Jesteśmy na początku procesu
próby zrozumienia takiej rzeczy, którą nazywamy zdrowiem psychicznym.
Niezależnie od rasy, kultury czy klasy,
problemy zdrowia psychicznego są uniwersalne.
Zmagam się z OCD.
Potrafię wstać, ubrać się w najlepsze ciuchy,
ale w środku czuć się kompletnie załamanym.
Wszyscy myślą, że zachorujesz i się wyleczysz.
To tak nie działa.
Sądzę, że co drugi członek każdej rodziny
to może być ktoś, kto cierpi na depresję, stany lękowe, traumę.
DEPRESJA MNIE WYNISZCZA…
Dobra wiadomość jest taka, że nigdy nie jest za późno.
Tutaj mogą przyjechać załamani ludzie i być załamani.
Mamy ogromną szansę.
Wystarczy, że będziesz w odpowiednim miejscu.
Każdy nosi jakieś brzemię.
Każdy ma swoją historię.
Wszystko, co kryję w sobie
Wielu ludzi na całym świecie
przeżywa właśnie psychologiczny, emocjonalny ból...
Tak.
...z którego mogą nie zdawać sobie sprawy,
szczególnie dlatego, że ten rok pokazał nam,
stawiając przed człowieczeństwem wielkie lustro...
- Tak. - ...kim jesteśmy.
Dlatego z czymkolwiek miałeś problem przed COVID-19,
teraz stał się on większy.
Sądzę, że dla wielu ludzi
izolacja i samotność stały się naprawdę dużym problemem.
Na pewno kazało nam to przyjrzeć się żałobie,
bo odczuwamy ją nie tylko po utracie kogoś.
Możemy ją odczuwać po utracie czegoś, co było dla nas ważne.
Dzieci odczuwały żałobę, bo nie mogły uroczyście ukończyć liceum,
o czym marzyły.
Nie mogły być z przyjaciółmi.
Nie mogły prowadzić normalnego życia.
Ten rok ukształtował nas jako kulturę
w sposób, z jakim wielu ludzi jeszcze się nie uporało.
Na początku niektórzy mówili, że to wyrównanie.
- Nie mógłbym się bardziej nie zgodzić. - To nie to.
Ludzie, którzy już cierpieli, cierpią jeszcze bardziej.
- Zgadza się. - Jedną rzeczą,
z którą wszyscy możemy się zgodzić,
jest to, że wszyscy doświadczyli różnych wersji tego samego.
Zgadza się. Czyli to, co COVID-19 zrobił ludziom...
objawi się na różne sposoby...
których sobie nie wyobrażamy,
jeśli po prostu starałeś się utrzymać na powierzchni,
zanim to się w ogóle stało.
Ten rok udowodnił, że 99,9%, jeśli nie 100% z nas,
- oficjalnie przeżyło... - Jakąś formę traumy.
- ...jakąś formę traumy. - Tak.
Albo żałoby, albo straty.
- Tak. - Słyszałem, jak ktoś powiedział:
„Ból, który się nie przeobrazi, przenosi się”.
Czyli to w zasadzie projekcja. Prawda?
Ludzie, którzy cierpią, zrozumiale cierpią,
z przyczyny wychowania, środowiska,
tego, co im się przytrafiło, co widzieli.
Cokolwiek to jest, jeśli tego nie przeobrazisz, nie przepracujesz,
będzie się uzewnętrzniało na różne sposoby,
których nie kontrolujesz, nie wiadomo kiedy.
Pozostaje to nierozwiązane i zżera nas od środka.
Ale nie zdajemy sobie z tego sprawy.
Jestem jedną z pierwszych osób, która się do tego przyznaje.
Na początku bałem się, gdy szedłem na terapię. Bałem się utraty...
Kiedy zacząłeś terapię?
- Cztery lata temu. - To całkiem niedawno.
Tak, ale cztery lata terapii
dla osoby, która nigdy nie sądziła, że będzie potrzebować terapii,
to szmat czasu.
I żyłem w środowisku, w którym się o tym nie rozmawiało.
Temat się spychało.
Dlaczego pomyślałeś, że jej potrzebujesz?
Przez przeszłość. Chciałem się uzdrowić od przeszłości.
Przez wiele lat o tym nie myślałem.
Nie trzymałem się tego. Nie zdawałem sobie sprawy.
Zawsze chciałem być normalny.
SZKOŁA WETHERBY
Zamiast być „księciem Harrym”, chciałem być po prostu „Harrym”.
To było dziwne życie.
Ale niestety, gdy myślę o mamie,
zawsze przychodzi mi do głowy ten sam obraz.
Siedzę w aucie przypięty pasami,
razem z bratem,
moja mama prowadzi, goni nas trzy, cztery, pięć skuterów,
którymi jadą paparazzi.
I nagle nie była w stanie prowadzić przez łzy.
Nie było żadnej ochrony.
Jednym z uczuć, które mi towarzyszy, jest bezsilność.
Byłem za młody, byłem mężczyzną, ale za młodym, by pomóc kobiecie.
W tym wypadku matce.
I to się działo każdego dnia.
- Wystarczy. Dziękuję. - Okej.
Możemy zrobić zdjęcie?
Codziennie, aż do dnia jej śmierci.
Śledzimy wydarzenia w Paryżu...
31 SIERPNIA 1997
...gdzie księżna Diana została ranna w wypadku.
Jej towarzysz, Dodi al-Fayed, nie żyje.
W wypadku mogli brać udział paparazzi,
fotografowie śledzący księżniczkę.
Według raportów mogli jechać motocyklem,
który mógł spowodować wypadek.
Gdy zabrano mi matkę, miałem 12 lat.
Tuż przed 13. urodzinami.
Nie chciałem żyć.
Dzielenie się żalem po śmierci matki ze światem.
Najlepiej pamiętam
odgłos końskich kopyt stukających po chodniku.
Po The Mall, drodze z czerwonej cegły.
Wtedy obaj byliśmy w szoku.
Jakbym był gdzieś poza swoim ciałem.
Tylko szedłem i robiłem to, czego ode mnie oczekiwano.
Pokazywałem jedną dziesiątą emocji, które pokazywali inni.
Karolu.
Mówiłem: „To moja mama. Wy jej nie poznaliście”.
Wilhelmie.
I gdy mówiłeś...
Postaram się nie rozpłakać...
ale gdy mówiłeś, myślałam sobie,
że ci z nas, którzy podziwiali i kochali twoją matkę z daleka,
lepiej przepracowali jej śmierć niż ty.
