‪ผมคิดถึงเรื่องอาหารมาก
‪ถึงการที่อาหารเชื่อมโยงเราผ่านกาลเวลา
‪ผ่านภูมิศาสตร์‪…
‪อร่อยมากเลย
‪จากรุ่นสู่รุ่น
‪อาหารบอกเล่าเรื่องราวว่าเราเคยอยู่ที่ไหน
‪เรากำลังอยู่ที่ไหน
‪และเราจะไปไหน
‪คุณคุ้นเคยกับสำนวน "อยู่ดีกินดี" ไหมครับ
‪คุ้นค่ะ
‪- กลิ่นเหมือนมักกะโรนีอบชีสแล้ว ‪- ใช่เลย
‪ที่จริงแล้ว อาหารอเมริกันมากมาย ‪มีที่มาจากอาหาร
‪ประเพณีและความช่างคิด ‪ของชาวแอฟริกันอเมริกัน
‪ผมสตีเฟ่น แซตเตอร์ฟิลด์
‪ผมเป็นนักเขียนอาหารที่เรียนเป็นเชฟ
‪และทำงานเป็นผู้เชี่ยวชาญไวน์นานกว่าสิบปี
‪และผมกำลังเดินทางเพื่อเปิดเผย ‪เรื่องราวของอาหารแอฟริกันอเมริกัน
‪และพบกับคนรุ่นใหม่ ‪ที่กำลังอนุรักษ์ประวัติศาสตร์ของเรา
‪อันนี้เป็นข้าวทองแคโรไลนา
‪เราหักข้าวเพื่อทำปลายข้าว
‪ตั้งแต่ยุคแรกเริ่ม
‪ผ่านช่วงเวลาที่มืดมนที่สุดของการต่อสู้
‪เรายืนหยัดมาได้
‪แม้ว่าเราจะตกนรก เราทุกข์ทรมาน
‪แม้ว่าจะผ่านเรื่องบ้าบอทั้งหมดนั้นมา
‪เราก็สร้างสรรค์อาหารขึ้นมาได้
‪นี่คือเรื่องราวของเรา
‪(ผลงานซีรีส์สารคดีจาก NETFLIX)
‪(ป้าเจไมม่า)
‪(รากของเรา)
‪ประเทศเบนิน แอฟริกาตะวันตก
‪(แอฟริกา)
‪มันแปลกที่ได้กลับบ้านมายังสถานที่ที่ผมไม่เคยมา
‪เศษเสี้ยวของความทรงจำที่หายไปมีอยู่ทุกที่
‪อยู่ในเสียง กลิ่นและรสชาติ
‪การตัดสินใจตามรอยต้นกำเนิดของอาหาร
‪ที่นิยามอเมริกาก็เป็นเรื่องหนึ่ง
‪แต่การได้มาอยู่ในทวีปต้นกำเนิดและได้สัมผัสนั้น
‪เป็นสิ่งที่พิเศษมากทีเดียว
‪และระดับความเข้าใจของผมนั้น ‪เริ่มจากการเดินเที่ยวในตลาดดันต๊อกปา
‪กับดร.เจสสิก้า บี. แฮร์ริส
‪หรือชื่อที่ผมชอบเรียกเธอว่า ดร.เจ
‪เราอยู่ที่ต๊อกปาเหรอครับ
‪- ดันต็อกปา ‪- ดันต๊อกปาค่ะ เราอยู่ที่ต๊อกปาแล้ว
‪ตลาดกลางแจ้งที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่ง ‪ในแอฟริกาตะวันตก
‪เท้าผมได้เดินไปตามพื้นที่นี่ รู้สึกดีมากเลย
‪นั่นแหละค่ะ ‪เป็นความหมายใหม่ของการลงพื้นที่เลย
‪คุณต้องเข้าใจว่าดร.เจเป็นตำนานสำหรับผม
‪เธอเขียนหนังสือหลายสิบเล่ม
‪สำรวจอาหารที่เกิดจากการพลัดถิ่น ‪ของชาวแอฟริกัน
‪บรรยายไม่หมดเลยว่าหนังสือของเธอ
‪มีอิทธิพลต่อผมมากขนาดไหน
‪- ฉันติดการเดินตลาดค่ะ ‪- ครับ
‪ต้องมาที่นี่เพื่อเข้าถึงหัวใจของชีวิตที่คึกคักที่นี่
‪เราอยู่ที่นี่กัน
‪เราอยู่ในใจกลาง ‪ไม่มีที่ไหนเป็นใจกลางกว่านี้แล้ว
‪ครับ เรามีร้านค้าปลีกที่เดินได้
‪ใช่ไหม ใช่เลย
‪มีของให้ซื้อครบครัน
‪- ตรงนี้ก็คึกคัก ‪- วันเสาร์ที่ตลาด
‪- เอาแล้ว ‪- โอเค
‪นี่แหละเรา
‪- ของที่คุ้นเคย ‪- ครับ
‪รู้ไหมว่าฉันมีรูปกระเจี๊ยบในนามบัตร
‪- ไม่รู้เลยครับ ‪- บนเครื่องเขียนด้วย
‪- เคยเป็นที่อยู่อีเมลของคุณด้วย ‪- ใช่ ยังเป็นอยู่
‪- ยังใช่อยู่ ‪- นี่แหละใช่เราเลย
‪นี่แหละเรา นี่แหละของฉัน
‪มาคุยกันเรื่องกระเจี๊ยบ
‪มันเป็นแอฟริกันโดยแก่นแท้เลย
‪มันเป็นแอฟริกันเพราะมันเดินทางไปกับเรา
‪ใช่ค่ะ แต่ยังเป็นแอฟริกันเพราะมันมีต้นกำเนิดที่นี่
‪- ครับ ‪- แล้วเราก็นำมันไปสู่โลกใหม่
‪มันคือสายสัมพันธ์
‪กระเจี๊ยบจะเอาไปทำอะไรได้บ้าง
‪ในอาหารแอฟริกาตะวันตกครับ
‪กระเจี๊ยบจะใส่ในสตูข้นๆ ทุกประเภท
‪เพื่อเพิ่มความเข้มข้น
‪มีเรื่องตลกอยู่เรื่อง ถ้าคุณถามหากระเจี๊ยบ ‪เป็นภาษาฝรั่งเศส
‪คุณจะได้เรียนรู้คำฝรั่งเศสที่เป็นคำอังกฤษด้วย
‪- ว่ามาครับ ‪- คำว่ากอมโบ
‪- กอมโบเหรอ ‪- กอมโบ
‪ซึ่งก็สมเหตุสมผลดีนะครับ
‪มีเหตุผลที่สุด
‪มีอะไรมากมายให้ดูมากกว่ากระเจี๊ยบ
‪ตลาดนี้มีอะไรให้ดูเยอะแยะ
‪ผมรู้สึกว่าประสบการณ์ที่ได้เห็นคนที่เหมือนผม
‪- ใช่ไหมล่ะ ‪- สะท้อนอยู่ในทรงผม
‪ผมเห็นสไตล์ เสื้อผ้า วิธีการแต่งตัวของเรา
‪- และความมาดมั่นของเรา ‪- ความมาดมั่นของเรา
‪ความเฉลียวฉลาด ความคิดริเริ่มของเรา
‪เห็นได้ชัดว่ามันยิ่งใหญ่มาก
‪แต่ก็ดูเหมือนมีความเป็นระเบียบและ…
‪มีระเบียบแน่นอนค่ะ
‪ครับ
‪สิ่งที่น่าสนใจคือการได้เห็นว่า
‪มีสินค้าหลากหลายขายกันขนาดไหน
