WSZYSTKO, CO KRYJĘ W SOBIE
Gdy ludzie mówią o problemach zdrowia psychicznego,
jedną z rzeczy, z którą można się utożsamić,
a sądzę, że wielu ludzi przez to przechodzi,
jest przyznanie się, że coś jest nie tak,
i potrzeba poproszenia o pomoc.
Każdy z nas jest inny, ale ja wyniosłem z tego naukę,
że nie chodzi o to, co jest nie tak, tylko co ci się stało.
Uważam, że to bardzo ważne,
bo nie ma się czego wstydzić.
A ja mogę wykorzystać moje doświadczenia,
by pomóc innym ludziom,
którzy mają podobne problemy, podobne traumy.
Moje życie staje się lepsze, gdy myślę, że mogę pomóc innym ludziom
i można powiedzieć, że właśnie temu poświęciłam swoje życie i swoją karierę.
Tym, co doprowadziło mnie do tego pragnienia, by coś zrobić,
jest moje doświadczenie z dziewczynami.
Gdy pierwszy raz przywiozłam dziewczyny ze szkoły w RPA
na studia w USA.
Pierwsza z nich, na pierwszym roku uczelni z Ivy League,
czuła się bardzo samotna.
Myślałam, że z nią porozmawiam i załatwię sprawę,
spędzę z nią czas, a potem otrzymałam telefon,
że próbowała się zabić.
Potem tak było z kolejną, i następną,
i jeszcze jedną, i jeszcze…
I pomyślałam: „Co się dzieje?”.
Prawda jest taka, Harry,
że spędziłam zbyt wiele nocy na oddziale psychiatrycznym.
I wtedy zaczęłam rozumieć.
Czegoś nie robimy, coś mi umyka,
jest coś, czego ja…
Na początku nie rozum… „Jak to masz depresję?”.
Mówi to ktoś, kto nagrał wiele programów o depresji…
Jak długo tym razem miałaś depresję?
- Od lipca. - Całe życie doświadczam lęków.
Słyszę głos. Co to jest?
Byłam molestowana, gdy miałam pięć lat.
Chciałam pomóc ludziom zrozumieć choroby psychiczne.
- Cierpię na zaburzenia dwubiegunowe. - Straciłem rodzinę przez alkoholizm.
Nie czuję, że radzę sobie w życiu.
Tu codziennie płaczemy.
Ale na początku nie rozumiałam, jakie to było poważne.
Tego słynnego dnia, gdy rozdaliśmy samochody,
nie było dla mnie ważne samo rozdanie aut,
ale danie ich ludziom, którzy ich potrzebowali.
Otwórzcie pudełka. Raz, dwa, trzy!
Ty dostajesz auto!
Wszyscy dostali auto!
Ludzie tam byli, bo auto było im potrzebne,
by utrzymać pracę,
albo dzięki samochodowi mogli odbierać dzieci ze szkoły.
Samochód był czymś niezbędnym.
Alex była jedną z tych osób.
Alex była bezdomna
i mimo wszystkiego, czego doznała w życiu,
mimo problemów rodzinnych, największe wrażenie zrobiło na mnie to,
że dała radę ukończyć szkołę.
OPRAH I ALEX
Czułam się jak we śnie.
Jak w bajce o Kopciuszku.
Przed chwilą mieszkałam na ulicy, a teraz jestem tu.
Gdy dorastałam, mój tata był w więzieniu.
Tata bił mamę, w moim domu panował chaos.
Kłótnie, przemoc fizyczna.
Jestem z ciebie dumna.
Przeżyłaś piekło
i myślimy, że to, czego ci trzeba,
to ktoś, kto w ciebie uwierzy, a ja wierzę.
Naprawdę.
Wierzę w ciebie.
W Alex widziałam samą siebie.
To, jak byłam wychowywana przez babcię.
Byłam bita, gdy miałam trzy, cztery, pięć i sześć lat.
I zawsze myślałam, że ludziom się udaje,
bo wystarczy, że masz jedną osobę,
która mówi: „Naprawdę cię widzę. Rozumiem cię”.
Dla mnie to byli nauczyciele.
Pani Duncan.
Była moim pocieszeniem. Dzięki niej widziałam w sobie wartość.
Chciałabym zrobić dla kogoś to, co pani Duncan zrobiła dla mnie.
Dziękuję, Boże.
Widziałam, że Alex potrzebuje zachęty,
potrzebuje wsparcia, tego, by ktoś w nią uwierzył,
dał jej stypendium na studia.
Musiałam jej udowodnić,
że podjęła dobrą decyzję, gdy we mnie uwierzyła.
Niestety poszłam na studia z poziomem wiedzy dwunastolatka.
Oblałam pierwszy semestr. Same niedostateczne.
Na początku studiów miała problemy.
Zaleciłam terapeutę.
Mówiła: „To nie jest dobry terapeuta”.
Więc znalazłam innego.
Po studiach, z biegiem lat,
starałam się być wspierającą przyjaciółką i mentorką.
Ale zawsze był jakiś problem.
„To się nie udało” albo „Postaram się o tę pracę”,
i to też się nie udawało.
Wreszcie myślałam, że znalazła odpowiednią pracę,
że historia zatoczyła dla niej koło,
bo wróciła tam, gdzie ją poznałam, do Covenant House.
Byłam podekscytowana.
To jest Covenant House, schronisko dla bezdomnych w wieku 18-21.
Mieszkałam tu 11 miesięcy po przyjeździe do Hollywood.
- Buenas. - Buenas tardes. Cómo está?
Gdy tam pracowałam
i słuchałam, gdy dzieciaki opowiadały mi swoje historie,
to przywoływało wspomnienia.
Po sześciu miesiącach pracy w Covenant House
zauważyłam, że zaczyna się otwierać
w sposób, jakiego nie doświadczyłam wcześniej.
Potrzebuję pomocy.
Mam wrażenie, że muszę pomóc sobie,
bo nikt nie ma rozwiązania.
Nikt nie wie.
Wiele razy mówiłam sobie: „Co to w ogóle jest?”.
I wtedy zdałam sobie sprawę,
że dotknęłam tematu, którego zupełnie nie rozumiem.
Przeraziło mnie to.
Siedzę i myślę, że chcę się zabić.
