Heb je weleens een geest gezien?
Soms zie ik de geesten van de mensen die ik heb vermoord.
Dat is omdat ze vinden dat ze onterecht zijn gestorven.
De wereld zit er vol mee.
Bangkok, Thailand 1100 kilometer van Vietnam
Heeft u een taxi nodig? Welkom thuis, jongen.
Je verrassingsaanvallen werken nog altijd.
Kijk eens aan. Welkom terug, heren.
Ik weet het. Het is nog geen Vietnam, maar...
jullie staan inmiddels wel op de rand van jullie geboorteland.
Alleen het communistische Laos staat jullie nog in de weg.
Maar jullie zitten al in de goede tijdzone.
Laten we gaan. 'Let's get funky.' Kom op.
'Let's get funky.'
Dat riepen we allemaal, en schoven onze angst terzijde.
Maar wij en de geesten wisten nog niet hoe 'funky' het echt zou worden.
Einde.
Het einde is altijd lastig, hè?
Ik heb een akelig voorgevoel dat de recensies niet goed zullen zijn.
Wat jammer.
Als het goed genoeg was geweest...
hadden we het aan de volkscommissaris kunnen voorleggen.
Kameraad commandant, ik heb een jaar aan m'n bekentenis gewerkt.
Waarom eindig je je verhaal met dat beeld van de geesten?
Omdat ze er waren.
Waren de geesten een literair symbool of waren ze gewoon bijgeloof?
Dat heb ik ze niet gevraagd.
Ik heb gesprekken met ze zo veel mogelijk vermeden.
Je kunt niet eindigen met je aankomst in Bangkok. Of met de geesten.
Ga terug naar je kamer. Breng je verhaal naar het heden.
Wees zorgvuldig.
einde
De volgende ochtend brachten ze ons naar de noordelijke grens.
Maar voor mij begon de strijd die nacht al, in die rottent.
Ik wist meteen hoe dit zou aflopen.
Het leek wel een afscheidsfeestje in de dodencel.
Mijn hemel.
Veel plezier, jongens. Uncle Sam betaalt.
Bedankt, Uncle Sam.
Claude wist dat ik het bloed al kon ruiken.
Dat was precies wat hij wilde.
Hij rekende erop.
Amerikaanse dollars.
Zeg, die missie.
Die is toch niet...
volslagen kansloos, hè?
Niets ter wereld is volslagen kansloos.
Je hebt gelijk.
Verman je.
Jij bent slimmer dan de anderen.
Hou je koest en laat hen maar vechten. Duidelijk?
Je vraagt je of de missie wel kan slagen.
De slagingskans van een geheime missie...
staat of valt met hoe geheim hij is.
Denk je ook niet?
Het succes van een mop staat of valt ook met hoe grappig hij is.
Wie zegt dat het doel van een mop is om je te laten lachen?
Geef me die rugzak eens.
Ik ben een communist. Ik werk al jaren als geheim agent voor de revolutie.
Ik infiltreerde in de geheime politie en stuurde inlichtingen naar Hanoi.
Ik rapporteer nog steeds over reactionaire activiteiten...
en doe er alles aan om ze te ondermijnen. Dat ik jou deze documenten geef...
hoort bij m'n anti-anti-revolutionaire strategie.
Je wilt dat ik zeg dat ik ook een communist ben.
Kom nou. Wat had je dan verwacht?
Dit is ons werk.
Het doelwit was Sonny, niet jij.
Luister, Claude. - Opdrinken.
Wat is dat? - Bacteriën, die zijn hier overal.
Hiervan ga je 48 uur lang van voren en van achteren leeglopen.
Het komt zogenaamd door die noedels met varkensvlees.
Drink op. - Waarom zou ik?
Ik geef je een uitweg.
Dan hoef je niet mee op missie en kunnen we rustig praten.
En als je je misstappen netjes hebt opgebiecht...
zul je zien dat ik heel vergevingsgezind ben.
Het is je enige kans.
Opdrinken.
Rot op, man.
Wat zei je daar?
