"Chlamyphorus truncatus."
Bir şey görüyor musun Grisakal?
Uzun zamandır bekliyoruz Jane ve hâlâ bir şey olmadı.
Burada bir şey var.
Chlamyphorus truncatus'a merhaba de.
Merhaba Chlamyphorus "trun-cactusus."
Ya da merhaba pembe peri armadillo.
Veya elveda pembe peri armadillo!
Üzerine doğru giden bir araba var.
Çekil yoldan!
Kıl payı.
Hem de ne kıl payı.
Bak, pembe peri armadillo şimdi yeri kazmaya başladı.
Yolunu keseceğim.
Yeni yer altı kazma makinemizi çok seviyorum.
Şu düğmelere baksana.
Bip, bip, bop, bop.
Bip, bop, bi... Bir kadran.
Kadranı elleme David.
Chlamyphorus truncatus'u takip etmek için ufaldık.
Görevin ortasında tam boyumuza dönmek istemeyiz.
Umarım Chlamyphorus bizim için hazırdır.
Anladın mı?
Evet.
Pembe peri armadillo çok hızlı.
Hiç periye benzemiyorlar.
Daha çok sırtlarında suşi taşıyan hamster'lara benziyorlar.
O suşi onların kabuğu ve hamster'a benziyorlar.
Tüm armadillo'ların kabuğu vardır ama pembe olan en küçükleri.
Haklarında çok şey bilmiyoruz.
Onları bulmak çok zordur ve hayatlarının çoğu yer altında geçer.
Peki bu neden yoldaydı?
Güzel soru.
Belki bu oğlan betonu kazamadı ya da yiyecek arıyordu.
Erkekler kızlardan daha iri olduğu için mi erkek olduğunu anladın?
Bir güzel soru daha.
Bilmiyoruz. Çok az şey biliyoruz.
Erkek olduğunu tarayıcılar söyledi.
Son soru, bugünkü görevimiz ne?
Görevimiz ne yediklerini bulmak.
Çok basit görünüyor.
Bu ufaklıkların hiçbir şeyi basit değil.
Ama ne yediklerini anlayabilirsek...
- Onlara yardım mı edebiliriz? - Aynen öyle.
- Bunları o ufaklık mı kazmış? - Bilmiyorum.
Bir sürü hayvan yerde oyuk açıp tünel kazar, böcekler, kurbağalar,
tavşanlar, baykuşlar, tilkiler, penguenler, vom...
- Uzun bir liste mi? - Vombatlar. Evet, uzun.
Ayaklarımızın altında koca bir dünya var ve çoğu insan bunun farkında değil.
İşte o dünyanın bir parçası.
Geliyor.
- Ve gidiyor. - Uzaklaşıyor.
Sondaj hızımızı artırmamız gerek David.
"Şantaj" yapmak onu yakalamamıza yardımcı olmaz Jane.
Sondaj, "kazma"nın süslü söylenişi oluyor.
Hayvanların bilimsel adını kullanmak gibi...
- Ne? - Yok bir şey.
Sondaj hızı artırılıyor.
Kaya geliyor!
- Kaçış manevralarına başlıyorum! - Ne?
"Yoldan çekiliyorum"un süslü söylenişi.
İşte orada!
Başka bir kaya!
Yoldan çekilmeye üç, iki, bir!
Çok hızlı. Onu göremiyorsak ne yediğini nereden bileceğiz?
Yolun sonu!
Kötü kelimeler seçiyorsun Jane!
Kötü kelimeler seçiyorsun!
Çok yaklaşmıştık.
Gözleme gibi yamyassı olmaya ya da çamura dönmeye çok yaklaştık.
Ya da süper ince yassılaşan o çizgi film...
Anladım.
O hızlı armadillo'yu nasıl takip edeceğiz?
- Kayaları nasıl atlatacağız? - Yukarı çıkıp planımızı tekrar düşünelim.
Belki bir dahaki sefere Grisakal ezilmenin eşiğine gelir.
Dur, bu ses de ne?
Tırman Grisakal.
Neler oluyor?
Annisa.
Selam Jane. Selam David.