Ale dlaczego? Nie chcę umrzeć.
Ja nie… Kocham moje życie.
Nie kocham mojej przeszłości. Kocham obecne życie i…
Wkurza mnie, że moja przeszłość jest częścią tego, kim jestem teraz.
Nie mam tu żadnego wyboru.
Zaczęła mi mówić,
że waliła głową w betonową ścianę.
Nie miałam doświadczenia, by poradzić sobie
z tym wszystkim, co wiązało się z tą młoda kobietą.
Znalazłam dla niej miejsce w Meadows Psychiatric Treatment Center.
Zachowałam dzienniki.
Niektóre są nawet z dziewiątej klasy.
Pisałam: „Mój tata jest w więzieniu w moje urodziny,
bo znęca się nad moją mamą”.
„Moje życie jest popieprzone”.
„Myślę o śmierci. Przeraża mnie. Ja siebie przerażam”.
To szalone,
że moje problemy zaczęły się tak dawno temu,
gdy miałam 13, 14 lat.
Okej. Alex.
Czas, byś zaprezentowała pierwszy krok.
O rety.
Stresuję się.
- Dasz radę. - Tak.
W porządku.
Więc część pierwsza.
„Mój tata bił moją mamę i był alkoholikiem”.
„Moja mama znęcała się nade mną i torturowała mnie, gdy byłam dzieckiem”.
„Stosowała przemoc fizyczną, emocjonalną i słowną.
Nie mogłam płakać, nie wolno mi było płakać.
Nie znoszę tego, że musiałam całe czas żyć z PTSD i nie mogłam temu zapobiec.
To było niczym przegrana bitwa.
Jakbym stała samotna i pokonana na polu bitwy,
czekając, aż ktoś mnie dobije, ale nikt tego nie zrobił”.
Pamiętam, gdy pierwszy raz mi powiedziała, że cierpi na PTSD.
Chyba w ogóle nie zareagowałam,
bo myślałam, że cierpią na to żołnierze.
Nie wzięłam pod uwagę, że to coś prawdziwego.
Zespół stresu pourazowego to jednostka chorobowa
przypisywana weteranom.
Przez ostatnie 30 lat badań odkryliśmy,
że gdy pojawiają się dwie rzeczy, obraz i dźwięk, mózg je łączy.
STARSZY WYKŁADOWCA, AKADEMIA CHILDTRAUMA
Tworzy połączenia fizyczne, wspomnienie.
Ale dolna część mózgu nie potrafi określić czasu.
Dlatego ludzie, którzy doświadczyli traumy rozwojowej,
mają takie małe miny w dolnej części mózgu.
Pewne sygnały, coś, co może przypomnieć wydarzenie,
sprawiają, że czują się niespokojni,
a trudno tych sygnałów uniknąć.
Częścią problemu dotyczącego leczenia jest to,
że nie otrzymasz prostych, linearnych odpowiedzi.
Czy to PTSD, depresja, zaburzenia lękowe, czy schizofrenia,
wszystkie działają na zasadzie dwa kroki do przodu, jeden do tyłu,
dwa kroki do przodu, jeden do tyłu,
przez co rodzinie i przyjaciołom tak trudno jest pomagać.
Ostatnie cztery miesiące były intensywne.
Wychodzę z Meadows.
Na zewnątrz czeka na mnie wielki świat.
Zdejmuję kółka pomocnicze, ale wiem, że dam radę pedałować.
Wiecie?
Hej, Alex.
- Hej. - Jakie masz warkoczyki.
- Podobają mi się. - Tak?
- Tak. Są super. - Dziękuję.
Jaki masz plan? Co się dzieje?
Kiedy cię stamtąd wypuszczą?
Został mi jeszcze tydzień.
Okej. Jak zamierzasz o siebie zadbać?
Jaki masz plan?
Chcę znaleźć nową pracę.
Jaką?
To jest dobre pytanie.
Tego muszę się dowiedzieć.
Tego potrzebuję, by zacząć szukać pracy.
- Muszę… - To podstawa.
Tak.
Wiem.
Gdzie się zatrzymasz, gdy wyjdziesz z ośrodka?
Masz kilka dni.
Wyjdziesz stąd i dokąd pójdziesz?
Nie wiem.
Musisz być w stanie wymyślić, jak o siebie zadbasz.
Uważasz, że nie dbałam o siebie przez całe życie? Wiem o tym.
Muszę się nauczyć, jak o siebie dbać po leczeniu. Rozumiem to.
Nim zachorowałam na depresję, miałam pracę.
Umiałam o siebie zadbać.
Wiem, jak to robić.
A teraz zaczynam od początku.
Nie mówię o przeszłości.
- Tylko o tym, co teraz. - Wiem.
Ale jeśli potrafiłam wtedy, to teraz też.
- Zajmie mi to trochę czasu. - Wierzę w to.
- I tyle. - Wierzę w to.
- Tak. - Wierzę, że dasz radę.
Dam.
Dam radę.
Dobrze. Dbaj o siebie.
- Ty też. Pa. - Pa.
To trudne, bo czasem mam wrażenie, że ona nie rozumie.
Nie chcę, by się na mnie zawiodła.
PTSD nie jest wyleczalne.
Chciałabym, by była bardziej wyrozumiała dla mojej sytuacji.
Znam Alex już 16 lat.
Jest bardzo hojną osobą.
Ma wielkie serce, chce zrobić coś dobrego.
Moim celem jest pomaganie jej, aż da radę stanąć na własnych nogach.
Ale popełniłam błędy.
Zrozumiałam, że miałam nieodpowiednie oczekiwania.
W ogóle nie wzięłam pod uwagę choroby psychicznej.
Moja podróż z Alex spowodowała, że zaczęłam patrzeć na zdrowie psychiczne
w zupełnie inny sposób niż do tej pory.
„POTRZEBA CI KOGOŚ, KTO W CIEBIE UWIERZY”.
To nie była pierwsza nasza taka rozmowa.
Wiem, że ona robi to z miłości.
Obie się uczymy.
Nigdy nie miała do czynienia z kimś, kto ma PTSD
i śnią mu się koszmary.
To nie jest coś, co zniknie
w cztery miesiące, sześć miesięcy czy rok, to podróż na całe życie.
