Góc Khuất Trong Tôi
Liên quan đến chuyện mọi người nói về vấn đề sức khỏe tâm thần,
một trong những điều rất dễ đồng cảm mà…
mà tôi tin rằng nhiều người trải qua là,
thứ nhất là thừa nhận có chuyện không ổn
và có nhu cầu nhờ trợ giúp.
Mỗi người một khác nhưng điều tôi rút ra được từ chuyện đó
là vấn đề không phải bạn có chuyện gì mà là chuyện gì đã xảy ra với bạn.
Và tôi nghĩ điều đó rất quan trọng
vì chuyện này chẳng có gì xấu hổ.
Và tôi thực sự có thể dùng phần nào trải nghiệm của mình
mà có thể hỗ trợ hoặc giúp đỡ người khác,
những người… có vấn đề, tổn thương tương tự.
Cuộc sống của tôi tốt hơn khi tôi nghĩ có thể giúp người khác dù bằng cách nào
và tôi dành gần như cả sự nghiệp của mình, cuộc đời mình, một mục đích làm việc đó.
Điều khiến tôi có khát khao chân thành, sâu sắc để làm gì đó
là trải nghiệm với các nữ sinh của tôi.
Lần đầu tiên tôi đưa các nữ sinh từ trường của tôi ở Nam Phi
tới đây học cao đẳng.
Em đầu tiên, sinh viên năm thứ nhất ở một trường Ivy League,
cảm thấy rất cô đơn và tách biệt.
Tôi tưởng có thể nói để cô bé đỡ buồn,
dành thời gian, rồi tôi nhận một cuộc gọi
báo rằng cô bé đó định tự tử.
Rồi lại một cô bé nữa, và một cô bé nữa
và một cô bé nữa và một…
Và tôi kiểu: "Có chuyện gì vậy?"
Sự thật là, Harry,
có rất nhiều đêm tôi ở trong phòng điều trị tâm lý.
Và đó là khi tôi bắt đầu hiểu.
Hình như chúng ta không làm gì đó, thiếu sót gì đó,
có gì đó tôi…
Lúc đầu, tôi không… "Cháu nói cháu bị trầm cảm làm sao?"
Anh biết đấy,
từ một người làm rất nhiều chương trình về trầm cảm…
Lần này, cô bị trầm cảm bao lâu?
- Từ tháng Bảy năm trước. - Lo âu. Cả đời tôi bị lo âu.
Tôi cứ nghe thấy giọng nói. Nó là gì?
Tôi bị lạm dụng tình dục lúc năm tuổi.
Tôi muốn dùng tiếng nói của mình để giúp mọi người hiểu về bệnh tâm thần.
- Tôi bị trầm cảm lưỡng cực. - Tôi mất gia đình vì chứng nghiện rượu.
Tôi không thể chống chọi với cuộc sống nữa.
Khóc đi. Chúng tôi khóc suốt.
Nhưng lúc đầu, tôi không hiểu nó nghiêm trọng thế nào.
Vào cái ngày nổi tiếng mà chúng tôi tặng xe,
điều quan trọng với tôi không chỉ là tặng xe
mà là có thể tặng cho người cần chúng.
Hãy mở hộp ra. Một, hai, ba!
Bạn được một chiếc xe!
Bạn được một chiếc xe! Ai cũng được một chiếc xe!
Mọi người ở đó vì có xe đem đến sự khác biệt
giữa giữ được việc và không giữ được
hoặc có xe đem đến sự khác biệt giữa việc có thể
đón con ở trường hay không thể.
Một chiếc xe là nhu cầu thiết yếu.
Và Alex là một trong những người đó.
Alex từng là người vô gia cư,
dù cuộc đời xô đẩy cô ấy thế nào,
dù gặp bao vấn đề trong gia đình, điều tôi thấy ấn tượng nhất
là cô ấy có thể hoàn thành việc học hành.
OPRAH VÀ ALEX
Tôi thấy nó như giấc mơ.
Tôi thấy nó như cổ tích Lọ Lem.
Tôi từ chỗ lang thang trên phố mà có bao thứ thế này.
Bố tôi ở tù từ khi tôi còn bé.
Bố tôi đánh mẹ tôi bầm dập, nhà tôi lúc nào cũng ầm ĩ.
Đánh chửi nhau, bạo hành thể chất.
Cô rất tự hào về cháu.
Cháu đã trải qua bao khổ đau
và chúng tôi tin rằng cháu chỉ cần… Cô tin rằng cháu chỉ cần
một ai đó tin ở cháu và cô tin.
Cô tin.
Cô tin ở cháu.
Tôi thấy mình ở Alex.
Cách mà bà tôi nuôi dạy tôi.
Bị đánh khi lên, ba, bốn, năm, sáu tuổi.
Tôi luôn nghĩ lý do ai đó thành công
là vì bạn chỉ cần một người
nói rằng: "Tôi hiểu bạn, tôi thực sự hiểu bạn".
Với tôi là các thầy cô.
Cô Duncan.
Cô là niềm an ủi của tôi. Nhờ cô mà tôi thấy giá trị của mình.
Tôi muốn trao cho ai đó điều mà cô Duncan làm cho tôi.
Cảm ơn Chúa.
Điều tôi thấy ở Alex là cô ấy cần sự khích lệ,
sự trợ giúp, cần ai đó tin ở cô ấy,
cho cô ấy học bổng học cao đẳng.
CAO ĐẲNG THÀNH PHỐ LOS ANGELES
Tôi phải chứng minh cho cô ấy
rằng tôi xứng đáng với quyết định tin tưởng tôi của cô ấy.
Không may là tôi vào cao đẳng với trình độ học vấn của trẻ 12 tuổi.
Tôi trượt kỳ đầu tiên, toàn điểm F.
Lúc mới vào cao đẳng, cô ấy gặp nhiều vấn đề.
Tôi đề nghị nhờ đến bác sĩ tâm lý.
Cô ấy nói: "Bác sĩ này không hợp".
Rồi tôi lại tìm một bác sĩ khác.
Sau khi học cao đẳng, khi đã qua mấy năm,
tôi luôn là người bạn thông cảm và cố vấn cho cô ấy.
Nhưng luôn có một vấn đề.
"Việc này không có tác dụng" hay "Cháu sẽ xin làm việc này"
và rồi việc đó không thành.
Cuối cùng, điều tôi nghĩ là công việc
khiến cô ấy cảm thấy nó như một vòng tròn khép kín
là trở về nơi tôi gặp cô ấy lần đầu, Trung tâm Covenant House.
Tôi rất phấn khởi.
Đây là Covenant House, nhà tạm cho thanh niên từ 18 đến 21 tuổi.
Tôi đã ở đây 11 tháng lúc mới đến Hollywood.
- Xin chào. - Chào. Khỏe không?
Làm cho Covenant House
khi nghe nhiều em kể chuyện của mình,
nó thực sự kích động tôi.
Công việc ở Covenant House kéo dài sáu tháng
và tôi thấy cô ấy bắt đầu thể hiện
theo cách tôi chưa từng thấy trước đây.
Cháu cần sự trợ giúp.
Cháu thấy cháu phải giúp mình
vì không ai có giải pháp.
Không ai biết.
Rất nhiều ngày, tôi tự hỏi: "Chuyện quái gì thế này?"
Rồi khi tôi nhận ra, chà,
giờ tôi đã bước vào một lĩnh vực mà mình không hiểu.
Tôi thấy sợ.
Cháu ngồi đó và nghĩ mình muốn tự tử.
