A-H naprawdę nas do siebie zbliżył.
Był COVID i gadaliśmy codziennie.
To był bardzo angażujący projekt.
Na szczęście nadajemy na tych samych falach.
Gdybym chciał go pomalować na różowo, Brian by się zgodził.
Na niebiesko? Nie ma sprawy.
Bez dobrego partnera
tego typu projekt szybko zamieniłby się w koszmar.
Obaj z Nickiem wierzymy,
że motocykl sam nam pokaże, jak chce zostać złożony.
Niektóre składają się łatwo, inne to mordęga.
Idealnie byłoby mieć na to kilka lat,
ale J chciałby to skończyć w kilka miesięcy.
Najbardziej przerażają mnie możliwe błędy.
Chcemy zbudować coś, co przetrwa próbę czasu i wytrzyma wszystko,
bo J ostro ciśnie te maszyny.
Chcę, żeby wyglądały jak oryginały albo ich perfekcyjne repliki.
Ale pewnych różnic nie da się uniknąć,
bo opieramy się na starych zdjęciach i historycznych materiałach.
Te motocykle już nie istnieją.
Nawet motocykl z Wheels Through Time jest inny, nietypowy.
Tamte zespoły przerabiały motocykle po każdym wyścigu.
My też zostawiamy na nich swój ślad,
budując je z użyciem technologii z 2025 roku.
Nie da się tego uniknąć.
Sam fakt, że robimy to dzisiaj, sprawia,
że będzie trochę inaczej niż sto lat temu.
Dlatego przy takim projekcie
część rzeczy trzeba oddać innym, by utrzymać tempo.
Ja głównie skupiłem się na ramach i całej konstrukcji.
Nick potrafi praktycznie wszystko to, co ja, a ja umiem to, co on,
ale to Nick jest mistrzem od silników.
Dłubię przy motocyklach od nastoletnich lat.
Jak większość, zaczynałem od crossówek.
Potem były shovelheady i panheady...
Handlowałem częściami, bo nie miałem pieniędzy.
Jeździłem po swap meetach i kupowałem części.
Robię przy motocyklach od 17 roku życia.
Pierwszy motocykl zbudowałem w garażu mamy,
a potem zacząłem się ścigać.
Przez 15 lat pracowałem jako tatuażysta,
a motocykle były dla mnie kreatywną odskocznią po pracy.
Kiedy przyszedł COVID i wszystko się zamknęło,
miałem sporo dodatkowych zleceń związanych z motocyklami.
A kiedy świat znowu ruszył, byłem już tak zajęty ich budowaniem,
że nawet nie brałem pod uwagę powrotu do tatuowania.
Jako dzieciak zakochany w motocyklach nigdy bym nie pomyślał,
że będę budował najrzadsze motocykle świata dla Aquamana.
Ale odlot!
Ja nie mogę, jaki piękny!
Najpiękniejszy motocykl świata.
Ile wyciągnie?
Spokojnie ponad setkę.
- Przerażające. - Praktycznie nie ma hamulców.
Będzie jazda, jak pojadą obok siebie.
Będę ścigał się Harleyami.
Robimy coś, co wydawało się niemożliwe.
Odtwarzamy Banjo, D-A-R, C-A-C.
Wszystko na podstawie jednego zdjęcia.
Ja nie mogę!
Jesteś niesamowity!
To nasz Roamer.
Nawet kierownica...
Sama mechanika.
Nie-sa-mo-wi-te...
- Ja pierdolę, co to jest? - Cyclone, model R-15.
W tamtych czasach Strand produkował trzy różne motocykle.
Wyścigowy, drogowy i coś, co nazywali strip stock model.
R15 był takim fabrycznym speedsterem.
- Ten? - Tak.
Ma wszystko jak normalny motocykl drogowy: sprzęgło, hamulec, podesty.
Tylko że jest podkręcony.
Jesteś jedyny w swoim rodzaju.
Jak ty to robisz?
Przekułem autyzm w broń.
Niewiarygodne.
Stary, odebrało mi mowę!
- Patrz na moje buty. - To będzie przerażające.
Dzięki, że spełniasz moje marzenia!
Nie mogę się doczekać, aż zobaczę je w jednym rzędzie.
Jedziesz 150 na godzinę na rowerowej ramie z bakiem
pełnym stuprocentowego etanolu. Siedzisz na bombie i kręcisz kółka.
A oni robili to już w latach 20., przesuwając granice prędkości.
Nigdy czegoś takiego nie czułem.
Będziemy mieć trzy Banjo, jednego D-A-R-a, dwa C-A-C.
I Knutha. Tylko ty widziałeś jednego.
- I kilka ośmiozaworowców. - Niezłe potwory.
Niezła impreza. Przebijemy pierwszy sezon.
Zapnijcie pasy.
Super było zobaczyć nowych i starych przyjaciół
zjednoczonych wokół jednego celu.
Przez lata budowaliśmy te maszyny, aż nagle stały się rzeczywistością.
Wszyscy byliśmy w szoku.
Wsiadamy!
Oryginalny lakier.
