W Ameryce jest nazywana wojną wietnamską,
w Wietnamie – amerykańską.
Była krwawym konfliktem pomiędzy Północą,
dowodzoną przez komunistów, którzy pokonali francuskich kolonizatorów,
a Południem wspieranym przez Amerykanów,
którzy zastąpili Francuzów.
Wszystkie wojny toczą się dwa razy.
Raz na polu bitwy,
a drugi raz w pamięci.
SYMPATYK
Usiądź prosto.
Zacznij od nowa.
Odnowa to nasze motto.
Refleksja.
Reedukacja. Rewolucja.
I redakcja.
Towarzyszu, wszystko robiłem dla dobra sprawy.
Poprzednie zeznania tego nie udowodniły?
Zacznij od kina.
Tym razem każdy szczegół.
Zaczynam od nowa.
Jestem szpiegiem, uśpionym, tajniakiem, człowiekiem o dwóch twarzach.
Każdy problem widzę z obu stron.
Byłem komunistycznym agentem wysłanym na Południe.
Zima, rok 1975.
Miałem się spotkać z Claudem przed kinem.
Był fanem Charlesa Bronsona.
Zgadza się.
Ostatnio twierdziłem, że grali " Emmanuelle", ale schodziła z afisza.
Nowym filmem było " Życzenie śmierci".
CZTERY MIESIĄCE PRZED UPADKIEM SAJGONU
Wiesz, co to?
- Jezu. - Co?
Niby rzucasz się tu w oczy,
ale zawsze mnie zaskakujesz.
Trening, przyjacielu. Nauczysz się.
Gdy z tobą skończę,
wmieszasz się w drużynę wioślarską Harvardu.
- Co mam wiedzieć? - Co?
Nie. "Życzenie śmierci".
Życzenie śmierci. Coś ci to mówi?
Zamknięte. Proszę odejść.
Coś jednak było nie tak.
"Życzenie śmierci". Coś ci to mówi?
Ja życzę sobie życia.
Mimo wszystko.
Głowa do góry, wojna wciąż trwa.
Chodź.
Widziałem go w Stanach, co najmniej prostacki.
Ale to ciekawy wstęp do egzystencjalizmu.
Do tego muzyka Herbiego Hancocka. Coś wspaniałego.
Nie słyszy się jej codziennie.
To nie koniec. Wyprostuj się.
Zacznij od nowa!
Tu będzie ci wygodnie. Moje ulubione miejsca.
Optymalny dźwięk, obraz wypełnia pole widzenia.
Ja miałem się nią zająć.
Skąd miałaś listę?
Gdzie mój tłumacz?
Skąd miałaś listę?!
"Skąd masz listę?"
Docenisz to. Nie od razu.
Zamkniesz to w pudełku w swojej głowie.
Ale kiedyś, gdy zajrzysz do pudełka...
przypomnisz sobie swój znaczący wkład w wysiłek wojenny.
Obserwuj uważnie
i bądź z siebie dumny. Choć w połowie tak dumny, jak ja.
Połowa to mój szczyt.
Połowa. Dokładnie.
Jestem dwiema połówkami. Dwie rasy, dwa języki.
Synteza niezgodności.
Claude z CIA, był postacią, która uczyła mnie Ameryki.
Oferował kształcenie i najświeższą popkulturę.
Jak oni wszyscy myślał, że kupi moją lojalność.
Postać, która uczyła mnie jak być z Południa,
właśnie wchodziła.
Generał kierował tajną policją.
Jego nazwisko wzbudzało strach w sercach Północy.
Południa zresztą też.
Coś przegapiłem?
Nie, panie generale.
Jeszcze jej nie złamaliśmy.
Nie spodziewałem się tu ciebie. Nigdy cię nie ma.
To dobry trening dla twojego ambitnego adiutanta.
To nie mój pomysł.
Ja miałem się nią zająć i...
Udało ci się. Złapałeś ją.
Ale jesteś zbyt miękki, a ona zbyt uparta.
Buła pokaże ci, jak to się robi.
Ej, Buło!
Mówiłem, żebyś nie jadł duriana przy ludziach!
Śmierdzi aż tutaj, a to nie małe miejsce!
Włącz to!
Skąd miałaś listę?