W zmianie terapeutycznej nie chodzi o terapię.
Nie chodzi o to, że pacjent dostał dobre leki,
że postawiono odpowiednią diagnozę.
Nie w tym rzecz.
Zawsze chodzi o relację.
O tę jedną osobę, nauczyciela,
trenera, członka rodziny.
Chodzi to, by czuć, że gdzieś przynależysz, że masz relację.
Nie możesz ich zatrzymać. Są moje, tato.
Moi żołnierze są najlepsi. Ty możesz wziąć tych.
Ty masz tych, a ja wezmę tych.
Miałem szczęśliwe dzieciństwo.
Moi rodzice się rozwiedli.
Miałem dwie rodziny.
Ale od małego w moim życiu było wiele radości.
A jeśli mowa o moim tacie,
to jako rodzic był też świetnym przyjacielem.
Powitajcie Robina Williamsa.
To zdjęcie mojego syna.
- Jak ma na imię? - Zachary.
Zachary, to jest pan McPherson.
- Ile ma lat? - Cztery.
Okej. Twój tata jest świetny.
To dla mojego syna. Możemy zrobić zdjęcie?
Często wyjeżdżał,
ale gdy miałem możliwość spędzić z nim czas…
Przywódca to Cobra.
…nawiązywaliśmy więź przy wspólnych hobby: grach komputerowych,
science fiction i żołnierzykach, które zbierał.
Bardzo mnie to interesowało.
I uważałem, że tatę interesuje super rzecz.
- Cześć. - Muszę ich zabrać do szpitala.
Koala Bill musi się dostać do szpitala.
O tak. Koala Bill jest bardzo ostrożny.
Został ranny.
Czułem się kochany.
Ale mój tata miał problemy ze zdrowiem psychicznym
przez większość swojego życia.
Dotyczyło to lęków, depresji, uzależnień.
To sprawa pokoleniowa.
Całe życie doświadczam chorób psychicznych.
Cierpiałem na zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne,
musiałem odhaczyć pewne czynności, nim poszedłem spać.
Miałem obsesję na punkcie różnych rzeczy.
Jako dziecko niewiele spałem. Cierpiałem na bezsenność.
Mam dużo energii, rozbiegany umysł i w jakimś stopniu to odziedziczyłem.
Boże, to niesamowite, staram się robić dla niego miłe rzeczy.
Powiedziałem: „Zabiorę go do Disneylandu.
Będzie fajnie. Myszka Miki dla trzylatka, tak.
Będzie niesamowicie”.
Myszka Miki dla trzylatka to prawie dwumetrowy szczur.
Myszka Miki Mówi: „Cześć, mały”.
Dzień dobry, Zachary.
Co?
Gdy byłem nastolatkiem,
odkryłem, że alkohol i narkotyki pomagają mi uspokoić umysł.
Stało się to dla mnie czymś naturalnym,
że polegałem na alkoholu i narkotykach jak na czymś,
co uspokaja mój rozbiegany umysł.
Zacząłem zauważać w sobie cechy, które były jego cechami.
Mój lęk, napady depresji, OCD,
narkotyki, picie jak on.
Gdy się nie leczyłem sam, życie mnie przytłaczało.
Gdy do tego dodasz alkohol,
wszystko staje się takie proste.
Gdy piję, mój umysł nagle się uspokaja.
Myślę, że muszę zwolnić. Moje serce mówi: „Ty głupcze”.
Ludzie pewnie myślą,
że eksperymentujesz z różnymi substancjami.
- Że sam się leczę. - Tak.
Nie. Nie ja.
Stało się to częścią mnie.
Myślę: „Zrobię to, by przetrwać dzień”.
Co dziwne, brałem to, co pobudza.
Brałem kokainę, by się uspokoić.
Rozmawiałem o tym z tatą. On miał podobnie.
Zdenerwujmy teraz kamerzystę. „Nie”.
Brał narkotyki pobudzające, by móc się skupić i uspokoić.
„Widać szminkę?”
Wydaje mi się, że zaczęło się między nami tworzyć głębsze porozumienie,
gdy postanowił przestać pić,
co stało się mniej więcej wtedy, gdy zauważyłem, że ja mam problem.
To nas zbliżyło.
Chciałem go lepiej poznać,
bo nie rozumiałem, przez co przechodził.
Gdy zdiagnozowano u niego Parkinsona…
martwiłem się.
Byłem zagubiony.
Czuł, jakby to, co kochał robić,
czyli występowanie, dostarczanie rozrywki, wymykało mu się.
Widziałem u taty ogromną frustrację.
Powoli się oddalał.
Wtedy wciąż piłem.
Przytłaczało mnie to, byłem zrozpaczony,
bo nie wiedziałem, jak mogę pomóc tacie.
Rozmawiałem z nim prawie codziennie, a nawet codziennie,
na ostatnim etapie jego życia.
Aktor Robin Williams zmarł w wieku 63 lat.
Popełnił samobójstwo.
Na Zachodnim Wybrzeżu zmarł Robin Williams. Miał 63 lata.
Myślałem o Robinie Williamsie.
To szokujące i przerażające.
ROBIN WILLIAMS ZMARŁ W WIEKU 63 LAT
Byłem w szoku.
Jego śmierć stała się wydarzeniem na skalę światową.
Publicznie przeżywałem żałobę.
Nie wiedziałem, jak to robić prywatnie.
Nie byłem przygotowany do tego, by być z samym sobą
i to przeżywać.
A co zrobiła kula?
Przebiła pancerz i go zraniła.
- To nie umarł? - Nie, nie umarł.
Ale dlatego Tom Cat i Aardvark Al go zabierają.
Jest tyle rzeczy, które chciałem mu powiedzieć,
tak dużo chciałem z nim omówić
i miałem możliwość zrobić część tych rzeczy,
ale nie w takim stopniu, w jakim bym chciał.
I moje życie stało się nie do zniesienia.
Byłem zły i smutny,
i nie chciałem nic czuć.
I…
Więc…
Przez to stałem się wrakiem.
Piłem na umór.
Niszczyłem relację z rodziną.
Miałem psychozę.
Było mi trudno…
normalnie zachowywać się wśród ludzi,
normalnie z nimi rozmawiać,
bo czułem się tak załamany i osamotniony.