Nhưng tại sao? Cháu không muốn chết.
Cháu không… Cháu yêu cuộc sống của mình.
Cháu không yêu quá khứ của mình. Cháu yêu cuộc sống hiện tại và…
Cháu thấy tức giận vì quá khứ vẫn là một phần của cháu trong hiện tại.
Như thể cháu không có lựa chọn.
Cô ấy bắt đầu kể với tôi
rằng cô ấy đập đầu vào tường bê tông.
Tôi không được trang bị để đối phó
với tất cả những gì thuộc về cô gái trẻ này.
Nên tôi tìm cho cô ấy một chỗ ở Trung tâm Điều trị Tâm thần The Meadows.
Tôi giữ tất cả nhật ký.
Một số là từ hồi tôi học lớp chín.
Tôi viết: "Bố tôi luôn ở trong tù vào sinh nhật tôi
vì ông luôn bạo hành mẹ tôi".
"Cả đời tôi thật thảm hại".
"Tôi nghĩ đến cái chết. Nó khiến tôi sợ. Tôi khiến mình sợ".
Thật điên rồ
rằng tôi có vấn đề tâm thần từ tận thời đó,
khi tầm 13, 14 tuổi.
Được rồi. Alex.
Hôm nay là ngày cô có bước đi đầu tiên.
Ôi trời.
Tôi lo lắng quá.
- Cô làm được. - Vâng.
Được rồi.
Phần một.
"Bố tôi ngược đãi mẹ tôi và nghiện rượu".
"Mẹ tôi ngược đãi tôi và hành hạ tôi khi tôi còn bé".
"Mẹ tôi ngược đãi tôi cả về thể chất, tinh thần và bằng lời nói.
Không được khóc, bị cấm khóc.
Tôi ghét phải sống với chứng PTSD cả đời mà không có kỹ năng gì.
Tôi thấy như mình thua trận.
Như tôi đứng một mình, thua trận,
chỉ đợi bị giết nhưng chẳng có gì giết tôi".
Tôi nhớ lần đầu cô ấy nói cô ấy bị PTSD.
Tôi không có phản ứng gì với điều đó
vì tôi tưởng chỉ những người lính bị thế.
Tôi còn không nghĩ nó có thật.
Rối loạn căng thẳng hậu sang chấn vốn được dùng
cho những người là cựu chiến binh.
Một điều mà chúng tôi rút ra được sau 30 năm nghiên cứu về tổn thương,
khi hai điều cùng xảy ra, cảnh tượng và âm thanh, não bạn kết nối chúng.
TIẾN SĨ BRUCE PERRY - THÀNH VIÊN CAO CẤP VIỆN ĐIỀU TRỊ TỔN THƯƠNG TRẺ EM
Nó tạo mối liên kết thực sự, tạo thành ký ức.
Nhưng phần não dưới không phân biệt được thời gian.
Vì vậy, ở những người bị tổn thương thời thơ ấu,
phần não dưới của họ như có những quả mìn nhỏ.
Vài gợi ý nào đó, bất cứ gì nhắc đến sự kiện đó
sẽ khiến họ thấy lo lắng và choáng ngợp
và rất khó tránh chúng.
Một phần khó khăn khi điều trị
là bạn không thể có sự can thiệp rõ ràng, đơn thuần.
Dù là PTSD, trầm cảm, rối loạn lo âu hay tâm thần phân liệt,
đều cần phải theo kiểu hai bước tiến, một bước lùi,
một bước tiến, hai bước lùi,
khiến gia đình, bạn bè rất khó giúp đỡ.
Bốn tháng qua rất căng thẳng.
Tôi chuyển ra khỏi The Meadows.
Ở ngoài là một thế giới rộng lớn.
Tôi đang bỏ bánh phụ ra nhưng tôi biết mình vẫn đạp xe được.
Cô biết chứ?
Chào Alex.
- Chào cô. - Ồ, nhìn bím tóc của cháu kìa.
- Cô rất thích chúng. - Thế ạ?
- Đúng vậy. Đẹp lắm. - Cảm ơn cô.
Kế hoạch của cháu là gì? Sao rồi?
Khi nào cháu được giải phóng khỏi chỗ đó?
Cháu còn tầm một tuần nữa.
Được rồi. Cháu định lo cho mình thế nào?
Kế hoạch cho việc đó thế nào?
Cháu định kiếm việc làm.
Việc đó là gì?
Câu hỏi rất hay.
Đó là điều cháu cần tìm ra.
Vì thế, cháu cần tìm việc. Cô biết đấy?
- Cháu cần… - Nó thuộc những điều căn bản.
Vâng.
Cháu biết.
Khi rời khỏi chỗ đó, cháu định ở đâu?
Cháu có vài ngày.
Cháu sẽ rời đó rồi đi đâu?
Cháu không biết.
Cháu cần nghĩ xem sẽ lo cho bản thân thế nào.
Cô nghĩ cả đời mình cháu không tự lo hay sao? Cháu biết mà.
Cháu chỉ phải tìm cách lo cho mình sau điều trị. Cháu hiểu mà.
Trước khi bị trầm cảm, cháu có việc làm.
Cháu đã tự lo cho mình.
Cháu biết cách tự lo cho mình.
Giờ cháu đang làm lại.
Cô không nói về quá khứ.
- Cô chỉ nói về hiện tại. - Cháu biết.
Nhưng nếu hồi trước cháu làm được thì giờ cũng làm được.
- Cháu sẽ mất một thời gian. - Ừ, cô tin điều đó.
- Đúng thế. - Cô tin điều đó.
- Vâng. - Cô tin cháu làm được.
Cháu sẽ làm được.
Được rồi. Cháu bảo trọng nhé.
- Cô cũng vậy. Tạm biệt cô. - Tạm biệt cháu.
Thật khó vì đôi khi tôi cảm giác như cô ấy không hiểu.
Tôi không muốn cô ấy thất vọng về tôi.
Vì PTSD không chữa được
nên cần hiểu thêm về quan điểm của tôi.
Tôi đã biết Alex 16 năm.
Cô ấy có tâm hồn rất hào phóng.
Cô ấy có trái tim rất nhân hậu và muốn làm tốt.
Mục tiêu của tôi là giúp cô ấy đến khi cô ấy tự lập được.
Nhưng tôi mắc lỗi.
Tôi nhận ra rằng mình đặt kỳ vọng là sai.
Tôi không hề tính đến vấn đề về tâm thần của cô ấy.
Hành trình cùng Alex khiến tôi xem xét sức khỏe tâm thần
theo cách tiếp cận rất khác trước đây.
WINFREY NÓI VỚI MOLINA: "NHỮNG GÌ CHÁU CẦN LÀ MỘT NGƯỜI TIN Ở CHÁU".
Đó không phải lần đầu tôi có cuộc nói chuyện như thế.
Tôi biết cô ấy nói thế xuất phát từ tình thương.
Chúng tôi đều đang học hỏi.
Cô ấy chưa từng ở bên ai bị PTSD
và khổ sở vì ác mộng.
Đó không phải thứ
chỉ kéo dài bốn, sáu tháng, một năm. Đó là hành trình dài.
Thay đổi cách điều trị không nằm ở việc trị liệu.
Không hề nằm ở việc "Tôi có đúng thuốc".
Không hề nằm ở việc "Tôi được chẩn đoán đúng".
Không hề là việc đó.
Nó luôn nằm ở mối quan hệ.
Là một người, một người thầy,
một huấn luyện viên, một người thân.