Bu işçiler neden burada?
Keşke bunu söylemek zorunda kalmasaydım ama kooperatif bahçeyi iptal ediyor.
Ya da en azından bizim bahçe dediğimiz şeyi.
- Ne? - Biliyorum.
Benim de hoşuma gitmiyor ama binanın bahçıvan için bütçesi yok
ve bakın şu hâle.
Ağaçları falan hep sökecekler mi?
Yerlere bu taşları döşeyebilmek için hepsini kaldırmaları gerekiyor.
Taş döşemek mi? Tüm ağaçları kesmek mi?
- Yapamazlar. - Maalesef yapabilirler.
Peki o ağaçlarda yaşayan sincaplar, kuşlar ve rakunlar ne olacak?
Peki ya yer altında yaşayan böcek ve havyanlar?
Bunların altında mahsur kalacaklar.
Bahçeyi yok etmek yerine onu hayata döndürmeliyiz.
Bunun için zaman, para ve yapmak isteyecek insan lazım.
Benim de hiç hoşuma gitmiyor.
Ama kooperatifin çoğunluğu taş döşemeye oy verdi.
Yapabileceğimiz bir şey yok. Pardon.
Bizi kimse dinlemeyecek Jane.
O zaman dinletmemiz gerek.
Buna inanmıyorum!
Size de merhaba.
Berbat haberlerim var anne.
- Bir şey mi yaptınız? - Henüz değil.
Ama yönetimin bahçeyi kaldıracağını öğrendik.
Ve pembe peri armadillo'nun ne yediğini hâlâ öğrenemedik.
Bunlar bağlantılı mı?
Doğada her şey bağlantılıdır.
Pembe peri armadillo yer altında çukurda yaşar.
Bahçeye taş döşemek toprak altında yaşayan böcek ve hayvanlara zarar verecek.
- Anladım. Sayılır. - Anlamıyorum.
Kim böyle bir şey yapmak ister?
- Jane. - Nasıl bir insan doğayı yok etmek ister?
Jane.
Biri neden ağaçları kesip bitkileri öldürmeyi kabul eder, düşünemiyorum.
Onlar da yaşayan şeyler.
Jane.
Söylemek istediğin bir şey mi var?
O eski bahçeyi düzeltip bakımını yapmak için para lazım
ve binanın bütçesi sınırlı.
O paranın gitmesi gereken başka yerler var.
Doğaya bakmak bizim sorumluluğumuz.
Bu binada yaşayanlarla ilgilenmek de bizim sorumluluğumuz.
Çatı akıtıyor, sifonu çalışmayan tuvaletler var
ve binanın yarısı bazen ısınamıyor.
Bahçeyi kaldırmak için mi oy verdin?
Bu kış binamız ısınsın diye oy verdim.
Anne, bahçeler kendini savunamaz.
Tabii böcek yiyen sinekkapan bitkisiyle dolu değilse.
Ama o bitkilerin buralarda yetiştiğini sanmıyorum...
Teşekkürler David.
Tuvalete gideceğim.
Bahçenin kaldırılması için oy verenler bunu doğayı sevmedikleri için yapmadı.
Zor seçimler yapmaları gerektiği için yaptılar.
Ya her şeyden az az para kısacaktık ya da büyük bir seçim yapacaktık.
Neden artık beni dinlemediğini düşünüyorum?
Küçük.
David, pembe armadillo yer altındaki kayaların etrafından dolaşabilir
çünkü kazı makinesinden daha küçük, değil mi?
Ne olmuş?
Yani pembe periyi takip etmek ve o kayaların etrafından dolaşmak istiyorsak
olduğumuzdan daha da küçülmeliyiz, değil mi?
Peki ya bahçeyi kurtarmak ne olacak?
Onu nasıl yapacağımızı henüz bilmiyorum.
Ama pembe peri armadillo'yu takip edebilirsek ne yediğini öğrenebiliriz.
Belki bu, bahçede yer altında yaşayan hayvanlara
yardımcı olmamıza yarar.
O ses de ne?
Bir saniye bile kaybedemeyiz.
