Als het aankomt op praten over psychische problemen…
…is er een heel herkenbare fase waar veel mensen doorheen gaan, namelijk…
…allereerst toegeven dat er iets mis is en dat ze hulp nodig hebben.
Iedereen is natuurlijk anders, maar ik heb geleerd dat…
…het gaat over wat er is gebeurd, niet wat er mis is.
En dat is een belangrijk verschil, want daar zit geen schaamte in.
Ik kan mijn eigen ervaring gebruiken…
…om mensen met vergelijkbare problemen of trauma's te helpen.
Ik voel me goed als ik het idee heb dat ik anderen kan helpen…
…en ik heb mijn hele carrière, leven en doel daarop ingesteld.
Wat dit vurige verlangen in mij aanwakkerde…
…waren de ervaringen met m'n meisjes.
De eerste keer dat ze van Zuid-Afrika hierheen kwamen om te studeren…
…voelde een van hen, eerstejaars op een Ivy League-school, zich eenzaam.
Ik probeerde met haar te praten…
…was veel bij haar en werd toen gebeld…
…dat ze een zelfmoordpoging had gedaan.
Toen kwam er nog een meisje, en nog een, en nog een en nog een…
En ik vroeg me af wat er gaande was.
En echt, Harry, ik heb te veel psychiatrische inrichtingen gezien.
En toen begon ik het te begrijpen.
We deden iets niet goed. We zagen iets over het hoofd. Ik…
In het begin snapte ik het niet eens. 'Hoe bedoel je, depressief?'
Weet je…
…ik heb heel wat programma's over depressie gedaan.
Hoelang ben je nu al depressief?
Sinds juli. -Ik had altijd al angstklachten.
Ik hoor een stem. Wat… wat is dat?
Ik ben op mijn vijfde seksueel misbruikt.
Met mijn stem wilde ik mensen met psychische problemen helpen.
Ik heb een bipolaire depressie. -Ik verloor m'n gezin aan alcohol.
Ik kan het leven niet aan.
We huilen hier altijd.
Ik was me niet meteen bewust van de ernst.
Die dag dat we auto's weggaven…
…ging het er niet om dat we auto's weggaven…
…maar dat we ze gaven aan wie ze nodig hadden.
Maak je doosje open. Een, twee, drie.
Eentje voor jou. Iedereen krijgt 'n auto.
Voor die mensen betekende een auto dat je kon blijven werken.
Of dat je je kinderen kon ophalen van school.
Een auto was een basisbehoefte.
Alex was een van hen.
Alex was een dakloos meisje…
…dat ondanks alle uitdagingen in haar leven…
…ondanks alle problemen in het gezin, indrukwekkend genoeg…
…haar school heeft afgemaakt.
Het was net een droom.
Een sprookje.
Ik was van de straat hierin terechtgekomen.
Mijn vader zat meestal in de gevangenis.
Hij sloeg mijn moeder en het was altijd chaos bij ons thuis.
Gevechten, mishandeling.
Ik ben trots op je.
Je hebt verschrikkelijke dingen meegemaakt en ik denk dat jij vooral…
…iemand nodig hebt die in je gelooft. En dat doe ik.
Dat doe ik echt.
Ik geloof in je.
Ik herkende mezelf in Alex.
Hoe ik ben opgevoed door mijn oma.
Hoe ik werd geslagen toen ik drie, vier, vijf, zes jaar oud was.
Ik heb altijd geloofd dat mensen zoiets doorstaan…
…omdat er één iemand is die zegt: 'Ik luister. Echt waar. Ik begrijp je.'
Ik had mijn docenten. Mrs Duncan.
Zij was mijn steun. Door haar waardeerde ik mezelf.
Ik wil voor iemand doen wat Mrs Duncan voor mij heeft gedaan.
Dank u, God.
Ik had het idee dat Alex aangemoedigd moest worden…
…dat ze steun nodig had, en iemand die in haar geloofde…
…en haar een studiebeurs gaf.
Ik moest haar bewijzen…
…dat haar geloof in mij terecht was.
Helaas begon ik m'n studie met 't opleidingsniveau van een 12-jarige.
Ik haalde m'n eerste semester niet. Allemaal slechte cijfers.
In het begin van haar studie had ze het moeilijk.
Ik beval een therapeut aan en ze zei: 'Dit is geen goede therapeut.'
Dus zocht ik een andere.
En later, na haar studie…
…probeerde ik een trouwe vriend en mentor te zijn.
Maar er was altijd wat.
'Dit werkt niet' of 'Ik ga hier solliciteren'…
…en dat ging ook mis.
En toen dacht ik dat ze een baan had gevonden…
…waarin ze zich helemaal kon vinden…
…namelijk bij Covenant House, waar ik haar destijds heb ontmoet.
Ik was zo blij.
Covenant House is een daklozenopvang voor jongeren van 18 tot 21 jaar.
Ik woonde er 11 maanden toen ik naar Hollywood kwam.
Buenas. -Buenas tardes. Cómo está?
Toen ik hier werkte en de verhalen van de jongeren hoorde…
…was dat heel heftig voor me.
Ze werkte zes maanden bij Covenant House…
…toen ik het voor het eerst echt mis zag gaan met haar.
Ik heb hulp nodig.
Ik ben op mezelf aangewezen…
…want niemand kan me helpen.
Niemand weet het.
Ik dacht heel vaak bij mezelf: wat gebeurt hier in godsnaam?
En toen besefte ik dat…
…ik te maken heb met iets wat ik totaal niet begrijp.
Het was beangstigend.
Dan zit ik daar en wil ik mezelf iets aandoen.
Maar waarom? Ik wil niet dood.
Ik wil niet… Ik ben blij met mijn leven.