Nó nằm ở cảm giác bạn thuộc về nơi nào đó, có sự kết nối.
Bố không được giữ nó. Chúng là của con, bố ạ.
Lính của con là nhất. Bố lấy hết chỗ này đi.
Con lấy mấy chú này. Con đã có mấy chú này, bố lấy mấy chú này.
Tôi có tuổi thơ hạnh phúc.
Tôi là con của cặp vợ chồng ly hôn.
Tôi có hai gia đình hạt nhân.
Nhưng từ lúc còn bé xíu, tôi có nhiều niềm vui.
Nói về bố tôi,
trong vai trò làm bố, ông là người bạn tuyệt vời.
Hãy chào đón Robin Williams. Robin.
Đây là ảnh con trai tôi. Nếu chúng ta…
- Tên cậu ấy là gì? - Là Zachary.
Zachary, đây là chú McPherson.
- Cậu bé mấy tuổi? - Bốn tuổi.
Ồ, được rồi. Bố cháu tuyệt vời lắm.
Cho con trai tôi. Chụp với tôi nhé?
Bố tôi thường xuyên vắng nhà
nhưng khi có cơ hội ở bên bố…
Thủ lĩnh là Cobra.
…chúng tôi gắn bó qua sở thích chung: trò chơi điện tử,
phim khoa học viễn tưởng, lính đồ chơi mà bố sưu tầm.
Tôi… Tôi mê nó lắm.
Tôi nghĩ đó là điều tuyệt nhất mà bố tôi thích.
- Chào. - Phải đưa bọn họ đi bệnh viện.
Phải đưa Koala Bill đi bệnh viện gấp.
Ồ, vâng. Koala Bill cẩn thận lắm.
Cậu ấy bị thương.
Suốt tuổi thơ, tôi luôn được yêu thương.
Nhưng bố tôi gặp phải các vấn đề sức khỏe tâm thần
trong một thời gian dài.
Rất nhiều lo âu, trầm cảm và nghiện.
Vấn đề đó di truyền qua các thế hệ.
Tôi gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần từ bé.
Tôi bị rối loạn ám ảnh cưỡng chế,
phải liệt kê một số việc trước khi đi ngủ.
Ám ảnh về nhiều thứ.
Hồi bé, tôi không ngủ ngon. Tôi bị mất ngủ nặng.
Tôi nhiều năng lượng, suy nghĩ dồn dập và tôi bị di truyền ở mức độ nào đó.
Chúa ơi, thật tuyệt và tôi cố làm những điều ngọt ngào cho thằng bé.
Tôi cố gắng. Tôi nói: "Tôi sẽ đưa nó đến Disneyland.
Sẽ vui lắm. Chuột Mickey cho bé ba tuổi, vâng.
Chuột Mickey cho bé ba tuổi. Sẽ tuyệt lắm".
Chuột Mickey cho bé ba tuổi chẳng qua là con chuột hai mét.
Mickey nói: "Chào bạn nhỏ!"
Chào Zachary.
Sao?
Khi trở thành một thiếu niên,
tôi thấy việc dùng rượu và ma túy giúp tôi bình tĩnh.
Nó trở thành một phần bình thường trong trải nghiệm của tôi
khi dựa vào rượu, ma túy và những thứ tương tự
để kiểm soát suy nghĩ dồn dập.
Tôi bắt đầu nhận ra mình có những điểm giống ông ấy.
Chứng lo âu, những đợt trầm cảm, OCD,
ma túy, uống rượu như ông ấy.
Khi tôi không tự chữa, tôi thấy mọi thứ thực sự choáng ngợp.
Giữa lúc đó, ta dùng rượu
và bỗng nó trở thành thứ duy nhất ta nghĩ tới.
Như kiểu: "Ồ, tôi đang uống" và mọi chuyện bỗng thấy tĩnh tâm.
Tôi nghĩ, tôi phải chậm lại. Tim tôi kiểu: "Đồ ngốc".
Mọi người thấy anh và có thể nghĩ
anh thử nghiệm với những chất lạ với bản thân mình.
- Ý ông là thuốc. - Vâng.
Không. Tôi thì không.
Và nó trở thành một phần cá tính của tôi.
Tôi kiểu: "Mình có thể làm thế này để vượt qua ngày hôm nay".
Điều lạ với tôi là tôi dùng chất kích thích.
Tôi dùng cocaine hoặc tương tự để bình tĩnh.
Tôi nói với bố tôi về chuyện đó. Ông ấy cũng thế.
Hãy chọc tức nhà quay phim. "Không".
Ông ấy dùng chất kích thích để tập trung và thư giãn.
"Có son chưa?"
Khi chúng tôi thực sự
hiểu nhau nhiều và sâu sắc hơn
là khi ông ấy quyết định cai rượu,
cũng gần thời điểm lần đầu tôi nhận ra mình có vấn đề.
Nên chúng tôi cam kết về việc đó.
Tôi muốn được hiểu thêm về ông ấy
vì tôi không thực sự hiểu ông ấy đã trải qua điều gì.
Khi ông được chẩn đoán là bị Parkinson…
tôi đã rất lo cho ông.
Nhưng tôi rất hoang mang.
Ông thấy khả năng được làm những gì mình thích
là liên quan tới giải trí, biểu diễn đã mất dần.
Tôi thấy bố tôi vô cùng chán nản.
Ông ấy dần buông xuôi.
Lúc đó, tôi vẫn uống rượu.
Tôi trở nên choáng ngợp, giận dữ
vì không rõ phải giúp bố thế nào.
Tôi nói chuyện với ông ấy gần như mỗi ngày, nếu không phải mỗi ngày
trong suốt giai đoạn cuối đời ông.
Diễn viên Robin Williams mất ở tuổi 63
trong một vụ việc có vẻ là tự tử.
Robin Williams đã chết ở Bờ Tây. Ông thọ 63 tuổi.
Tôi nghĩ về Robin Williams.
Việc này vô cùng choáng váng và kinh hoàng.
ROBIN WILLIAMS MẤT Ở TUỔI 63
Tôi đã sốc.
Cái chết của ông thành sự kiện khắp thế giới.
Tôi công khai đau buồn.
Tôi không biết đau buồn một mình.
Tôi không được chuẩn bị để một thân một mình
và trải qua toàn bộ việc này.
Nhưng viên đạn đã làm gì?
Xuyên qua áo giáp và làm anh ấy bị thương.
- Vậy là không chết? - Anh ấy không chết.
Vì thế Tom Cat và Aardvark Al chăm sóc anh ấy.
Có những điều tôi muốn nói với bố
và những điều tôi muốn bàn kỹ với bố
và… tôi đã có cơ hội để làm vài việc
nhưng không phải ở mức độ tôi muốn.
Vì một phần trong đó mà cuộc sống của tôi lộn xộn.
Tôi cứ tức giận và buồn,
không muốn cảm nhận gì.
Và…
Và vì vậy…
nó gây ra thảm họa.
Tôi uống quá nhiều rượu.
Phá hỏng mối quan hệ với gia đình.
Tôi bị chứng loạn tinh thần.
Tôi rất khó khăn để có…
sự kết nối thông thường với mọi người,
chỉ là cuộc nói chuyện bình thường với mọi người
vì tôi thấy mình quá thảm hại và đơn độc.
Với nhiều người trải qua giai đoạn khó khăn vì đau buồn,
rõ ràng, họ rất dễ bị nghiện.