Nic nie wiem o waszej durnej liście.
Nie pytam o listę.
Znamy jej zawartość, bo ją wysrałaś.
Chcemy wiedzieć, skąd się wzięła.
Kto jest twoim kontaktem?
Czytałem notatki. Świetne cytaty.
Skąd tyle wiesz o komunizmie?
Uczę się, sir.
Jedno komuchom trzeba przyznać:
nie boją się ostrej retoryki.
Jest bardzo pociągająca.
Jak cytat z Trockiego: "Co robić?
Co robić?".
To chyba Lenin.
Właściwie Czernyszewski, Lenin go cytował.
Tak jest. Mamy widownię.
Przyszli obejrzeć twój występ.
Usiądź prosto.
Czekają na twoje kwestie. Prosto!
Masz później jakieś plany? Odbierzesz moje pranie?
Potrzebuję koszuli na kolację.
Kim jest twój kontakt?
Spojrzała na mnie z osobliwą nienawiścią.
Zdecydowanie uzasadnioną.
48 GODZIN WCZEŚNIEJ
SIEDZIBA TAJNEJ POLICJI
Podsłuch się opłacił. Mamy informacje o wymianie.
- Świetnie. - Co robimy?
Zameldować na górze?
Załatw samochód.
Tak jest.
Za nią.
Otwierać!
Kapitanie, próbuje coś połknąć. Chyba rolkę filmu.
Wyjmij to.
Cholera, połknęła!
Uderz mnie, towarzyszu.
Co ona mówi?
Mam powtórzyć głośniej? Bękart!
To była mało oryginalna zniewaga.
Pluli na mnie
i nazywali bękartem, odkąd byłem dzieckiem.
Choć czasem nazywali mnie bękartem przed splunięciem.
Prosi o całusa.
KRYJÓWKA CIA
Źle wyglądasz. Czujesz się niekomfortowo?
Nie.
To twoje zasrane zadanie.
Dokończ je. Boisz się zamoczyć?
Pokaż, co potrafisz. Wsadź głęboko nos i węsz.
Wilgotna sprawa.
Przemoczona do cna.
To kontrwywiad. Mokra robota.
Śmiało.
Chciej poczuć smak przesłuchania.
- Wychodzi. - Czuję.
I jest. Niespodzianka w czekoladzie.
Co zrobiłem, gdy rozgarniali jej gówno?
A co ja mogłem?
Próbowałem sobie przypomnieć, kiedy ostatnio czułem piękno
i nadzieję.
Bo co sprawia, że walka jest warta takich poświęceń?
Zgadza się. Mowa o nadziei.
Tej, którą czuję, gdy jestem z rodziną.
TRZY DNI WCZEŚNIEJ
Nie rodzoną, ale z braćmi.
Braćmi krwi, Bonem i Manem.
"Tata"! Mówiłem. Słyszeliście.
Coś słyszałem. Ale raczej beknięcie.
To było słowo, ale czy "tata", czy "baba"?
- A może "awokado"? - Tak brzmiało.
No powiedz!
Nikt nie zaczyna mówić od "awokado".
Najważniejsze, że to słowo.
Dlaczego pijemy kawę pamiętnego dnia,
gdy Duc powiedział pierwsze słowo, "awokado"?
- To nie "awokado"! - Już dobrze, ale oblejmy to.
Poprosimy piwo.
Mieliście iść na mszę.
Nie używaj mojego dziecka jako wymówki, by wcześniej zacząć pić.
Nie potrzebujemy wymówek. Prawda?
Chodź do wujka.
Mam pacjenta, podobno cierpi.
Wujek Man musi iść.
- Gratuluję beknięcia. - No wiesz?
Teraz powiedz:
"durian".
Vietcong zabił ojca naszego kumpla Bona,
więc wiedzieliśmy, że nie przekonamy go do sprawy.
Man i ja ukrywaliśmy prawdziwą tożsamość.
Jak udało ci się uciec?
Bon chciał, żebym został i pił, więc powiedziałem:
"Idę na mszę, dołączysz?"
Wiał, aż się kurzyło.
Patrz, wciąż biegnie.
Obiecaj, że w swoim czasie wywieziesz ich z kraju.
Niczego się nie spodziewa.
Mówiłeś, że to pilne.