‪ใช่
‪ทีละสองเลย
‪โอเค
‪ผมตื่นเต้นมากที่ได้มาที่นี่กับคุณ
‪เพราะคุณทำงานหนักที่สุด
‪ในการพยายามลบล้างความเชื่อผิดๆ ‪ระหว่างมันเทศกับมันหวาน
‪ที่นี่แหละ เราจะจบเรื่องกันได้เสียที
‪ครับ นี่คือมันเทศ
‪นี่คือมันเทศ
‪ว่ากันว่ามันดูเหมือน
‪เท้าช้างขนดก
‪ดูมันสิ
‪นี่มันเท้าช้างสี่นิ้วขนดก
‪ไม่น่าเชื่อเลย
‪- โอเคนะ มันไม่ใช่มันหวาน ‪- ไม่ใช่ครับ
‪ถ้าไม่เห็นแบบนี้ในซูเปอร์มาร์เก็ต
‪ก็ไม่ใช่มันเทศสินะ
‪ใช่ค่ะ ถูกต้องเลย
‪แล้วทำไมไม่ว่ากี่ปีผ่านไป
‪คนก็ยังสับสนระหว่างมันเทศกับมันหวานอยู่ครับ
‪เพราะมันเทศนั้นสำคัญมาก
‪เห็นได้ว่า
‪ในตลาดนี้มีมันเทศขายมากกว่าอย่างอื่นเลย
‪แต่ที่อเมริกาเหนือไม่มีปลูก เคยไม่ปลูกน่ะ
‪ตอนนี้มีปลูกบ้างที่ฟลอริดาและมีที่อื่นบ้าง ‪เพราะอุณหภูมิ
‪ครับ
‪- เราเป็นคนมีหัวสร้างสรรค์มาตลอด ‪- ครับ
‪แล้วเราทำยังไง
‪- เราก็ใช้สิ่งที่ดีที่สุดรองลงมา ‪- นั่นแหละ คืออะไรล่ะ
‪- มันหวาน ‪- แล้วเราเรียกมันว่าอะไร
‪- มันเทศ ‪- แล้วคุณกินอะไรในวันขอบคุณพระเจ้า
‪กินพายมันหวาน
‪ไม่ใช่พายมันเทศ
‪แล้วมันเชื่อมล่ะ…
‪- ก็มันหวาน ‪- นั่นปะไร
‪ไหนๆ เราก็ไขความเข้าใจผิดๆ กันแล้ว
‪มีอาหารอื่นๆ ที่คุณนึกออกอีกไหมครับ ‪ที่มาจากแอฟริกา
‪และคนคิดว่ามาจากอเมริกา
‪มีถั่วตาดำ กระเจี๊ยบ
‪มีแตงโม แล้วก็ความสับสนเรื่องมันเทศ
‪ครับ
‪มีอะไรอีก ข้าว
‪- และข้าว ‪- และข้าว
‪มี…
‪สิ่งสำคัญหรือหัวใจ ‪ของอาหารแอฟริกันอีกอย่างคือข้าว
‪- แน่นอนค่ะ ‪- จุดเริ่มต้นของเรา
‪สิ่งที่น่าคิดเกี่ยวกับเบนินคือ
‪มันอาจจะไม่ใช่ชายฝั่งแหล่งปลูกข้าว ‪แต่มันเคยเป็นชายฝั่งแหล่งรวมทาส
‪- ข้าวแดงนี้คือข้าวไนจีเรีย ‪- โอเค
‪ข้าวพวกนี้จัดเรียงตามคุณภาพ ‪มีที่คุณภาพดีกว่านี้อีก
‪เราเรียกว่าจอลลอฟค่ะ
‪จอลลอฟ นี่เรียกว่าข้าวจอลลอฟเหรอคะ
‪ใช่ จอลลอฟ เคยหักมาแล้วครั้งหนึ่ง
‪บางชนิดก็โดนหักสองครั้ง บ้างก็แหลกเลย
‪ข้าวพวกนี้หักหนึ่งครั้ง เรียกว่าจอลลอฟ
‪จอลลอฟแบบข้าวจอลลอฟ
‪ทุกครั้งที่ผมเห็นข้าว
‪ผมอดคิดไม่ได้ว่า ‪นี่คือสิ่งที่สร้างความมั่งคั่งให้ประเทศเรา
‪ประเทศของเราตอนนี้ ‪ก่อนที่จะมีประเทศด้วยซ้ำ
‪มันสร้างชาร์ลส์ตัน
‪มันสร้างชาร์ลส์ตันขึ้นมา
‪และเกาะซีส์ รัฐเซาท์แคโรไลนา
‪- นั่นแหละ ‪- ครับ
‪มีแต่ข้าว
‪ข้าวมากมาย
‪- มันเป็นรากฐาน ‪- ใช่
‪มันเป็นรากฐานที่แท้จริง
‪โอเคนะ
‪ขอบคุณนะคะ
‪- เราจะไปไหนกันต่อ ‪- ไปกันต่อครับ
‪ฉันจะพาคุณไปดูอย่างอื่นต่อ
‪ดร.เจกับผมกินมื้อเที่ยงกันที่ร้านท้องถิ่นเงียบๆ
‪ชื่อว่า ซาเวอร์ดูเบนิน หรือ "รสชาติแห่งเบนิน"
‪อาหารที่ชาววีดาห์ชื่นชอบมากที่สุด…
‪ที่นี่เป็นร้านของเชฟวาเลรี วีนักปอน
‪คนดังในวงการอาหารเมืองโกโตนู
‪เธอเขียนตำราอาหารหกเล่ม ‪ถึงอาหารดั้งเดิมของประเทศเธอ
‪ได้แล้วค่ะ
‪เยี่ยมเลย
‪น่ากินจัง นี่อะไรคะ
‪ไก่ย่างค่ะ
‪นี่ซอสมอยโยเหรอ
‪- นี่น้ำมะเขือเทศค่ะ ‪- น้ำมะเขือเทศเหรอ
‪นี่คืออะมีโวและนี่คือไก่ของคุณ
‪อะมีโวอร่อยมาก เพราะรสชาติมันดีเหลือเกิน
‪มีแป้งข้าวโพด ผสมมะเขือเทศ
‪- อร่อยครับ ‪- ดีจัง
‪อร่อยมาก
‪นี่คือพริกไทย
‪- อันนี้ทำจากมะเขือเทศ ‪- โอเค
‪เธอบอกว่าอันนี้เผ็ด
‪ตามใจนะ
‪ทุกคนแตกต่างกัน คิดให้ดีว่านี่ไม่ใช่…
‪จริงครับ
‪คุณจะกินตามใจอยากแล้วเผ็ดจนขนลุกก็ได้
‪จริงมากครับ
‪- เป็นไง ‪- จี๊ดเลย
‪รู้ซึ้งแล้วสินะ
‪ซึ้งเลย ชอบมาก
‪ใช่ มันทำให้แตกต่างไปเลย
‪- ทำให้รสชาติเหมือนบ้าน ‪- ครับ
‪ฉันพูดเสมอ ‪ถ้าคุณเข้าร้านอาหารแอฟริกันอเมริกัน
‪แล้วไม่มีขวดซอสพริกขวดใหญ่ๆ วางอยู่บนโต๊ะ
‪เผ่นเลย คุณไปผิดร้านแล้ว
‪- ผิดที่แล้ว ‪- ผิดที่แล้ว
‪มันยากที่จะนึกภาพการกินอาหารของเรา ‪โดยไม่มีซอสเผ็ด
‪ปลาดุกทอดแต่ไม่มีซอสพริกเนี่ยนะ
‪- ก็ไม่ใช่ปลาดุกทอดสิ ‪- ไม่ละ ขอบใจ
‪"ไม่ละ ขอบใจ" ตอบอย่างนั้นยิ่งดี
‪แล้วคัมภีร์อยู่ดีกินดีของคุณ
‪ทำไมคุณถึงอยากเขียนหนังสือเล่มนั้นล่ะครับ