Nghiện ngập là khủng hoảng lớn ở nước Mỹ hiện nay…
KEN DUCKWORTH - GIÁM ĐỐC CHUYÊN MÔN LIÊN MINH QUỐC GIA VỀ BỆNH TÂM THẦN
…nhưng giờ chúng ta đã coi nó là sự yếu đuối về mặt sinh học
thay vì thiếu sót về đạo đức.
Nên chúng ta không còn gọi nó là rối loạn lạm dụng chất cấm
mà gọi là rối loạn sử dụng chất cấm.
Điều đó rất quan trọng.
Bạn có điểm yếu về sinh học và hành vi của bạn ảnh hưởng đến nó.
Theo cách này, nó giống hệt tiểu đường
hay những bệnh không bị thành kiến đạo đức.
Mỗi người một khác.
Điều mà giờ đây tôi thấy trân trọng
là sự độc đáo trong hành trình hồi phục cho mỗi người.
Tôi cần được giúp.
Tôi được chẩn đoán rối loạn căng thẳng hậu sang chấn.
Đó là hồi chuông cảnh tỉnh.
Tôi phải thay đổi cuộc đời mình.
Tôi cũng phải dừng tự chữa trị
và trải qua mọi việc theo cách mà tôi cần trải qua và cảm nhận chúng
dù có đau đớn thế nào.
Tôi phải tìm ra cách để chia sẻ trải nghiệm
và dễ tổn thương và… tri ân.
Điều đó đưa tôi đến con đường ủng hộ việc cải thiện sức khỏe tâm thần.
Con trai cả của Robin Williams, Zak,
là thành viên một nhóm có tên Inseparable, ủng hộ tăng cường tiếp cận
với việc chăm sóc sức khỏe tâm thần giá bình dân, chất lượng cao.
TRẦM CẢM TĂNG CAO Ở NGƯỜI MỸ
Chào mừng Zak Williams. Cảm ơn vì tham gia với chúng tôi.
Chúng ta cần thay đổi quan điểm từ việc coi đó là điểm yếu
sang coi đó là điểm mạnh.
Rõ ràng tôi cần tiếp tục tập trung vào…
việc phục vụ để tiếp tục thấy mãn nguyện.
Có lẽ là vì tôi không thể ngồi im.
Tôi biết Zak đã sẵn sàng làm bố.
Tôi rất ấn tượng với nỗ lực tự thân mà Zak cam kết.
Tôi muốn một người bạn đời thích việc cùng nhau phát triển,
sẵn lòng cùng thay đổi để tốt hơn.
VỢ CỦA ZAK
Và tôi thấy điều đó ở Zak.
Olivia thực sự giúp tôi hồi phục và giúp tôi cởi mở.
Tôi cam kết sẽ cai rượu.
Và tôi sẽ tiếp tục chữa trị những triệu chứng ngầm
dẫn tới hành vi nghiện ngập.
Đó là một hành trình.
Khi nhìn lại, ta mới thấy những việc đó
và nói: "Chà, đó là vấn đề di truyền".
Tôi rất thích làm cha.
Đó là điều tuyệt nhất từng có.
Tôi có cảm thấy rằng có cơ hội phá vỡ vòng tròn di truyền đó không?
Có. Tôi nghĩ là có cơ hội lớn.
Ở bên con trai tôi, với đôi mắt tinh tường và tập trung.
Ở bên khi nó cần.
Có những lúc con trai tôi nhìn tôi, trao cho tôi ánh mắt
như: "Chà, sẽ thế nào nhỉ?"
Này, Zak, là…
bố chẳng biết nữa.
Nhưng có lẽ dọc đường,
con cầm tay bố, nói vài chuyện đùa cho vui.
Này, con đến rạp Met bằng cách nào?
Tiền.
Ừ. Nào, anh bạn.
Con không sợ nhỉ?
Không. Sợ đếch gì.
Ai cũng chịu một nỗi đau nào đó.
Bạn có thể nghĩ mình là người thành công, hạnh phúc nhất.
Điều đó không có nghĩa cuộc sống của bạn ổn thỏa.
Có một khoảnh khắc, một khoảnh khắc duy nhất
hoặc một loại trải nghiệm, cuộc gặp gỡ, sự việc
khiến bạn phải nói: "Tôi cần được giúp.
Có lẽ tôi uống quá nhiều, tôi làm việc này quá nhiều?"
Có một sự việc nào đó chứ?
Không. Chỉ là khi vài người thân thiết với tôi
bắt đầu nói: "Hành vi này không bình thường.
Có lẽ anh nên tìm hiểu xem"
hay "Có lẽ anh nên tìm sự trợ giúp".
Ngay lập tức tôi kiểu…
- Kiểu: "Tôi không cần ai giúp". - Tất nhiên.
Giờ nhìn lại, tất cả là ở thời điểm.
Đến những năm gần 30 tuổi, mọi chuyện dồn dập xảy ra với tôi.
- Vâng. - Đến mức kiệt sức.
Tôi công du khắp nơi
vì theo quan điểm gia đình,
tôi là người kiểu: "Ta cần người đến đó.
Nepal.
Harry, con đi".
Tôi luôn đồng ý. Tôi luôn sẵn lòng đồng ý.
Nhưng cứ đồng ý suốt như thế dẫn tới quá tải.
Và như ai đó bật tung nắp.
Mọi cảm xúc tôi kìm nén bao nhiêu năm
bỗng bộc lộ ra.
Tôi đi gặp bác sĩ đa khoa, bác sĩ, bác sĩ chuyên khoa.
Tôi gặp bác sĩ về liệu pháp thay thế. Tôi gặp đủ kiểu bác sĩ.
Nhưng chính là việc gặp và ở bên Meghan.
- Thật hả? - Tôi biết nếu tôi không trị liệu
và chữa trị thì sẽ mất người phụ nữ này,
người mà tôi thấy có thể chung sống đến trọn đời.
Tôi hiểu được nhiều điều từ ngay khi bắt đầu mối quan hệ.
Cô ấy sốc khi trở thành hậu trường
của vương thất, của hoàng gia Anh.
Khi cô ấy nói: "Em nghĩ anh cần gặp ai đó",
đó là phản ứng trong một cuộc tranh luận của chúng tôi.
Trong cuộc tranh luận đó,
bất giác, tôi trở lại là Harry 12 tuổi.
Giây phút bắt đầu trị liệu, có lẽ là buổi thứ hai,
bác sĩ tâm lý quay lại với tôi và nói:
"Có vẻ như anh trở lại làm Harry 12 tuổi".
Tôi thấy khá xấu hổ và thủ thế.
Kiểu: "Sao cô dám? Bảo tôi là trẻ con à?"
Cô ấy nói: "Tôi không bảo anh là trẻ con.
Tôi đang thông cảm và đồng cảm với anh
với điều xảy ra với anh hồi bé.
Anh chưa từng xử lý nó, anh không hề được phép nói về nó
và giờ nó bỗng xuất hiện theo nhiều cách khác, cụ thể".
Đó là điểm khởi đầu trong hành trình học hỏi của tôi.
Tôi nhận ra rằng mình đã sống trong bong bóng
trong gia đình này, trong vương thất này.
Và tôi gần như mắc kẹt trong quy trình suy nghĩ hay quan niệm đó.
Trong tám ngày đầu tiên khi quan hệ của chúng tôi được công khai,
đó là khi họ nói bạn gái của Harry như đến từ Compton ổ chuột.
ĐẾN TỪ COMPTON
Và rằng ADN chẳng giống ai của cô ấy sẽ làm đông máu hoàng gia.