Dla wielu ludzi, którym trudno jest przeżywać żałobę,
uzależnienie jest ich główną słabością.
Uzależnienie to ogromny kryzys w Ameryce…
NACZELNY LEKARZ
…ale uznajemy je za słabość biologiczną, a nie porażkę moralną.
Nie nazywamy go już zaburzeniami związanymi z nadużywaniem,
a związanymi z używaniem.
To bardzo ważne.
Masz słabość biologiczną, a twoje zachowanie na nią wpływa.
Dlatego jest to taka choroba jak cukrzyca,
czy inne, których nie oceniamy z moralnego punktu widzenia.
Każdy człowiek jest inny.
I nauczyłem się doceniać to,
że podróż do uzdrowienia każdej osoby jest inna.
Potrzebowałem pomocy.
I zdiagnozowano u mnie zespół stresu pourazowego.
To był kubeł zimnej wody.
Musiałem zmienić swoje życie.
Musiałem przestać przyjmować różne substancje
i doświadczać rzeczy w taki sposób, w jaki potrzebowałem, i czuć,
nie zważając na to, jakie to było bolesne.
Musiałem znaleźć sposób, by dzielić się moimi doświadczeniami,
być bezbronny i… móc się odwdzięczyć.
To mnie doprowadziło do promocji zdrowia psychicznego.
Najstarszy syn Robina Williamsa, Zak,
jest członkiem grupy Inseparable, która promuje dostęp
do niedrogiej opieki psychiatrycznej.
DEPRESJA ZBIERA ŻNIWO WŚRÓD AMERYKANÓW
Witaj, Zaku Williamsie. Dziękujemy, że jesteś tu z nami.
Musimy przestać to postrzegać jako słabość, tylko jako siłę.
Stało się to dla mnie jasne, że muszę się dalej skupiać
na służbie, by wciąż mieć to poczucie spełnienia.
Chyba dlatego, że nie mogę usiedzieć w miejscu.
Wiedziałam, że Zak był gotowy, by zostać tatą.
Byłam pod wrażeniem pracy, jaką nad sobą wykonał.
Chciałam partnera, którego interesował wspólny rozwój,
który chciał, byśmy się zmieniali, byśmy stawali się lepsi.
ŻONA ZAKA
I znalazłam to w Zaku.
Olivia pomogła mi się otworzyć i dbać o uzdrowienie.
Zobowiązałem się być trzeźwy.
I cały czas leczę podstawowe objawy,
które doprowadziły mnie do uzależnień.
A to jest podróż.
Dopiero z perspektywy czasu dostrzegasz pewne rzeczy
i mówisz: „To kwestia pokoleniowa”.
Kocham być rodzicem.
To najlepsze pod słońcem.
Czy uważam, że jest szansa przerwać ten pokoleniowy cykl?
Tak. Myślę, że jest na to duża szansa.
By być obecnym dla mojego syna, być świadomym i skupionym.
By go wspierać.
Są takie momenty, gdy mój syn na mnie patrzy:
„To jak będzie?”.
Hej, Zak…
Nie wiem.
Ale może po drodze
weźmiesz mnie za rękę, opowiem kilka żartów i się pośmiejemy.
Hej, jak się dostać do Met?
Dzięki pieniądzom.
Tak. Chodź, młody.
Nie boisz się, co?
Nie. Pieprzyć to.
Każdy przeżywa jakiś ból.
Możesz myśleć, że odnosisz sukcesy, jesteś szczęśliwy.
To nie znaczy, że masz poukładane życie.
Czy był taki jeden moment
albo kilka doświadczeń, spotkań, wydarzeń,
przez które zdałeś sobie sprawę: „Potrzebuję pomocy.
Może za dużo piję. Może robię tego za dużo?”.
Wydarzyło się coś szczególnego?
Nie. To się stało, gdy kilka bliskich mi osób
zaczęło mówić: „To nie jest normalne zachowanie.
Może powinieneś się temu przyjrzeć” albo „Może potrzebujesz pomocy”.
Od razu reagowałem tak.
- „Nie potrzebuję pomocy”. - Jasne.
Gdy patrzę wstecz, chodziło o moment.
Przed trzydziestką moje życie było szalone.
- Tak. - Do stanu wyczerpania.
Cały czas podróżowałem,
bo moja rodzina myślała,
że jestem osobą na zasadzie: „Musimy kogoś tam wysłać.
Do Nepalu.
Harry, ty jedź”.
Zawsze byłem tym, który się zgadzał.
Ale to tak, tak, oczywiście, że tak, doprowadziło do wypalenia.
To było tak, jakby ktoś zdjął pokrywkę.
Te wszystkie tłumione przez lata emocje
nagle wypłynęły na wierzch.
Chodziłem do lekarzy, terapeutów.
Terapeutów medycyny alternatywnej, różnych ludzi.
Ale chodziło o poznanie i bycie z… Meghan.
- Naprawdę? - Jeśli nie poszedłbym na terapię
i nie naprawiłbym siebie, straciłbym tę kobietę,
z którą wiedziałem, że chcę spędzić resztę życia.
Na początku związku było dużo nauki.
Ona była w szoku, gdy znalazła się za kulisami
instytucji zwanej brytyjską rodziną królewską.
Gdy powiedziała: „Powinieneś do kogoś pójść”,
była to reakcja na kłótnię.
I podczas tej kłótni,
nie wiedząc o tym, wróciłem do bycia 12-letnim Harrym.
Gdy tylko zacząłem terapię, to było chyba drugie spotkanie,
moja terapeutka powiedziała:
„Wracasz do bycia 12-letnim Harrym”.
Czułem się zawstydzony i broniłem się.
„Jak śmiesz? Nazywasz mnie dzieckiem?”
Odpowiedziała: „Wcale nie.
Wyrażam współczucie i empatię w stosunku do tego,
co się wtedy stało.
Nigdy tego nie przepracowałeś, nie pozwolono ci o tym mówić
i nagle pojawia się to na różne sposoby jako projekcja”.
To był dla mnie początek podróży.
Zrozumiałem, że żyłem w bańce,
w tej rodzinie, w tej instytucji.
I że byłem więźniem pewnego sposobu myślenia.
