NAAR DE ROMAN VAN LAURA LIPPMAN
Ga je gang.
Mr Durst?
- Wat zijn het? - Toastjes met krabvlees.
Nee, bedankt.
Pardon.
Bedankt.
Esther Williams?
- Allan. - Waar is Mr Schwartz vanavond?
Die is de stad uit voor z'n werk.
Ik ben lid van het vrouwencomité.
- Wij zijn van de organisatie. - Heb jij het eten ook geregeld?
Ik zie hier meer schelpdieren en varkensvlees dan in een Duitse biergarten.
Niemand kwam naar onze sjabbatmaaltijd in de Suburban.
Joodsheid is zelden in de mode.
Zeg dat ik niet moet drinken op een lege maag.
Anders word ik morgenochtend wakker op het gazon.
Als volwassen kerel kun je vast wel tegen een paar drankjes.
Jij bent getrouwd en lid van het comité.
Binnen de kortste keren word je omringd door allemaal kleine Schwartzes.
Maddie. Hoi.
Het spijt me, Maddie.
Geeft niet.
Ik bedoel dat het me spijt van die ene avond.
- Dat wil ik al heel lang zeggen. - We waren jong.
- Waarom begin je erover? - M'n vader is geen goede man.
Als ik dat pas kan toegeven na wat drankjes op een lege maag...
- Lechajim. - Je hebt frisse lucht nodig.
Wanneer wist je het?
Allan, jij begon erover.
Ik hoorde jullie zo'n week voor het bal met elkaar fluisteren.
Ik zag het aan de manier waarop je naar hem keek.
En hij had een schilderij van jou in het meer.
Ik wilde je zo graag pijn doen.
Mij?
Ik nam het jou kwalijk dat...
Maar nu weet ik wel beter.
- Ik weet wat hij je heeft gedaan. - Dat weet je niet.
Jij kon tenminste terug naar huis.
Ik woonde bij hem.
- Vind je dat grappig? - Ik vind het om te gillen.
Je was trouwens niet de enige.
- Wat bedoel je? - Hij had meerdere meisjes zoals jij.
Sorry.
Het spijt me.
Ik ben net als m'n vader.
Doe de deur dicht.
Weet je, mam...
...je kijkt anders naar mij.
Vroeger al.
Alsof jij als enige kon zien dat er iets met mij was.
Toen ik je dagboek las...
...besefte ik dat ik jou aan iets herinnerde...
...wat je liever vergat.
Maar ik ben je zoon.
Niet die mannen van vroeger.
Neem me niet kwalijk.
Ik wilde je moeder bedanken voor haar hulp.
Kom maar binnen, Mr Durst.
Ik moet jullie m'n excuses aanbieden.
Je volgende kind zal de waarheid weten.
Mam. Help.
Kan iemand helpen? Snel.
Persen, Ms Morgenstern.
- Mrs Schwartz. - Mrs Durst.
Persen.
Wat is het?
Je verhaal.
Het heeft 'n goede lead nodig.
Nee, wacht. Ik heb jou nodig.
Madeline Schwartz van The Star is vanavond naar het ziekenhuis gebracht...
...nadat de moeder van moordverdachte Stephan Zawadzkie haar neerstak...
...en vervolgens zelfmoord pleegde.
Ik wil graag zeggen...
...dat Madeline niet alleen een collega was, maar ook een goede vriendin van mij.
Net als de rest van de stad bid ik voor haar.
Volgens de politie bezocht Mrs Schwartz huize Zawadzkie niet voor The Star.
Hoe en of deze zaken iets met elkaar te maken hebben, wordt momenteel onderzocht.
Men betwijfelt nu of Stephan Zawadzkie Cleo Johnson heeft vermoord.
Naar verluidt kijkt de politie naar nieuwe verdachten.
Waar ga je naartoe?
Blijf hier.
Ik was het niet. Ik hou van m'n vrouw.
Wat is de reden hiervan?
Luister eens naar me. Waarom luisteren jullie niet?
Wat is er loos, T-man?
- Teddy? - Weet jij waarom m'n pa is gearresteerd?
Kom eens hier.
Wat wil je?