CON CỦA MEGHAN SẼ LÀM VẤY BẨN HOÀNG GIA
Chúng tôi bị bám theo, bị chụp ảnh, truy đuổi, quấy nhiễu.
Tiếng máy ảnh và đèn flash khiến tôi sôi máu.
Nó khiến tôi cáu. Nó khiến tôi nhớ lại chuyện với mẹ tôi
và điều tôi trải qua hồi bé.
Đủ rồi.
Nhưng nó còn trầm trọng hơn nhiều
với không chỉ truyền thông truyền thống mà còn các nền tảng mạng xã hội.
TÔI GHÉT MEGHAN MARKLE!
Tôi thấy vô cùng bất lực.
#MEGHANMARKLENÓIDỐI
Tôi tưởng hoàng gia sẽ giúp.
Nhưng mọi câu hỏi, yêu cầu, cảnh báo, bất cứ gì
cũng đều vấp phải sự im lặng tuyệt đối hoặc hoàn toàn phớt lờ.
Chúng tôi dành bốn năm cố gắng để cải thiện tình hình.
Chúng tôi đã làm mọi việc có thể
để ở lại đó và tiếp tục vai trò, thực hiện công việc.
Nhưng Meghan rất khổ sở.
Người ta đã thấy bức ảnh chúng tôi siết tay nhau
khi bước vào Nhà hát Royal Albert Hall ở London trong sự kiện từ thiện.
Lúc đó, cô ấy có thai sáu tháng.
Điều mà có lẽ người ta không hiểu là lúc trước, cũng buổi tối hôm đó,
Meghan nói với tôi
về suy nghĩ muốn tự tử
và vấn đề thực tế về cách cô ấy tự kết liễu.
Điều đáng sợ nhất với cô ấy là suy nghĩ của cô ấy rất rõ ràng.
Cô ấy không mất trí.
Cô ấy không bị điên.
Cô ấy không tự chữa, dù dùng thuốc hay rượu.
Cô ấy không hề nghiện rượu. Cô ấy hoàn toàn minh mẫn.
Vậy mà trong đêm tĩnh lặng,
những suy nghĩ đó khiến cô ấy tỉnh dậy.
Điều khiến cô ấy không thể tiếp tục
là tôi phải chịu bất công thế nào.
Sau những gì xảy ra với mẹ tôi
và giờ trong hoàn cảnh lại mất thêm một người phụ nữ nữa trong đời
đang mang thai con chúng tôi.
Tôi khá xấu hổ với cái cách mình xử lý việc đó.
Và vì cái guồng mà chúng tôi đang ở trong đó
và trách nhiệm, nghĩa vụ của mình,
chúng tôi ôm nhau qua loa…
rồi phải thay đồ
và nhảy vào xe có cảnh sát hộ tống
rồi lái đến Nhà hát Royal Albert Hall để dự sự kiện từ thiện.
Rồi bước ra là gặp cả một bức tường máy ảnh và vờ là mọi việc ổn.
Không đời nào được nói: "Biết sao không?
Tối nay, bọn tôi sẽ đi".
Vì hãy hình dung những câu chuyện bắt nguồn từ đó.
Khi vợ chồng tôi ngồi trên ghế, nắm chặt tay nhau
ngay khi đèn tắt, Meghan bắt đầu khóc.
Tôi thấy thương cô ấy và cũng giận mình
vì chúng tôi kẹt trong tình huống này.
Tôi xấu hổ vì nó tệ đến mức này và xấu hổ khi phải nói với gia đình.
Vì phải nói thật với các bạn,
như nhiều người khác ở tuổi tôi có thể đồng cảm,
tôi biết mình không nhận được điều mình cần từ gia đình.
Sau đó, tôi có con trai,
mà tôi chỉ muốn tập trung vào thằng bé
hơn là mỗi khi nhìn vào mắt nó
và tự hỏi liệu vợ tôi rồi có bị giống như mẹ tôi
và rồi tôi sẽ phải một mình chăm sóc nó.
Đó là một trong những lý do lớn nhất khiến chúng tôi ra đi.
Cảm thấy bị mắc kẹt, bị kiểm soát qua nỗi sợ,
bởi cả truyền thông lẫn chính hệ thống đó…
những thứ không bao giờ khuyến khích việc nói về tổn thương kiểu này.
Nhưng dĩ nhiên bây giờ, tôi sẽ không để người ta dọa phải im lặng.
Năm đầu trung học, tôi thấy thực sự lạc lối.
Tôi có cảm giác mà không biết đó là gì
nhưng có lẽ tôi biết nó là gì,
mà như thể nó thực sự xảy ra
và làm thế nào để tôi nói về chuyện này với mọi người xung quanh?
Khoảnh khắc mà tôi nghĩ: "Ừ, có lẽ mình bị trầm cảm"
là vào năm đầu tôi học cao đẳng.
Tôi đã rất hào hứng được chơi tennis ở Hạng III
nhưng chắc tôi đã quan niệm nhầm về cao đẳng.
Xa nhà lần đầu là một thay đổi lớn.
Tôi cứ lết qua khuôn viên trường,
gần như không còn sức lực mà rời khỏi phòng.
Đi học cao đẳng thay đổi cách tôi vượt qua trầm cảm
vì quanh tôi luôn có người
nên sinh hoạt phải phân chia thành nhiều phần.
Kiểu như, đây không phải lúc suy sụp.
Làm việc đó từ 12:00 đến 1:00 trưa rồi đi học,
rồi lúc 8:00 tối,
bạn có thể bị suy sụp nữa, khi bạn cùng phòng đi vắng.
Đầu óc tôi như mớ bòng bong và không tập trung được vào việc gì cả.
Tôi còn không nhớ mình thực sự thấy vui khi nào.
Tôi thấy mình quá đau đớn và đau không ngừng.
Đôi khi, tôi nghĩ mình có phóng đại vấn đề quá không?
Hay là tôi kém bền bỉ. Tôi không biết nữa.
Ba phần tư tình trạng về sức khỏe tâm thần xảy ra trước tuổi 25.
Khi ở tuổi đó, bạn đang cố định hình mình là ai.
Được giao cho thêm thách thức,
một điều kiện mà bạn phải kết nối vào cá tính của mình
là một trong những thách thức lớn nhất của mọi người.
"Đây là con người tôi? Đây là một phần con người tôi?
Liệu tôi có thể học để sống với nó?
Liệu điều này sẽ quay lại chứ?"
Trường cao đẳng và đại học có nhiều khác biệt rất lớn.
Không có hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần đồng bộ.
Tìm sự trợ giúp chuyên môn rất khó.
Khi cần sự trợ giúp, tôi đề nghị trường thu xếp.
Thật nản vì tôi thấy như
phải chứng minh rằng mình bị trầm cảm.
Mà tôi không biết phải chứng minh thế nào.
Có nhiều đợt kiểm tra giữa kỳ
rồi nhiều áp lực luyện tập tennis.
Trở về sau khi thi đấu ở giải quốc gia cùng cả đội,
tôi nghĩ tôi bị suy sụp.
Nên tôi về nhà.
Bố mẹ tôi di cư từ Đài Loan.
Chúng tôi được nuôi dạy kiểu
biết tự giải quyết vấn đề của mình thì mới là giỏi.
Sức khỏe tâm thần chưa bao giờ được nói đến trong gia đình tôi.
Là thế hệ người Mỹ gốc Á đầu tiên
tôi phải chủ động khơi chuyện.
Phản ứng mà tôi gặp không phải kiểu: "Ồ,
con đã bắt đầu đặt câu hỏi và thế là tốt".