Je tekent je doodvonnis, vriend.
Wacht.
Jongens, toe nou. Morgen is een belangrijke dag.
Geen problemen nu. Hier is een biertje. Alsjeblieft.
Deze is van mij. Ik heb er niet van gedronken.
Waar ben jij mee bezig? Dat ziet er niet uit.
Dank je.
Zo moet je drinken. Zag je dat?
Wat maakt het uit of we liggend of rennend sterven?
Linh, lieverd, luister. We moeten snel zijn.
Jullie zijn omsingeld. Geef je over.
Sterf niet voor niets.
Nee, niet doen. Doe het niet.
Laat me los. Laat me gewoon gaan.
Nee, laten we blijven leven.
Laten we blijven leven.
Stomme idioot.
Als jij niet was meegegaan, had ik hier gewoon kunnen sterven.
Jullie zijn omsingeld. Geef je over.
Sterf niet voor niets.
Zoals jij het beschrijft, klinkt het heel wanhopig.
Terwijl het in feite het begin van je redding was.
Logisch dat ik wanhopig klink, vanuit mijn perspectief als gevangene.
Voor de zoveelste keer: je bent geen gevangene, maar een student.
geheime locatie - Vietnam
Mag ik alstublieft uw meerdere spreken?
Niemand is meer dan een ander.
Dat is een van de lessen die je hier zult leren.
Ik ben klaar.
Hier wordt gevraagd wat mijn rang was in het 'marionettenleger'.
Ik was officier in het leger van de republiek Vietnam.
Bon, doe nou niet.
Er wordt gevraagd hoeveel mensen ik heb gedood. Ik heb niemand gedood.
Alleen communisten.
Dus ik ben klaar.
Waarom heb je deze scène erin opgenomen?
Je schildert ons af als gewelddadige beesten.
Deze hele passage moet eruit.
Je bekentenis moet eindigen met je aankomst in dit kamp...
en de kans op verlossing.
Of, nog beter: met het moment dat je je overgeeft.
Dat is wat de volkscommissaris wil zien.
Een moment van ware triomf.
Je had je doel bereikt. Jullie leefden allebei nog.
Ik denk dat de volkscommissaris wel wil weten wat er daarna gebeurde.
Je hebt misschien geen meerdere, maar er heeft vast iemand de leiding.
Waarom stoor je me in m'n slaap?
Zelfs zo'n klein beetje elektriciteit is al belastend voor ons systeem.
Hou het kort.
Ik weet waar je heen wilt.
Je wilt je bekentenis laten eindigen bij onze ontmoeting, hè?
Ik wilde nog iets verdergaan dan dat.
Ik ben een communist.
Ik werk al jaren als geheim agent voor de revolutie.
Ik infiltreerde bij de geheime politie. - Wil je zo je gewelddadige optreden...
tegen onze kameraad vergoelijken?
Je zult worden gestraft.
Ik heb gerapporteerd over de verkenningsmissie...
die gisteren ons land binnendrong.
Stel dat dat waar is, waarom ben je hier dan in je eentje?
Je had kunnen omkomen in de strijd.
Sta op. Dat is de volkscommissaris.
Het is al erg laat. Denk aan uw gezondheid, kameraad.
Waarom ik hier ben? Om m'n vriend te beschermen.
Laat hem een bekentenis schrijven.
Akkoord. Niemand ontkomt aan uw scherpe blik, volkscommissaris.
Zet hem in isolatie, voor het geval dat het klopt dat hij een van ons is.
Als dit bekend wordt, zullen de andere studenten hem willen doden.
Schrijf alles eerlijk op...
want datgene wat voordelig of nadelig uitpakt voor je lot...
zou weleens iets anders kunnen zijn dan je denkt.
Schrijf alles nauwkeurig op. We hebben de tijd.
Ik ben een spion, een stille, een mol, een man met twee gezichten.
Waarom ben je na al die tijd nog steeds zo opstandig?
Die dag is nu een jaar geleden.
Is het niet goed genoeg voor de volkscommissaris?