Nie mam zamiaru wsiadać na coś, na czym nie potrafię jeździć.
Wszyscy przejedziemy się każdym z nich.
Dla fanów motocykli to historyczny moment.
Tym zajmowali się nasi pradziadkowie. Nadal mamy to we krwi.
Przywracamy do życia tamtą pasję i będziemy się świetnie bawić.
Jak podróż sto lat wstecz.
Przez dekady były tylko reliktami.
Czymś, co się oglądało i o czym się gadało.
Nie można było ich dotknąć.
Dziś są tak cenne, że nikt ich nawet nie odpali ani się nimi nie przejedzie.
- Lepiej nie będzie. - Mamy trzy.
U mnie zawsze będą mile widziane.
Pięknie!
To najlepsze nastawienie.
Piękna robota, stary.
Dzięki.
Za młodu patrzyłem na tych ludzi z podziwem.
Możliwość pracy z nimi to coś niesamowitego.
Nie chcę nazywać ich "bohaterami", ale to są bohaterowie.
Absolutne legendy. Budują najfajniejsze rzeczy na świecie.
Przywrócenie do życia takiej legendy jak Cyclone...
to spełnienie marzeń.
Trzy kolejne...
to ścisła czołówka.
Spełniam swoje marzenie.
Razem zamieniliśmy nierealny pomysł w rzeczywistość.
To ośmiozaworowy Banjo.
Będziemy się nim ścigać.
Niech mnie ktoś uszczypnie.
Fakt, że zobaczę te trzy maszyny razem, to spełnienie marzenia.
No i są!
Patrzcie!
Cudowne!
Nasi kumple Tom i Sean z Competition Distributing
zeskanowali wszystko.
Wysłaliśmy dane, a ci dwaj kozacy, Brian i Nick,
zrobili resztę.
I jeszcze te trzy.
Kiedy pierwszy raz zobaczyłem maszynę Walkslera...
To też hołd dla Harleya, którego wszyscy kochamy.
Teraz się nimi przejedziemy, a potem fajnie będzie mieć je
jako pamiątkę tego, co udało nam się zrobić.
I z kim to zrobiliśmy.
To dzieła sztuki.
Za chwilę wydarzy się coś,
co prawdopodobnie nie zdarzyło się od ponad stu lat.
Banjo znowu wyjadą na tor wyścigowy.
Wzięliśmy najrzadszy
wyścigowy silnik Harleya-Davidsona z lat 20.
i po raz pierwszy od stu lat sprawdzimy go w akcji.
Stresuję się.
Będzie dobrze.
Z szacunku.
Na tych motocyklach ludzie wyprawiali szalone rzeczy, a my to powtórzymy.
One nie były robione z myślą o bezpieczeństwie.
Kiedy wjeżdżam na tor zabytkowym motocyklem bez hamulców i sprzęgła,
czuję się jak na pięknym haju.
Serce zaczyna walić, ciało aż się rozgrzewa.
Niby wiem, czego się spodziewać,
ale to jak skok ze spadochronem z lecącego samolotu.
Masz nadzieję, że wszystko będzie dobrze, ale nie masz pewności.
Tylko garstka ludzi widziała wszystkie te motocykle razem i w dodatku w ruchu.
Cyclone, różne Harleye...
to coś absolutnie wyjątkowego.
Czuję się zaszczycony, że wszyscy przyjaciele zebrali się razem,
żeby spełnić wspólne marzenie.
W ustalonym czasie, walcząc z nieprzewidywalną pogodą.
Każdy motocykl był zupełnie inny.
Każdy dawał inne wrażenia i właśnie dzięki temu było to coś wyjątkowego.
Każdy silnik, każda rama - wszystko miało własny charakter,
inne brzmienie, inne wibracje.
Nigdy nie jeździłem po takim błotnym torze.
W pewnej chwili nawierzchnia robi się idealna i po prostu pędzisz przed siebie.
Absolutna perfekcja.
Jesteś skupiony na tym, co tu i teraz.
Czujesz się doskonale, wszystkie zmysły pracują na pełnych obrotach.
Zaskakują cię dźwięki,
zapachy, prędkość, reakcje motocyklu i samego toru.
Wciskasz gaz do dechy i budzisz bestię!
Patrzenie, jak chłopaki jadą po torze, było wspaniałe.
Kręciliśmy to na board tracku tak, jakby kamera sama brała udział w wyścigu.
Jakby przeżywała wszystko razem z nimi.
Niesamowite.
Muszę przyznać, że ten sezon...
dziwnie to teraz mówić, ale...
naprawdę się wzruszyłem.
A przecież chodzi tylko o motocykle.
Wzruszyłem się, bo wiem, ile ludzi harowało,
żebym mógł pokazać te maszyny światu.
Żebyśmy mogli przeżyć to razem.
To było niesamowite, patrzeć, jak słońce zachodzi, a dzień przechodzi w noc.
Jestem wdzięczny za ten projekt.
Wersja polska na zlecenie HBO TRANSPERFECT MEDIA POLAND
Tekst: Dariusz Kuźma