Kiểu: "Mẹ từng thấy thế này" hay kiểu: "Hãy nói về chuyện đó".
Phản ứng hoảng hốt hơn.
Hoảng hốt hơn mức tôi muốn.
Tôi không thể đối mặt với tình huống đó,
chấp nhận con tôi bị trầm cảm.
Tôi lo rằng khi thừa nhận rằng nó bị bệnh…
MẸ CỦA CRYSTAL
…thì nó sẽ bị bệnh mãi mãi.
Vì thế tôi trì hoãn đưa con bé đi gặp bác sĩ.
Tôi sợ rằng nó sẽ thành vấn đề lâu dài.
Chị gái của con bé nói nó cần gặp bác sĩ.
Vì thế mà cuối cùng chúng tôi đối mặt với vấn đề đó.
Em và mẹ chắc chắn
cứ nói đi nói lại một chuyện.
Mối quan hệ của hai mẹ con khó mà tiến triển
khi mắc kẹt với việc mẹ thấy ổn
rằng bà thể hiện nỗi lo lắng bằng việc khóc hay tương tự thế.
Nhưng em đã nói với mẹ rằng khi em làm thế…
CHỊ GÁI CỦA CRYSTAL
…thì nó khiến em thấy con phải lo cho mẹ
nhưng khi em cố cởi mở để mẹ hiểu và chăm sóc em?
- Em đã nói thế với mẹ chưa? - Em nghĩ là rồi. Vài lần.
- Mẹ nói sao? - "Ôi trời, mẹ xin lỗi"
rồi cứ… em không biết nữa, cứ như…
Mẹ và chị nói về chuyện này, rằng mẹ phải là mẹ.
Mẹ phải ở bên chúng ta,
việc mẹ thể hiện sự yếu đuối và kiểu mẹ nghĩ: "Ôi không.
Nền móng không vững".
Và kiểu: "Làm sao con tôi
có thể dựa vào tôi nếu tôi không thể ở bên chúng và mạnh mẽ?"
Vì vài lý do trong văn hóa châu Á, mạnh mẽ nghĩa là không thể hiện tình cảm.
Cảm giác như tôi cố dẫn mẹ tôi qua biến cố
trong khi tôi cần trợ giúp.
Mẹ vẫn đang học cách đối phó với nó.
Nhất là khi mẹ không biết giao tiếp với con thế nào.
Hay khi con không muốn nói chuyện đó.
Hay khi con nói con ổn nhưng thực ra không ổn.
Thường thì chúng ta ôm nhau khóc. Rồi…
Được rồi. Nhưng vấn đề vẫn còn đó.
Nhưng con nghĩ…
Mỗi khi mẹ nói chuyện với em, mẹ muốn giải quyết.
Mẹ muốn khiến em vui.
Nhưng không phải thế.
Khi em gái con đến với chúng ta thì chỉ muốn xả bức xúc.
Chỉ thể hiện cảm xúc, chia sẻ cảm xúc.
Và chúng ta chỉ cần ở đó, kiểu: "Được rồi.
Được rồi. Mẹ ở bên con. Con cần gì?"
- Mẹ không làm được gì cả. - Ừ.
Trừ việc đó.
Đó là việc duy nhất của mẹ.
- Được rồi. - Hãy ở bên con. Mẹ không phải bác sĩ.
Con không cố giải quyết gì với mẹ cả, mẹ hiểu chứ?
Con khiến mẹ nhớ mẹ từng gặp những khó khăn tương tự.
Con nghĩ ta giống nhau không?
Con không biết nữa.
Mẹ chưa từng kể chuyện của mình.
Nhưng có thể. Đôi khi, chúng ta hơi giống nhau.
Mọi người quanh mẹ hay nói mẹ nghĩ quá nhiều.
"Cô nghĩ nhiều quá".
"Cô sở hữu mọi thứ. Cô nghĩ tại sao…"
Nhưng bên trong, ta thấy trống rỗng.
Điều đó…
Cuộc sống của tôi từng căng thẳng, nhất là khi là người nhập cư.
Tôi hay khóc trong xe ô tô.
Không phải tôi thấy buồn về chuyện gì. Tôi chỉ thấy bất lực.
Nhưng tôi không bao giờ kể với các con.
Tôi thấy như thế bất công với nó.
Tôi là người đưa chúng tới đây.
Lẽ ra tôi phải chuẩn bị hết cho chúng.
Tôi phải cho nó cuộc sống tốt.
Xin lỗi, tôi không biết nói thế nào.
Để tôi… đợi chút.
Tôi thấy mình là mẹ mà không thể giúp.
Tôi cố giúp nhưng không thể.
Tôi thực sự không thể giúp con bé.
Mẹ thấy rất có lỗi.
Mẹ không muốn con nghĩ… rằng mẹ không quan tâm đến con.
Nhưng mẹ chưa quan tâm nhiều tới những gì con trải qua.
Có lẽ chúng ta không cải thiện sau mỗi cuộc nói chuyện.
Mẹ hiểu chứ? Ít nhất,
chúng ta luôn cố gắng và vì chúng ta cố gắng…
chúng ta học được điều mới.
Mẹ hiểu ý con chứ?
Con thấy em ấy mạnh mẽ hơn con nhiều.
Crystal khích lệ tôi đi trị liệu.
Vì tôi ở nhà, mẹ con tôi nói chuyện nhiều.
Điều đó khiến chúng tôi gắn bó hơn, cố gắng cùng giải quyết việc này.
Con có bạn bè, bác sĩ tâm lý, có chó.
Nói về trầm cảm khiến chuyện dễ giải quyết hơn.
Tôi sẽ nghỉ kỳ này.
Giờ tôi xử lý nhiều việc hơn khi trị liệu.
Không có cách đúng khi xử lý việc gì đó.
Nó sẽ là một phần câu chuyện của ta.
Tốt. Thọc đi. Đúng rồi. Nào.
Đúng rồi. Tốt. Tiếp đi.
Tôi đã nỗ lực gần mười năm để đến Olympic.
Tiếp tục đi.
Ai cũng mong tôi giành huy chương vàng.
Nào. Rút ngắn lại. Đúng rồi. Hết giờ.
Tốt lắm.
Nhưng tôi khổ sở vì chứng OCD.
Lúc đầu, tôi không muốn được trợ giúp vì tôi nghĩ là không cần.
Rồi tôi bị suy nhược thần kinh nặng
và nhận ra tôi cần thêm sự giúp đỡ chuyên nghiệp.
Tôi mắc vào cái vòng luẩn quẩn…
Rửa mặt, rửa tay, đổ rác,
bùm, bùm, bùm, không ngừng.
Cảm giác cần sạch sẽ không thay đổi.
Nó không dừng lại nên tôi nản
rồi đập vào bồn rửa hay tường bên cạnh.
Tôi cứ đi đi lại lại. Cơ bị căng cứng.
Và tôi kiểu… thở rất mạnh.
Tôi mất ba ngày chỉ ngủ hai tiếng.
Ta bị ảo giác và không thể minh mẫn.
Tôi nghĩ: "Trời, không sống thế này thì dễ hơn nhiều.
Làm thế nào để không sống thế này? Không tồn tại".
Đêm hôm đó, tôi ngã xuống sàn, cầm điện thoại lên.
Gọi cho huấn luyện viên.
Tôi mở cửa,
thấy một đống đồ vệ sinh ở khắp nơi.
Cô ấy ngồi trong phòng, run rẩy rồi nằm trên sàn.