Bez wątpienia.
Byłem tak wściekły na to, co jej się stało
i na fakt, że nie było sprawiedliwości.
Nic z tego nie wyniknęło.
Ludzie, którzy zagonili ją do tunelu,
fotografowali ją, gdy umierała na tylnym siedzeniu.
W momencie, gdy się złoszczę, mam ochotę napaść na sklepy.
Na te wstrętne czasopisma i zrobić z nich ognisko.
OBURZENIE NA ZDJĘCIE UMIERAJĄCEJ DIANY
WSTYDŹCIE SIĘ
Nie chcę o niej myśleć,
bo gdy o niej myślę,
przypomina mi się, że nie mogę jej ożywić.
A to mnie zasmuca. Jaki jest sens myśleć o czymś smutnym?
Jaki jest sens myśleć o kimś,
kogo straciłeś i kogo już nie zobaczysz?
Postanowiłem o tym nie rozmawiać.
- Ludzie wokół ciebie o tym rozmawiali? - Nikt o tym nie rozmawiał.
Widzę, że to dobrze zaplanowałeś.
Po tym czasie, który trwał sam nie wiem ile lat,
trzymania głowy w piasku, palców w uszach, parcia do przodu.
Gdy ktoś pytał... Mówiłem już o tym.
Gdy ktoś pytał: „Jak się masz?”, odpowiadałem: „Dobrze”.
Nigdy nie byłem radosny, smutny. „Dobrze” było łatwą odpowiedzią.
Ale byłem całkowicie rozbity.
Za każdym razem, gdy wkładałem garnitur, miałem odegrać rolę,
to myślałem sobie: „Dobra. Twarz pokerzysty”.
Patrzyłem w lustro. „Dobra. Do roboty”.
Nim wyszedłem z domu, zalewałem się potem. Serce biło mi...
Byłem w trybie walki lub ucieczki. Ataki paniki, stany lękowe.
Okres między 28 a 32 rokiem życia
to był dla mnie koszmar.
Wariuję za każdym razem, gdy wsiadam do auta,
i zawsze gdy widzę aparat.
Jakie to było uczucie?
Zaczynałem się pocić.
Czułem się, jakby temperatura mojego ciała
była o dwa, trzy stopnie wyższa niż innych osób obok.
Wmawiałem sobie, że mam czerwoną twarz
i przez to wszyscy widzą, jak się czuję.
Ale nikt nie wiedział czemu. To mnie zawstydzało.
Sam sobie to wkręcałem
i miałem wrażenie, że wszyscy na mnie patrzą.
Jedna kropla potu sprawia, że czujesz, jakby ci zalewało twarz.
Pociłem się, a w głowie kłębiły się myśli:
„To żenujące. Co oni sobie o mnie myślą?
Nie mają pojęcia. Nie mogę im powiedzieć”.
Gdziekolwiek pójdę, zawsze gdy kogoś spotykam,
czuję się, jakby coś drenowało moją energię.
Wyłapuję emocje innych ludzi.
Aż wreszcie wpadam na kogoś, kto się poci bardziej ode mnie,
i przestaję, potrafię z nim porozmawiać,
wszystko się uspokaja i mogę iść dalej.
Chciałem pić. Chciałem ćpać.
Chciałem robić rzeczy, które sprawiały,
że mniej odczuwałem to, co wtedy czułem.
Ale powoli zacząłem zauważać, że choć nie piłem codziennie w tygodniu,
to prawdopodobnie wypijałem równowartość jednorazowo
w piątek albo sobotę wieczorem.
I piłem nie dlatego, że sprawiało mi to frajdę,
ale dlatego, że chciałem coś ukryć.
Gdy to robiłeś, to wiedziałeś,
że starasz się coś ukryć?
Nie. Wtedy nie byłem tego świadomy.
Mój mózg mówił mi, że walczę.
Ale nie wiedziałem. Skąd miałbym to wiedzieć?
Najszczęśliwszym czasem w moim życiu było dziesięć lat w armii.
Bez wątpienia.
Bo nosiłem ten sam mundur co wszyscy.
Przechodziłem to samo szkolenie co wszyscy.
Zaczynałem od zera jak wszyscy.
Nikt mnie nie traktował wyjątkowo.
Proszę bardzo.
Tam czułem się najnormalniej.
Gdy byłem młody, najbardziej komfortowo czułem się
w Afganistanie, z dala od mediów.
Ale musiałem się zmierzyć z przeszłością, bo była tam złość.
Gdy miałem niemal 30 lat, zacząłem sam siebie pytać:
„Czy powinienem tu być?”.
I nagle myślałem też: „Nie mogę się przed tym ukrywać”.
Członkowie rodziny mówili: „Odgrywaj rolę, a życie będzie łatwiejsze”.
Ale jestem podobny do mojej mamy.
Czuję się, jakbym był poza systemem,
ale w nim utknąłem.
Jednym sposobem, by się uwolnić i wydostać,
jest powiedzieć prawdę.
Całe życie byłem szefem kuchni.
Gdy dorastałem, wszyscy wiedzieli, że nim będę.
Jak się macie? Jestem szef Rashad. Założyciel Black Food Collective.
Rozpocząłem tę działalność w 2017 roku. Pierwszym wydarzeniem był AfroTech.
Czy możemy wszystkich prosić o pomoc w wyładowaniu ciężarówki?
- Jak idzie konferencja? - Dobrze.
Ludzie mają się ustawiać tu.
W branży spożywczej brakuje biznesów prowadzonych przez czarnych.
Jestem szef Rashad. To ja to organizuję.
MISTRZ CHOPPED SZEF RASHAD
Jedzenie sprawia, że przeróżne osoby zasiadają przy jednym stole.
- Proszę, kochanie. - Dziękuję.
Zawsze mi powtarzano: „Będziesz szefem kuchni albo kaznodzieją”.
Naszą misją jest tworzenie i rozwijanie firm,
pokazując, że mogą tworzyć dobrobyt
w swojej społeczności i rodzinie,
który zapewni im byt.
Gdy staję przed ludźmi i mówię,
oni twierdzą: „O Boże. To mocne, co powiedziałeś”.
A ja na to: „To nie ja”.
To nie Rashad powiedział.
Bardzo dobrze nauczono mnie, jak nosić maskę.
Więc potrafię wstać, ubrać się w najlepsze ciuchy,
uśmiechać się i być pozytywnie nastawionym,
ale w środku czuć się kompletnie załamanym.