Niet met mijn verleden, maar wel met nu en ik…
Ik baal ervan dat mijn verleden nu nog deel uitmaakt van wie ik ben.
Ik heb daar geen keuze in.
Ze vertelde me…
…dat ze haar hoofd tegen een betonnen muur had gebonkt.
Ik had niet wat er nodig was om om te gaan met…
…alle problemen die deze jonge vrouw ondervond.
Dus ik regelde een plekje voor haar in behandelcentrum The Meadows.
Ik heb m'n dagboeken nog.
Sommige zijn nog van toen ik 15 was.
Ik schreef: 'M'n vader zit altijd vast als ik jarig ben…
…omdat hij mijn moeder vaak mishandelt.'
'Mijn leven is een zooitje.'
'Ik denk aan de dood. Ik word er bang van. Ik word bang van mezelf.'
Heel bizar…
…dat mijn psychische problemen er al waren…
…toen ik 13 of 14 was.
Oké. Alex.
Vandaag zet je je eerste stap.
O, man.
Ik ben nerveus.
Je kunt het.
Oké dan.
Deel een.
'Mijn vader mishandelde mijn moeder en hij was alcoholist.'
'Mijn moeder was gewelddadig naar mij en martelde me als kind.'
'Ze mishandelde me fysiek, emotioneel en verbaal.
Huilen kon niet. Er mocht niet worden gehuild.
Ik haat dat ik altijd met PTSS moest leven en niets had geleerd.
Het voelde als een verloren strijd.
Alsof ik verslagen op het slagveld stond…
…te wachten tot iets er een eind aan maakte, maar niets vermoordde me.'
Ik weet nog dat ze me vertelde dat ze PTSS had.
Volgens mij reageerde ik niet, want ik dacht: dat is wat soldaten hebben.
Het kwam niet door als iets dat echt was.
Posttraumatische stressstoornis werd ooit gebruikt voor oorlogsveteranen.
En we hebben in 30 jaar onderzoek naar trauma geleerd…
…dat als 'n beeld en 'n geluid samenkomen, je brein die koppelt.
Er ontstaat een heuse fysieke verbinding, een herinnering.
Maar het onderste deel van de hersenen kent geen tijd.
Mensen die ontwikkelingstrauma's opdoen in hun jeugd…
…hebben daar allemaal landmijnen liggen.
Bij bepaalde associaties en herinneringen aan de gebeurtenis…
…voelen ze zich angstig en overweldigd. Ze zijn lastig te vermijden.
Een probleem van de behandeling is dat die niet eenvoudig en lineair is.
Of het nou om PTSS, depressie, angststoornissen of schizofrenie gaat…
…ze gaan allemaal in twee stappen vooruit, één stap terug…
…één vooruit, twee terug.
Dat maakt het heel moeilijk voor familie en vrienden om te helpen.
De afgelopen vier maanden waren heftig.
Ik vertrek uit The Meadows.
En de wijde wereld wacht op me.
Dus ik haal de zijwieltjes eraf, maar weet dat ik kan trappen.
Snap je?
Hé, Alex.
Hé. -O, kijk je vlechten nou.
Wat mooi. -Vind je ze leuk?
Zeker. Heel mooi. -Dank je.
Waar ben je mee bezig?
Wanneer… Wanneer ga je daar weg?
Nou, ik heb nog ongeveer een week te gaan.
Oké. En hoe ga je voor jezelf zorgen?
Wat is je plan?
Ik wil op zoek naar een nieuwe baan. -Wat voor baan?
Dat is een goeie vraag.
Daar moet ik over na gaan denken.
Anders kan ik niet op zoek gaan natuurlijk.
Ik moet… -Dat is de basis.
Weet ik.
Waar ga je slapen als je daar weggaat?
Je hebt nog een paar dagen.
Als je daar weggaat, waar ga je dan heen?
Ik weet het niet.
Je moet bedenken hoe je voor jezelf gaat zorgen.
Alsof ik dat niet al mijn hele leven doe. Dat weet ik ook wel.
Ik moet leren hoe ik voor mezelf zorg na de behandeling. Dat snap ik.
Voor ik depressief werd, werkte ik ook.
Ik heb altijd voor mezelf gezorgd.
Ik weet hoe dat moet.
Ik begin alleen weer opnieuw.
Ik heb het niet over vroeger.
Ik heb het over nu. -Weet ik.
Maar als ik het toen kon, kan ik het nu ook.
Dat kost tijd. -Ja, dat weet ik.
Dat is het gewoon. -Dat weet ik.
Ja. -Je kunt het.
Ik kan dit.
Ik kan het.
Oké, pas goed op jezelf.
Jij ook. Doei.
Het is wel moeilijk, want soms begrijpt ze het gewoon niet.
Ik wil haar niet teleurstellen.
PTSS is niet te genezen…
…dus het gaat meer om het begrip van wat er in me omgaat.
Ik ken Alex nu 16 jaar.
Ze is ontzettend vrijgevig.
Ze heeft een groot hart en wil alles goed doen.
Mijn doel is om haar zover te krijgen dat ze voor zichzelf kan zorgen.
Maar ik heb fouten gemaakt.
Ik zie in dat mijn verwachting niet klopte.
Ik heb totaal geen rekening gehouden met haar mentale toestand.
Door mijn relatie met Alex bekijk ik de mentale gezondheid…
…nu met heel andere ogen.
'JE HEBT IEMAND NODIG DIE IN JE GELOOFT'
We hebben wel vaker zulke gesprekken.
Ik weet dat ze het goed bedoelt.
We zijn allebei in de leer.
Zij kende nog niemand met PTSS, die nachtmerries heeft.