O co chodzi? Czego potrzebujesz?
Wykazu pracowników tajnej policji.
Chyba sam nigdy nie widziałem pełnej listy.
Chcą wszystkich.
Mnie też?
Ciebie też.
Gdy wygramy, wszyscy będą wymagać reedukacji.
Wszyscy.
Oprócz mnie?
"Oprócz ciebie", powiedział.
Kapitanie, rozpieszcza mnie pan.
Khanh?
Mamy pełną listę pracowników?
- A po co? - Nie wiem. Generał o nią prosił.
On już ją ma.
Oczywiście. Typowe.
Gdzie jest? Przypomnę mu.
W szafce, dolna szuflada.
No tak. Dzięki.
Jak mam ich zachęcać w przemowie,
skoro front północny wkrótce upadnie?
Panie generale, delegacja amerykańskiego Kongresu
nie oczekuje raportów z frontu.
Doskonale znają sytuację.
Kto tu kogo ma inspirować?
Chcą usłyszeć, że mamy wspólny cel:
misję cywilizacyjną i wspaniałą walkę
o amerykańskie wartości.
Zna pan to z debat w Fort Leavenworth.
Racja.
A dzięki tobie mój angielski staje się nienaganny.
- Prawda? - "Nienaganny". Trudne słowo.
Popiszmy się. Zrób notatki do przemowy.
Tak jest.
Będę optować przeciwko odwrotowi Amerykanów.
Nie wycofają się. Kissinger potwierdził.
Dotrzymuje słowa. To laureat Pokojowej Nagrody Nobla.
I przygotuj cytaty do przemowy.
- Z obu stron. - Obu?
Amerykańskiej i naszej?
Nie, komuszej i naszej.
Przepraszam.
Wspomniał pan o komuchach i coś sobie przypomniałem.
- Chwila. - Byle szybko!
Umieram z głodu!
O to chodziło.
"Komunizm w Azji i orientalne formy destrukcji?"
- Richard Hedd? - Prezent od Claude’a.
Popularna w Langley i Pentagonie.
Wyciągniemy cytaty, skrytykuje pan kilka fragmentów,
będą pod wrażeniem.
Kto wie więcej pod pana
o orientalnych formach destrukcji?
Zrobię notatki.
Mieszkałem w domu generała. Jak służący.
To było upokarzające.
Na szczęście francuska kolonialna posiadłość
była ogromna i mogłem zajmować się właściwą pracą.
Podsłuch się opłacił.
Co robimy?
Zameldować na górze?
Załatw samochód.
Tak jest.
Mamy problem w ogrodzie.
Moment.
Chwileczkę.
To chyba ważne, skoro dzwonisz do gabinetu.
Kot zaatakuje gołębia.
- Kiedy? - Wkrótce.
Słyszałeś mnie?
Proszę otworzyć usta.
Kto podrzucił rolkę filmu?
Kim jest twój kontakt?
Mój kontakt?
Jego imię to "Wiet", a nazwisko "Nam"!
Mówiłem. To lepsze niż film.
Co za rozczarowanie. Jesteś na scenie, w świetle reflektorów,
a to ma być występ?
Traktujemy cię jak gwiazdę. Zachowuj się.
Nie ma nic cenniejszego od wolności i niepodległości.
Tak? Wiesz o tym, czy tylko cytujesz wujka Ho?
Wiem, że wasze dni są policzone.
Czyżby?
Sajgon wkrótce upadnie,
a zdrajcy, którzy wnieśli węża do własnego domu,
będą na kolanach błagać o wstęp na lot tchórzy.
Ale my was nie wypuścimy.
Nasze katiusze dogonią was w powietrzu,
rozprują brzuchy waszych samolotów
i usmażą was jak świńskie flaki!
Ma gadane.
DWA MIESIĄCE PÓŹNIEJ
Według pierwszych doniesień zginęło sześć osób, a 22 zostały ranne
w porannych atakach na Sajgon.
Władze obawiają się, że rakiety to zwiastun...
Wyłącz to!
- Nie! - Wyłącz!
Amerykańska ambasada prosi o zachowanie spokoju.
Przypomina obywatelom, że ratunkowe...
To Claude.
Czyli nasz samolot.
Co słychać?