Waarom eet je het niet op?
Twijfel je of het toch niet beter zou zijn...
om te tonen dat je je schuldig voelt over de dood van een kameraad?
Ik zal het herschrijven.
Laat maar.
Bedoel je dat ik klaar ben?
Met de verleden tijd wel.
Vanaf nu vindt de heropvoeding plaats in het heden.
Waarom kijken ze zo?
Ze zouden voor je klappen als dat mocht.
Wat heb ik dan gedaan?
Je hebt het overleefd. Een jaar eenzame opsluiting.
Vriend, jij hebt het ook overleefd.
Volgens mij hebben ze jouw vechtlust ook niet gebroken.
Dat is niets vergeleken bij jou. - Hoe weet jij wat ik heb doorstaan?
Je bent twee keer zo snel verouderd als alle anderen, Dubbel-van-alles.
Goedemorgen, studenten.
Vandaag gaan we verder waar we gisteren zijn gestopt.
De samenhang tussen de revolutie en het individu.
Zoals Oom Ho al zei...
is individualisme het slechtste en gevaarlijkste overblijfsel...
van de oude maatschappij.
Het staat haaks op de revolutionaire ethiek.
Waarom heeft hij dat ding op?
Ze zijn bang dat we anders minder respect voor hem hebben.
Sommigen zeggen...
dat hij niet puur genoeg is om onze ideologische leider te zijn.
Individualisme daarentegen is verraderlijk...
omdat het ervoor zorgt dat we terugvallen. We weten allemaal...
We eten allemaal als individuen.
Dus hoe werkt collectivisme...
voor een organisatie die beknibbelt op de rantsoenen...
waardoor individuen gedwongen zijn om voor zichzelf te vechten?
Blij je te zien, vriend.
Breng student Bon naar de latrines.
Hij mag compost voor de cassavevelden gaan sorteren.
Onthoud de woorden van Oom Ho. Kritiek en zelfkritiek zijn net zo onmisbaar...
als de zuurstof die wij inademen. Ga door met eten.
Kameraad commandant.
U vergist zich.
Dat citaat is niet van Oom Ho, maar van Stalin.
Bedankt voor je wijze woorden.
Ik ben benieuwd naar de rest van de toespraak van de volkscommissaris...
maar als hij het mij toestaat...
wil ik graag de mooiste zin die ik ken met hem delen...
die de samenhang tussen een individu en zijn gemeenschap definieert.
Mag ik?
Ga je gang. - Dank u.
De straf van de andere student was te mild.
Zet hem gevangen en stuur deze student naar mij.
Nu ben je de klos, jongen.
Alle versies van m'n bekentenis.
Hier liggen ze allemaal. - Ik heb ze allemaal gelezen.
De commandant zei dat ze niet goed genoeg waren voor u.
Hij zei dat de studenten hun kont ermee konden afvegen.
Had je ooit gedacht dat ik ze allemaal had bewaard...
gedurende al die tijd?
Hoe...
Het gebeurde op de dag van de bevrijding.
Een feestdag.
Ik had een kies getrokken van generaal Phu. Ik was op weg naar huis...
toen ik de tanks van de bevrijders over de brug zag komen.
Ik was zo ontzettend blij.
Maar toen zag ik een Phantom-straaljager naderen.
Hij vloog hoog, om niet te worden beschoten.
Zo hoog dat ze hem nooit konden raken, dacht ik.
Dat gebeurde ook niet.
Hij dropte een lading napalm op me.
Ik zag het vertraagd op me af komen.
Ik zal je zeggen, het was...
balen.
Daarom reageerde ik soms zo traag.
Waarom heb je dat niet geschreven?
En dan? Zou je me Amerikaanse medicijnen hebben gestuurd?
Op het eerste gezicht...
is alles in ons land anders dan ik me had voorgesteld.
Ik zei dat je niet moest terugkomen.
Je zegt dat je een spion bent.
Dat zeker. Maar ik zeg dat je een dubbelspion bent.