W ciągu pierwszych ośmiu dni od upublicznienia naszego związku
powiedziano, że Meghan jest jakby prosto z Compton.
PROSTO Z COMPTON
I że jej egzotyczne DNA zagęści królewską krew.
„MEGHAN SKAZI RODZINĘ KRÓLEWSKĄ”
Ludzie chodzili za nami, fotografowali, gonili.
Gotuje się we mnie od trzasków migawek i błysków fleszy.
Przypomina mi się to, co stało się mamie
i czego doświadczyłem jako dziecko.
Już wystarczy.
Ale to osiągnęło nowy poziom,
nie tylko przez tradycyjne media, ale przez platformy społecznościowe.
NIENAWIDZĘ MEGHAN MARKLE!!!
Czułem się bezradny.
#MEGHANMARKLEKŁAMIE
Myślałem, że rodzina pomoże.
Ale każda prośba, ostrzeżenie, cokolwiek,
spotykało się z całkowitą ciszą albo lekceważeniem.
Cztery lata staraliśmy się, by to działało.
Robiliśmy wszystko, co się da,
by tam zostać, grać swoją rolę i wykonywać swoją pracę.
Ale Meghan było ciężko.
Ludzie widzieli zdjęcie, na którym ściskaliśmy swoje ręce,
gdy wchodziliśmy do Royal Albert Hall w Londynie.
Była wtedy w szóstym miesiącu ciąży.
Ale ludzie nie wiedzą, że wcześniej tego wieczoru
Meghan postanowiła mi powiedzieć,
że ma myśli samobójcze
i już wie, jak zakończy swoje życie.
Najstraszniejsza dla niej była jasność myślenia.
Nie postradała rozumu.
Nie zwariowała.
Nie radziła sobie sama, łykając pigułki czy pijąc alkohol.
Była zupełnie trzeźwa. Była poczytalna.
A jednak te myśli budziły ją w środku nocy.
Tym, co ją powstrzymywało, było to,
że byłoby to nie fair w stosunku do mnie.
Po tym wszystkim, co się stało z moją mamą,
miałbym stracić kolejną kobietę w swoim życiu,
i to tę, która nosi nasze dziecko.
Wstyd mi za to, jak do tego podszedłem.
A przez system, w którym funkcjonowaliśmy,
przez obowiązki, które mieliśmy,
przytuliliśmy się szybko…
i musieliśmy się przebrać,
wskoczyć do konwoju z eskortą policji
i pojechać na galę charytatywną.
A potem wysiąść przed kamerami i udawać, że wszystko jest w porządku.
Nie można było powiedzieć: „Wiesz co?
Dziś nie pójdziemy”.
Bo wyobraźcie sobie, jakie historie by się pojawiły.
Usiedliśmy z żoną, trzymając się kurczowo za ręce,
gdy zgasły światła, Meghan zaczęła płakać.
Było mi jej żal i byłem na siebie zły,
że utknęliśmy w takiej sytuacji.
Było mi wstyd, że jest tak źle, i wstydziłem się iść z tym do rodziny.
Bo szczerze mówiąc,
i pewnie osoby w moim wieku utożsamią się z tym,
wiem, że rodzina nie da mi tego, czego potrzebuję.
Potem urodził się mój syn
i wolałem się całkowicie na nim skupić,
niż zastanawiać się, gdy spojrzę mu w oczy,
czy moja żona skończy jak moja matka
i będę się nim zajmował sam.
To był jeden z głównych powodów, by odejść.
Czuliśmy się uwięzieni i kontrolowani przez strach,
zarówno ze strony mediów, jak i systemu…
który nigdy nie zachęcał do rozmowy o tego typu problemach.
Ale teraz nikt nie zmusi mnie do milczenia.
W drugiej klasie liceum czułam się zagubiona.
Mam takie uczucie, nie wiem dokładnie, co to jest,
ale może wiem,
na zasadzie: czy to się naprawdę dzieje
i jak mam o tym powiedzieć bliskim?
Gdy stwierdziłam: „Okej, może mam depresję”,
byłam na pierwszym roku studiów.
Cieszyłam się, bo grałam na uczelni w tenisa,
ale sądzę, że źle sobie wyobrażałam to, jak będą wyglądały studia.
Pierwszy raz byłam daleko od domu i to była ogromna zmiana.
Wlokłam się przez kampus,
nie potrafiłam wykrzesać z siebie energii, by wyjść z pokoju.
Pójście na studia zmieniło sposób, w jaki radziłam sobie z depresją,
bo ciągle jesteś wśród ludzi,
więc dzielisz wszystko na mniejsze części.
Na przykład, to nie jest dobra chwila na załamanie nerwowe.
Pozwól sobie na to między 12.00 a 13.00, później idź na zajęcia,
a potem o 20.00 możesz się załamać znowu, bo nie będzie współlokatora.
Myśli mi się mieszają i nie mogę się skupić.
Nawet nie pamiętam, kiedy czułam się szczęśliwa.
Czuję, że cierpię i to się nie kończy.
Czasem się zastanawiam, czy nie wyolbrzymiam swoich problemów.
Czy nie jestem wytrzymała? Nie wiem.
Trzy czwarte takich chorób pojawia się przed 25 rokiem życia.
W tym wieku próbujemy ustalić, kim jesteśmy.
A do tego dochodzi wyzwanie,
choroba, którą trzeba wpleść w swoją osobowość.
Moim zdaniem jest to jedno z największych wyzwań.
„Czy takim człowiekiem jestem? Czy to jest część mnie?
Czy nauczę się z tym żyć?
Czy to wróci?”.
Uczelnie bardzo się różnią.
Nie ma skoordynowanego systemu zdrowia psychicznego.
Może być trudno znaleźć profesjonalną pomoc.
Gdy potrzebowałam pomocy, złożyłam podanie o wsparcie.
To było frustrujące, bo czułam się,
jakbym musiała jakoś udowodnić, że cierpię na depresję.
A tak naprawdę nie wiem, jak to zrobić.
Miałam dużo egzaminów
i czułam ogromną presję związaną z tenisem.
Po powrocie z mistrzostw krajowych z drużyną
przeżyłam załamanie nerwowe.
Więc pojechałam do domu.
Moi rodzice imigrowali z Tajwanu.