Obyś pomyślał o swojej rodzinie.
Claude!
- Dobry wieczór. - Szmat czasu.
Tak.
Nic nie przebije smaku pho Madame,
ale w ambasadzie panuje chaos,
a przyjaźń najlepiej symbolizuje gorzała.
Dla pana.
General lubił robić wrażenie swoim angielskim,
ale czasem chciał, żebym tłumaczył.
Gdy sprawa była poważna.
Spytaj go.
- Claude? - Mam też coś dla ciebie.
Nowa płyta Isley Brothers.
- Świeżo tłoczona. - Wspaniale.
Mają funka we krwi.
Tak jak ja w jednej szesnastej.
Dlaczego zawsze twierdzą, że są częściowo czarni?
Samolot!
- Proś o samolot. - Potrzebny nam samolot.
Do Ameryki.
Jak wszyscy.
Obawiam się, że mogę zaoferować jedynie nieoficjalny lot. C-130.
To 92 miejsca. Moja rodzina to 58 osób.
Do tego rodzina Madame.
To za mało.
Gdy się rozniesie, że uciekacie, dojdzie do zamieszek.
Nie uciekam.
Wycofuję się. Chwilowo.
Zachowajcie poufność.
I okrójcie listę pasażerów.
Gdy Amerykanie próbują cię oszukać,
patrzą prosto w oczy.
Zamierzacie nas porzucić, po tym, co dla was zrobiliśmy?
Nie jesteśmy gumą do żucia Amerykanów!
O co...?
Nie porzucajcie nas.
To...
Zniszczcie dokumenty. A po wszystkim kontakt bezpośrednio ze mną.
Potrzebujemy dwóch samolotów. Zrozumiano?
Załatwię dwa. Słowo skauta.
Generał wiedział, że nie będzie dodatkowego samolotu.
Claude wiedział, że my wiemy, a my, że on wie.
Ale obaj nie wiedzieli, że nie zamierzałem wsiadać na pokład.
Jestem zmęczony.
Położę się.
Mówię ci, będziesz zachwycony.
Druga strona.
Drugi kawałek. Cover Todda Rundgrena,
- "Hello, it's me". - Zamknij mordę.
Mógłbym cię udusić, gnojku.
ŚCIŚLE TAJNE
Wszyscy pracownicy. Wybierz pasażerów.
Tyle ryzykowałem dla listy personelu,
którą generał wręczył mi jak poranną gazetę.
Tylko ja wiedziałem, jaki jest miękki,
dlatego trudną robotę zostawił mnie.
Zamiast wybierać, kto poleci,
wykreślałem tych, których zostawię, by stanęli przed sądem.
Czy czułem się winny? Nie.
Czekałem na dzień, gdy będę przeciwko nim zeznawać.
Panie generale.
Smakuje tanio, ale muszę się przyzwyczajać.
Nasz prezydent ustąpił.
Ten tchórz, ten...
Brakuje mi angielskiego słowa.
Jest wiele opcji, ale zostańmy przy "cykorze".
Połowa tych tajnych dokumentów dotyczy USA.
Amerykanie zaczęli krucjatę przeciwko komunizmowi,
ale się znudzili, a my wyszliśmy na frajerów.
Ostateczna lista?
Tak.
Kierowałem się lojalnością i zdolnościami.
Generał rzadko pokazywał okaleczoną stopę.
Nie ujawniał słabości.
Nie mogłem przegapić tej szansy.
Mam osobistą prośbę.
Znaleźlibyśmy trzy miejsca dla mojego przyjaciela, Bona?
Jego syn jest moim chrześniakiem.
Gdyby wszyscy byli tak dzielni jak Siły Powietrzne, wygralibyśmy tę wojnę.
Dziękuję.
Jeszcze będziemy walczyć.
Ale na razie mamy naprawdę...
Powiedzmy, że "przejebane".
Znasz z czasów studiów w Ameryce toasty
za niepewną przyszłość?
"A niech to szlag".
Nie wiem, co to znaczy.
A niech to szlag.
Układanie listy nie było łatwe.
Selekcja najlepszych oficerów
i pomoc w ich ucieczce byłyby kontrrewolucyjne.
Ale wybór niekompetentnych wzbudziłby podejrzenia generała.