Je hebt ook voor Amerika gespioneerd, toch?
Het is tijd voor de waarheid.
Ik geef toe...
dat ik niet volledig eerlijk ben geweest.
Ik heb verzwegen...
gedurende het hele afgelopen jaar...
dat jij een hersenloze idioot bent.
Mijn excuses.
We denken niet dat je bekentenis gelogen is. Het gaat erom wat je niet hebt bekend.
We zeggen niet dat je het met opzet hebt verzwegen.
Je moet je gaan herinneren wat je vergeten bent.
Iets wat je vergeten bent kun je je niet herinneren, sukkel.
Dat is juist de betekenis van vergeten.
Daarom zijn wij hier om je te helpen.
Kameraad dokter?
Kameraad, luister.
Welkom. Wat fijn dat je bij ons bent.
Hij is er nog niet. - Hij zal wensen dat hij bij ons was.
Dat wens ik nu al.
Het duurt al drie dagen. Drie.
Heb je enig idee hoeveel stroom we hier verspillen, kameraad?
Je weet toch dat ik over twee dagen naar het politbureau moet?
Ik wil dat dit voor die tijd klaar is.
Z'n brein is als een sinaasappel met een dikke schil.
We hebben scherpe nagels nodig om bij het sap te komen.
Alsjeblieft, doe op z'n minst het licht uit.
Dat zal niet gaan.
Je moet kunnen zien.
Hij zal het licht nooit zien. Nog niet met alle lampen in de wereld.
Hij is te lang ondergronds geweest.
Feitelijk is hij blind.
Jammer van al die elektriciteit.
Alsjeblieft, help me.
Je hebt m'n bekentenis gelezen.
Je schrijft dat je gecodeerde berichten tussen de regels schreef.
Ik wil de herinneringen die tussen die regels verborgen liggen.
Beginnen je vergeten herinneringen al terug te komen?
Dit is geen moment voor grapjes.
De sidderaal.
Hallo, vriend.
Telkens als je me hierheen stuurt, kom je op bezoek.
Helaas kan ik je sadistische behoeftes niet bevredigen.
Ik vind het hier fantastisch.
Ik hoef niet eens m'n onderbroek naar beneden te doen om te poepen.
Zeg, vriend.
Spaar je energie.
Waarom doe je me dit aan?
Wat bedoel je? Waarom ik je in leven houd?
Niemand komt uit vrije wil naar deze armzalige gribus.
Maar ik heb me vrijwillig aangeboden...
toen ik hoorde dat jij hier zat.
En ik heb er alles aan gedaan...
om je onnodige pijn te besparen.
Maar m'n macht is beperkt.
De partij houdt alles in de gaten.
En jij hielp zelf ook niet echt mee.
Ik heb me een ware revolutionair getoond.
Je hoeft mij niet te overtuigen.
Je moet de commandant overtuigen. - Maar jij bent z'n meerdere.
Revolutionairen hebben een instinctief wantrouwen naar elkaar.
Bedankt.
Hij kan me aangeven, omdat ik me aan m'n plicht onttrek.
Maar ik heb alles bekend.
Er is altijd nog iets extra's om te bekennen.
Zo gaat dat nu eenmaal met bekentenissen.
Zorg dat je je rol overtuigend speelt.
Want dat zal ik ook doen.
Herinner het je.
Halfbloed met dertien anussen.
Bastaard.
Vieze bastaard.
Mama...
wie is m'n vader?
Waarom ben ik een halfbloed?
Zal ik een geheimpje verklappen?
Jij en ik hebben dezelfde ogen.
Kijk eens.
Wil je er eentje?
Je kunt er zo veel krijgen als je wilt.
Zo veel je wilt. Elke maand.
Als je je mond houdt.
Kun je dat?
Kun je een grote jongen zijn en een geheimpje bewaren?
Zie je nu wel? Ik zei het toch?
Het probleem is dat jij botten hebt. - Wij niet.
Weg met die botten.
Schiet op. Ze wacht.
Ze?
O, hallo. Wil je iets drinken?