Małe rzeczy z dzieciństwa miały na mnie ogromny wpływ.
Gdy byłem bardzo młody, policja wpadła do naszego domu
i mój tata poszedł do więzienia.
Pamiętam, że go tam odwiedzałem.
Wiele widziałem, gdy dorastałem.
Mam przyjaciół uzależnionych od narkotyków.
Mam przyjaciół, którzy gadają do siebie.
Mam...
Ci wszyscy czarni mężczyźni, których znam,
starsi i młodsi, radzą sobie...
albo z niczym sobie nie radzą.
Gdy na nich patrzę...
Gdy na nich patrzę, widzę siebie.
Ogół populacji stygmatyzuje...
GŁOS: DR BRUCE PERRY
STARSZY WYKŁADOWCA, AKADEMIA CHILDTRAUMA
...ludzi, którzy cierpią na choroby psychiczne.
A ironią jest to, że sądzę, że co drugi członek każdej rodziny
to może być ktoś, kto cierpi
na depresję, stany lękowe, uzależnienia od substancji, traumę.
Gdy spojrzymy na te cztery rzeczy, dotyczą one zapewne 80% populacji.
Ludzie nie mają problemu
z powiedzeniem, że ich dziecko ma raka i będą je leczyć.
Ale głupio im powiedzieć: „Moje dziecko cierpi na depresję
i muszę je zabrać na terapię”.
Wciąż wiele musimy zmienić w naszym społeczeństwie.
Sprawiono, że czułem się niepewnie,
mówiąc o tym, będąc szczerym w tym temacie.
„Bądź cicho”. „Nie mów tak”. „Nie, uspokój się”.
„O nie, za dużo mówisz”.
Po uporaniu się z depresją i lękiem, straciłem pasję do gotowania.
Zniknęła.
W 2018 roku wygrałem Chopped.
Rashadzie Armsteadzie, jesteś mistrzem Chopped.
Rozkoszuj się smakiem zwycięstwa, nim zabierzesz 10 000 dolców do banku.
Dziękuję.
Nawet nie obejrzałem mojego odcinka.
Pamiętam, jaki wielki odczuwałem ból, gdy brałem udział w programie.
W ciągu roku moje życie zupełnie się zmieniło.
Rozwiodłem się, zamknąłem dwie restauracje, zostałem bez auta.
Profil kredytowy do bani.
Mówię z perspektywy czarnego mężczyzny,
starasz się robić mnóstwo tych dobrych rzeczy,
o których ci mówią, że powinieneś je robić,
że powinieneś taki być, że tak masz się zachowywać
i tak masz żyć,
a nie wiesz, że jest ukryte drugie dno.
W wypożyczalni aut powiedzieli, że pasuję do opisu faceta,
który używa fałszywej karty kredytowej.
Zatrzymano mnie na kilka minut, bo jestem czarny.
Zaparkował nielegalnie. Wrzuć to na Facebooka.
Na dwie sekundy. Nie muszę tego wrzucać.
To, że dzwoni pani na policję,
donosi pani na policję,
bo ktoś zaparkował na dwie sekundy, to chore.
- Tak, bo od jednego się zaczyna. - Szczególnie że...
Czasem człowiek chce się poddać.
Ale sprawia to też, że chce się walczyć zacieklej.
Tylko że jest to jedna z tych rzeczy...
kiedy trzeba odnaleźć nadzieję w mroku.
W czarnej społeczności
przez lata uczy nas się, że należy chodzić do kościoła, zawierzać Bogu,
a wszystko będzie dobrze.
Terapia jest tematem tabu w czarnej społeczności.
Nie robimy tego.
Więc musiałem to odepchnąć.
Teraz walczę z depresją i lękiem.
Miewam myśli samobójcze.
To najtrudniejsze uczucie w moim życiu.
Czułem się, jakby leżały na mnie ciężary.
Bo dosłownie staram się jakoś trzymać.
Tak to wygląda.
„Okej. Próbuj dalej, żyj dalej”.
Napływają wspomnienia z dzieciństwa.
Strach mnie paraliżuje.
Ale muszę dalej żyć, bo jeśli nie,
to co zrobię?
Czuję się jak te chomiki w kółku.
Biegnę i biegnę, ale się nie poruszam.
Jadę na terapię. Nie sądziłem, że to takie stresujące.
Tysiące, miliony rzeczy chodzą mi po głowie.
Po prostu...
Ciężko mi było wstać dziś z łóżka.
To był taki dzień, gdy wyzwaniem dla mnie było
budzenie się i stawianie kroku za krokiem.
Bo wszystko mi mówiło:
„Przełóż to. Zrób to. Zrób tamto.
Powinieneś zostać w łóżku, zasługujesz na odpoczynek”.
I tego typu rzeczy.
Ale musiałem to przezwyciężyć.
Nauczyłem się, że gdy coś mówisz, dajesz temu życie.
Czasem staram się o czymś nie mówić,
nie dzielić się tym.
Podczas terapii musisz się tym podzielić, jeśli chcesz to zrobić dobrze.
To dla mnie niekomfortowe.
Tak, na pewno było ciężko,
ale też…
Niektóre rzeczy...
niektóre sytuacje, o których mówiłem, stwierdzała...
„Wow.
To są znaki ostrzegawcze”.
To wywołało wiele różnych emocji.
Rety.
To jest ten moment, że jeśli nie będę ze sobą szczery,
jeśli nie poczuję wszystkiego, przez co przechodzę,
jeśli będę na ten temat kłamał albo to maskował,
to będzie niebezpieczna sytuacja.
Maska musi spaść.
Tylko wtedy się od tego uwolnię, gdy maska spadnie.
Zdrowie mózgu jest tak samo ważne,
jak zdrowie reszty ciała.
Trzeba go wytrenować jak mięsień...
Wiem, że mózg to nie mięsień, ale by móc go trenować...
Tak jak skupiamy się na zdrowiu fizycznym...
- Jasne. - ...tak samo powinniśmy...
skupiać się na zdrowiu psychicznym.
Nie da się tego rozdzielić. Wiemy o tym. To jest ze sobą połączone.
Ale w społeczeństwach na całym świecie
jest to stygmatyzowane.
Zdrowie psychiczne jest jakby pomijane i jest taką niewidzialną raną.
A rzeczy, których nie widzimy, których nie rozumiemy,
przerażają nas.
Trudno jest mówić o czymś,
czego pewnie wielu ludzi nie czuje.
Tak jest. Teraz prosty.
Tak jest. Nisko!
Szczęka nisko!