O büyük kayanın etrafından dolaşmalıyız.
İlgileniyorum. Hazır ol.
Pembe periden de ufak olmak üzereyiz.
Bu boyutta dolaşmak çok daha kolaymış.
Umarım pembe peri armadillo'yu yakında buluruz.
Ana motorların tüm gücü gitti.
"Kapana kısıldık" demenin süslü yolu mu bu?
Kapana kısıldık.
Duydun mu?
Şu korkunç tırmalama sesini mi?
Evet, duyuyorum.
Sence pembe peri armadillo mu o?
Bazı düğmelere basma vakti.
Bip, bop, bip, bop, bip...
David bak.
Karıncaymış.
Çok çok büyük bir karınca.
Bir karıncayla başa çıkabiliriz, değil mi Jane?
Bir karınca varsa hep fazlası da vardır.
Belki de bizi biraz fazla küçülttüm.
- İyi misin? - Karıncalar bu kadar güçlü mü?
Karıncalar küçük olabilir ama çok güçlüdür.
Kendi ağırlıklarının 10 katını kaldırabilirler.
Birlikte çalıştıklarında daha da güçlüdürler.
Hadi canım.
Pembe armadillo'yu hâlâ bulamadığımıza göre
acaba karıncalar gibi yaparak bahçeyi kurtarmanın yolu var mı?
Çalışanları mı ısıralım?
Tam değil. Dışarı çıkmamız lazım.
Selam. Bazılarını evimde tekrar dikmeye çalışacağım.
Sağ ol. Çok kişi bahçe iptal edilsin dediğini biliyorum
ama eminim istemeyen bir sürü kişi de vardır.
Evet, ben istemiyorum.
Jane istemiyor. Grisakal istemiyor.
Keşke bu yeterli olsaydı.
Pelüş hayvanların oyları da geçerli olsaydı.
Bunu kabul edenlerin yarısı burada yaşayan
hayvanlara olacakları bilseydi kesin fikir değiştirirdi.
Bak.
"Şans verirsek doğa kazanabilir."
Bunu Jane Goodall söylemiş.
Bu bahçeye nasıl şans vereceğiz Annisa?
Evet. Yapabileceğimiz bir şey olmalı.
Sanırım dilekçe hazırlayabilirsiniz.
Biliyordum. Dilekçe. Elbette.
Dilekçe nedir?
Bir şeyi değiştirmek için talepte bulunmaktır.
İnsanlardan imzalamalarını istersiniz, ne kadar kişi imzalarsa
o kadar güçlü olur.
Binanın yarısından fazlasına bahçeyi kurtarmak için dilekçe imzalatabilirseniz
- o zaman ben... - Bunları durdurur musun?
Evet ama insanlara fikrini değiştirtmek...
Herkese imzalatırız.
...kolay değildir.
Ayrıca bahçeyle ilgilenmek isteyecek insanlar da bulmalıyız.
- Bunun için hâlâ paramız yok. - Bir şey buluruz.
Çabuk.
Merhaba Bay Jin.
Bahçe dilekçemizle ilgili konuşabilir miyiz?
BAHÇEYİ KURTARIN
Birazcık çabalarsak bahçeyi kurtarabiliriz.
Bahçeye çiş yapmak yok Pugsley.
Bütün o zavallı minik hayvanlar kapana mı kısılacak yani?
Böcekler de.
Böcekleri çok umursamıyorum.
Genelde hayvanlar.
Hayvanlar içinse elbette. Emin olabilirsiniz.
Merak etme. Şarkı istemeyeceğiz.
Sadece bunu imzalamanı istiyoruz. Bahçeyi kurtarmak için.
Pembe armadillo'ları da.
Düşünsenize. Yer altında takılıyor, kendi işinize bakıyorsunuz ve bir anda
bir inşaat ekibi mekânınızı kazıp her şeyi mahvetmeye başlıyor.
"Hayır! Bize yardım edin!"
Şans verirsek doğa kazanabilir.
Vay, keşke bunu daha önce bilseydim.
Tabii. Bahçenin kurtarılmasına yardım etmek isteriz.