Ik heb iets voor je.
Weet jij wie m'n moeder heeft vermoord?
Kom op, zeg iets.
Het betekende veel, Mr Gordon. Ik kan het weten.
Hoi, Reggie.
Is alles hier in orde?
Jazeker, behalve dat we bezoek hebben van rechercheur Platt.
Goed dat ik jou ook tref, Reggie. Ik dacht dat jullie allebei wel...
...blij zouden zijn om te horen dat Slappy Johnson hoofdverdachte is.
Enig idee waarom hij zegt dat u Cleo heeft vermoord?
Hij en Cleo hadden hier laatst ruzie. Meer weet ik niet.
Reggie heeft te veel klappen geïncasseerd.
Hij vergeet dat hij maar één keer hoeft te antwoorden.
We hebben na de uitvaart al met jullie gepraat.
Klopt, maar u vergat te zeggen dat Cleo veel geld had gewonnen met kerst.
En dat zij achter het stuur zat bij de aanslag op Myrtle Summer.
Hoe kunt u zich profileren als iemand die de zwarte mensen helpt...
...terwijl er een onschuldige zwarte man de bak indraait?
Ken je de Afrikaanse cichlide?
Nee, Mr Gordon.
- Ik had u niet ingeschat als visexpert. - Reggie is de visexpert, niet ik.
Hij kan je alles vertellen over vissen. Anders is er iets mis met z'n hoofd.
- Vertel hem over dit visje. - De Kakadu-dwergcichlide.
Precies. Waar komt die vandaan?
Helemaal uit het moederland.
Drie Afrikaanse meren vormen de bron van meer dan 800 soorten.
Leg uit waarom ze elkaar doden.
Vertel.
Dat doen ze alleen als ze niet uit hetzelfde meer komen.
Net als wij.
Voor witte mensen zijn wij hetzelfde, maar dat is niet zo.
Inderdaad.
Prettige avond, heren.
Dit is nu al de tweede persoon die zegt dat Cleo geld heeft gewonnen met kerst.
Platt en die journalist hebben dezelfde slechte bron...
- ...of jij verzwijgt iets voor me. - Ik zei dat ik 't had geregeld.
- Op kerstavond, zoals u vroeg. - O ja?
Ik had niet gezegd dat je haar moest achterlaten in die fontein.
Het spijt me. U heeft gelijk, baas.
Ik weet niet wat me bezielde.
Je weet niet wat je bezielde?
Commandant Stassley? We moeten praten.
Hoe is het, kanjer? Hoe voel je je?
Stephan Zawadzkie heeft eindelijk gepraat. Hij wilde Tessie verkrachten...
...maar hij kon 't niet. Ze zat in de kelder.
Z'n moeder ontdekte het en nam het heft in eigen handen.
- Mrs Zawadzkie is dood. - O, mijn God.
- Wat als hij loog? - Het is de waarheid.
Het bloed onder Tessies nagels komt overeen met dat van z'n moeder.
- Ik weet wie Cleo Johnson heeft vermoord. - Maak je nou geen zorgen om Cleo Johnson.
Ze hebben haar man net opgepakt.
- Luister, Maddie. Jij moet je focussen... - Hij was het niet.
- ...op je herstel. - Ik weet zeker dat hij het niet was.
Je had dood kunnen zijn.
Wat is er nou eigenlijk gebeurd? Wat zei ze voordat ze...
Als je van plan bent om dit verhaal te schrijven...
...ben je nog brutaler dan ik dacht.
De mensen willen het weten.
Kom op, ik word onder druk gezet.
Zeg Marshall dat het verhaal om Cleo Johnson gaat...
- ...en dat het mijn verhaal is. - Dat weet hij.
- Welke aanwijzing heb je? - U moet hier weg.
- Luister. - Mijn verhaal.
Als u niet vertrekt, roep ik de beveiliging.
Meneer?
Haal hem hier weg.
Zeg Marshall dat de Zawadzkies oud nieuws zijn.
- Het gaat om Cleo. - Geef 'n koud kompres.
Mijn verhaal.
'Maar weinig mensen ontdekken de waarheid in één keer.