Zostało mi pół roku do Olimpiady.
Jestem na trzecim miejscu na świecie
i wszyscy na mnie patrzą, bym...
nie tylko poleciała do Tokio, ale zdobyła złoto.
Gdy oglądam ją na ringu, może walczyć całą walkę,
a potem jednym ciosem ją wygrać.
I mam wrażenie, że to dzieło sztuki.
...mistrzyni,
Virginia Fuchs!
Gdy byłam dzieckiem, mówiłam:
„Nie jestem chora”.
Ręce w górę.
W gimnazjum byłam anorektyczką.
Zaczęło się od diety, a potem się nasilało
i podobały mi się wyniki.
Do momentu, gdy tak bardzo schudłam,
że lekarze i moi rodzice martwili się,
że mogę się zabić, zagłodzić się.
Wysłali mnie na leczenie szpitalne.
Tam lekarze odkryli,
że tym, co tak naprawdę wywołuje anoreksję,
jest choroba o nazwie zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne.
MIASTECZKO OLIMPIJSKIE USA
DUMNY DOM AMERYKAŃSKIEGO BOKSU
Gdy jestem w Colorado Springs i mam ten pokój dla siebie,
czasem czuję się w nim jak w więzieniu.
WYCZYŚCIĆ BUTY
UMYĆ ZĘBY
Jakby moja choroba mogła przejąć kontrolę.
Bo nie ma nikogo innego.
I mogę sprzątać do piątej nad ranem.
Potrzebuję butów na trening,
ale nie włożę ich, póki nie będą czyste.
Często czyszczę buty, bo według mojego umysłu
ich spód jest zanieczyszczony.
Nienawidzę uczucia wkładania brudnych butów.
Cholera.
Więc...
but dotknął mojej ręki.
Teraz muszę umyć ręce.
To nazywam błędnym kołem.
Gdy coś czyszczę, sama się brudzę.
I wtedy idę się umyć.
Okej. Potrzebuję mydła.
Myślałam, że to zajmie dziesięć minut...
Zawsze sobie powtarzam, gdy to się dzieje,
a potem wszystko się zmienia.
Mydło musi mi spaść na rękę w określony sposób
albo nie jest tak czysto, jak chcę.
Muszę użyć dwóch rodzajów mydła, by się umyć.
Nie wiem dlaczego, ale tak mi podpowiada mój mózg.
Tu dotknął mnie but.
Dotknął mnie w nadgarstek, więc staram się,
by mydło na niego spadło w ten sam sposób.
Więc...
OCD jest jak pułapka.
Powtarzam sobie: „Przestań”, ale nie mogę.
Jakbym utknęła w cyklu sprzątania.
I choć chcę się wydostać, chcę przestać...
Prawie się udało.
…ale mój umysł mówi: „Nie, jeszcze raz”.
Jeśli nie umyję rak w odpowiedni sposób,
czuję się niekomfortowo w ciele,
mam zamglony umysł, napinają mi się mięśnie.
Nie mogę myśleć.
I to się nie kończy.
Większość życia to ukrywałam.
I przez to czułam się jeszcze mniej pewnie.
Nie lubiłam siebie.
Ukrywałam to, bo ludzie by mnie oceniali
i uważali mnie za dziwadło.
Gdy to ujawniłam, łatwiej mi było to zrozumieć.
Gdy mówię o tym ludziom, pytają czemu to robię,
a wtedy ja się nad tym zastanawiam.
Muszę pomyśleć, dlaczego to robię, wtedy zaczynam rozumieć i stwierdzam:
„Okej”.
- Jasne. - Widzisz?
Widzisz, co robisz?
Nie lubię, gdy bandaże dotykają ziemi.
Członkowie zespołu mają to gdzieś. Robią tak...
Owijają ręce, a bandaże są na ziemi.
A ja na to: „Nie!”.
Gdy Derwin mi je zdejmuje, pilnujemy, by nie dotykały ziemi.
Wreszcie się nauczył. Kładzie je na ramieniu.
Chwilę mu to zajęło, ale już wie.
Ziemia to lawa. Zanieczyszczająca lawa.
Tak mówię.
W przypadku OCD ja się boję zanieczyszczenia,
ale ludzie mogą się bać zachorowania i śmierci.
Ja się akurat tego nie boję.
Nie martwiłam się: „Boże, mam jej krew w ustach.
Zachoruję i umrę”.
Nie o to się martwiłam.
Moja obawa dotyczy tego,
że przez brud czuję się, jakbym była brudna i obrzydliwa.
OCD powoduje nawracające myśli,
które wywołują zaniepokojenie, lęk lub strach...
GŁOS: DR ANGELA SMITH PSYCHOLOŻKA KLINICZNA
...i powtarzające się zachowania, mające na celu zmniejszenie niepokoju.
Są różne rodzaje zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych.
Ludzie wiedzą o porządkowaniu i symetrii,
albo robieniu rzeczy w odpowiedni sposób.
Przy OCD dotyczącym zanieczyszczeń chodzi o strach przed obrzydzeniem.
Uczucie obrzydzenia jest takie nieprzyjemne,
nie do zniesienia, może trwać wiecznie,
a rytuały mają na celu pozbycie się tego uczucia.
Zawsze udawało mi się sprawić,
by moja choroba nie wpływała na boks.
Ale ostatni luty był zupełnie inny.
Prze trzy dni spałam może dwie godziny.
Byłam na siłowni i gdy coś dotknęło mojej skóry,
szłam się umyć, ale...
Myłam to jedno miejsce,
które przez dwie sekundy miało kontakt z ziemią.
Myłam jedno miejsce 30 minut,
a potem szłam robić pranie.
Ale źle się prało,
więc wstawiałam je kilka razy.
Tak się to pogorszyło.
Cały proces pójścia pod prysznic się pogarszał.
Teraz zajmowało to godzinę.
Używałam jednej gąbki do jednego prysznica,
a teraz do jednego miałam dziesięć gąbek.
Pięć kostek mydła.
Zużywałam duże opakowania żelu pod prysznic.
Za jednym razem zużywałam dwa.
Nie jadłam, bo nie miałam czasu iść na stołówkę.
Musiałam wziąć prysznic przed kolejnym treningiem.
Tak bardzo szukałam tego uczucia,
że mięśnie mi się napinały i...
oddychało mi się tak ciężko, jakby to był trening.
Jakbym ćwiczyła non stop i spała godzinę dziennie.
Gdy nie śpisz przez trzy dni,
masz zwidy, nie myślisz trzeźwo.