‪ฉันเป็นบรรณาธิการท่องเที่ยว ‪ของนิตยสารเอสเซนส์ในยุค 70
‪ฉันเลยค้นพบว่าฉันเริ่มจะสร้างความเชื่อมโยง
‪กับอาหารของชาวแอฟริกันที่พลัดถิ่น
‪หมายความว่า สิ่งเหล่านี้ ‪มีความสัมพันธ์กันอย่างไรเหรอครับ
‪- แบบว่า "ฉันเคยกินจานนี้มาแล้ว!" ‪- ใช่
‪แบบว่า "ฉันรู้จักจานนี้"
‪แบบว่า "นี่รสชาติเหมือนฝีมือคุณยายเลย"
‪นี่ถั่วค่ะ
‪- ถั่วแดงเหรอคะ ‪- ใช่ค่ะ ถั่วแดง
‪- โอเค ถั่วแดงนะ ‪- ถั่วแดง โอเค
‪- และน้ำมันปาล์มแดง ‪- โอเค
‪มันคือน้ำมันปาล์มแดง และแป้งข้าวโพดด้วย…
‪แล้วนี่ล่ะคะ
‪เนื้อแกะค่ะ
‪- เนื้อแกะค่ะ ‪- ใช่เลย
‪- ขอบคุณครับ ‪- ขอบคุณค่ะ ด้วยความยินดี
‪เป็นส่วนผสมที่ดี
‪ค่ะ น้ำมันปาล์มแดงน่าสนใจเสมอ
‪เหรอครับ ทำไมล่ะ
‪สำหรับฉัน มันคือการเชื่อมโยงทุกที่เข้าด้วยกัน
‪สีส้มออกแดงแบบนี้
‪เราเห็นได้นิดหน่อยจากข้าวแดงชาร์ลส์ตัน
‪ใช่
‪เราเห็นได้ในจัมบาลายา
‪ผมไม่เคยคิดถึงจุดเชื่อมโยงนั้นเลย
‪สมองเพี้ยนๆ ของฉันเป็นแบบนี้แหละ
‪แล้วถั่วแดงล่ะ
‪คิดถึงอาหารประจำวันจันทร์ในนิวออร์ลีนส์
‪อร่อยมาก
‪ใช่ค่ะ อร่อยมาก
‪แต่จะยิ่งอร่อยถ้าใส่ซอสหน่อย
‪จริงครับ
‪เบนินมีอะไรที่ทำให้ที่นี่ ‪มีความสำคัญทางอาหารมากครับ
‪เพราะมันเคยเป็นจุดศูนย์กลาง ‪ของการค้าทาสข้ามมหาสมุทรแอตแลนติก
‪ด้วยเหตุนั้น คนมากมายจากที่นี่ ‪และคนมากมายที่ผ่านมาทางนี้
‪กลับไปลงเอยที่อีกฝั่งของมหาสมุทรแอนแลนติก
‪มันไม่ใช่ที่ใหญ่เลย
‪แต่มันมีผลกระทบที่ยิ่งใหญ่มากต่อโลกใหม่
‪- ครับ ‪- ต่อทั้งซีกโลก
‪ครับ
‪และผลกระทบมากมายเหล่านั้น ‪ผ่านทางอาหารของเรา
‪พิธีการล้างมือนี้ทำกัน ‪ก่อนการกินอาหารบางจาน…
‪- คุณต้องใช้มือกิน ‪- มีเหตุผลครับ
‪- ดังนั้นต้องล้างมือก่อน ‪- เจ๋ง
‪เอาละ ผมเห็นก่อนแล้ว
‪น่ากินมาก
‪- ขอบคุณค่ะ ‪- ขอบคุณครับ
‪แล้ว…
‪- นี่คือมันเทศบด ‪- มันเทศบด
‪กับซอสถั่วค่ะ
‪กับซอสถั่ว
‪กับชีสและเนื้อแกะ
‪มันเทศ
‪นี่เป็นซอสถั่วที่อร่อยมาก
‪ผมชอบจานนี้
‪หวัดดีค่ะ
‪- หวัดดีค่ะ คุณวาเลอรีใช่ไหม ‪- ฉันวาเลอรีค่ะ
‪เจสสิก้าค่ะ
‪- สตีเฟ่นครับ ‪- สวัสดีค่ะ สตีเฟ่น
‪ดีค่ะ มาร่วมโต๊ะกับเราสิคะ
‪ขอบคุณค่ะ
‪อาหารที่คุณเสิร์ฟที่นี่ ‪ถือเป็นอาหารดั้งเดิมไหมครับ
‪เราเลือกที่จะนำเสนออาหารดั้งเดิมจากเบนิน
‪และเราเสิร์ฟแต่อาหารดั้งเดิมที่แท้จริงเท่านั้น
‪อาหารที่มีแนวโน้มจะหายไป
‪แล้วทำไมมันถึงสำคัญสำหรับคุณครับ
‪ถ้าเราไม่รักษาเอาไว้
‪ถ้าเราไม่ทำให้เห็นว่าเราทำอะไรได้ ‪แล้วใครจะทำล่ะ
‪โอเคค่ะ
‪ไม่มีใครทำแล้ว
‪ทุกครั้งที่เราต้อนรับพี่น้องชาวอเมริกันของเรา
‪ก็เหมือนพี่น้องของเราได้กลับมา
‪เรายินดีเสมอที่ได้ทำให้พวกเขาเห็น
‪สิ่งที่เรากินกันที่นี่ เป็นเกียรติอย่างยิ่งค่ะ
‪- ขอบคุณมากครับ ‪- ขอบคุณค่ะ
‪- ขอบคุณค่ะ
‪ประสบการณ์การเป็นคนดำในอเมริกาของผม ‪มีพื้นฐานมาจากการดิ้นรนเพื่อเป็นส่วนหนึ่ง
‪ผมแปลกใจมากว่าโคโตนูต้อนรับผมดีขนาดไหน
‪เมืองที่ใหญ่ที่สุดในเบนิน ‪คือส่วนผสมระหว่างความเก่าและความใหม่
‪และสถานที่ที่อาหารดั้งเดิมพบกัน
‪กับความทะเยอทะยานของคนรุ่นใหม่
‪อาหารแอฟริกันนั้น…
‪ฉันไม่รู้ว่าทำไมอาหารของเรา
‪ไม่เป็นที่นิยมเท่าอาหารเอเชีย ‪หรืออาหารฝรั่งเศส
‪และฉันดีใจที่ได้ทำให้โลกเห็น
‪ผ่านบล็อกและอินสตาแกรมของฉัน
‪ว่าเรามีอะไรบ้าง
‪ในฐานะนักเขียนที่กำลังตามหารากเหง้า ‪ของอาหารเราเช่นกัน
‪คาเรลล์ วิญอนกับผมมีหลายสิ่งเหมือนกัน
‪และผลงานของเธอดึงดูดผู้ติดตามจำนวนมาก
‪ฉันเรียนรู้เรื่องอาหารแอฟริกันทุกวัน
‪ทั้งอาหารเซเนกัล โกตดิวัวร์และเบนิน
‪คุณเป็นนักเรียนวิชาอาหารแอฟริกันสินะครับ
‪อาหารนี้ก็เป็นส่วนหนึ่ง ‪ของประวัติศาสตร์ส่วนตัวของคุณด้วยใช่ไหม
‪ใช่ ถูกเลยค่ะ
‪ฉันเกิดที่ฝรั่งเศส แต่ฉันมาจากเบนิน
‪นี่คือวัฒนธรรมของฉัน ‪และฉันอยากให้ผู้ติดตามของฉันเรียนรู้ไว้
‪ทำไมคุณถึงอยากพาผมมาร้านนี้ครับ
‪เพราะฉันมีเพื่อนอยู่คนหนึ่ง
‪ฉันอยากให้เขานำเสนออาหารที่เขาทำ