Ik heb iets om je dorst te lessen.
Dat wordt je dood. Kom mee.
Dit is een 16mm-versie voor vertoning in vliegtuigen.
Maar hij is best te doen.
Brengt het al herinneringen naar boven?
Hier. Speciaal bewaard voor deze scène.
Ik heb hem al heel vaak bekeken...
om te zien op hoeveel manieren Bon is gedood.
Wordt er veel Vietnamees in gesproken?
Het lijkt erop dat Damianos zich aan z'n belofte heeft gehouden.
Ik vind Damianos eigenlijk best aardig.
Het is een flutfilm, als je hem vanuit ons perspectief bekijkt.
Maar hij is Amerikaan, en vanuit Amerikaans perspectief...
is hij best progressief.
Maar toch...
blijft een scène zoals deze haast te pijnlijk om te zien.
...mijn koningin. O, ja. We gaan samen kindjes krijgen.
Op je knieën.
Doet dit je ergens aan denken?
Herinner het je.
Haal het terug.
Word gered.
Saigon zal binnenkort vallen.
En jullie verraders, die een slang in jullie huis hebben toegelaten...
zullen op je knieën smeken om per vliegtuig het land te mogen verlaten.
Maar we laten jullie niet ontsnappen.
Onze Katyusha-raketten zullen jullie in de lucht achtervolgen...
jullie vliegtuigen openrijten en jullie roosteren als varkens.
Daar gaan we dan.
Het is hier warm.
Dit lijkt me niet nodig.
Dat is het ook niet, maar het moet gebeuren.
Dit is niet nodig. Geef me een uur met haar alleen.
Hij wil haar gewoon als eerste hebben.
Sergeant, wat zei je daar? Zeg dat nog eens.
Het was maar een grapje. - Rotzak.
Dat arme meisje lust vast ook wel iets te drinken.
Wat zeg je ervan, kapitein?
Zullen we haar geven waar ze om vraagt?
Nog één keer: van wie heb je het filmrolletje gekregen?
Wat heb je gezien? - Alles.
Vertel.
Hij duwde het flesje steeds dieper, tot haar kaak wijd opengesperd was...
en er bloed uit haar mond liep.
Ik kon het niet aanzien.
Ik was doodsbang dat ik uit haar mond...
mijn naam zou horen.
Of beter gezegd, wat pas echt ondraaglijk was...
Jullie moeten elkaars bekentenis maar eens lezen.
Ze schrijft niet zo goed als jij, maar ze is een betere spion.
Ze heeft alles doorstaan, zonder te onthullen dat jij een spion was.
En?
Jouw bekentenis was niet bepaald accuraat, toch?
Nee.
Het was niet haar mond, toch?
Nee.
Maar ik...
Sergeant, wat zei je daar? Zeg dat nog eens.
Het was maar een grapje.
Doe nou niet alsof je daar niet tegen kunt.
Goed zo.
Maar ik ging weer zitten.
Waarom ben jij in dit kamp?
Ik zoek al twee jaar naar het antwoord op die vraag.
Je hebt helemaal niets over mij geschreven.
Ik wilde geloven dat ik een kostbaar geheim bewaarde.
Je was zeker erg teleurgesteld toen je ontdekte dat ik het was?
Op dit moment kan niets me meer teleurstellen.
Dit doet me denken aan Bon met die drie dronken mariniers.
In dat café. Onze laatste dag.
Maar het is geen Amerikaans bier.
Wij hebben nu de macht.
De Amerikanen en de Fransen kunnen ons niet meer naaien.
Dat kunnen we prima zelf.
Ga daar zitten. De donkerste plek is voor mij.
De enige plek waar ze nooit zouden zoeken.
Let wel op wie je vraagt om een foto te maken, sukkel.
Alleen de achtergrond is scherp.
Misschien wilde de majoor een esthetisch statement maken...
over het spanningsveld tussen het individu en zijn omgeving.
Dat cynisme van jou ook altijd.
En die pretentieuze houding. Daarom vertrouwt de commandant je niet.