Trzeciej nocy w tym utknęłam.
Cały czas to robiłam i nic się nie zmieniało.
Uczucie potrzeby mycia się nie zmieniało
i byłam zła na siebie.
Krzyczałam na siebie: „Po prostu przestań!”.
Płakałam: „O Boże, dlaczego nie mogę przestać?”.
Biegałam w tę i z powrotem.
Byłam rozregulowana.
Nie wiedziałam, co robić. Utknęłam w pułapce.
Nie będę w stanie boksować, spotykać się z ludźmi.
Myślałam: „Teraz nie będziesz mogła żyć”.
Bo jeśli wstaniesz i spróbujesz żyć,
utkniesz w tej pułapce i z niej nie wyjdziesz.
Byłam wyczerpana, ryczałam histerycznie.
Upadłam na podłogę.
I wtedy pomyślałam: „Potrzebuję pomocy
i to lepiej teraz, niż gdy będzie za późno”.
Jakie jeszcze słowa słyszałaś
w kwestii stygmatyzowania zdrowia psychicznego?
Wariat.
Odbiło mu.
- Nie radzi sobie. - Psychiczny.
Tak. Załamanie nerwowe.
- Tak. - Piętno...
bycia określonym jako „ten inny”
jest już końcem w kwestii zdrowia psychicznego.
Spójrz, ile lat
ludzie starali się to ukryć we własnych rodzinach.
Nie chcieli, by ktokolwiek wiedział.
Jeśli twoi rodzice nie chcą o tym mówić,
a przyjaciele o tym nie przypominają,
nie pomyślisz sobie: „Chwileczkę.
To efekt mojego wychowania”.
Tak. A każdy, który miał tajemnicę,
żył w poczuciu wstydu,
pozwolił tej ciszy się napiętnować,
a następnie przełamał tę barierę wstydu,
rozumie, że gdy podzieli się swoją historią,
pozwoli to innym ludziom spojrzeć na niego inaczej,
ale sam się zobaczy inaczej
i pomoże wielu ludziom.
Uwielbiam te chwile olśnienia
i możliwość dzielenia się opowieściami,
które pomagają ludziom zobaczyć siebie w kimś innym.
Zawsze gdy widzę kogoś takiego, jak Lady Gaga,
kto wychodzi i o tym mówi,
wiem, że to wspaniale, bo to pozwala ludziom mówić:
„Ty? Nawet ty z tym wszystkim, co masz i czego doświadczasz?”.
Taki jest tego cel, mówić o tym publicznie.
Proszę powitajcie niezrównaną Lady Gagę!
Gdy zobaczyłam się z Oprah i rozmawiałyśmy...
Zdrowie psychiczne to kryzys.
Leki ci pomogły?
Leki mi bardzo pomogły.
A potem wróciła ze mną do pokoju.
Byłaś taka bezbronna, taka prawdziwa...
Obie płakałyśmy i się przytulałyśmy.
Czułam, że jestem w towarzystwie kogoś, kto jest bezpieczny.
Przeżyłam naprawdę szalone rzeczy w mojej głowie,
na którymi wciąż pracuję.
I...
Staram się przeżyć to doświadczenie,
zamiast odcinać je od siebie i udawać.
Nie potrafi nic odczytać
Nie potrafi nic odczytać Z mojej twarzy pokerzysty
Ona działa na mnie jak nikt inny
Moje zdrowie psychiczne
było problemem, odkąd byłam bardzo młoda.
Cięłam się, gdy byłam młoda.
Miałam swoje doświadczenia z molestowaniem...
i ciężko jest mi o tym mówić
w taki sposób, by młodzi ludzie mogli bezpiecznie słuchać,
albo nawet starsi ludzie, o tym, dlaczego ktoś się tnie.
Uważam, że ta potrzeba
brała się u mnie z tego, że musiałam pokazać, że w środku cierpię.
Posłuchaj
THE BITTER END 20 STYCZNIA 2006
Mam chorą ambicję
Miałam 19 lat...
STEFANI NA ŻYWO
...i pracowałam w tej branży,
producent powiedział do mnie...
„Rozbierz się”.
Odmówiłam.
I wyszłam.
I…
powiedzieli mi, że zniszczą moją muzykę.
I nie przestali…
Nie przestali mnie prosić, a ja zamarłam i po prostu…
Nawet nie pamiętam.
I nie podam jego nazwiska.
Rozumiem ruch Me Too.
Rozumiem, że niektórzy ludzie czuli się z tym komfortowo,
ale ja nie.
Nie chcę więcej widzieć tej osoby.
LADY GAGA MÓWI O TYM, ŻE CIERPI NA PTSD
PO MOLESTOWANIU, GDY BYŁA NASTOLATKĄ
Ten system jest niewłaściwy i niebezpieczny.
„DOŚWIADCZYŁAM TRAUMY...
ALE PRZETRWAŁAM I ŻYJĘ DALEJ”.
Lata później byłam w szpitalu. Ściągnęli psychiatrę.
Powiedziałam: „Przyprowadźcie prawdziwego lekarza.
Po co jest tu psychiatra? Nie czuję ciała”.
Najpierw czułam ogromny ból.
Potem byłam odrętwiała.
A potem byłam chora przez wiele tygodni
i zrozumiałam, że czuję ten sam ból, co wtedy,
gdy mój gwałciciel zostawił mnie w ciąży na rogu ulicy.
Przy domu rodziców.
Bo wymiotowałam.
I byłam chora.
Bo byłam molestowana.
Przez wiele miesięcy byłam zamknięta w studiu.
LADY GAGA OPISUJE OBJAWY PTSD:
„MOJE CIAŁO WPADA W DRGAWKI”.
Chcę móc...
powiedzieć wszystkim, którzy oglądają, że teraz wycieram łzy.
I idę dalej. Widzicie?
Jakbym...
Otwieram oczy. Nauczono mnie tego.
Ściągasz ramiona w tył. Otwierasz oczy.
Tak się wyregulowujesz.
Wiem, gdzie jestem. Jestem w piwnicy mojego biura.
I...
Można przetrwać coś takiego.
Ale gdy...
gdy cię to mocno uderzy...
może cię to zmienić.
Ja się załamałam psychicznie.
I przez parę lat
nie byłam tą samą dziewczyną.
LADY GAGA ODWOŁUJE RESZTĘ TRASY
Z POWODU „SILNEGO BÓLU”
Ból, który odczuwam...