- Bahçıvanlığı sever misiniz? - Ve gönüllü çalışmayı?
- Tabii. Evet. - Severim. Evet.
Merhaba bayan...
- Garcia. - Bayan Garcia.
Adım Jane. Bahçemiz yok edilmesin diye imza topluyorum.
Sahi mi? Yeni bir bahçe yapıp ona bakacak paranız var mı?
Sormanıza sevindim. Çok fazla bakım gerektirmeyen doğal bir bahçe yapacağız.
Çimenler kendi büyür ve otlar için fazla endişeye gerek yok.
Katkı yapacak gönüllüler listemiz bile var.
Dilekçemizi imzalar mısınız lütfen?
Çok isterim.
Gönüllü olur musunuz?
Hayır.
Ama size yardım etmeyi çok isteyecek harika bir kızım var.
Bekle! Dur!
Aldık Annisa!
Neyi aldınız?
- Dilekçe için imzaları. - Hepimiz bahçe kalsın istiyoruz
ve bahçeyle de gönüllüler ilgilenecek.
Şey, hâlâ bir imza daha lazım.
İşte. Şimdi herkesi topladınız.
Bahçe kalıyor!
Vay canına.
Bay Jin'e de mi imzalattınız?
Bahçe komitesine yardım edeceğini de söyledi.
Onunla ilgileneceğiz. Hepimiz.
Söz.
Bravo size çocuklar.
Aslında hiç yer altında yaşayan şeyleri düşünmedim.
Galiba onların da bizler gibi eve ihtiyacı var.
Pembe peri armadillo'nun ihtiyacı olan bu. Bir ev.
Yollardan ve inşaatlardan uzak bir ev.
Onu bulursak belki ne yediğini de buluruz.
- Görevimize dönme vakti. - Gidelim.
Bu karıncalardan kurtulup pembe peri armadillo'yu bulmalıyız.
Gücü ana motorlara vermeliyiz.
Başüstüne kaptan.
Güç motorlara. Yüzde 75.
Seksen. Yüzde 100. Tamamdır.
Tamamdır. Bas gaza.
Önümüze bir şey geliyor Jane.
İleri. Tam hız.
Geriye! Son hız geriye!
- Daha, çok daha fazla karınca. - Karınca yuvasına denk geldik.
Geri! Geri!
- Arkamızda başka kaya var. - Önümüzde de kızgın karıncalar.
Kapana kısıldık.
Pembe peri armadillo.
Bizi kurtardı ve karınca yiyor.
Görev tamamlandı.
Böyle bir şey ne kadar nadir görünür, biliyor musun?
Gerçek bir peri görmek kadar nadir mi?
Belki o kadar nadir değildir.
Neden durdu?
Çünkü evinde.
Dinle David.
Araba yok. Yol yok. İnşaat yok.
Hiçbir şey yok.
Ama yiyeceklerine, karıncalara yakın.
Artık pembe armadillo'ların beslendikleri yere
yakın yaşadıklarını biliyoruz. Fazlasını da öğrenebiliriz.
- Ve onları koruyabiliriz. - Kesinlikle.
Uyumasına izin vermeliyiz.
İyi geceler.
Doğaya bir şans vermemizin çok hoşuma gittiğini söylemem gerek.
Ne yaptığını anladım.
Sorun nedir Jane?
Bahçeyi kurtardığımıza sevindim ama pembe armadillo için endişeliyim.
Pembe peri armadillo nedir? Hiç duymadım.
Çoğu insan duymamıştır.
Sırtında pembe suşi olan bir hamster'a benzeyen süper bir armadillo.
Karınca yiyip çukur kazıyor.
Nesilleri tükeniyor.
Dilekçeler değişim başlatmanın bir yoludur
ama insanlarla konuşmak da faydalı olabilir.
Bahçenin altındaki böcek ve hayvanlar gibi.
Kimse onları konuşmazsa kimse yardıma ihtiyaçları olduğunu bilmez.
Haklısın Annisa.
Pembe peri armadillo görevimiz henüz bitmedi David.
Bitmedi mi?
Bahçeye yardım için döneceğiz Annisa.