HUẤN LUYỆN VIÊN QUYỀN ANH MỸ
Tôi kiểu: "Ồ, chuyện gì thế?"
Tôi kiểu: "Nào Gin, đừng đùa nữa".
Cô ấy nói: "Không. Nghiêm túc đấy.
Tôi không thể làm thế này nữa. Tôi không muốn nữa".
Hiểu ý tôi chứ? "Tôi nghĩ tôi tiêu rồi".
Tôi kiểu: "Ginny, cô nói như cô sắp tự sát vậy".
Tôi phải ôm cô ấy.
Tôi kiểu: "Ginny, lại đây nào.
Ta sẽ không làm thế này. Cô không thể tự tử đâu".
Tôi bảo cô ấy: "Cô sẽ không chết.
Vì nếu cô định hại mình thì tôi sẽ can thiệp".
Lúc đó, làm sao anh biết cách xử lý? Anh chỉ…
Anh theo bản năng hay…
Cô ấy đang cố khiến tôi khóc, Russ.
Cô ấy đang cố khiến tôi khóc. Tôi sẽ không khóc đâu.
Đêm đó rất xúc động
vì nó, xin lỗi vì phải nói thế này, nó khiến tôi nghĩ về cái chết.
Tôi từng biết nhiều người tự tử…
- Vì những gì tôi nói? - …hoặc làm chuyện tương tự. Vâng.
Tôi nhớ đã nói: "Tôi không muốn sống thế này nữa".
Vâng. Và kiểu: "Không".
Khi nghe những lời như thế, tôi kiểu: "Trời". Bạn tôi đã chết như thế.
Tôi có bạn tự tử.
Bạn của người tôi quen tự tử.
Tôi kiểu: "Không. Đây là chuyện nghiêm trọng".
Tôi không thể gọi ai cả. Tôi phải đến đó.
Điều đầu tiên là phải đến đó
và cho cô biết tôi ở đó, cô biết đấy,
"Nếu bị thương thì cả hai cùng bị".
Đó là lúc tôi biết cần gạt quyền anh sang một bên.
Phải ưu tiên cho cuộc sống của cô.
Tôi không quan tâm đến chức vô địch thế giới.
Tôi bỏ mặc hết, không huy chương vàng.
Hãy đưa cô về nhà ngay. Hãy cho cô đi trị liệu.
Tôi quý cô vì đã đến với tôi
và liên lạc với tôi, nói rằng: "Huấn luyện viên Kay, tôi cần anh ngay".
- Trời. - Ừ.
- Đến lúc làm rồi. - Đến giờ tập rồi.
Một số tình trạng sức khỏe tâm thần là tạm thời.
Có tình trạng lúc lên lúc xuống.
Với một số người khác, có thể kiểm soát triệu chứng nhưng không thể chữa.
Một trong những câu hỏi lớn với các tình trạng sức khỏe tâm thần
là: "Bạn sống với nó dễ dàng tới mức nào?"
Một số người phát triển lên cùng nó.
Một số người phát triển vì nó.
Nó là hiện tượng rất mang tính cá nhân.
Mỗi người một khác.
Rất nhiều người đang khổ sở vì nó.
Có kết quả tốt nhất khi ta kết hợp y học tiến bộ nhất
với một lộ trình hồi phục.
Việc tạo dựng cuộc sống thực sự, hành trình để bệnh thuyên giảm.
Chào! Cậu khỏe không?
Tốt.
- Được rồi. Vậy… - Để nó ở đây.
Đây. Tạo nên phép màu đi.
Sao không để nó ở đây?
Ôi Chúa ơi, tôi vừa lau nó trước khi cậu đến.
- Tôi thực sự vừa lau xong đấy. - Được rồi.
Tôi biết. Nó khiến tôi thấy ổn hơn đấy.
Cách duy nhất để tôi làm bạn với Ginny
là nói với cô ấy tôi nghĩ gì, ngay lúc đó.
Chúng tôi có tình bạn này.
Tôi không thể nói chuyện với ai như nói chuyện với Ginny.
BẠN THÂN CỦA GINNY VẬN ĐỘNG VIÊN ĐỘI QUYỀN ANH MỸ NĂM 2016
Nhưng điều đó cho phép tình bạn của chúng tôi tồn tại.
Vì nếu tôi giữ kín mọi thứ và cảm nhận theo cách nào đó
và thấy không thể nói với cô ấy,
tôi sẽ kiểu: "Tôi không thể làm thế này".
Cậu lo về cái xe đẩy
chứ không phải thuốc trừ sâu trên quả dưa chuột này?
Không, kiểu gì tôi cũng rửa nó.
Nhưng tôi không phải lo về xà phòng vì nó ở trong túi ni lông.
Tôi là bạn thân của cô ấy. Tôi chịu được.
Bọn tôi có thể cãi nhau, quát nhau và rồi lại ổn.
Mối quan hệ của chúng tôi là thế.
Chúng tôi là bạn thân tri kỷ và sẽ giải quyết chuyện đó.
Cậu lấy ít quả bơ chín đi. Chết tiệt.
Không, nó… Bạn à, nó là quả chín nhất tôi thấy.
Cô không tìm thấy vài quả bơ nữa à?
- Nghĩa là sao? - Thế nghĩa là sao?
Thế nghĩa là sao?
TRƯỚC ĐÓ…
Chết tiệt. Xin lỗi.
Ôi Chúa ơi.
Tôi phải mua chúng nhưng sẽ không ăn.
Cậu vứt chúng rồi à, dù cậu không ăn cái vỏ?
Đừng lo chuyện đó.
Ta đâu có ăn vỏ quả bơ, Ginny.
Tôi biết là không ăn. Suỵt!
- Thái nhỏ à? - Như có một hệ thống vậy.
Sau Olympic, mọi chuyện sẽ thay đổi.
Cô ấy sẽ không có sự ổn định nhờ việc dự Olympic mà có.
Tôi rất lo cho cô ấy.
Điều duy nhất lại trở nên tồi tệ hơn
là tôi cứ rút giấy ăn và găng ra.
Việc đó đã khá trầm trọng.
Cô ấy sẽ phải tự trả tiền nhà, tiền đồ ăn,
tự chi trả bảo hiểm y tế.
Cô ấy đã tiêu 300 đô-la một tuần để mua đồ lau dọn.
Là 1.200 đô-la một tháng.
Khoản chi trả của cậu sẽ cao chót vót.
Tôi biết. Tôi đã nghĩ về việc đó. Cảm ơn vì đã nhắc.
Cậu không thể sống ở đây với tôi.
- Được rồi. - Cậu biết là được mà.
Ừ.
Cô ấy suy sụp là tốt
vì ai cũng cần khoảnh khắc
khi mà họ kiểu: "Được rồi. Tôi không thể chống chọi một mình. Tôi cần được giúp".
Tôi biết cô ấy không thể hết bị OCD qua một đêm
nhưng hãy đưa nó vào tầm kiểm soát.
NHÀ CỦA GIA ĐÌNH GINNY
Con bé chống chọi với nó từ lúc 12 tuổi. Có thể sớm hơn.
Khi nó tám, chín tuổi.
BỐ CỦA GINNY
Phải tắm mất 30 phút.
Khi ta bảo đứa trẻ tám tuổi:
"Đừng tắm nữa. Đi ngủ đi".
Nó không thể làm thế.
Có lẽ tôi đã là ông bố kinh khủng
và tắt nước để nó ra khỏi nhà tắm.