‪เพราะเขาใช้สูตรดั้งเดิม
‪แต่เพิ่มเติมความทันสมัย
‪- โอเคครับ ‪- ค่ะ
‪เรียกน้ำย่อยครับ
‪- ขอบคุณค่ะ ‪- ไก่ม้วนหนึ่งคำ
‪- ดีมาก ‪- และชีสหนึ่งคำ
‪ชีสวากัสชี
‪ฉันชอบสูตรนี้มากๆ
‪ขอบคุณครับ
‪มันชื่อว่าอะมีโว
‪อะมีโวนะครับ
‪อร่อยมากเลย
‪ข้างในมีซอสมะเขือเทศ
‪ครับ อยู่ข้างใน
‪ผมก็เซอร์ไพรส์เหมือนกัน
‪อร่อยมาก
‪ทั้งรสชาติและเนื้อสัมผัสที่ต่างกัน
‪เพราะนี่มีความแน่น ความกรอบนิดหน่อย
‪ใช่เลยค่ะ
‪จานนี้มาจากเบนิน
‪โอ้โฮ น่ากินมาก
‪โอเคเลย
‪- ฉันพร้อมแล้ว ‪- ชอบหน้าตาสินะ
‪มูสมันหวานเนื้อครีมและกุ้ง
‪ดีมากค่ะ ขอบคุณ
‪คุณไม่ได้กินอย่างเดียวกัน
‪ไม่ครับ
‪- อันนี้เป็นแบบใหม่ ‪- โอเค
‪เป็นซอสถั่วรูปแบบใหม่
‪เนื้อไก่ราดซอสถั่วด้านบน
‪ครับ เหมือนเป็นขอบแป้ง
‪ไก่เป็นไงบ้างคะ
‪ไก่สุกกำลังดี
‪เพราะซอสถั่วข้างในออกอุ่นๆ
‪เลยเหมือนเป็นซอสใหม่สำหรับเนื้อไก่เลย
‪- โอเคค่ะ ‪- มีซอสหลายแบบในจานเดียว
‪- ผมว่านี่เป็นจานที่สร้างสรรค์มาก ‪- อร่อยมาก
‪- คุณต้องลองจานนี้ ‪- โอเค เยี่ยมครับ
‪- ฉันก็ต้องลองจานนั้น ‪- ได้ครับ
‪กุ้งน่ากินมาก
‪ใช่ค่ะ
‪และมะเขือเทศลูกเล็กๆ
‪กับพริกไทย
‪อร่อยมาก
‪รสชาติดีจริงๆ
‪- ฉันเห็นอีกจานกำลังมาแล้ว ‪- เห็นแล้วเหรอ
‪ปิรอนมากิพร้อมสับปะรดและมะพร้าว
‪ขอบคุณค่ะ
‪ดูดีมาก
‪ซูชิหรือมากิจากญี่ปุ่น
‪กินกับปิรอน
‪โดยทั่วไปแล้ว ปิรอนเป็นอาหารรสเค็ม
‪ตอนนี้มันกลายเป็นอาหารรสหวานกินกับสับปะรด
‪และมะพร้าว
‪- น่ากินจัง ‪- ใช่
‪ผมชอบที่ทุกอย่างมีไส้อยู่ข้างใน
‪ใช่ค่ะ
‪ในแอฟริกา เราไม่ค่อยกินของหวาน
‪แต่ฉันชอบกินของหวานทุกประเภท
‪จานนี้อร่อยมาก
‪หวัดดีครับ
‪- หวัดดีค่ะ ‪- เชฟ
‪- เซ็ดโจรครับ ‪- สตีเฟ่นครับ
‪- ยินดีที่ได้รู้จักค่ะ ‪- ยินดีที่ได้รู้จักครับ
‪หวัดดีค่ะ
‪สบายดีค่ะ
‪ขอบคุณครับ
‪- ด้วยความยินดีครับ ‪- อรอ่ยมาก
‪ผมเเอาเหล้าท้องถิ่นมาด้วย
‪โอเค
‪เรียกว่าโซดาบี
‪- โซดาบี ‪- กับองุ่น
‪โอเค ดีเลย
‪ดื่มให้เบนินกันไหม
‪- ดื่มให้เบนินนะ ‪- ให้เบนิน
‪- ให้กับอาหารเบนิน ‪- ใช่
‪- อาหารเบนิน ‪- และดื่มให้เรา
‪- เอาละ ชน ‪- ชน
‪คุณเรียนทำอาหารแบบนี้มาจากไหนครับ
‪ผมเคยเรียนที่ฝรั่งเศส
‪จากนั้นผมก็เดินทางไปในเซเนกัลและกัวดาลูเป
‪และตัดสินใจกลับมาเบนิน
‪เพื่อสร้างอาหารแบบของตัวเอง
‪ทำไมคุณถึงอยากกลับมาบ้านล่ะ
‪มันเป็นความท้าทายนะ
‪เพื่อยกระดับศาสตร์การทำอาหาร ‪ในเบนิน ประเทศของเรา
‪เพราะเรามีสินค้ามากมาย
‪ที่เรานำมาสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ ได้
‪คุณคิดว่าสิ่งนี้เป็นอะไรที่เกิดขึ้นทั่วประเทศ
‪ที่เชฟรุ่นใหม่พยายามทำให้ก้าวหน้าขึ้นหรือเปล่า
‪มีคนมากมายที่พยายามทำให้เบนินเป็นที่รู้จัก ‪อย่างที่เราทำ
‪เราภูมิใจในประเทศของเรา ‪และเราอยากบอกว่าเบนินอยู่ตรงนี้
‪เบนินเป็นประเทศที่มีขนาดเล็ก
‪แต่เราใจใหญ่
‪ใช่
‪เล็กและภาคภูมิ
‪ใช่เลย
‪แต่ภายใต้ความภาคภูมิใจของเบนินนั้น ‪มีความจริงอันน่าหดหู่ที่ผมเพิกเฉยไม่ได้
‪เราถูกพรากไปจากที่นี่
‪และเพื่อจะเข้าใจได้ว่า ‪มันหมายความว่าอย่างไรในเบนิน
‪ผมต้องไปยังสถานที่ที่ชื่อว่า อะโบเมย์
‪ครั้งหนึ่ง ที่นี่เคยเป็นเมืองหลวง ‪ของราชอาณาจักรดาโฮเมย์
‪อาณาจักรที่เคยมีกองกำลังทหาร ‪หญิงล้วนอันแข็งแกร่ง
‪และเป็นกองกำลังที่กลุ่มล่าอาณานิคม ‪ต้องยำเกรงถึงหลายร้อยปี
‪ครั้งหนึ่งเมื่อนานมาแล้ว…
‪(กาบิน จิมาสเซ ‪นักประวัติศาสตร์และนักวิจัยเมืองอะโบเมย์)
‪ครั้งหนึ่งนั้น
‪อาณาจักรอะโบเมย์เคยมีชื่อเสียง
‪ว่าเป็นอาณาจักรการค้าทาสที่ยิ่งใหญ่ที่สุด
‪ตั้งแต่เริ่มสร้างอาณาจักรนี้ขึ้นมา…
‪ก็มีแผนตั้งใจจะขยายอาณาเขต
‪พวกเขาพาคนมาที่นี่เพื่อขยายอาณาจักร
‪และส่งบางส่วนที่ชาวยุโรปขอมาไป
‪เราพูดไม่ได้ว่าชาวแอฟริกันอย่างพวกเรา
‪ไม่มีส่วนร่วมในการเป็นทาส
‪เรามีส่วนร่วมแน่นอน
‪เพราะเราตกลงจัดหากำลังคนให้
‪ตามที่ชาวยุโรปขอมา
‪แต่สิ่งที่ต้องแลกไปนั้นช่างเลวร้าย!