Wat je zegt, lijkt rechtstreeks vanuit het Engels te zijn vertaald.
Ik durf te wedden dat je moeder in het Engels droomt.
Je denkt nu in het Engels.
Wat vind jij? Bestaat er iets kostbaarders dan dat?
niets is kostbaarder dan onafhankelijkheid en vrijheid
Hoe bedoel je? Nee, niets.
Echt niet? Is er niets wat kostbaarder is dan dat?
Geluk, bijvoorbeeld?
Als dat al bestaat.
Liefde? - Meen je dat nou?
Zelfs niet geld? - Absoluut niet.
Dus jij vindt dat er niets kostbaarder is dan die twee dingen?
Serieus? Denk goed na, mijn vriend. Er bestaat iets wat kostbaarder is.
Natuurlijk niet.
Ik heb alles opgeofferd voor onafhankelijkheid en vrijheid...
en jij beweert dat er iets is wat nog kostbaarder is?
Hoe kun je zoiets zeggen?
Je bent pas afgestudeerd als je voor deze test slaagt.
Je hebt drie pogingen.
Geloof?
Kom nou.
Nog twee pogingen over.
Familie? - Minder kostbaar dan dit.
Laatste kans.
Lees de zin zorgvuldig. Het antwoord zit erin opgesloten.
Niets is kostbaarder dan onafhankelijkheid en vrijheid.
Niets is...
Niets.
Niets. Het antwoord is niets.
Niets.
Dat is wat kostbaarder is dan onafhankelijkheid en vrijheid: niets.
Ja, natuurlijk. Wat anders?
Het spijt me dat het zo'n harde les is geweest.
Ik heb geleerd dat een harde les het beste werkt...
als je iets echt wilt leren.
Je kunt het niet meer zien, hè?
Ik neem aan dat de belofte ook verdwenen is.
Die zit er nog, diep vanbinnen.
Sentimentaliteit kunnen we ons niet veroorloven, volkscommissaris.
Laten we in plaats daarvan een positieve daad stellen.
Rot toch op.
M'n vrouw en zoon zijn ook al bij jullie.
Ga alsjeblieft weg.
Je ziet toch dat het niet past?
Hoezo, onterecht gestorven?
In tijden van oorlog sterft iedereen onterecht.
Kameraad. - Maak open.
Ingerukt.
Arme sukkel. Gebombardeerd op de laatste dag van de oorlog.
Hij slikt elke dag morfine tegen de pijn.
Hij blijkt dus net zo'n triest figuur te zijn als wij.
Ik moet je iets vertellen.
Ik heb dingen voor je achtergehouden. En dat verdien je niet.
Zeg maar niets. Ik wil het niet weten.
Geen bekentenissen meer. In dat kamp...
hebben ze me dingen laten zeggen die ik zelf niet eens geloof.
Dingen laten denken die ik zelf niet eens geloof.
Het kan me niet schelen wat je bekend hebt.
Je bent m'n vriend.
En... - Wat ik je wilde zeggen...
en ik weet dat je er nu niets aan kunt doen, maar...
je stinkt, weet je dat?
Je stinkt enorm. In Saigon ook al.
Zelfs vroeger al, toen we klein waren.
Man en ik maakten er altijd grapjes over.
Zoals: wat gebeurt er als je een Japanner...
een Chinees en Bon samen in een varkensstal zet?
Hou dat kind eens stil.
Wat ben jij een knapperd.
Ik heb geen idee wat de bestemming zal zijn.
Weg van thuis, dat weet ik wel.
Zullen we het redden?
Volgens de man van de boot hebben we 50 procent kans.
Best goed, vindt Bon.
Ondanks alles en met een ongewisse toekomst blijf ik een revolutionair.
M'n heropvoeding is voorbij, maar ik schrijf nog elke dag.
Nu voor mezelf. Voor ons.
Opnieuw schrijven. Opnieuw beleven. Opnieuw beginnen.
Vertaling: Janneke Dales Iyuno
Ondertiteling: Janneke Dales