- Meestal komt die stukje bij beetje.' - Daar heb ik geen tijd voor.
- Ik wil 't nu. - Want?
Anders weet niemand wie Cleo heeft vermoord.
Je wilt jezelf bewijzen.
Ambitie en waarheidsvinding kunnen prima samengaan.
Hoe zit het met mij? Mijn verhaal heb je nooit verteld.
Jij had een comfortabel leventje, en toen was het voorbij.
Anne Frank had het veel zwaarder. Je bent niet meer interessant, Tessie.
Het spijt me.
Het spijt me dat je op zo'n jonge leeftijd uit het leven werd gerukt.
Ik beloof dat ik je verhaal ooit zal vertellen.
Maar nu moet ik me richten op de moordenaar van Cleo Johnson.
Wie was Madeline Schwartz?
Morgenstern.
Waarom zijn we zo geheimzinnig voor onszelf?
We kunnen Madeline Morgenstern alleen gedenken...
...door haar dierbaren aan het woord te laten.
Daarom wil ik haar moeder, Tattie, vragen om naar de katheder...
...te komen.
- Mam. - Mrs Morgenstern...
...vertelt u ons iets over uw dochter?
Mam, ga er nou naartoe. Vertel de mensen over m'n leven.
Ik weet niet wie je was.
- Je vertelt me nooit iets. - Jij vertelt mij nooit iets.
Het was Poerim. Ik was 11 jaar oud.
Alle kinderen waren verkleed. Zelf zag ik eruit als een vlinder.
Plots zag ik een echte vlinder.
Ik vond het 't schitterendste ding in de wereld...
...en wilde hem vasthouden.
Nadat ik de vlinder had gevangen en ik m'n handen openvouwde, was hij dood.
- Hij was dood. - M'n vader kwam naar me toe.
Hij vertelde me dat m'n broer en moeder waren gedood in een concentratiekamp.
Mam, daar kwam je achter op je 30e, niet op je 11e.
En waarom heb je alleen verdrietige herinneringen?
Daarom vertel ik je dus niet zoveel. Maar jij wilde meer over me weten.
- Dit is mijn begrafenis. - Ik heb al m'n dromen laten varen...
- ...zodat jij kon krijgen wat ik niet had. - Alles wat jij niet had, ik weet het.
Alle moeders zeggen dat. Maar dat wil ik niet.
Ik wil wat ik zelf niet kreeg.
- Mrs Morgenstern. - Ik word niet zoals jij.
Ik doe het wel.
Madeline Morgenstern was een moeder...
...een dochter, een minnares, een echtgenote.
Maar daar houdt het niet op.
- Ze was ook een schrijfster. - Een schrijfster.
Ze gebruikte haar gevoel om haar fantasie te prikkelen.
Haar fantasie.
Ze vertelde verhalen die moesten worden gehoord.
Ze vond gerechtigheid voor Tessie en voor Cleo.
- Gerechtigheid. - Zo moeten we ons haar herinneren.
Als iemand die opkwam voor de mensen die dat zelf niet meer konden.
Ze streed voor gerechtigheid.
Strijd voor gerechtigheid. White Power.
...woordvoerder van de Ku Klux Klan...
...en oprichter van de National States' Rights Party...
...eerwaarde Connie Lynch, is in Baltimore aangekomen...
...om opnieuw te demonstreren bij Patterson Park.
De NSRP is vastbesloten om tegenbetogers tegen te werken...
...met machtsvertoon en razernij...
GOD ZEGENE AMERIKA
JE WAS LIEVER WIT GEWEEST
NIET ANTI-ZWART, MAAR ANTI-RASVERMENGING
GA TERUG NAAR AFRIKA
- Zorg dat iedereen z'n spullen... - Dag, commandant. Wilde u me spreken?
Ja, rechercheur.
- Bosko. - Ja, commandant?
Wacht met rechercheur Platt in m'n kantoor.
- In uw kantoor? - Ik kom zo, Platt.
Wat is er?
De jongeren van de lokale NSRP waren gisteren op de been.
Duizend mensen.
- Over een paar uur beginnen ze weer. - Ik heb ze gezien.