‪ผมรู้สึกเหมือนได้ย้อนเวลากลับไปในอะโบเมย์
‪ที่นี่นั้น คุณเดินบนถนนเส้นเดียวกัน ‪กับที่ผู้ตกเป็นทาสเคยเดินได้
‪มันเป็นการเดินขบวนที่เลวร้าย
‪การเดินขบวนที่จบลงที่เมืองชื่อวีดาห์
‪ที่พวกเรามากมายจากไปและไม่มีวันได้กลับมาอีก
‪มัน…
‪มันเป็นยังไงครับ
‪พวกเขาล่ามโซ่ที่เท้าและข้อมือ
‪จับคนมาเรียงแถวกัน มีทีม…
‪ที่คอยคุมอยู่
‪ใช้เวลานานเท่าไหร่ครับ
‪อย่างน้อยสี่วัน
‪ผมคิดว่ามันสำคัญมากที่…
‪ผมมองไปตามถนนเส้นนี้ ดูถนนนี้
‪และนำมันกลับบ้านไปด้วย
‪เราต้องเดินไปตามถนนเส้นนี้เพราะ…
‪มันเป็นส่วนสำคัญมากในประวัติศาสตร์ของเรา
‪และการเพิกเฉย…
‪คือการเพิกเฉยส่วนหนึ่งของตัวเรา
‪แต่มีถนนในเบนินที่บอกเล่าเรื่องราวที่ต่างออกไป
‪ถนนที่นำไปสู่สถานที่ที่เป็นตำนานที่สุด ‪ที่ผมเคยไปเยือน
‪สาบานได้ว่าผมยังได้ยิน ‪บทเพลงแห่งอิสรภาพจากสวรรค์
‪ยังรู้สึกถึงมนต์ขลังดั้งเดิม
‪ของหมู่บ้านกลางน้ำนั้นที่เริ่มต้นด้วยตำนานวูดู
‪เรานับถือทุกศาสนาในโลก แต่อันดับหนึ่งคือวูดู
‪(มาดิน่า ผู้อาวุโสในกันวีย์)
‪สำหรับผู้ที่มาจากต่างประเทศ
‪เราบอกพวกเขาว่าที่นี่ พวกเรานับถือวูดู
‪เรานับถือวูดูเป็นหนึ่งเดียว
‪เป็นเพราะบรรพบุรุษเรา เราถึงได้มีกันวีย์
‪นักค้าทาสไล่ตามพวกเขา
‪และระหว่างการหลบหนี ‪พวกเขาก็มาที่ชายฝั่งทะเลสาบนี้
‪มีนักบวชลัทธิวูดูที่ทรงพลังอยู่กับพวกเขาด้วย
‪เมื่อพวกเขามาถึงชายฝั่ง
‪นักบวชที่มีพลังวิเศษนั้นขอให้กลุ่มผู้หลบหนีรอเขา
‪เขาเรียกเหยี่ยวมา
‪พอเหยี่ยวบินมา มันก็พาเขาขี่หลังไป…
‪แล้วพวกเขาก็เริ่มมองหาที่ลงจอด
‪ในที่สุดพวกเขาก็เจอเกาะเล็กๆ
‪แล้วเหยี่ยวตัวนั้นก็พาเขากลับไปหากลุ่ม
‪เมื่อพวกเขากลับมายังชายฝั่ง
‪นักบวชก็ประกาศถ้อยคำอันมหัศจรรย์อีกครั้ง
‪แล้วก็มีจระเข้ออกมา
‪จระเข้ก็นำทางพวกเขา ‪ไปยังที่ที่เขาพบก่อนหน้านั้น
‪พวกเขาลงจากหลังจระเข้
‪แล้วเดินเท้าไปถึงเกาะ
‪เมื่อพวกเขาไปถึง ‪ก็สังเกตว่าไม่มีใครไล่ตามพวกเขาแล้ว
‪พวกเขาก็เลยอยู่ที่นั่น
‪เมื่ออยู่ที่นั่นและไม่มีสงครามอีกต่อไป
‪พวกเขาจึงตั้งชื่อเมืองว่ากันวีย์
‪เมื่อเรามาที่นี่ เราปลอดภัย
‪ยินดีต้อนรับสู่กันวีย์
‪- ขอบคุณครับ ‪- ครับ
‪กันวีย์คือหมู่บ้านของผม
‪เรามีโบสถ์นิกายเซเลสเชียล
‪ตรงนั้นคือโบสถ์นิกายเซเลสเชียล เห็นแล้ว
‪ตึกใหญ่ๆ นี่เหรอครับ
‪ตึกนั้นเป็นอีกโบสถ์หนึ่ง
‪ที่นี่มีโบสถ์เยอะนะ
‪ครับ ที่นี่มีโบสถ์เพียบเลย
‪มีทั้งโบสถ์แคทอลิก
‪โบสถ์เซเลสเชียล มัสยิด
‪และวูดู
‪- วูดู ‪- ใช่
‪- แบบแรกดั้งเดิมเลย ‪- ใช่
‪เพราะหมู่บ้านนี้เกิดขึ้นได้เพราะวูดู ‪มันเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราว
‪- ใช่ครับ เป็นประวัติศาสตร์ ‪- ครับ
‪คนที่อาศัยอยู่ที่นี่เรียกว่า ไอโซ
‪- โอเค ‪- ไอโซ และใช้ภาษาโตฟิน
‪โตฟิน
‪โตฟิน โตแปลว่าน้ำ และฟินูแปลว่าประชาชน
‪โอเค เรียกง่ายๆ ว่า "ชาวเมืองน้ำ"
‪- ชาวเมืองน้ำ ‪- ครับ
‪โอเค นี่บ้านผมครับ เราอยู่ข้างบ้านผมแล้ว
‪เจ๋งเลย
‪ตรงนี้คือ… เวลาที่ผมไม่ได้ไปทำงานบนบก
‪ผมก็มาอยู่กับครอบครัวในช่วงสุดสัปดาห์ที่นี่
‪เหรอ ทำอะไรกันครับ
‪แค่กินอาหารท้องถิ่น
‪แล้วใครเป็นคนทำอาหาร
‪บางครั้งก็แม่ผม
‪บางครั้งก็น้องสาว
‪บางครั้งผมก็เป็นคนทำเอง
‪- โห ว้าว ‪- ผมทำอาหารเป็น
‪- แหม เก่งนะเนี่ย ‪- ครับ
‪เราออกจากถนนขายปลาแล้ว
‪ตอนนี้เราจะไปตลาดน้ำ
‪- อดใจไม่ไหวแล้ว ‪- ครับ
‪คุณซื้ออะไรที่นี่ครับ
‪- เราซื้อข้าว มะเขือเทศ น้ำมัน… ‪- ครับ
‪ถั่วและ…
‪และฟืนสำหรับทำอาหาร
‪แค่นั้นครับ
‪เธอขายอะไรสักอย่าง กาโตน่ะ
‪กาโตคือเค้ก นี่ครับ
‪เค้ก ครับ
‪คุณอยากจะ…
‪- ให้ผมเลือกเหรอ ‪- ใช่
‪- เยี่ยมเลย เราได้คนละชิ้น ‪- ใช่
‪แป้งทอดนี่อร่อย
‪เป็นของว่างที่อร่อย
‪อร่อยมาก
‪ไม่หวานเกินไป
‪แป้งร่วนๆ
‪ยิงกินยิ่งอร่อย
‪โอ้โห มาทั้งร้านเลย
‪ครับ
‪ผมอยากให้คุณหยิบอันนั้นพอดี
‪ในหมู่บ้าน คนเรียกอันนี้ว่ากนกาดา
‪ชื่อท้องถิ่น
‪กนกาดา…คือ
‪ถั่วลิสง น้ำตาล น้ำมัน
‪ทำให้ผมนึกถึงช็อกโกแล็ตแท่ง
‪เราเรียกว่าช็อกโกแล็ตแท่ง ยี่ห้อเบบี้รูธ
‪มีทั้งถั่ว คาราเมลและน้ำตาล
‪รสชาติแบบนี้เลย
‪อร่อยมากครับ ผมชอบถั่ว
‪เราต้องใช้เรือเพื่อเดินทางในกันวีย์
‪ถ้าไม่มีเรือ เราก็ไปไหนไม่ได้
‪ทุกคนได้เรือมาจากไหน
‪- แต่ละครอบครัวที่นีได้เรือสามลำ ‪- โอเค
‪เรือลำหนึ่งเป็นของลูกๆ หรือเด็กๆ
‪ลำหนึ่งเป็นของพ่อ อีกลำเป็นของแม่
‪ทุกคนมีเรือของตัวเองเหรอครับ
‪- เรือของตัวเอง ‪- สุดยอดเลย
‪ที่นี่มันจำเป็น
‪เราจะไปดูว่าบรรพบุรุษของเราเคยอยู่ที่ไหน
‪ก่อนจะมาสร้างบ้านในทะเลสาบ
‪นี่คือด้านนอกของกันวีย์
‪ของกันวีย์ ใช่ครับ
‪โอเค
‪ตรงนั้นที่มีต้นไม้ใหญ่ๆ
‪บรรพบุรุษของเราไปที่นั่นก่อน
‪- โอ้โฮ ‪- ครับ
‪ตอนนี้เราไม่มีบ้านตรงนั้นแล้ว
‪เพราะพ่อแม่บางคนต้องการพื้นที่