Wychowano nas w taki sposób,
że jeśli umiesz sobie radzić z problemami, to jesteś silniejszy.
W mojej rodzinie nie rozmawiało się o zdrowiu psychicznym.
Dlatego jako pierwsze pokolenie
musiałam zacząć tę rozmowę.
I to nie było tak:
„Zaczęłaś kwestionować pewne rzeczy, w porządku”.
Albo „Też się tak czułam” czy „Porozmawiajmy o tym”.
To była bardziej panika.
Większa, niż bym chciała.
Czułam, że nie radzę sobie z tą sytuacją,
z zaakceptowaniem, że moje dziecko cierpi na depresję.
Bałam się, że gdy przyznam, że jest chora…
MAMA CRYSTAL
…to ona zawsze będzie chora.
Dlatego opóźniałam zabranie jej do lekarza.
Martwiłam się, że to będzie długotrwały problem.
Jej siostra mówiła, że powinna iść do lekarza.
Tak stawiliśmy czoła problemowi.
Mama i ja wciąż prowadziłyśmy te same rozmowy.
Trudno jest robić postępy w kontekście relacji,
gdy cały czas powtarzasz mamie, że to w porządku,
że wyraża swoje zmartwienie poprzez płacz.
A mówiłaś jej, że gdy tak robi…
SIOSTRA CRYSTAL
…czujesz, jakbyś ty miała zaopiekować się nią,
a starasz się otworzyć, by mogła cię zrozumieć i ci pomóc?
- Powiedziałaś jej to? - Chyba tak. Kilka razy.
- Co powiedziała? - „O Boże, przepraszam”,
a potem… Nie wiem, to jest…
Rozmawiam o tym z mamą i to ona powinna być mamą.
To ona powinna nas wspierać,
więc gdy ona okazuje słabość, myśli sobie: „O nie.
Fundament się chwieje”.
„Jak moje dzieci
mogą oprzeć się na mnie, jeśli ja nie jestem silna?”
Z jakiegoś powodu w kulturach azjatyckich siłą jest to, że nie okazujesz emocji.
Czułam się, jakbym przeprowadzała mamę przez coś,
gdy to ja potrzebowałam pomocy.
Wciąż się uczę, jak sobie z tym radzić.
Szczególnie, gdy nie wiem, jak się z tobą komunikować.
Albo gdy nie chcesz o tym mówić.
Gdy mówisz, że nic ci nie jest, a ja czuję, że to nieprawda.
Zwykle się przytulamy i płaczemy.
Okej. Ale problem nie znika.
Myślę, że…
Gdy z nią rozmawiasz, chcesz rozwiązać problem.
Chcesz się upewnić, że jest szczęśliwa.
Ale nie o to chodzi.
Gdy Crystal z nami rozmawia, chce się po prostu wygadać.
Po prostu podzielić się uczuciami.
I wtedy powinnyśmy powiedzieć:
„Okej. Wspieramy cię. Czego potrzebujesz?”.
- Nic nie możesz zrobić. - Tak.
Tylko to.
To twoje jedyne zadanie.
- Okej. - Po prostu bądź. Nie jesteś terapeutką.
Nie próbuję czegoś z tobą rozwiązać, rozumiesz?
Przypominasz mi, że sama miałam podobne problemy.
Uważasz, że jesteśmy podobne?
Nie wiem.
Nie opowiadałaś mi o sobie.
Może. Czasami jesteśmy podobne.
Ludzi mówili mi, że za dużo myślę.
„Za dużo myślisz”.
„Wszystko masz. Dlaczego myślisz…”.
Ale wciąż czujesz się pusta w środku.
To jest…
W moim życiu było dużo stresu, szczególnie, bo jestem imigrantką.
Często płakałam w samochodzie.
To nie tak, że coś mnie smuciło. Po prostu czułam się bezsilna.
Ale nigdy nie mówiłam o tym dzieciom.
Czuję, że to jest niesprawiedliwe w stosunku do niej.
To ja je tu przywiozłam.
Powinnam była wszystko im zapewnić.
Powinnam była dać jej dobre życie.
Przepraszam, nie wiem, jak to powiedzieć.
Zaczekajcie chwilę.
Po prostu czuję, że nie jestem matką, która jest w stanie pomóc.
Staram się, ale nie potrafię.
Naprawdę nie potrafię jej pomóc.
Czuję się winna.
Nie chcę, żebyś myślała, że mnie nie obchodzisz.
Nie przywiązywałam dostatecznie dużo uwagi do tego, co przeżywasz.
Może nie robimy postępów po każdej rozmowie.
Rozumiesz, o co mi chodzi?
Ale przynajmniej zawsze się staramy i myślę, że właśnie dlatego…
uczymy się nowych rzeczy.
Rozumiesz?
Zrozumiałam, że jest silniejsza ode mnie.
Crystal zachęciła mnie, bym poszła na terapię.
Odkąd jestem w domu, dużo rozmawiamy.
Próba rozwikłania tego zdecydowanie nas zbliżyła.
Mam przyjaciół, mam terapeutę, mam psa.
Mówienie o depresji sprawia, że staje się ona do opanowania.
Robię sobie semestr przerwy.
Obecnie na terapii zajmuję się wieloma kwestiami.
Nie ma jednego właściwego sposobu na przepracowanie czegoś.
To część twojej historii.
Dobrze. Cios, cios. Dawaj.
Tak jest. Pracuj.
Trenowałam prawie dziesięć lat, by dostać się na Olimpiadę.
Pracuj.
Wszyscy oczekują, że zdobędę złoto.
Skróć dystans. Przerwa.
Dobra robota.
Ale zmagam się z OCD.
Na początku nie chciałam pomocy, bo nie sądziłam, że jej potrzebuję.
Później przeżyłam bardzo silne załamanie nerwowe
i zrozumiałam, że potrzebuję pomocy.
Wpadłam w błędne koło…
Umyć twarz, umyć ręce, wynieść śmieci,
raz, raz, raz, non stop.
Ta potrzeba mycia się nie znika.
Nie mogłam przestać, więc się złościłam
i uderzałam w umywalkę albo ścianę.
Chodziłam w tę i z powrotem. Miałam napięte mięśnie.
I do tego… oddychałam ciężko.