LADY GAGA ODWOŁUJE TRASĘ Z POWODU FIBROMIALGII
...to ten sam ból, który czułam po gwałcie.
Robiono mi rezonanse i różne badania.
Nic nie znaleziono.
Ale...
ciało pamięta.
Niczego nie czułam.
SAMOCHÓD DLA GOŚCI
Całkowicie się odcięłam.
To takie uczucie, jakby mózg się wyłączył.
I nie wiesz, czemu nikt nie panikuje,
ale ty jesteś w stanie absolutnej paranoi.
To naprawdę prawdziwe uczucie,
gdy masz wrażenie, że jest nad tobą czarna chmura,
która wszędzie za tobą podąża
i mówi ci, że nie jesteś nic wart i powinieneś umrzeć.
Kiedyś krzyczałam i rzucałam się na ścianę.
Wiecie, dlaczego nie jest dobrze się ciąć?
Wiecie, dlaczego nie jest dobrze rzucać się na ścianę?
Dlaczego nie jest dobrze robić sobie krzywdę?
Bo czujesz się gorzej.
Myślisz, że poczujesz się lepiej,
bo pokazujesz komuś: „Hej, odczuwam ból”.
Ale to nie pomaga.
Zawsze ludziom powtarzam: „Powiedz komuś, a nie pokazuj”.
Myślę, że powód, dla którego cięłam się jeszcze niedawno,
to to, że proces leczenia w kontekście mojego zdrowia psychicznego
był powolny...
powolny, ale ku dobremu.
I…
nawet jeśli mam sześć świetnych miesięcy...
wystarczy tylko jedna sytuacja, bym...
poczuła się źle.
Gdy mówię, że „czuję się źle”, to znaczy,
że chcę się ciąć, myślę o śmierci, zastanawiam się, czy kiedyś to zrobię.
Nauczyłam się wielu sposobów,
by się z tego dźwignąć.
Powoli zaczęło się to zmieniać. Zajęło to dwa i pół roku.
Co robiłaś w tym czasie?
Zdobyłam Oscara.
- Super. - Nikt nie wiedział.
Lady Gaga, Mark Ronson…
Anthony Rossomando i Andrew Wyatt.
Bardzo dziękuję.
Bardzo dziękuję za ten wspaniały zaszczyt.
Osobom, które teraz cierpią w domu,
chciałabym powiedzieć, że to naprawdę ważne,
by była przy was choć jedna osoba, która was wzmacnia.
A mam przez to na myśli kogoś, kto wam wierzy,
kto się o was troszczy i mówi, że wasz ból ma znaczenie,
i że jest prawdziwy.
Potem dodałabym,
że da się siebie wyregulować.
- Cześć! - Hej.
Jak się masz?
- Jak ty się masz? - Jak się czujesz?
Jeśli się skupię
i powiem: „Okej, obudzę się,
zrobię sobie sesję terapeutyczną, albo uziemiania czy wdzięczności,
rozruszam moje ciało i coś zjem.
Zrobię to, co wiem, że jest dla mnie zdrowe”.
Pogram na pianinie. Trochę pośpiewam.
Umyję zęby. Wezmę prysznic.
Wszystko z uważnością.
Jeśli zrobię wystarczająco dużo tych rzeczy pod rząd,
jeśli będę robiła je dalej i powiem: „Stefani, bądź dzielna”.
Musisz być odważniejsza. Odważnie jest oddychać.
Odważnie jest żyć dalej.
I zanim się obrócę, stoję w ogródku
i mówię: „Okej. Wróciłam”.
Wierzę, że trzeba...
jeść przez cały dzień.
Myślę, że to naprawdę ważne dla mózgu.
Uznałabym to
za umiejętność.
Odżywianie.
A leję więcej ostrego sosu na brokuły.
To wciąż zdrowe odżywienie, gdy brokuły wyglądają...
w ten sposób?
Wszystko polewam ostrym sosem.
To nienormalne.
Ciekawe jest to, że chodzę jakby po linii.
Uczucie, że mam ochotę się ciąć
i uczucie, że nie mam tej ochoty, są bardzo blisko siebie.
Wszyscy myślą, że to prosta linia
i że to coś takiego,
jak złapać wirusa, zachorować, a potem się wyleczyć.
To tak nie działa.
To zupełnie nie tak
i myślę, że wielu ludzi wpada w tę pułapkę.
Wpadają w pułapkę, bo dopada ich frustracja.
Mnie też. Złościsz się na siebie.
„Dlaczego nie zdrowieję? Co jest ze mną nie tak?”
I wiesz co? Wszystko jest z tobą w porządku.
Ale jest coś, co nie pozwala ci jasno myśleć.
I jest to coś, na co musisz zwrócić uwagę,
a to nie jest łatwe.
To był interesujący rok.
Rozwiodłem się. Straciłem firmę.
Zachorowałem na COVID.
Spałem na kanapie u cioci...
BOGOWIE #JESTEM KRÓLEM – 1987
JESTEM CIEMNIEJSZYM BRATEM
...byłem bezdomny, spłukany,
i pracowałem, by ponownie wrócić...
Mam własne mieszkanie i jestem w stanie się utrzymać.
To sprawiło, że jestem bardzo wdzięczny.
Musiałem wrócić do Oakland, bo musiałem pracować.
SARAH RAWLS KSIĄŻKA KUCHARSKA
Gotujemy dla około 750 osób tygodniowo.
Terapia jest trudna. W pewnym momencie nie było mnie na nią stać.
Musiałem szukać różnych sposobów, by się leczyć.
I pomaganie w Black Food Collective, pomaganie tym firmom,
było bardzo ważną częścią mojego procesu leczenia.
A rozpakowywanie tych pudeł
było emocjonalną kolejką górską.
Musiałem rozpakować rzeczy, na które nie chciałem patrzeć.
Podczas pierwszej części kwarantanny wróciłem do domu.
Nie umiałem się komunikować z rodziną, powiedzieć im,
jak bardzo źle jest z moją depresją i lękami.
Bo czasem nie potrafię znaleźć na to słów.
Chcę to powiedzieć, ale nie umiem znaleźć słów,
by oni zrozumieli, o czym mówię.
Ale oni jakby trochę na siłę weszli do mojego życia.
I cieszę się, że to zrobili, bo czasami potrafię
tak się zaplątać w moim świecie, że nie widzę tego, co na zewnątrz.
Podgrzejesz olej?
- Nie mamy tłuszczu z kurczaka. - Wiem, jak go zrobić.
- Jak powinnaś. - Nie.
Nie robiłaś tego tak? Widzisz?