‪เพื่อใช้ฝังศพผู้คน
‪เหมือนเป็นสุสาน
‪- มันคือสุสาน ‪- ใช่
‪งดงามมากครับที่สุสาน ‪เป็นที่ที่บรรพบุรุษของคุณมาถึง
‪เมื่อบรรพบุรุษของคุณมาถึงเกาะนี้
‪- ครับ ‪- พวกเขาเป็นอิสระจากการเป็นทาส
‪ใช่ พวกเขาเป็นอิสระจากการเป็นทาส
‪พวกเขามีความมั่นคง
‪ดังนั้นพวกเขาจึงเลือกอยู่ที่นี่
‪และก็หาปลากันได้
‪คุณพูดถึงปลาหลายครั้งแล้ว
‪เราจะได้ชิมกันไหมครับ
‪แน่นอน เดี๋ยวไปลองกัน
‪- ดีเลย ผมพร้อมจะชิมแล้ว ‪- ครับ
‪ดื่ม
‪- ผมอยากขอบคุณมากสำหรับ… ‪- ขอบคุณเช่นกัน
‪ที่สละเวลายอมให้ผมมาเยี่ยม ‪หมู่บ้านของคุณที่กันวีย์
‪ซึ่งบอกเลยนะว่าเป็นที่ที่มหัศจรรย์ที่สุด ‪ที่ผมเคยเห็น
‪ผมไม่เคยเห็นทั้งหมู่บ้านตั้งอยู่กลางน้ำมาก่อน
‪คนส่วนใหญ่ที่อยู่ที่นี่ทำประมงกันเหรอครับ
‪ทำประมง ใช่
‪ทั้งเพื่อเลี้ยงครอบครัว ‪และเพื่อทำเป็นอาชีพด้วยใช่ไหม
‪ใช่
‪เวลาคุณตกปลาที่นี่ ตกปลาอะไรบ้างครับ
‪- ปลานิล ไม่ก็… ‪- อ๋อเหรอ ปลานิล
‪โอเค
‪น่ากินมาก
‪อันนี้ทำจากมันสำปะหลัง
‪- โอเค ‪- และปลาจากทะเลสาบ
‪- โอเค ‪- ครับ
‪เพราะนี่เป็นวันอาทิตย์
‪สำหรับผม นี่เป็นเรื่องธรรมดามาก ‪ที่บ้านเกิดผม รัฐจอร์เจียที่สหรัฐฯ
‪ทุกวันอาทิตย์หลังไปโบสถ์กัน สมัยผมยังเด็ก
‪พ่อจะทอดปลาให้ทั้งโบสถ์กินกัน
‪บางครั้งก็มีสปาเก็ตตี้ด้วย
‪มีบะหมี่กับซอสมะเขือเทศ
‪ดังนั้นการกินปลาทอดกับมะเขือเทศในวันอาทิตย์
‪เป็นสิ่งที่ผมคุ้นเคยมาก
‪นี่เป็นอาหารวันอาทิตย์จานโปรดของผมเลย
‪- ดีครับ ‪- เพอร์เฟกต์เลยครับ
‪เพอร์เฟกต์เลย
‪เพอร์เฟกต์ อร่อยมาก
‪รสชาดิดีมาก
‪ผมคิดจริงๆ ว่าปลาทอดกับมะเขือเทศ
‪ใส่พริกไทยนิดหน่อยเป็นส่วนผสมที่ดีที่สุด
‪(เมืองปอร์โตโนโว เบนิน)
‪การสัมผัสเบนินคือการเข้าใจความสู้ชีวิต ‪และความอดกลั้นของเรา
‪สำหรับผม ไม่มีใครถ่ายทอดสิ่งนั้นออกมา ‪ได้ดีกว่าศิลปิน
‪ตามถนนที่ฝุ่นฟุ้งของเมืองหลวงปอร์โตโนโว
‪ผมไปเยี่ยมสตูดิโอของโรมอลด์ ฮาซูเม
‪คุณเป็นศิลปินที่ทั่วโลกยกย่องที่สุดคนหนึ่ง
‪แต่คุณก็ยังอยู่ในบ้านเกิดตัวเอง
‪ผมไม่เคยจากไปเลย ไปเพื่ออะไรล่ะ
‪- ครับ ‪- เพื่อตึกรามบ้านช่องในนิวยอร์กเหรอ
‪เพื่อรถคันใหญ่เหรอ ไม่ละ นั่นไม่ใช่แนวผม
‪ผมไม่เคยจากไปเพราะผมรู้ว่าผมมาจากไหน
‪วัตถุดิบในงานศิลปะของโรมอลด์ ฮาซูเม ‪คือถังใส่น้ำมัน
‪รายละเอียดจากชีวิตประจำวัน ‪ที่ผมเห็นนับครั้งไม่ถ้วนตามท้องถนนในเบนิน
‪และผลงานที่เสร็จแล้วของเขา ‪ดูเหมือนจะเป็นเส้นแบ่ง
‪ระหว่างอดีตกาลและความดิ้นรนในชีวิตสมัยใหม่
‪นั่นสตูดิโอของผม
‪และสิ่งที่สำคัญมากคือเราจะอยู่รอดได้ยังไง
‪เรามีเพื่อนบ้าน ไนจีเรีย
‪ไนจีเรียผลิตน้ำมัน
‪และคนจากไนจีเรียก็ขนน้ำมันมาที่ชายแดน
‪แล้วพวกเราจากเบนินก็ไปที่นั่น
‪รับน้ำมันมาแล้วขายในเบนิน
‪ทุกคนที่ขนน้ำมันมีถังของตัวเอง
‪คุณจะเห็นคนขับรถ ขนน้ำมัน 2,500 ลิตร…
‪เหลือเชื่อเลย
‪- อยู่รอบตัวเขา ‪- ครับ
‪มันอันตราย
‪ในหนึ่งเดือนมีคนตายได้เป็นร้อย
‪- ครับ ‪- ถ้าไฟไหม้
‪คุณอยากให้เราได้อะไร
‪จากความสัมพันธ์ ‪ระหว่างถังน้ำมันพวกนี้กับเบนินครับ
‪ผลงานของผมคือทำให้เห็น…
‪ให้ทั้งโลกเห็นว่าคนเหล่านี้แข็งแกร่งมาก
‪เราควรเคารพพวกเขา ‪พวกเขาแค่อยากมีชีวิตรอด
‪สิ่งหนึ่งที่ผมชอบเช่นกัน
‪คือคุณมีข้าวของที่ไปเจอมาพวกนี้
‪แต่มันดันเห็นเป็นหน้าได้ง่ายมาก
‪วัตถุดิบเหล่านี้พูดกับผม
‪และผมรู้ว่าคุณคิดถึงอาหารที่สัมพันธ์ ‪กับงานศิลปะของคุณด้วย
‪ผมคิดถึงเรื่องนั้นมากทีเดียว
‪เราต้องเข้าใจว่าเรามาจากไหน
‪- ครับ ‪- เพื่อที่จะเข้าใจตัวเอง
‪และเรื่องราวของอาหาร ‪เป็นเรื่องราวของตัวตนเรา
‪- อย่าลืมว่าเราเคยแข็งแกร่งมาก ‪- ครับ
‪คนพวกนั้นถึงเอาตัวพวกเรา ‪เอาตัวชาวโยรูบาไป
‪เพื่อไปเป็นชาวไร่ที่นั่น เพราะเราแข็งแกร่ง
‪ทำไมล่ะ
‪ยาและอาหารของเรา
‪- ยา อาหาร วัฒนธรรมของเรา ‪- ครับ
‪- รู้ไหมว่าเราพูดว่าอะไรกันที่นี่ ‪- อะไร
‪บอกมาว่าคุณกินอะไร
‪- แล้วผมจะบอกคุณว่าคุณเป็นใคร ‪- ผมจะบอกว่าคุณมาจากไหน
‪บอกตามตรงนะครับ ในช่วงเวลานั้นผมหิวมาก
‪และอาหารโบราณที่โรมอลด์จัดมาเลี้ยงนั้น
‪เป็นเมนูที่มีแต่ผู้หญิงจากหมู่บ้านเล็กๆ ‪ที่ล้อมรอบปอร์โตโนโวอยู่เท่านั้น
‪จึงจะทำเป็น
‪โอ้โฮ
‪ยังไม่เสร็จ
‪อลังการจัง
‪พระเจ้า
‪นี่คือสิ่งอัศจรรย์ที่สุดที่ผมเคยเห็นเลย
‪งั้นนี่คงเป็นอาหารที่เราชอบก่อนจะตกเป็นทาส
‪ทุกอย่างที่คุณกินที่นี่มาจากยุคก่อนเรือทาส
‪ถ้าอยากชิมอะไร แค่บอกนะ
‪มีอะตาชิชิ
‪- อะตาชิชิ ‪- อะตาชิชิครับ ชิมดู
‪- ขอบคุณครับ ‪- ขอบคุณค่ะ
‪- "ขอบคุณ" พูดว่ายังไงคะ
‪- "อะวานูกากา" ‪- อะวานูกากา
‪- อะวานู กากา ‪- อะวานู กากา
‪- ไม่เลวนะ ‪- ไม่เลวเลย
‪อร่อย
‪- แต่… ‪- ครับ
‪- นี่ใช้ถั่วอะไรคะ ‪- ถั่วนั่นครับ
‪โอเค
‪มีบางสูตรที่ใช้ถั่วตาดำด้วย
‪ฉันอยากลองอันนี้ ข้าวเดือยค่ะ
‪- ขอส่งให้นะ ‪- ครับ!