Dit is niet iets wat je…
…in een half jaar of een jaar oplost. Dit is 'n levenslang traject.
Echte verandering komt niet door therapie.
Het gaat niet om 'de juiste medicatie' of 'de juiste diagnose'.
Daar gaat het niet om.
Het gaat steevast om relaties.
Er was een persoon, een leraar…
…een coach, een familielid.
Het draait om het gevoel ergens bij te horen, van verbintenis.
Die mag je niet houden. Deze zijn van mij, papa.
Mijn soldaatjes zijn de beste. Jij mag deze hebben.
Jij krijgt deze en ik neem deze.
Ik had een fijne jeugd.
Mijn ouders waren gescheiden.
Ik had twee gezinnen.
Er was van jongs af aan een hoop vreugde in mijn leven…
…en als het aankwam op mijn vader…
…als ouder, was hij een goede vriend.
Verwelkom Robin Williams. Robin.
Dit is mijn zoon. Als we…
Hoe heet-ie? -Zachary.
Zachary, dit is Mr McPherson.
Hoe oud is hij? -Vier.
O, oké. Je papa is een topvent.
Wil je een foto maken voor m'n zoon?
Hij was veel weg…
…maar als ik tijd met hem doorbracht…
Cobra is de leider.
…werden we hechter door gedeelde hobby's zoals gamen…
…sciencefiction en zijn verzameling speelgoedsoldaatjes.
Ik vond dat zo leuk. Dat vond ik mijn vaders coolste hobby.
Hoi. -Op naar het ziekenhuis.
Koala Bill moet naar het ziekenhuis.
Ja, Koala Bill is heel voorzichtig.
Hij is gewond.
Ik voelde me geliefd.
Maar mijn vader had psychische problemen…
…voor een groot deel van zijn leven.
Hij worstelde met angsten, depressie en verslaving.
Ik heb dat van hem meegekregen.
Ik heb altijd psychische problemen gehad.
Ik had een obsessieve compulsieve stoornis…
…waarbij ik bepaalde handelingen moest tellen voor ik naar bed ging.
Ik was obsessief met dingen bezig.
Ik sliep vroeger niet veel. Ik leed aan ernstige slapeloosheid.
Ik heb veel energie en een druk hoofd, wat ik deels heb geërfd.
Jeetje, ik probeer wat liefs voor 'm te doen.
Ik zei: 'We gaan naar Disneyland.
Dat is leuk. Mickey Mouse voor een driejarige. Ja, dat is geweldig.'
Mickey Mouse voor een driejarige is een enorme rat.
Mickey komt: 'Hoi, maatje.'
Goeiemorgen, Zachary.
Wat?
Toen ik ouder werd…
…kwam ik erachter dat alcohol en drugs me hielpen mijn hoofd te kalmeren.
Het werd heel normaal voor me…
…om alcohol en drugs en zo te nemen…
…om die orkaan aan gedachten te bedwingen.
Ik kwam erachter dat ik veel van hem in me had.
De angsten, de depressieve episodes, OCS, drugs, drinken zoals hij deed.
Zonder zelfmedicatie voelde ik me compleet overweldigd.
Gooi er wat alcohol in en je gedachten worden simpeler.
Je denkt: o, ik drink, en dingen… je geest kalmeert.
En ik denk: ik moet afremmen. En mijn hart zegt: 'Idioot.'
Mensen zien jou en denken dat je met lichaamsvreemde stoffen experimenteert.
Medicatie? -Ja.
Nee. Ik niet.
Het werd onderdeel van wie ik was.
Ik deed het gewoon om de dag door te komen.
Gek genoeg nam ik stimulerende middelen zoals cocaïne om te kalmeren.
Ik besprak dat met mijn vader. Hij deed dat ook.
We maken de cameraman boos. 'Nee.'
Hij gebruikte stimulerende middelen om zich te kunnen focussen en ontspannen.
'Zit m'n lipstick goed?'
We begonnen elkaar pas beter te begrijpen…
…toen hij stopte met drinken.
Toen zag ik in dat ik een probleem had.
Dus daar hebben we het over gehad.
Ik wilde hem graag beter begrijpen…
…want ik snapte niet helemaal wat hij had meegemaakt.
Toen hij gediagnosticeerd werd met de ziekte van Parkinson…
…maakte ik me zorgen om hem.
Maar ik was ook verward.
Hij had het gevoel dat de mogelijkheid om te doen wat hij graag deed…
…zoals entertainen en optreden, hem ontglipte.
Ik zag vooral veel frustratie bij hem.
Hij raakte langzaam de weg kwijt.
Ik dronk toen nog.
Ik voelde me overweldigd en verbitterd…
…want ik wist niet hoe ik mijn vader kon helpen.
Ik sprak hem bijna elke dag, misschien wel elke dag…
…tijdens zijn laatste levensfase.
Acteur Robin Williams, 63, is overleden…
…vermoedelijk door suïcide.
Robin Williams is overleden aan de westkust. Hij was 63 jaar oud.
Ik heb aan hem gedacht.
Dit is echt schokkend en afschuwelijk.
ROBIN WILLIAMS, 63, OVERLEDEN
Ik was in shock.
Zijn overlijden was een wereldwijde gebeurtenis.
Ik rouwde in het openbaar.
Ik kon dat niet privé.
Ik was niet in staat om dat stil en in mijn eentje…
…te beleven.
Wat deed de kogel dan? -Die doordrong z'n harnas en verwondde 'm.
Is hij niet dood? -Nee.
Daarom nemen Tom Cat en Aardvark Al hem mee.
Ik wilde hem nog dingen zeggen…
…en nog dingen met hem bespreken…
…en ik heb dat voor een deel wel kunnen doen…
…maar niet zoveel als ik wilde.