Er wordt toch wel iets gedaan?
Ze hebben het recht om vredig te demonstreren.
- Zwarten schofferen, noem je dat vredig? - Vrijheid van meningsuiting, Ferdie.
- Rechercheur Platt. - Amendement I, dat ken je wel.
Verdomme, hij zit op slot.
Trouwens, ik heb de sleutel.
De commandant heeft hier ergens een tv.
De Colts spelen.
Weet je wat het is?
Geen hond boeit het wat de NSRP doet. De wedstrijd is wat de mensen boeit.
De meesten van ons willen gewoon 's morgens naar hun werk gaan...
...en 's avonds warm eten krijgen.
- Je collega Percy begreep dat. - Zullen we agent Davis erbuiten houden?
Weet je wat het probleem is, Ferdie?
Iedereen doet alsof alleen de zwarten het moeilijk hebben.
Toen mijn vader in Baltimore kwam, maakten de Ieren hier de dienst uit.
Daarna de Italianen, en dat was ook 'eigen volk eerst'.
Alle joden die hier neerstreken, moesten zich ook omhoog werken.
Men gooit alle witten op één hoop en het is wij tegen de zwarten.
Misschien omdat jullie zwarten op dezelfde manier behandelden.
Zo is het gewoon altijd geweest.
- Wacht op je beurt. - Wellicht is 't zover.
Wellicht.
Vertel, ruikt Mrs Schwartz net zo lekker als ze eruitziet?
Pardon?
Ik was genoodzaakt de commandant te zeggen dat jij haar raam binnenglipt.
Als het ooit echt jouw beurt is...
...mag je misschien via de voordeur.
- Waar ben je mee bezig? - Ik voorkom dat je de bak ingaat.
Je kunt de commandant bedanken. Hij wil dat je in stilte ontslag neemt.
Als je onze reputatie wilt bekladden...
...bedenk dan dat Mrs Schwartz achter de tralies zal belanden voor seks met jou.
De commandant zal wel niet meer komen.
Excuseer me.
Je bent gekomen.
Je had gelijk. Ik ben niet te vertrouwen.
Heb ik niet gezegd.
Ik zei: 'Ik reken erop dat je jezelf bent.'
Wie ben ik?
En hoe kan ik jou vertrouwen?
Jij bent niet m'n eerste.
Het feit dat ik met een witte vrouw niet over straat kon, was juist een voordeel.
Geen beloftes, geen dure afspraakjes.
Geen gevoelens.
Alleen ik en m'n droom om rechercheur te worden.
Zo zag ik vrijheid tot ik jou ontmoette.
Ik kan niet zeggen wie jij bent, Ms Morgenstern...
...maar ik weet wel dat jij doorgaat tot je 't weet.
En dat vind ik leuk.
Heel leuk zelfs.
Leuker dan Cleo Johnson?
'We groeien niet op absolute of chronologische wijze.
We groeien in delen.
In de ene wereld zijn we volwassen...
...in de andere kinds.'
Gaat het wel?
Ik weet wie haar heeft vermoord.
Madeline, de artsen zeggen dat je moet rusten.
Ga maar slapen.
Ik heb kleding voor je.
Ik moet bewijzen wie Cleo Johnson heeft vermoord.
Mam?
Lieverd...
GEEN ZWARTEN, JODEN, HONDEN
...kom binnen.
- Kom. Joden zijn ook welkom. - Waarom?
Weet je het niet?
We zijn nu wit.
Kom toch binnen.
Waar ga je heen?
Maak je geen zorgen om de Schvartze, Madeline.
Kom binnen.
ALLEEN MENSEN VAN KLEUR
271, 221, 366, 111, 271...
...221, 366, 251, 366, 111...
...271, 221, 366, 111.
We hebben je gevonden.
366, 251, 111, 271.
Dat is mijn vrouw. Mijn schat. Moet je kijken.
Wie is de moordenaar?
Zeg het me.
Wat heb je gedaan?
- Niet nog meer dromen. - Dit is geen droom.
Je bent nu hier, bij mij.
Wie ben jij?
Ik was Cleo Johnson.
Vertaling: Isabelle Wesselink