‪ขอบคุณค่ะ
‪- อันนี้สำหรับให้กองทัพกินเท่านั้น ‪- ขอบคุณ
‪โอเค ฉันเป็นนักรบไง
‪- นักรบอะแมซอน ‪- อะแมซอน
‪- ก็รู้นี่
‪ถ้าคุณจะกินต่อ ผมจะบอกให้…
‪- ส่งแมงนีแมงนีให้หน่อย ครับ ‪- แมงนีแมงนีนะ
‪แมงนีแมงนีอร่อยมาก
‪ชิมดูแล้วจะรู้เอง
‪เหมือนมีไส้แอนโชวีอยู่ข้างในด้วย
‪นั่นเหรอ นั่นแค่ไส้ปลา
‪มีรสชาติหลากหลายเหลือเกิน
‪- มันเผ็ด ‪- ใช่
‪ผมชอบเนื้อสัมผัสและที่มีไส้ปลาด้วย
‪เครื่องเทศนี่… สำคัญมาก ‪ที่เรามีเครื่องเทศอยู่ในนี้
‪ปรุงรสได้ดี
‪ใช่ รับรู้ถึงทุกรสชาติ ไม่ใช่แค่รสเผ็ด
‪- รสต้องออกมา ‪- ใช่
‪เหตุผลส่วนหนึ่ง ‪ที่คุณตั้งใจเอาอาหารพวกนี้ออกมาให้เรากิน
‪เหมือนกับผลงานของคุณ ‪เพราะมันเน้นที่ชีวิตก่อนการตกเป็นทาส
‪ใช่
‪และเป็นตัวอย่างให้เห็นว่าเรามีวัฒนธรรม ‪ศิลปะและอาหารที่อุดมสมบูรณ์
‪- ก่อนประวัติศาสตร์ครั้งนั้น ‪- ใช่
‪ฉันมาจากเบนิน ‪แต่ไม่เคยลองอาหารพวกนี้เลยสักครั้ง
‪นี่เป็นครั้งแรกเลย
‪คุณคิดว่าประเพณีกำลังหายไปไหม
‪- หาย ‪- ฉันก็คิดว่างั้น
‪ใช่เลย
‪- เรื่องอาหารแบบนั้น ‪- ประเพณีการทำอาหาร
‪ใช่
‪- นี่เป็นต้นตำรับของ… ‪- อายิมัน
‪- อันนี้อร่อยมาก
‪อายิมัน
‪เมื่อผมกินจานนี้ ผมคิดถึงปู่ย่าตายายของผม
‪โอเค
‪- เชิญครับ ‪- รออยู่เลย
‪- ขอบคุณ ‪- ปลา แต่ไม่ใช่แค่ปลา
‪เห็นว่ามีอย่างอื่นด้วย
‪- ซอสครับ ‪- โอเค
‪ใช้มือหยิบใส่จานเลย
‪หัวปลานี่
‪- ผมเอาหัวปลานะ ‪- ครับ
‪แก้มปลานุ่มๆ ส่วนที่ดีที่สุดของปลา
‪เราต้องกินกับคันนาน
‪คันนาน
‪คันนาน ดูนั่นสิ
‪- โอ้โฮ ‪- โอเค
‪คันนานคือข้าวโพด
‪- ชอบจัง นี่ของโปรดของฉันเลย… ‪- ทุกอย่างเลย
‪- หมักด้วย เยี่ยมเลยเนอะ ‪- คันนาน ใช่
‪ทำให้มีรสชาติเปรี้ยวๆ ที่ดีมาก
‪เยี่ยม ปลาก็อร่อย
‪โอ้โฮ
‪- คาเรลล์ ‪- คะ
‪สิ่งหนึ่งที่ผมคิดว่าสำคัญมาก
‪และวิเศษมากที่กำลังเกิดขึ้นตอนนี้
‪คือที่ที่เราอยู่กันตอนนี้…
‪มันบ้ามาก
‪เป็นบ้านของตายายคุณ
‪โรมอลด์รู้จักยายของฉัน ท่านอยู่หลังถัดไปจากที่นี่
‪คุณเพิ่งรู้วันนี้เหรอ
‪ฉันเพิ่งรู้ตอนเรามาถึง พอฉันมองถนน
‪ฉันพูดว่า "ฉันรู้จักย่านนี้"
‪เหลือเชื่อ
‪เมื่อเราพูดถึงความสัมพันธ์ของพวกคุณ ‪ทั้งพี่น้อง หลานชายและหลานสาว
‪นี่เป็นส่วนหนึ่งของความเชื่อมโยงทางวัฒนธรรม ‪ของเราที่ไม่มีใครพูดถึง
‪เพราะผมโตขึ้นมาในแบบที่
‪ทุกคนในละแวกบ้านผม ที่โบสถ์ด้วย ‪พวกเขาเลี้ยงผมมา
‪และพวกเขามีสิทธิ์อบรมผมได้โดยไม่ต้องมีใครสั่ง ‪ถ้าผมนอกลู่นอกทาง
‪ใช่ ที่นี่ก็เหมือนกัน
‪ใช่ไหม และนั่นเป็นเอกลักษณ์ของวัฒนธรรมเรา
‪- ใช่ ‪- ใช่ไหม
‪- มันไม่ใช่แค่พูดเปรียบเทียบนะ ‪- ไม่
‪- คุณมาจากที่นี่จริงๆ ‪- ใช่
‪ความสัมพันธ์นี้จึงวิเศษมาก
‪เพราะตอนนี้ผมมองว่าพวกคุณเป็นหุ้นส่วนกัน
‪ใช่ นั่นแหละ
‪เพราะตอนนี้คุณรู้แล้วว่านี่คือบ้านของคุณ
‪อย่าพูดอย่างนั้นอีก นี่คือบ้านของเรา ‪บ้านของคุณด้วย
‪- ใช่ค่ะ ‪- บ้านของเรา
‪- ใช่ นี่คือบ้านของเรา ‪- เราอยู่บ้านแล้ว
‪เพราะอาหาร
‪เราจึงพบว่ามีสิ่งที่เชื่อมโยงเรา ‪มากกว่าแบ่งแยกเรา
‪สิ่งที่เรากินและค้นพบนั้นนำเรามาพบกัน
‪- มันเป็นโต๊ะชุมชน ‪- ใช่
‪เป็นวิธีทำให้เรารู้ว่าเราคือใคร ‪และให้เรารู้ว่าเราเชื่อมโยงกัน
‪ใช่
‪พอเรากลับไป เราจะไปวีดาห์
‪- ครับ ‪- ที่นั่นมีความสำคัญยังไงครับ
‪วีดาห์ ผมบอกได้ว่า…
‪นั่นคือที่ที่…
‪ที่ที่พวกเขาจากไป
‪แต่ในตอนนั้น พวกเขาไม่รู้ว่าจะไปไหน
‪ที่นั่นถึงได้มีประตูแห่งการไม่กลับมา
‪เรามีโอกาสที่จะกลับมา
‪นั่นคือสิ่งที่เราทุกคนกำลังทำอยู่