Więc wytypowałem niekompetentnych, robiących dobre wrażenie.
- Matka nie jest "dodatkowa"! - Tylko "żona i dziecko".
Zostawię córkę z nianią.
Zawsze mogę mieć kolejne dzieci.
Nikt nie zastąpi matki.
Wiesz, kim był mój ojciec?
Dlatego cię wybrano.
Studiował w Paryżu prawo z bratem prezydenta!
Może nie wiesz, ale prezydent
uciekł wczoraj na Tajwan.
Wyślij mu pocztówkę z prośbą o pomoc.
Pięć miejsc więcej, albo przysięgam,
że się zabiję. Tutaj, w twoim gabinecie!
Zostawię cię samego.
Pospiesz się.
Idioci! Nie widzicie gwiazdek na rejestracji?!
Trwa akcja kontrwywiadowcza!
To niebezpieczne. Wróg jest blisko. Proszę się ukryć.
Mam dość tych komuchów.
Dobrze, że jutro wylatujecie.
Nie martw się o niego.
W zamian za usunięcie zęba generała Phu,
zabiorą go pojutrze śmigłowcem.
W Ameryce nie będzie takich miejsc.
Nacieszcie się
zespołem, który zna trzy kawałki
i zapachem zwietrzałego piwa.
Komuchy mogą zastąpić piwo sikami,
mogą nasrać na wszystko, co piękne w tym mieście.
Ale nie odbiorą nam wspomnień.
Braterstwo krwi.
Trzej muszkieterowie.
Jeden za wszystkich,
wszyscy za jednego.
Choć brzmi to ckliwie,
pragnę wyjaśnić, że rozpoczęliśmy tę tradycję
jako czternastolatkowie.
Co jest, cioto?
Ty draniu.
DWA DNI PRZED UPADKIEM SAJGONU
To rynek główny.
Jakieś 250 kilo.
Zbliżają się.
Cholera. Próbowałem nie beczeć, ale
przy tym kawałku zawsze się rozklejam.
Dosyć!
Nie chcemy słuchać tej komuszej piosenki!
Spokojnie, żołnierzu.
To piosenka antywojenna. Neutralna.
Przepraszam?
Gdy wejdą tu komuchy,
takich mieszańców jak pan odstrzelą jako pierwszych.
Co powiedzieliście, sierżancie?
Powtórzycie to?
Jak go nazwaliście?
Walczy o mnie, nie powinienem mu pomóc?
Pełna lista pracowników,
stan na dzisiaj. Zrobiłem nowe zdjęcia.
Ostatnia misja w roli kreta zakończona.
Upewnij się, że kobieta z kina jest bezpieczna.
Niech organizacja się przejmuje.
Kiedy aresztujemy ludzi generała?
Wygrywamy, ale jeszcze nie wygraliśmy.
Ale nie pozwolicie im uciec?
Generała trzeba ukarać.
W Ameryce nie przestanie walczyć.
Będzie lobbował, agitował, szkodził rewolucji.
Dlatego potrzebujemy przy nim kogoś,
kto będzie miał na niego oko i o wszystkim nam zamelduje.
Nie. Nie jadę.
Bez dyskusji.
Żyję w ukryciu od trzech i pół roku.
Czekam na dzień zwycięstwa.
Chcę móc go świętować. Pomagać budować przyszłość!
Gdy wszyscy wsiądą na pokład samolotu,
podejdę do generała i powiem:
"Szerokiej drogi, zostaję w domu".
To byłaby bardzo filmowa scena,
ale życie to nie film.
Zrobisz więcej dla rewolucji tam, niż tutaj.
Dlaczego? Jestem lepszym kretem niż człowiekiem?
Chcesz jechać.
Twoje listy ze studiów były pełne zachwytów.
Śnisz po angielsku.
Kochasz Amerykę.
Przyznaj to.
- Fascynuje mnie i odpycha. - To właśnie miłość do Ameryki.
I wiesz co, przyjacielu?
Dom jest przeceniany.
Zostawię ci książki i moją kolekcję płyt.
Dowieź Bona bezpiecznie.
Powiedz mu, że mój lot odwołano przez walki.
DZIEŃ PRZED UPADKIEM SAJGONU
Lan! Skarbie, chodź!