Przez trzy dni spałam może dwie godziny.
Tak się nie da trzeźwo myśleć.
Myślałam: „Byłoby łatwiej nie żyć w ten sposób.
Ale jak tak nie żyć? Nie istnieć”.
Później tej nocy upadłam na podłogę, wzięłam telefon.
Zadzwoniłam do trenera.
Otworzyłem drzwi,
zobaczyłem wszędzie środki do czyszczenia.
Siedziała na podłodze i się trzęsła.
ASYSTENT TRENERA BOKSU
Zapytałem, co się dzieje.
Mówiłem, żeby przestała się wygłupiać.
A ona: „To poważne.
Nie mogę tak dłużej robić. Nie chcę.
Myślę, że to dla mnie koniec”.
Powiedziałem: „Brzmisz, jakbyś mówiła, że chcesz się zabić”.
Musiałem ją objąć.
Mówiłem: „Ginny, chodź tu.
Nie zrobimy tego. Nie mogę patrzeć, jak się zabijasz”.
Powiedziałem: „Nie umrzemy.
Bo przeszkodzę ci, jeśli czegoś spróbujesz”.
Skąd wiedziałeś, co zrobić?
Działałeś instynktownie, czy…
Chce, żebym się rozpłakał, Russ.
Chce, żebym płakał. Nie zrobię tego.
Ta noc była wzruszająca.
Przykro mi, że to mówię, ale pomyślałem o śmierci.
Znałem wiele osób, które odebrały sobie życie…
- Z powodu tego, co mówiłam? - Tak.
Mówiłam, że nie chcę dłużej tak żyć.
Mówiłaś „nie chcę”.
Gdy to usłyszałem, przypomniało mi to przyjaciół,
którzy popełnili samobójstwo.
Znałem takich ludzi.
Pomyślałem, że dzieje się coś poważnego.
Nie mogłem do nikogo zadzwonić. Musiałem tam pójść.
Chciałem tam dotrzeć
i dać ci znać, że jestem obok,
że będziemy cierpieć razem.
Wtedy wiedziałem, że boks nie jest ważny.
Priorytetem było twoje życie.
Mam gdzieś mistrzostwa.
Nie dbam o złote medale.
Zabierzmy cię do domu. Zapiszmy cię na terapię.
I kocham cię za to, że do mnie przyszłaś,
że powiedziałaś: „Trenerze, naprawdę cię potrzebuję”.
- Rety. - O tak.
- Zaczynajcie. - Do roboty.
Niektóre problemy psychiczne są tymczasowe.
W przypadku innych są wzloty i upadki.
Nad objawami niektórych można zapanować, ale nie można ich wyleczyć.
Jednym z pytań w kwestii zdrowia psychicznego
jest: „Jak dobrze możesz z tym żyć?”.
Niektórzy świetnie sobie z nimi radzą.
Niektórzy radzą sobie dzięki nim.
To coś bardzo indywidualnego.
Każda osoba jest inna.
Wielu ludzi cierpi.
I najlepsze rezultaty osiąga się, gdy połączy się medycynę
z planem powrotu do zdrowia.
Opracowaniem planu podróży, która prowadzi do poprawy stanu.
Hej! Jak się masz?
Dobrze.
- W porządku. - Połóż to tu.
Proszę. Czyń swoją magię.
Nie możesz tego położyć tu?
O Boże. Dopiero posprzątałam, nim przyszłaś.
- Dopiero posprzątałam. - Okej.
Przez to się lepiej czuję.
Jestem w stanie przyjaźnić się z Ginny,
gdy mogę jej mówić, co myślę, gdy to myślę.
To tego typu przyjaźń.
Z nikim innym, kogo znam, nie mogłabym rozmawiać tak jak z Ginny.
PRZYJACIÓŁKA BOKSERKA DRUŻYNY OLIMPIJSKIEJ USA 2016
Ale to pozwala naszej przyjaźni istnieć.
Bo gdybym tłamsiła to wszystko w sobie,
nie mogła jej tego powiedzieć,
stwierdziłabym, że nie dam rady.
Martwisz się o wózek,
ale nie o pestycydy, które są na tym ogórku?
Nie, i tak bym go umyła.
Ale nie martwiłabym się o mydło, bo było w opakowaniu.
Jestem jej przyjaciółką. Radzę sobie z tym.
Możemy się kłócić i krzyczeć, ale wszystko będzie dobrze.
Tak wygląda nasza relacja.
Jesteśmy bratnimi duszami i to ogarniemy.
Mogłaś kupić dojrzałe awokado? Szlag.
Lepszego nie znalazłam.
Nie znalazłaś innych?
- Jak to? - Co to znaczy?
Co to znaczy?
WCZEŚNIEJ…
Kurwa. Przepraszam.
O Boże.
Kupię je, ale ich nie zjem.
Wyrzuciłaś je, choć nie jesz skórki?
Nie przejmuj się tym.
Nie je się skórki awokado.
Wiem o tym. Cicho!
- Posiekane? - Jest odpowiedni sposób.
Po Olimpiadzie wszystko się zmieni.
Nie będzie miała tej stabilności, którą daje jej Olimpiada.
Martwię się o nią.
Jedyne, co się pogorszyło…
Wiesz, jak lubię wyciągać chusteczki albo rękawiczki?
To się pogorszyło.
Będzie musiała zapłacić za mieszkanie, za jedzenie,
za ubezpieczenie zdrowotne.
Wydawała 300 dolarów tygodniowo na środki czystości.
To 1200 dolarów miesięcznie.
Rachunki ci wzrosną.
Myślałam o tym. Dzięki za przypomnienie.
I nie możesz mieszkać ze mną.
- Okej. - Wiesz, że możesz.
Tak.
Jej załamanie było dobre,
bo każdy musi przeżyć tę chwilę,
gdy stwierdzi: „Nie dam rady sama. Potrzebuję pomocy”.
Wiem, że nie pozbędzie się OCD z dnia na dzień,
ale musi mieć to pod kontrolą.
DOM RODZINNY GINNY
Walczy z tym, odkąd miała 12 lat. A może i wcześniej.
Gdy miała osiem, dziewięć lat.
OJCIEC GINNY
Brała prysznic 30 minut.
Ośmiolatce mówisz:
„Wyjdź spod prysznica. Idź spać”.