Mijn leven werd daardoor onhoudbaar.
Ik was boos en verdrietig…
…en ik wilde niets voelen.
En dus…
…maakte het alles kapot.
Ik dronk veel te veel.
Verwoestte de relatie met m'n familie.
Ik had psychoses.
Ik had moeite met…
…normale interacties met mensen…
…een normaal gesprek met anderen…
…want ik voelde me zo beschadigd en alleen.
Voor mensen die hun verdriet moeilijk aankunnen…
…is verslaving natuurlijk een bedreiging.
Verslaving is momenteel een groot probleem in Amerika…
…maar we zien het intussen als biologische kwetsbaarheid, niet als moreel falen.
Het heet geen stoornis in het 'misbruik' meer, maar in het 'gebruik' van middelen.
Dat is belangrijk.
Je hebt een biologische kwetsbaarheid en je gedrag heeft daar invloed op.
Zo is het net als diabetes…
…of ziekten waarover we geen morele oordelen hebben.
Iedereen is anders.
Wat ik nu beter inzie…
…is dat de weg naar herstel voor iedereen uniek is.
Ik had hulp nodig.
Ik kreeg de diagnose posttraumatische stressstoornis.
Ik werd wakker geschud.
Ik moest mijn leven veranderen.
Ik moest ook stoppen met zelfmedicatie…
…en de dingen voelen zoals ze waren, hoe pijnlijk ook.
Ik moest een manier vinden waarop ik mijn ervaring kon delen…
…en kwetsbaar kon zijn en… en iets terug kon geven.
Zo kwam ik op 't pad van belangenbehartiging.
De zoon van Robin Williams…
…zet zich met de groep Inseparable in voor een betere toegang…
…tot betaalbare kwaliteitszorg.
Welkom, Zak Williams. Bedankt voor je komst.
We moeten dit niet langer zien als zwakte, maar als kracht.
Het is wel duidelijk geworden dat ik me moet blijven richten op…
…dienstbaarheid om dat gevoel van voldoening te blijven houden.
Omdat ik niet stil kan zitten, denk ik.
Zak was er zo klaar voor om vader te worden.
Ik was onder de indruk van hoe Zak aan zichzelf wilde werken.
Ik zocht een partner die samen wilde groeien…
…en bereid was om in positieve zin te veranderen.
OLIVIA JUNE VROUW VAN ZAK
En Zak had dat.
Olivia hielp me beter te worden en me open te stellen.
Ik wil nuchter blijven.
En ik blijf de onderliggende symptomen aanpakken…
…die tot dat verslavingsgedrag leidden.
En dat is een proces.
Je ziet die dingen pas achteraf…
…en dan zeg je: 'Wauw, dit is echt een generatieding.'
Ik ben dol op 't ouderschap. Het is fantastisch.
Is er een kans om die generatiecyclus te doorbreken?
Ja. Ik denk dat er een goede kans is.
Om met een heldere blik en doelbewust voor mijn zoon klaar te staan.
Om er voor hem te zijn.
Mijn zoon kijkt me soms aan met zo'n blik…
…van: 'Nou, wat wordt het?'
Hé, Zak, het is…
Ik weet 't niet.
Maar misschien pak je ergens onderweg mijn hand en hebben we wat lol.
Hé, hoe kom je bij de Met?
Geld.
Ja. Kom, jochie.
Je bent toch niet bang?
Nah. Verrek maar.
Iedereen heeft iets pijnlijks.
Ook al voel je je zo succesvol en gelukkig.
Dat betekent niet dat alles op rolletjes loopt.
Was er een moment, één moment…
…of meerdere ervaringen of gebeurtenissen…
…waardoor je zei: 'Ik heb hulp nodig.
Misschien drink ik te veel, doe ik dit te veel?'
Viel er iets voor?
Nee. Dat kwam pas toen een aantal van mijn naasten…
…begonnen te zeggen: 'Dit is niet normaal.
Misschien moet je hier iets mee of moet je hulp gaan zoeken.'
Ik was meteen: 'Ik heb geen hulp nodig.'
Maar 't was een kwestie van timing.
Toen ik eind 20 was, werd alles heel hectisch voor me.
Ja. -Tot op het punt van uitputting.
Ik reisde overal en nergens, want binnen de familie…
…was ik degene waarvan ze dachten: iemand moet erheen…
…naar Nepal.
'Harry, jij gaat.' Ik was altijd degene die ja zei.
Maar door alle 'ja' en 'ja, natuurlijk' raakte ik overspannen.
En de beerput ging open.
Alle emoties die ik zo lang had onderdrukt, kwamen eruit.
Ik bezocht huisartsen, dokters, therapeuten…
…alternatieve behandelaars, van alles en nog wat.
Maar het was Meghan die in mijn leven kwam…
Echt? -Als ik niet in therapie zou gaan…
…en aan mezelf zou werken, zou ik deze vrouw kwijtraken.
En ik dacht dat zij weleens de ware zou kunnen zijn.
In 't begin van de relatie moesten we veel leren.
Ze was van slag toen ze in het Britse koningshuis terechtkwam.
Toen ze zei: 'Ik denk dat je hulp nodig hebt'…
…was dat als reactie op een ruzie.
En in die ruzie…
…veranderde ik onbewust weer in een twaalfjarige Harry.
In de tweede sessie van mijn behandeling zei mijn therapeut tegen me:
'Je klinkt net als de twaalfjarige Harry.'
Ik voelde me beschaamd en schoot in de verdediging.
'Hoe durf je? Noem je me nou een kind?'
En ze zei: 'Dat doe ik niet.
Ik betuig mijn medeleven aan jou, voor wat je als kind hebt meegemaakt.