- Obijasz się. - No nie wiem.
Naprawdę?
- Co powiedział? - Chcesz mnie uczyć
grillować bez dymu.
Gdy dorastałem, mama i tata byli moim jedynym plusem w życiu.
Moja mama jako jedyna z sióstr wciąż jest mężatką.
Przeszła wiele rzeczy, które załamałyby większość ludzi.
Spójrz na to. Tak.
Rashad był wrażliwy i towarzyski.
Zawsze był przywódcą.
Nawet jako małe dziecko
on dowodził grupą przyjaciół.
Czasem jest cichy…
niewiele mówi.
Gdy był młodszy, dorastał, widziałam to, gdy był nastolatkiem.
Ale to się ujawniło po tym, jak wziął ślub.
Wtedy zauważyłam, że to się działo.
Było naprawdę źle. To był zły czas.
Bardzo mroczny.
Nieważne, jak się prezentował, bo znam mojego syna.
Cierpiał. I to bardzo.
To było tak, jakby moje życie zwariowało,
i było to takie wariatkowo,
aż w nim utknąłem.
Lęk ogarniał mnie jakby razy dziesięć.
Każdego dnia, ale nie mogłem...
Nie potrafiłem usiąść, gdy łapał mnie atak.
Musiałem działać dalej.
Mimo tego, że miałem depresję.
A czasem nie masz odpowiednich słów,
nie możesz znaleźć słów, by się dobrze komunikować.
Tak.
W tych naprawdę złych momentach
czułem się jak w więzieniu.
I nie mogłem się wydostać.
- Tak. - Wiem.
- Tak. - Czułam to.
- Czuliśmy to. Wiedzieliśmy. - Czułam to.
I widziałem, że jest ciężko.
Gdy zaczął przez to przechodzić, nie było mnie przy nim.
Rozmawiałam z nim...
ale nie aż tak dużo,
bo chciałam dać mu przestrzeń i dać znać, że my się mamy dobrze,
a ty musisz, wiecie,
jesteś mężczyzną, więc zrób to, co musisz.
Trzeba się trochę wycofać.
Ale nie chcę, żebyście wszyscy czuli się...
że cokolwiek zrobiliście,
że to było złe, albo czujecie się winni, bo...
bo wcale tak nie było.
To było wszystko inne i wszyscy inni,
to wszystko psuło.
Dawałem się wciągać w pewne sytuacje
w przeszłości i nie zdawałem sobie sprawy,
że wiele z tych rzeczy
miało na was ogromny wpływ.
- Bardzo duży. - Wiem o tym.
Ale jesteśmy przy tobie teraz.
Kocham cię.
Przez cokolwiek przechodzisz, jestem przy tobie.
Rodzina jest niezbędną częścią procesu zdrowienia dla wielu ludzi.
A kochająca rodzina, która może się uczyć...
GŁOS: KEN DUCKWORTH NACZELNY LEKARZ
...i rozwiązywać problemy, jest niezastąpionym ratunkiem.
Jeśli masz rodzinę, która chce się uczyć,
i nie wstydzisz się przy niej swojej bezbronności,
a rodzina pracuje razem z tobą,
to efekty mogą być wspaniałe.
To nie: „Co jest nie tak?”. To niewłaściwe pytanie.
Pytanie brzmi, co się stało, że ta osoba
cały czas zachowuje się w określony sposób.
Ten slogan, czy jakkolwiek to nazwać...
- Tak. - ...wbił mi się do głowy.
- „Co ci się stało?” - Gdy coś się dzieje, gdy...
Nawet gdy to we mnie skierowana jest nienawiść i krytyka,
pamiętam to, bo...
- „Co ci się przytrafiło?” - Co ci się przytrafiło?
Co im się przytrafiło?
Bo „Co ci się przytrafiło?” nie brzmi oskarżycielsko.
Brzmi jak: „Powiedz mi, co się stało?”, a nie „Co jest z tobą nie tak?”.
I to się tyczy wszystkich.
Jedyną rzeczą, przez którą wciąż się wzruszam,
choć żyję już sześć dekad, jest ta świadomość...
Gdy przeprowadziłam się do Milwaukee z hrabstwa Attala, Mississippi,
i po raz pierwszy miałam być z dala od babci.
Nagle wsadzono mnie do auta i wysłano do Milwaukee
ze słowami, że więcej nie zobaczę babci.
A teraz miałam mieszkać z matką,
której tak naprawdę nie znałam.
Bo moja mama brała udział w tej wielkiej migracji,
gdy ludzie jechali na północ i zostawiali dzieci u dziadków.
Moja matka była pensjonariuszką u kobiety z klasy średniej,
która miała jasną skórę i mogła uchodzić za białą.
Gdy tylko weszłam do tego domu, od razu wiedziałam,
że mnie nie lubiła z powodu koloru skóry.
I tej pierwszej nocy
nie pozwoliła mi spać w domu.
Dom miał mały ganek z widokiem na ulicę.
I musiałam tam spać na sofie.
A moja matka...
która miała jeszcze jedno dziecko...
Wtedy pierwszy raz poznałam siostrę,
nie wstawiła się za mną,
nie powiedziała: „Nie, moje dziecko ma spać w domu”.
I w tym momencie,
gdy powiedziała: „Okej, tutaj będziesz spać”,
wiedziałam, że jestem sama.
Dziś w The Oprah Winfrey Show
ludzie będą się spotykać ze swoim ulubionym nauczycielem,
którego nie widzieli dziesięć, 20, a nawet 30 lat.
Ale najpierw opowiem wam o mojej ulubionej nauczycielce.
Mam zacząć płakać? Ocalili mnie moi nauczyciele.
Mary Duncan?
Pani Duncan!
Gdybym w klasie miała samych takich uczniów jak Oprah,
byłabym w siódmym niebie.
Przez wiele lat mojego życia
szkoła była jedynym miejscem, w którym czułam się kochana.
I to dlatego przez wiele lat chciałam być nauczycielką.
By móc dać innym dzieciom to, co moi nauczyciele dali mnie.
Kocham panią Duncan dlatego, że wydobyła ze mnie to, co najlepsze.
To był rok, kiedy wiedziałam, że mogę stać się kimś.
Dzięki niej czułam się ważna
i uważam, że wszystkie dzieci powinny mieć to poczucie własnej wartości.
I dzięki pani zawsze czułam, że mogę zawojować świat.
Bo więź z kimś, kto się o ciebie troszczy,
potrafi wszystko zmienić.