‪- ใช่ ‪- นั่นคือการกลับมาของเรา
‪(เบ็นนิน อะโบเม)
‪(วีดาห์)
‪(เมืองวีดาห์ ประเทศเบนิน)
‪ราดน้ำที่ขั้นบันไดเพื่อคลายความร้อนให้เท้า
‪โซดาบี…
‪เพื่อการหล่อเลี้ยงและการเคารพ
‪ดังนั้น…
‪ในที่แห่งนี้
‪เรามาจนสุดทางแล้ว
‪และถึงจุดเริ่มต้นของการเดินทาง
‪เมื่อทาสทั้งหลาย ผู้ที่กำลังจะตกเป็นทาส
‪เดินขบวนไปตามถนนนั้น…
‪ที่ปลายทาง พวกเขาไปถึงเรือนทาส
‪คอกกักขัง
‪แยกจากกันด้วยภาษา ‪ถูกพรากจากคนที่พวกเขารู้จัก
‪พวกเขาถูกขังไว้ในที่มืดเพื่อทำให้สับสน
‪บางคนก็ไม่รอด
‪และคนที่ไม่รอดนั้น
‪ถูกนำตัวออกมาและฝังไว้ในสุสานหมู่นี้
‪เรายืนอยู่เหนือผู้ที่ไม่รอดชีวิต
‪เราจึงมาที่ตรงนี้เพื่อคุยกันถึงการรอดชีวิตเช่นกัน
‪อาหาร… พวกคนที่จับทาสมารู้จักวัฒนธรรมดี
‪พวกเขารู้ว่าคนบางพื้นที่ต้องการข้าว
‪พวกเขาเลยเอาข้าวมา
‪มันเทศ ถั่วฝักยาว ถั่วเขียว
‪ถั่วตาดำ ถั่วปากอ้า
‪ทุกอย่างนั้นที่ตอนนี้เชื่อมเราไว้ด้วยกัน ‪เป็นสิ่งที่ติดตัวเรามา
‪ใช่ครับ
‪อาหารของเราและอาหารของพวกเขา ‪จึงเชื่อมโยงกันได้
‪เรากำลังพูดถึงการเดินทางที่ใช้เวลาหลายเดือน
‪อาจนานหลายเดือน
‪และเพื่อให้รอดชีวิตในการเดินทางนั้น
‪อาหารอะไรที่เป็นปัจจัยพื้นฐาน ‪เพื่อให้ร่างกายอยู่รอดได้ครับ
‪อาจเป็นสิ่งที่เรียกว่า "ซอสสแลบเบอร์"
‪แค่ชื่อก็ไม่น่ากินแล้ว
‪มีแป้ง น้ำมันปาล์มและพริกไทย
‪มีคำอธิบายที่แตกต่างกันว่ามันคืออะไร
‪อำนาจเดียวที่ผู้ที่เพิ่งถูกเกณฑ์มาเป็นทาสมี
‪คืออำนาจในการปฏิเสธ
‪ใช่ครับ
‪บางครั้งพวกเขาตอบปฏิเสธ
‪ไม่ยอมกิน ปิดปากได้
‪และพวกนั้นคิดค้นเครื่องมือที่ชั่วร้าย
‪เรียกว่าเครื่องถ่างปาก
‪จะได้จับทาสมากรอกปากได้
‪เพราะผู้คนต่อต้าน
‪มีการต่อต้านทุกย่างก้าวของการเดินทาง
‪ผมชอบแนวคิดว่า
‪อาหารและการปฏิเสธไม่รับอาหาร
‪เป็นวิธีที่เรายึดอำนาจกลับมา
‪- ใช่ อำนาจของการปฏิเสธ ‪- ครับ
‪- อำนาจของการบอกว่า "ไม่ ฉันไม่กิน" ‪- ครับ
‪และนั่นคือสิ่งที่คุณมีอยู่ในสายเลือดเช่นกัน
‪ใช่ครับ
‪คุณรู้สึกยังไงที่ได้อยู่ที่นี่
‪คุณบอกผมว่าไม่มีงานเขียนใด
‪หรือการอ่าน งานวิจัยใดๆ
‪ที่จะช่วยให้ผมเข้าใจได้อย่างแท้จริง ‪ว่าการเดินทางนั้นเป็นยังไง
‪การเดินบนถนนดินแดง…
‪ซึ่ง… ผมจำดินแดงนั้นได้
‪ดินแดงจากจอร์เจียที่เราฉลองกัน
‪และเมื่อเราพูดถึงการเดินทาง ‪ที่บรรยายไม่ได้นั้น…
‪ส่วนมากของเรื่องราวนั้น
‪เป็นรายละเอียดที่คุณเพิ่งเล่าไป
‪แต่ครึ่งหลังของเรื่องราวนั้น
‪สำหรับผมในตอนนี้ ‪คือส่วนที่ผมเลือกจะให้ความสำคัญ
‪นั่นคือเรื่องราวของความสู้ชีวิตของเรา
‪ดังนั้น…
‪การได้อยู่ที่นี่
‪นี่เป็นครั้งแรกในชีวิตที่ผมได้อยู่ร่วมกับพวกเขา
‪ผมจึงดีใจที่ผมได้บอกพวกเขาว่า "ขอบคุณ"
‪และผมดีใจที่ในที่สุด…
‪ผมได้นำพวกเขากลับบ้านมากับผม
‪ค่ะ
‪และตอนนี้พวกเขาได้กลับบ้านแล้ว
‪พวกเขาได้กลับบ้านแล้ว
‪พวกเขาได้กลับบ้านแล้ว มาค่ะ
‪มาค่ะ มานะ
‪มานะ
‪- ไม่เป็นไร ‪- โอเค
‪ไม่เป็นไรนะ
‪- เดินเชิดหน้าไว้ ‪- ครับ
‪เชิดหน้าไว้
‪- ขอบคุณครับ ‪- อย่าใส่นะ ไม่เป็นไร
‪ขอบคุณครับ
‪คุณทำได้ ที่รัก คุณทำได้แล้ว ร้องออกมา
‪ไม่เป็นไรนะ
‪ไม่เป็นไร
‪หายใจ
‪ที่นี่มีน้ำตามากมาย
‪ผู้คนมากกว่าหนึ่งล้านคน ‪ถูกบังคับให้เดินผ่านประตูเหล่านี้
‪ทิ้งบ้านของพวกเขาไปตลอดกาล
‪แต่พวกเขานำความสู้ชีวิต ‪และความกล้าหาญไปด้วย
‪และข้ามมหาสมุทรนี้ไป…
‪ยังที่ที่ผมเรียกว่าบ้าน…
‪ทักษะและนวัตกรรมของพวกเขา ‪จะเปลี่ยนแปลงศิลปะการทำอาหารอเมริกัน
‪คำบรรยายโดย พยุงศักดิ์ แก่นจันทร์