Je hebt dat nooit verwerkt en praatte er niet over.
En nu komt het er plotseling op allerlei manieren uit als projectie.'
Dat was het begin van mijn leerweg.
Ik realiseerde me dat ik in een bubbel leefde binnen het koningshuis.
En ik zat vast in een bepaalde denkwijze of mentaliteit.
Binnen acht dagen nadat onze relatie openbaar werd…
…stonden de bladen vol negatiefs over Harry's vriendin.
Haar exotische DNA zou het koninklijke bloed verdikken.
'Meghans afkomst vervuilt koningshuis'
We werden gevolgd, gefotografeerd, lastiggevallen.
Het geklik en flitsen van camera's maakt me kwaad.
Ik denk dan aan wat mijn moeder en ik hebben doorgemaakt.
Genoeg nu.
Maar nu ging het veel verder.
Naast de traditionele media waren er nu ook de sociale media.
ik haat meghan markle!
Ik voelde me totaal hulpeloos.
#MeghanMarkleLiegt
Ik verwachtte hulp van m'n familie.
Maar alle vragen, verzoeken, waarschuwingen, wat dan ook…
…werden beantwoord met doodzwijgen of negeren.
We hebben het vier jaar lang geprobeerd.
We hebben alles gedaan wat we konden…
…om te blijven en om onze rol te vervullen.
Maar Meghan had het zwaar.
Iedereen heeft die foto gezien waarop we in elkaars hand knijpen…
…als we de concerthal inlopen voor een feest.
Ze was toen zes maanden zwanger.
Wat mensen misschien niet begrijpen is dat ik eerder die avond…
…van Meghan hoorde…
…dat ze aan zelfmoord dacht…
…en dat ze precies had verteld van hoe ze het ging doen.
Het meest beangstigende voor haar was de helderheid.
Ze was niet doorgedraaid.
Ze was niet gek.
Ze deed niet aan zelfmedicatie met pillen of alcohol.
Ze was helemaal nuchter en bij haar verstand.
Maar 's nachts…
…lag ze hier wakker van.
Wat haar ervan weerhield om het te doen…
…was hoe oneerlijk het voor mij was om na wat er was gebeurd met m'n moeder…
…nog een vrouw in mijn leven te verliezen…
…samen met haar baby, onze baby.
Ik schaam me een beetje voor hoe ik ermee omging.
Vanwege het systeem waarin we zaten en onze verantwoordelijkheden…
…knuffelden we even, maakten we ons klaar en sprongen we in een konvooi…
…om naar de concerthal te rijden.
En dan stap je uit tussen de camera's en moet je doen of alles in orde is.
We konden niet zeggen: 'Weet je? We gaan vanavond niet.'
Ik zie alle verhalen daarover al voor me.
Mijn vrouw en ik zaten daar en hielden elkaars hand vast…
…en toen 't licht uitging, begon ze te huilen.
Ik vond het erg voor haar, maar was ook boos op mezelf…
…dat we in die situatie zaten.
Ik schaamde me dat het zo ver was gekomen, en om naar mijn familie te gaan.
Want eerlijk gezegd, zoals velen van mijn leeftijd wel herkennen…
…wist ik dat ik niet van hen zou krijgen wat ik nodig had.
Toen kreeg ik een zoon…
…en ik wilde me helemaal op hem richten…
…in plaats van me steeds als ik hem aankeek…
…af te vragen of m'n vrouw ook wegvalt en ik hem alleen moet opvoeden.
Dat was de belangrijkste reden om weg te gaan.
Ik zat gevangen en werd beheerst door angst…
…door de media en door het systeem zelf…
…waarin nooit over dit soort trauma's werd gepraat.
Maar ik laat me nooit meer tot stilte manen.
Op de middelbare school voelde ik me verloren.
Ik had een gevoel en wist niet precies wat het was…
…maar ik had wel een vermoeden. Ik dacht: is dit echt?
En hoe vertel ik dit aan de mensen om me heen?
Ik vermoedde dat ik toch echt depressief was…
…toen ik ging studeren.
Ik had er zin in om in divisie III te tennissen…
…maar ik had verkeerde verwachtingen van hoe een studententijd eruitzag.
Het was een grote verandering om voor het eerst weg van huis te zijn.
Ik sleepte mezelf over de campus…
…en kon geen energie opbrengen om m'n kamer uit te komen.
Toen ik ging studeren, moest ik anders met mijn depressie omgaan…
…want je hebt altijd mensen om je heen…
…dus ik moest plannen.
Sommige momenten leenden zich niet voor een inzinking.
Van 12.00 tot 13.00 uur mocht het, en dan had je les.
Dan misschien om 20.00 uur nog een keer, als je huisgenoot weg was.
M'n hoofd is een puinhoop. Ik kan me niet concentreren.
Ik weet niet meer wanneer ik me gelukkig voelde.
Het doet zo'n pijn en het houdt maar niet op.
Soms denk ik dat ik mijn problemen overdrijf.
Ben ik niet veerkrachtig? Ik weet 't niet.
Driekwart van de psychische problemen beginnen voor het 25e jaar.
In die periode probeer je uit te zoeken wie je bent.
Er een extra uitdaging bij krijgen…
…een aandoening die je een plekje moet geven…
…is echt heel lastig.
'Is dit wie ik ben? Hoort dit bij mij?
Kan ik hiermee leren leven? Komt het weer terug?'
Op elke universiteit is het anders geregeld.
Er is geen centraal mentale gezondheidszorgstelsel.
Professionele hulp vinden is niet makkelijk.
Ik had me aangemeld voor begeleiding, voor hulp.