Ona nie potrafiła.
I pewnie byłem okropnym tatą,
bo zakręcałem wodę i kazałem jej wyjść.
- To nie pomogło. - Tak.
To powodowało więcej problemów.
Chcesz, żeby twoje dzieci miały idealne życie.
Ale nie jest idealne.
Nie jest nawet do tego zbliżone.
To jest łazienka Ginny.
MATKA GINNY
Zasłonę ściąga przynajmniej raz na tydzień.
Zdejmuje haczyki
i każe mi je umyć w zmywarce.
To jeden z jej koszy na śmieci pełen środków do czyszczenia.
Tu jest kolejny.
Jeszcze dwa pojemniki.
Myślę, że im lepsza stawała się w boksie,
im większą to nakładało na nią presję,
by pozostać numerem jeden, to wszystko pogarszało.
Mycie zębów trwa 30 minut,
czasem dłużej, w zależności od tego, jak się czuję
lub od poziomu niepokoju.
Gdy wyjmuję coś z opakowania,
jeśli mam złe przeczucie, to znaczy, że jest zanieczyszczone.
Podobnie jak w przypadku innych chorób, wiele czynników składa się
na rozwój zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych,
w tym czynniki biologiczne, środowiskowe i psychologiczne.
Niektórzy ludzie z OCD…
TERAPEUTKA GINNY
…szukają „odpowiedniego” odczucia.
Ginny odprawiała rytuał, by poczuć to, co lubi czuć.
Czasem doświadcza tego odczucia
i to wzmacnia tę potrzebę, i w ten sposób cykl się napędza.
Kurwa.
Obie szczoteczki wydają mi się zanieczyszczone
i tylko one mi zostały.
To, co bym zrobiła,
bo nie mam innych zajęć na resztę dnia,
to poszłabym do sklepu i kupiła szczoteczki.
Próbujemy przerwać ten cykl.
Wyjdziemy i ubrudzimy ci ręce?
- Okej. - W porządku.
Dobrze wyglądasz.
Co zrobimy, żebyś ubrudziła ręce?
Możemy zacząć od śmieci.
Najskuteczniejszą terapią behawioralną
jest wystawienie na działanie z zapobieganiem reakcji.
Starasz się wtedy zmierzyć z rzeczami, a nie unikać sytuacji,
które wywołują niekomfortowe uczucia.
- Okej. - Jaki masz cel?
Ubrudzić je, jak najbardziej się da.
Dlaczego to robimy?
Bym czuła się komfortowo z byciem brudną
i nie…
I nie odczuwała potrzeby natychmiastowego umycia się.
- Czujesz się brudna? - Tak.
Okej.
- Co z tym robimy? - Okej.
- Okej. - Tak.
Chcemy zrobić tak, by nie było łatwo to zmyć.
Mam dotknąć twarzy?
- Ja… - Wiem, że mam dotknąć twarzy.
Ta terapia jest potwornie trudna.
To jest dla mnie dziesięć razy trudniejsze niż osiem rund sparingu.
Okej, zrobię to.
Okej.
- Jestem trochę… - Tak.
Przyłożę się do tego.
Ważnym elementem tej terapii jest współpraca.
- Okej. - Cele terapii ustala pacjent.
Lekarz podąża jego śladem.
- Niełatwo się tego pozbyć. - Tak.
Moi pacjenci robią trudne rzeczy,
które powodują duży niepokój emocjonalny.
- Czego jeszcze możesz dotknąć? - Chyba tych śmieci.
- Podniosę to. - Okej.
- To. - Okej.
- Jedli pączki. - Tak.
Chcę ich nauczyć, że ten niepokój nie zrobi im krzywdy.
Dobrze, Ginny. Oddychaj.
To w porządku nie czuć się dobrze w takiej sytuacji.
Okej.
Ma dobrą grupę wsparcia.
Tak. Bez niej nie dałaby rady.
Masz przyjaciół, bo jesteś dobrą przyjaciółką.
Nigdy nie widziałam takiej lojalnej osoby. Jesteś bardzo lojalna.
- Dzięki, mamo. - Ale…
to dlatego, że byłaś szczera.
- Tak. - To powiedziałam Russowi.
Wyszła i powiedziała: „Słuchajcie.
To może być dziwne. Mam OCD. Taka jestem”.
A oni na to: „Okej”.
Mikaela najdłużej sobie z tym nie radziła.
- Ona… - Kto?
Ona pogarszała mój lęk… Mikaela.
Mówiła: „Musisz przestać”.
A ja odpowiadałam: „Nie pomagasz”.
Nie widziała, jak pomóc.
Wciąż się uczy.
- Zdecydowanie. - Ja też nie wiedziałam.
Ty mi pomogłaś, bo mówiłam…
„Ginny, przestań”,
a ona: „Mamo, pogarszasz, bo muszę zacząć od nowa”.
Nauczyłam się dawać jej spokój.
- Muszę dać jej spokój. - To trudne.
Choć doprowadza mnie to do szału, bo zużywa dużo wody i mydła.
Muszę się wycofać.
Bo jeśli coś powiem, to tylko pogorszy sprawę.
A jeśli jej się pogorszy, to mnie też, więc…
Więc po prostu… Tak.
Trzeba uczyć nie tylko chorego,
ale też ludzi, którzy są dookoła niego.
Ale kocham was.
I czuję się potwornie winna.
Nie chcę, by czuła się winna. To mnie boli.
Wiem, ale tak się czuję.
- Ja… - Czemu jesteś winna?
Temu, że przez to przechodzicie.
Niepokoicie się przez mój niepokój.
Jesteśmy najszczęśliwszymi ludźmi na ziemi.
Bez wątpienia.
Czy była łatwym dzieckiem? Nie.
- Najszczęśliwsi na świecie. - Była trudna? Tak.
Dzięki, tato.
Ze względu na OCD jej życie
jest dziesięć razy trudniejsze.
Ale ona ma cel.
I zdobędzie złoty medal.
Dobra lewa ręka.
Nigdy nie wstydź się siebie z powodu swoich problemów.
Bo wszyscy mamy z czymś problem.
Nikt nie jest idealny. Poza mną.
Żartuję.
Napisy: Agnieszka Otawska