Jedziemy do Ameryki.
Kupimy tam nowe stroje. Lan! Czekają na nas!
Posłuchaj matki.
Wszystkich wstrzymujesz przed wyjazdem.
Przynajmniej wyłącz tę piosenkę.
Nie możemy lecieć do Paryża?
Dlaczego nie lecimy do Paryża?
Bo w Paryżu
nie miałabyś okazji użyć tych przydatnych angielskich wyrażeń, których cię uczyłem.
Chodź. Spodoba ci się w Ameryce.
Młodym się podoba. Mnie się podobało.
Generał wybrał muzykę.
Dlaczego jedzie tędy? Trwa godzina policyjna! Zastrzelą nas.
Jest generałem!
Jedziemy na wycieczkę.
Do lepszego miejsca.
Do Ameryki.
Dlaczego twój mąż zabiera mnie do Ameryki w miejsce córki?
Nie ma lepszego miejsca niż ojczyzna.
ŁĄCZYMY SIŁY, BY CHRONIĆ POŁUDNIE
I WYZWOLIĆ PÓŁNOC
Za bramą będziemy bezpieczni.
Tu się rozstaniemy.
Pod pańskim dowództwem wszystko pójdzie gładko.
Jesteście na czele kolejki.
Dziękuję, Claude. I dziękuję Ameryce.
Przekażę.
A ty? Masz plan ucieczki?
Jesteśmy CIA, coś wymyślimy.
O rany.
Chętnie skorzystam.
Później zostaw klucze w stacyjce.
Nie chcę, żeby złodziej go uszkodził.
Oczywiście.
Generał to równy gość.
Racja.
Musiał sporo zabulić,
by móc zabrać tak skromnego podwładnego jak ja.
Owszem.
Powinniśmy się wymknąć po cichu.
Nie podoba mi się to. To przygnębiające.
Jak ta piosenka Diona.
Gdy tak spaceruję Myślę, co poszło nie tak
Z naszą miłością A przecież była tak mocna
Mój mały uciekinier.
Cały ty.
Del Shannon.
To kawałek Dela Shannona.
Prymus. Dobra.
Do zobaczenia w Stanach.
Autobusy przewiozą was do samolotu.
Jeśli mnie nie rozumiecie, poszukajcie tłumacza.
I nie proście żołnierzy o jedzenie i picie.
To nie Burger King.
Przerwali ostrzał.
To chyba dobrze.
Nie chcą zdradzić swoich pozycji.
To znowu ty? Wiem, co robisz.
Słyszysz go?
Całe życie rozpieszczany.
Nie wie, jakie ma szczęście, że tu jest.
W niebie narzekalibyśmy, że nie jest ciepło jak w piekle.
Wiedzieliśmy, co się zbliża, ale nie mogliśmy nic zrobić.
Mieliśmy nadzieję, że wyniknie z tego coś dobrego.
Ty żałosny kawalerze,
nie obrażaj nadziei.
Słyszysz płacz Duka? Moja nadzieja jest gęsta jak krew.
Ale płynie też w tobie, pamiętasz?
Samolot 34! Trwa załadunek.
To nasz.
Chodźcie wszyscy.
Stańcie na tej linii. Żwawo.
Tędy. Nie rozglądać się. Idziemy.
To samolot tylko dla nas. Kim są ci ludzie?
Dziś nie leci pan pierwszą klasą, generale.
Dwójka na fotel.
Wietnamskie tyłki się zmieszczą.
Draniu! Kto cię przekupił?!
Spokojnie, wsiadajmy.
Nie ma czasu na namysły.
Noga przy nodze.
Cywile są proszeni o opuszczenie terenu lotniska. Przestało działać.
Bon! Szybko! Złaź!
Biegiem!
Tam!
Chodźmy, mamo.
Żadna różnica, gdzie zginiemy.
Zaufaj mi. Musimy się pospieszyć.
Ruchy! Żwawo!
Zajmijcie miejsca!
Odlatują! Musimy biec!
Dobra, chodźmy.
Ruchy!
Szybciej!
Wsiadajcie!
Już po nich!
Wskakuj!
Wsiadaj!
Już!
NA PODSTAWIE POWIEŚCI
Tekst polski: Jakub Morawa