Dla mnie to byli nauczyciele.
I dlatego wiem, że szkoła jest ważna.
Edukacja cię nie uratuje, ale może dać ulgę.
Dla mnie to była wielka ulga
i edukacja dała mi
poczucie wartości, jakiego nie czułam w domu.
W ogóle go nie czułam.
Ani trochę.
20 SIERPNIA 2006
Ściągnęłam was tu wszystkich, by wam powiedzieć,
że będziecie w pierwszej klasie
u Oprah Winfrey…
OPRAH WINFREY LEADERSHIP ACADEMY DLA DZIEWCZĄT
MEYERTON, RPA
W 2007 roku otworzyłam Leadership Academy w RPA
dla dziewcząt, które mają chęci, ale nie mają środków.
Sama wybierałam uczennice do pierwszych dwóch klas.
Jeździłam do wiosek i miasteczek,
by wybrać dziewczyny, które miały w sobie ogień
i chciały osiągnąć coś więcej w życiu.
Panie i panowie,
córki Oprah Winfrey Leadership Academy.
Ale w pierwszym tygodniu szkoły
zauważałam dziwne zachowania u niektórych dziewczyn.
Myślałam: „Co jest nie tak z tymi dziewczynami?
Nie mogą się skoncentrować, skupić”.
Zadzwoniłam do dr. Bruce’a Perry’ego,
a on mi powiedział: „Twoje dzieci mają traumę.
Były przyzwyczajone do takiego chaosu, że ich mózgi nie radzą sobie
w spokojnym, pełnym wsparcia i opieki środowisku”.
Nie rozumiałam wtedy depresji.
Nie byliśmy przygotowani, by radzić sobie z traumami, chorobami psychicznymi,
depresją, lękami.
Co rok tam wracam i prowadzę kurs o nazwie Wstęp do życia.
Korzystam z książki Michaela Singera The Untethered Soul.
Mówi on o cierniach, które wszyscy w sobie mamy.
O rzeczach, które nam się przytrafiły, a które schowaliśmy, wyparliśmy,
o których nie mówiliśmy,
przez które znajdujemy się w sytuacjach i nie rozumiemy, jak do nich doszło.
Rzecz w tym, że poruszyliśmy cierń.
Ale czym jest ten cierń, który musisz z siebie wyjąć?
Pierwsza dziewczyna odpowiedziała: „Moim cierniem jest gniew.
Mam w sobie mnóstwo złości”.
W klasie są 72 dziewczyny.
„Mam w sobie mnóstwo złości”.
Powiedziała: „Bo gdy miałam cztery lata...
próbowałam powiedzieć babci, że mój wujek się ze mną zabawiał.
A babcia stwierdziła: »O czym ty mówisz? To twój wujek«.
Zignorowała mnie. A gdy miałam siedem lat, wujek mnie zgwałcił”.
I powiedziała...
„Gdy wracam do domu...
wciąż muszę być z tym wujkiem.
A moja babcia o tym wie.
I nie mogę nic z tym zrobić.
Dlatego jestem taka zła”.
Nastała cisza, bo nikt nie mógł uwierzyć, że powiedziała o tym głośno.
Stwierdziłam: „Nie jesteś jedyna, która ma taką historię.
Założę się, że nie jesteś jedyna, która ma taką historię.
I chciałabym, żeby inne dziewczyny w tej klasie...
które to przeżyły, by wstały.
Chcę, byście wstały dla niej.
I wstając dla niej, wstajecie dla siebie,
bo jej babcia się za nią nie wstawiła.
Kto dla niej wstanie?
Ale wstańcie tylko wtedy, gdy wiecie, o czym mówię
i macie podobną historię”.
W klasie, w której były 72 dziewczyny, 24 wstały.
W wieku dziewięciu, dziesięciu, 11 i 12 lat...
Mnie zgwałcił 19-letni kuzyn.
Nie wiedziałam, czym jest gwałt.
Nie znałam takiego słowa.
Nie wiedziałam, czym jest seks. Nie miałam pojęcia...
Nie miałam pojęcia, skąd się biorą dzieci.
Nie wiedziałam, co się ze mną dzieje.
I zachowałam to w tajemnicy.
I...
Po prostu to zaakceptowałam.
Że dziewczynka nie jest bezpieczna...
w świecie pełnym mężczyzn.
Nie da się wyjść z traumy rozwojowej bez szwanku.
Możesz to przetrwać i odnaleźć swoją drogę,
ale na pewno będziesz odczuwać ból...
GŁOS: DR BRUCE PERRY
STARSZY WYKŁADOWCA, AKADEMIA CHILDTRAUMA
...pozostaną blizny, będą wyzwania.
I uważam, że to bardzo ważne,
żeby ludzie zrozumieli,
że każdy dźwiga coś na swoich barkach.
Każdy ma swoje brzemię. Po prostu nie wiemy jakie.
I dlatego to ważne, gdy pracuje się ze zdrowiem psychicznym,
by poznać czyjąś historię.
Opowiadanie historii,
powiedzenie na głos: „To mi się przytrafiło”,
jest kluczowe.
Nie opowiadam tej historii dla siebie.
Bo ciężko mi się o tym mówi.
Czuję ogromny wstyd.
Jak mam wyjaśnić ludziom, że mam przywileje, mam pieniądze,
mam władzę i jestem nieszczęśliwa?
Jak to zrobić?
Dla mnie naprawdę ważne jest to, że nie opowiadam wam tej historii,
bo chcę, by ktoś mi współczuł. Radzę sobie.
Ale by otworzyć przed kimś serce.
Bo mówię ci, że to przeżyłam i że ludzie potrzebują pomocy.
Częścią mojego procesu uzdrowienia jest umiejętność rozmawiania o tym.
Już się nie boję.
Bo nie boję się powiedzieć, że cierpię na depresję.
Że mam lęki
i przeżywam takie chwile, kiedy nie chcę nic robić.
Przeżywam takie chwile, gdy jestem zły albo smutny,
albo rozemocjonowany. Tak się dzieje.
Taki właśnie jestem. I wszystko to odczuwam.
Ale wiecie co? Cieszę się, że to czułem.
Uważam, że ludzie, którzy przyznają się, że mają problemy psychiczne,
są superbohaterami.
Jeśli czegoś doświadczyłeś,
to nie znaczy, że twoje dzieci i wszyscy inni
muszą doświadczyć tego samego.
Wiem, że to moja odpowiedzialność i mój obowiązek przerwać ten cykl.
Napisy: Agnieszka Otawska