- Rõ ràng việc đó không có ích. - Vâng, việc đó không ăn thua nhưng…
Nó gây ra thêm chuyện.
Bạn chỉ muốn con mình có cuộc sống hoàn hảo nhỉ?
Vậy nó không hoàn hảo.
Còn lâu mới hoàn hảo.
Đây là phòng tắm của Ginny.
MẸ CỦA GINNY
Con bé lấy rèm tắm xuống mỗi tuần một lần.
Nó lấy hết móc ra
và muốn tôi giặt chúng bằng máy rửa bát.
Đây là thùng rác của nó chứa đầy đồ tẩy rửa của Walmart.
Lại một thùng to nữa.
Hai thùng đầy nữa.
Tôi nghĩ con bé càng giỏi quyền anh
và càng bị nhiều áp lực
phải giữ vị trí số một với các thứ, khiến tình hình tệ đi.
Tôi đánh răng có thể mất 30 phút,
đôi khi lâu hơn, tùy thuộc vào cảm xúc của tôi hôm đó
hoặc mức độ lo âu.
Khi tôi lấy đồ khỏi bao bì,
nếu nó không ổn khi tôi lấy ra thì nghĩa là đã bẩn.
Tương tự các tình trạng sức khỏe tâm thần khác,
sự kết hợp nhiều yếu tố góp phần
vào sự tiến triển của chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế,
bao gồm các yếu tố sinh học, môi trường và tâm lý.
Với một số người bị OCD…
BÁC SĨ TÂM LÝ CỦA GINNY
…họ theo đuổi cảm giác "thật chuẩn".
Ginny thực hiện một thói quen để có được cảm giác mình thích.
Đôi khi, cô ấy có cảm giác mình muốn
và rồi nó được củng cố và khiến chu trình đó tiếp diễn.
Chết tiệt.
Tôi thấy cả hai cái bàn chải này đều bẩn
và tôi chỉ còn thế này.
Điều tôi làm bây giờ,
vì từ giờ đến cuối ngày, tôi không có nhiệm vụ gì nữa,
nên tôi sẽ ra cửa hàng mua thêm bàn chải.
Chúng ta sẽ cố gắng phá vỡ chu trình đó.
Chúng ta đi ra và làm tay cô bẩn nhé?
- Được. - Được rồi.
Ồ, trông cô ổn quá.
Chúng ta sẽ làm gì để cô bẩn tay?
Ta luôn có thể bắt đầu với thùng rác.
Cách điều trị hành vi hiệu quả nhất
được gọi là tiếp xúc với biện pháp ngăn chặn đáp ứng,
khi bạn tiếp cận thay vì tránh
những thứ gây cảm giác khó chịu.
- Được rồi. - Mục tiêu là gì?
Làm chúng bẩn nhất có thể.
Sao cô làm việc này?
Để tôi thoải mái với việc thấy bẩn
và không…
bị thôi thúc đi rửa tay ngay lập tức.
- Thấy bẩn chứ? - Vâng.
Được rồi.
- Ta làm gì với chúng? - Được rồi.
- Được rồi. - Ừ.
Chúng ta muốn làm thế nào đó để không dễ rửa được.
Ừ. Cô muốn tôi bôi nó lên mặt à?
- Tôi… - Tôi biết cô muốn tôi bôi lên mặt.
Liệu pháp tiếp xúc này khó lắm.
Với tôi, việc đó khó gấp mười lần
so với đấu tám hiệp với bạn tập.
Được rồi, tôi sẽ làm việc này.
Được rồi.
- Tôi hơi… - Vâng.
Tôi nhất định làm thế.
Một yếu tố rất quan trọng của liệu pháp tiếp xúc là sự hợp tác.
- Được rồi. - Mục tiêu điều trị
do bệnh nhân đặt ra.
Bác sĩ sẽ theo sự chỉ đạo của họ.
- Thật không dễ để làm sạch nó. - Vâng.
Bệnh nhân của tôi đang làm những việc rất khó
có thể gây lo sợ nghiêm trọng.
- Cô còn có thể chạm vào gì nữa? - Tôi sẽ chạm vào thùng rác đó.
- Mở nó lên đi. - Được.
- Cái này. - Được rồi.
- Họ đã ăn bánh vòng. - Ừ.
Tôi muốn họ biết nỗi lo sợ này không làm hại họ.
Tốt, Ginny. Thở đi.
Cảm thấy không ổn như thế này cũng không sao.
Được rồi.
Con bé có một nhóm hỗ trợ tốt.
Ừ. Nó không thể ổn thỏa nếu thiếu nhóm đó.
Con có bạn tốt vì con là người bạn tốt.
Mẹ chưa từng thấy người bạn nào trung thành như thế. Con rất trung thành.
- Cảm ơn mẹ. - Còn nữa,
vì con trung thực.
- Vâng. - Mẹ nói thế với Russ.
Cô ấy đi ra và nói: "Được rồi, đây.
Cô có thể nghĩ là kỳ cục. Tôi bị OCD. Tôi là thế này".
Và họ kiểu: "Được rồi".
Suốt một thời gian dài, Mikaela không biết phải xử lý ra sao.
- Cô ấy kiểu… - Ai cơ?
Cô ấy khiến con bị lo âu hơn… Mikaela.
Cô ấy kiểu: "Dừng lại. Cậu phải dừng".
Con kiểu: "Mikaela. Cậu nói thế chẳng ích gì".
Cô ấy kiểu: "Cái gì?" Cô ấy không biết làm gì để giúp.
Cô ấy vẫn đang học.
- Chắc chắn cô ấy vẫn đang học. - Mẹ cũng không biết.
Con đã giúp mẹ vì mẹ nói: "Ginny…"
Nếu con bé làm gì, tôi sẽ nói: "Ginny, dừng lại",
con bé nói: "Mẹ, thế sẽ khiến nó tệ hơn. Con phải bắt đầu lại".
Tôi đã học được cách để nó yên.
- Tôi phải để nó yên. - Thật khó khăn.
Dù tôi phát điên vì con bé dùng quá nhiều xà phòng và nước.
Tôi phải lùi lại.
Vì nếu tôi nói gì đó thì còn căng thẳng hơn.
Nếu con bé căng thẳng hơn thì tôi sẽ căng thẳng hơn, nên…
Vâng, cơ bản, chúng tôi… vâng.
Không chỉ dạy người khổ sở vì nó
mà còn dạy cả những người quanh họ kĩ năng giúp đỡ.
Nhưng con yêu bố mẹ.
Con thấy có lỗi vì mọi việc.
Tôi không muốn con bé thấy có lỗi. Điều đó khiến tôi đau lòng.
Con biết mẹ không muốn nhưng con thấy thế.
- Con cứ… - Có lỗi vì việc gì?
Vì khiến bố mẹ phải chịu đủ thứ.
Khiến bố mẹ lo âu vì con lo âu, tất cả.
Bố mẹ là những người may mắn nhất trên đời.
Chắc luôn.
Con bé có phải đứa dễ nuôi? Không.
- Những người may mắn nhất. - Nó có khó nuôi không? Có.
Ồ. Cảm ơn bố.
Cuộc sống của nó vì OCD
mà khó gấp mười lần.
Nhưng con bé có mục tiêu.
Và sẽ giành huy chương vàng.
Tốt. Tay trái tốt.
Không bao giờ xấu hổ về bản thân vì bạn phải khổ sở.
Vì ai cũng khổ vì điều gì đó.
Không ai hoàn hảo, trừ tôi.
Tôi đùa đấy.
Biên dịch: Nhung Vũ