Het was frustrerend, want het voelde alsof ik moest bewijzen dat ik depressief was.
Ik zou niet weten hoe je dat doet.
Ik had veel tentamens en ik voelde de druk van tennis.
Dus toen ik met mijn team terugkwam van een nationaal toernooi…
…stortte ik in.
Ik ben naar huis gegaan.
Mijn ouders komen uit Taiwan.
We zijn opgevoed met het idee…
…dat het beter is om je eigen problemen aan te pakken.
Over mentale gezondheid werd in onze familie niet gepraat.
Als eerste generatie Aziatische Amerikaan…
…moest ik het gesprek aangaan.
En ik kreeg niet te horen: 'O…
…je denkt na over dingen, wat goed.'
Of: 'Ik ken dat gevoel', of: 'Kom, we praten erover.'
Ik kreeg paniek.
Meer paniek dan ik had gewild.
Ik kon het niet aan.
Ik kon niet accepteren dat mijn kind depressief was.
Ik was bang dat als ik toegaf dat ze ziek was…
FIONA JUAN MOEDER
…ze voor altijd ziek zou zijn.
Daarom stelde ik een doktersbezoek uit.
Ik was bang dat dit een langdurig probleem zou worden.
Haar zus zei dat ze een dokter nodig had. Zo zagen we het probleem toch onder ogen.
Mama en ik hadden steeds dezelfde gesprekken.
Het is lastig om vooruitgang te boeken in onze relatie…
…als we blijven hangen op het feit dat het oké is als mama…
…haar zorgen uit door te huilen en zo.
Maar heb je haar verteld: 'Als je dat doet…
CELINE JUAN ZUS
…voelt 't of ik voor jou moet zorgen…
…terwijl ik wil praten, zodat je mij kunt helpen?'
Heb je dat gezegd? -Ja, al een paar keer.
Wat zei ze? -'O, god. Sorry.'
En dan weer… Ik weet niet…
Mama en ik praten hierover. Zij hoort toch de moeder te zijn?
Zij moet er voor ons zijn…
…dus als ze haar kwetsbaarheid laat zien, denkt ze: o nee. Onze basis is wankel.
Hoe kunnen mijn kinderen…
…op me steunen als ik er niet voor ze kan zijn en niet sterk ben?
En in Aziatische culturen ben je sterk als je je emoties niet toont.
Het voelde alsof ik mijn moeder ergens doorheen probeerde te slepen…
…toen ik hulp nodig had.
Ik moet er nog mee leren omgaan.
Vooral als ik niet weet hoe ik met je moet praten.
Of als je niet wilt praten.
Of als je zegt dat het goed gaat, maar ik zie dat 't niet zo is.
Meestal knuffelen en huilen we. En dan…
Oké, maar het probleem is er dan nog.
Maar, ik denk…
Als je met haar praat, wil je 't oplossen.
Je wilt dat ze gelukkig is.
Dat hoeft niet.
Als Mei-Mei met ons praat, wil ze haar hart luchten.
Gewoon om haar emoties te uiten.
Dan moeten wij zeggen: 'Oké.
We zijn er voor je. Wat heb je nodig?' -Je kunt niets doen.
Behalve dat dan.
Dat is het enige.
Oké. -Er zijn. Je bent m'n therapeut niet.
Ik probeer niets tussen ons op te lossen.
Je herinnert me eraan dat ik vergelijkbare problemen had.
Vind je ons hetzelfde?
Geen idee.
Ik ken jouw verhaal niet.
Het zou kunnen. Soms lijken we op elkaar.
Mensen zeiden altijd dat ik te veel nadacht.
'Je denkt te veel na. Je hebt alles al. Waar maak je je druk om?'
Maar ik voelde me toch leeg vanbinnen.
Ik heb veel stress gekend. Vooral als immigrant.
Ik huilde veel.
Niet omdat ik verdrietig was, maar omdat ik me hulpeloos voelde.
Ik heb dat mijn kinderen nooit verteld.
Ik vind het zo oneerlijk voor haar.
Ik heb ze hiernaartoe gehaald.
Ik had alles in orde moeten hebben.
Haar een goed leven moeten geven.
Hoe zeg ik dat?
Wacht even.
Ik voel me niet in staat te helpen als moeder.
Ik wil haar helpen, maar het lukt me niet.
Ik voel me zo schuldig.
Ik wil niet dat je denkt dat ik niet om je geef.
Ik heb niet genoeg aandacht besteed aan wat er met je aan de hand was.
We maken dan wel niet na elk gesprek vorderingen.
Maar we doen ten minste…
…wel steeds ons best, en ik denk dat we daardoor…
…nieuwe dingen leren.
Snap je?
Ik zie nu in dat zij sterker is dan ik.
Crystal spoorde me aan om ook in therapie te gaan.
We praten veel sinds ik weer thuis woon.
Dat we hier samen een weg in zoeken, heeft ons dichter bij elkaar gebracht.
Ik heb vrienden, mijn therapeut, mijn hond.
Depressie wordt makkelijker te hanteren als je erover praat.
Ik neem dit semester vrij.
En ik ben momenteel met meer dingen bezig in mijn therapie.
Er is geen juiste manier om ergens mee om te gaan.
Het hoort gewoon bij je.
Super. Jab, jab. Heel goed. Kom op.
Ja, geef het alles.
Ik oefen al tien jaar voor de Olympische Spelen.
Doorgaan.
Iedereen wil dat ik goud haal.
Kom op. Dichterbij, ja. Stop.
Top.
Maar ik zit met mijn OCS.
Eerst wilde ik geen hulp, want ik vond het niet nodig.
Tot ik een keer volledig instortte…
…en besefte dat ik wel professionele hulp nodig had.
Ik zat in een vicieuze cirkel van…
…gezicht en handen wassen, vuil naar buiten, aan één stuk door.
Ik voelde me maar niet schoner.
Ik kon niet stoppen en werd zo boos. Ik ramde de wastafel of muur.
Ik liep maar heen en weer. Mijn spieren spanden zich.
En ik ademde echt zo zwaar.
Ik sliep zo'n twee uur in drie dagen. Je krijgt wanen, kunt niet meer denken.
Ik begon dingen te denken als: het is makkelijker om niet zo te leven.
Dat kan alleen door niet te bestaan.
Later die avond viel ik als het ware op de grond en pakte m'n telefoon.
Ik belde mijn coach.
Ik kwam binnen en zag overal schoonmaakspullen liggen.
Ze zat bevend op de vloer.
KAY KOROMA ASSISTENT-COACH
Ik snapte het niet en zei: 'Hou me niet voor de gek.'
Ze zei: 'Nee, dit is echt. Ik kan dit niet meer. Ik wil niet meer.
Hier houdt het op voor mij.'
Ik zei: 'Ginny, het klinkt net of je het over zelfmoord hebt.'
Ik hield haar vast. Ik zei: 'Ginny, kom eens hier.
Dit doen we niet. Ik kan je jezelf niets laten aandoen.
We gaan niet dood. Want als jij jezelf iets aandoet, sta ik ertussen.'
Hoe wist je wat je moest doen? Was je…
Volgde je je intuïtie of was je…
Ze maakt me aan het huilen, Russ.
Ze probeert het. Ik doe het niet.
Die avond was heftig voor me…
…want het deed me aan de dood denken.
Veel dierbaren hebben suïcide gepleegd…
Om wat ik zei? -Ja.
Weet ik nog. Ik zei: 'Ik wil niet meer.' -Ja, en ik zei nee.
Ik dacht aan de vrienden die suïcide hadden gepleegd.
En vrienden van vrienden. Ik wist dat het serieus was.
Ik kon niemand bellen. Ik wist dat ik erheen moest.
Daar komen was de eerste stap.
Laten weten dat je er bent. Gedeelde smart is halve smart.
Ik wist dat boksen er even niet meer in zat. Je leven staat op één.
Die kampioenschappen en gouden medailles boeien me niet.
Je moet zo snel mogelijk naar huis en in therapie.
En ik ben blij dat je naar me toe kwam en aangaf dat je me echt nodig had.
Aan 't werk. -Hup.
Sommige psychische problemen zijn tijdelijk. Sommige komen en gaan.
En soms kunnen symptomen worden gecontroleerd, maar niet genezen.
Een grote vraag bij zulke problemen is: Hoe goed kun je ermee leven?
Sommigen gedijen er goed mee.
Sommigen gedijen er goed door.
Dat verschilt van persoon tot persoon.
Iedereen is anders.
Velen hebben het moeilijk.
De beste resultaten komen uit een combinatie van de medische wetenschap…
…en een herstelplan.
Het opbouwen van een leven, de weg naar herstel.
Hé. Hoe gaat het?
Goed hoor.
Oké. Dus… -Zet maar hier neer.
Hier. Doe je ding.
Waarom zet je 't nou daar? Jemig. Ik heb dit echt net schoongemaakt.
Echt net schoongemaakt. -Oké. Maar 't voelt beter.
M'n vriendschap met Ginny is alleen mogelijk als ik alles kan zeggen.
We hebben een band.
Ik kan met niemand zo praten als met Ginny.
MIKAELA MAYER BESTE VRIENDIN
Daardoor kunnen we vrienden zijn.
Want als ik alles binnenhield en haar niet kon zeggen wat ik voelde…
Dat zou ik niet aankunnen.
Je maakt je druk om de kar, maar niet om de pesticiden op deze komkommer?
Nee, ik was 'm toch. Zonder zeep, want hij zat in het plastic.
Ik ben haar beste vriendin.
We kunnen ruziën en schreeuwen, en dat is allemaal prima.
Dat is onze band. We zijn zielsverwanten en komen hier wel uit.
Had je geen rijpe avocado kunnen nemen? -Dat was de rijpste die er was.
Had je er niet nog meer?
Wat bedoel je? -Wat wil je zeggen?
EERDER…
Shit. Sorry.
O nee.
Ik moet ze kopen, maar ik eet ze niet.
Weggegooid? Je eet de schil toch niet?
Laat me.
Je eet de schil niet, Ginny. -Weet ik. Gewoon…
Fijngesneden? -Ik heb een systeem.
Na de Spelen verandert alles.
De stabiliteit die ze heeft voor de Olympische Spelen, verdwijnt.
Ik maak me wel zorgen.
Het enige wat weer erger is geworden…
…is hoe ik de zakdoekjes en handschoenen eruit haal.
Dat is echt erg geworden.
Ze moet haar eigen huur, eten en zorgverzekering gaan bekostigen.
Ze geeft 300 dollar per week uit aan bevoorrading.
Dat is 1200 dollar per maand.
Je lasten rijzen de pan uit. -Ja, bedankt voor de herinnering.
Je mag hier niet wonen.
Oké. -Je weet van wel, toch?
Haar inzinking was goed, want iedereen heeft zo'n moment nodig…
…waarop ze beseffen dat ze hulp nodig hebben.
Ze komt niet zomaar van die OCS af, maar als het maar te controleren is.
GINNY'S OUDERLIJK HUIS
Ze worstelt hier al mee sinds haar twaalfde, of eerder nog.
Sinds ze acht of negen was.
BOB FUCHS VADER
Douchen duurde een half uur.
Je zegt een kind van acht: 'Kom eruit. Ga naar bed.'
Dat kon ze niet. Ik was een verschrikkelijke vader…
…en sloot 't water af om haar eruit te krijgen.
En dat hielp niet. -Nee, dat werkte niet.
Het maakte het erger.
Je wilt alleen maar dat je kinderen een perfect leven hebben, toch?
Dat is het niet. Niet eens een beetje.
Dit is Ginny's badkamer.
PEG FUCHS MOEDER
Ze haalt het douchegordijn er elke week af.
Ze haalt de haken eraf en wil dat ik ze in de afwasmachine doe.
Dit is een van haar vuilnisbakken vol met spullen van de supermarkt.
Hier is nog een grote.
Nog twee met van alles.
Hoe beter ze werd in boksen en hoe meer stress ze ervan ervaart…
…om de eerste plek te behouden en zo… Dat maakt het zeker erger.
Tanden poetsen duurt soms ruim een half uur, als ik me niet goed voel…
…of angstig ben.
Als 't niet goed voelt als ik iets uit de verpakking haal, is het besmet.
Net als bij andere psychische problemen spelen meerdere factoren…
…een rol in 't ontstaan van OCS…
…zoals biologische, psychologische en omgevingsfactoren.
Sommigen met OCS…
DR. SMITH THERAPEUT
…zoeken een gevoel van 'precies goed'.
Ginny voert een ritueel uit om het gewenste gevoel te krijgen.
Soms krijgt ze dat gevoel…
…waardoor het wordt bekrachtigd. Dat houdt het cirkeltje gaande.
Shit.
Allebei deze tandenborstels voelen besmet, maar meer heb ik er niet.
Dus wat ik nu ga doen…
…want ik heb nog geen andere plannen, is meer tandenborstels kopen.
We willen die cyclus doorbreken.
Zullen we je handen vuilmaken?
Oké. -Goed.
Je ziet er goed uit.
Hoe gaan we je handen vuilmaken? -We kunnen beginnen met het afval.
De meest effectieve gedragstherapie…
…heet exposure met responspreventie.
Je zoekt die ongemakkelijke gevoelens dan juist op, in plaats van ze te vermijden.
Oké. -Wat is je doel?
Om ze zo vies mogelijk te krijgen.
Waarom doen we dit?
Zodat ik me gewoon vies kan voelen…
…en niet…
…de drang heb om meteen overmatig te gaan wassen.
Voelt dat vies?
Wat doen we nu?
We willen het moeilijker maken om het eraf te wassen.
Ja. Moet het op m'n gezicht?
Ik… -Je wilt het op m'n gezicht.
Exposure is zo zwaar.
Voor mij is het tien keer zo zwaar dan acht rondes met mijn sparringpartner.
Oké, ik doe dit.
Ik ben een beetje…
Ik ga ervoor.
Samenwerken is heel belangrijk bij exposuretherapie.
De patiënt bepaalt de behandeldoelen.
De therapeut volgt hem of haar.
Zodat je het er niet zomaar af wast.
Mijn patiënten doen erg lastige dingen…
…die emotionele spanning veroorzaken.
Wat kun je nog meer aanraken? -Dat afval.
Gewoon oppakken.
Deze hier.
Donuts.
Ik wil dat ze leren dat die emotionele spanning ze niet schaadt.
Heel goed, Ginny. Ademen.
Het is oké om je niet oké te voelen op deze manier.
Ze heeft een sterk sociaal vangnet. -Ja, ze zou niet zonder kunnen.
Je hebt goede vrienden omdat jij dat ook bent. Je bent heel trouw.
Dank je, mam. -En nogmaals, omdat je eerlijk was.
Klopt. -Dat zei ik Russ ook.
Ze zei recht voor z'n raap: 'Oké. Het zit zo.
Het klinkt misschien raar, maar ik heb OCS. Dit ben ik.'
En ze vonden dat oké.
Mikaela wist niet wat ze ermee moest.
Ze… -Wie?
Ze maakte mijn angst erger… Mikaela.
Ze zei: 'Stop daarmee.'
En ik zei: 'Dit helpt niet.' Ze wist niet hoe ze kon helpen.
Ze leert 't nog steeds.
Nog steeds. -Ik wist 't ook niet.
Jij hielp me erbij. Als ze iets deed, zei ik: 'Ginny, hou daarmee op.'
Dan zei ze: 'Dat helpt niet. Nu moet 't opnieuw.'
Dus ik heb geleerd haar met rust te laten.
Ik laat haar met rust. -Dat is lastig.
Ook al word ik er gek van dat ze zoveel zeep en water gebruikt.
Ik doe een stapje terug.
Want als ik er iets van zeg, wordt het erger.
En als het bij haar erger wordt, wordt het bij mij erger.
Ja, eigenlijk… ja.
We leren ook de mensen in de omgeving hoe ze ermee om moeten gaan.
Maar ik hou… ik hou van jullie.
Ik voel me zo schuldig.
Ik wil niet dat ze zich zo voelt. Dat doet pijn.
Dat weet ik, maar ik voel 't toch. -Schuldig waarover?
Dat ik jullie dit aandoe.
Dat mijn angst jullie angstig maakt.
Wij zijn de gelukkigste mensen op aarde.
De allergelukkigste.
Geen makkelijk kind.
De gelukkigste mensen op aarde. -Het was moeilijk.
Bedankt, pap.
OCS maakt haar leven…
…tien keer zo moeilijk.
Maar ze heeft een doel.
En ze zal een gouden medaille winnen.
Super. Goede linkerhand.
Schaam je nooit voor jezelf vanwege je problemen.
We hebben ze allemaal.
Niemand is perfect. Behalve ik.
Grapje.
Vertaling: Nikki van Leeuwen