Gel.
Bay.
Bay!
Geliyorum.
Şans verirsek doğa kazanabilir lafını duydunuz mu?
Pembe armadillo da aynı şekilde.
Yardımımıza ihtiyacı olan, nesli tükenen bir hayvan.
Nasıl yardım edebilirim?
Armadillo'ları kurtaralım.
David'e kapıyı açar mısın anne? Geç kaldı.
Neye?
- Mariella Superina'yla görüşmemize. - O kim?
Pembe peri armadillo uzmanı.
Arjantin'de yaşıyor ve şu an arıyor.
Tamam. Acele ediyorum.
Merhaba Mariella.
Merhaba Jane.
David nerede?
Komşularımıza pembe peri armadillo'yu anlattık.
Üzgünüm geciktim. Çok komşumuz var.
Birini yer altında takip etme görevimiz sırasında çoğu insanın
pembe peri armadillo'yu duymadığını gördük.
Müthiş bir maceraya benziyor. Armadillo'yu buldunuz mu?
Bulduk. Çok tatlıydı.
Yani yediği karıncalar öyle düşünmüyordu ama ben ve David öyle düşündük.
- Çok tatlıydı. - Buna mı benziyordu?
Aynen.
Neden pembe peri armadillo'ları daha çok insan bilmiyor?
Size bir harita göstereyim.
Sadece Arjantin'de ve yer altında yaşıyorlar
o yüzden onları bulup incelemek aşırı zor.
Pembe peri armadillo'lar adlarını nereden almış?
Çünkü gerçekten periye hiç benzemiyorlar.
Kanatları yok.
Pembe perideki peri aslında küçük, ufak anlamına geliyor.
Pembe de kabuklarının renginden.
Neden pembeler?
Kabuk soluk pembe çünkü sıcak tutmak için
tüm kan vücutlarına çekiyorlar ve hava çok sıcakken
kanı tekrar kabuğa veriyorlar ve daha pembe oluyor.
Çok harika.
Bazen de sıcak.
Anladın mı?
Nasıl ısınıyorlar?
Kazarken arka ayakları üzerinde duruyorlar
ve kuyruklarının ucunu beşinci ayak olarak kullanıyorlar.
Böylece ayakta durup daha büyük güçle kazabiliyorlar.
Bu kadar küçük bir şeyin bunu yapabilmesi inanılmaz.
Kalça kısmının bile kazarken önemli bir rolü var.
Göstereyim.
Nasıl kazıyor, gördünüz mü?
Poposuyla da kazdığı kumu geri atıyor.
Önündeki alanı açıyor.
Vay canına. Benim popom bunu yapamaz.
- Armadillo'ları hep sever miydin? - İlk armadillo'mu 18 yaşında görmüştüm
ve varlıklarından haberim yoktu.
Otuz yıl sonra hâlâ armadillo'ları araştırıyorum
ve hayatımı onlara adadım.
- O çok büyükmüş. - Armadillo'lar çok harika.
En küçük ve en tuhaf görünen hayvan bile araştırılmayı hak eder.
Onlar da önemli ve onlara zarar veren şeylere karşı korunmayı hak ediyorlar.
Pembe peri armadillo'lara zarar veren ne?
Mesela insanlar yakalayıp evcilleştirmek istiyor.
İklim değişikliği de başka bir sorun ve habitatlarını kaybediyorlar.
Çok yağmur yağarsa oyuklarına su doluyor.
Nasıl yardım edebiliriz?
Küresel düşünüp yöresel hareket ederek.
Etrafınızda hiç haberiniz olmadan yaşayan
bir sürü minik hayvan olabilir, o yüzden dışarı çıkın,
minik hayvanları arayın ve onları izleyip keyfine varmaya çalışın.
Evinize götürmeyin.
Vahşi hayvanlar evcilleştirilmemeli.
Bunların hepsini yapacağız.
Kesinlikle. Sonsuza dek yaşasınlar istiyorum.
Bizimle pembe peri armadillo'ları konuştuğun için teşekkürler Mariella.
Teşekkürler.
Unutmayın onları kalbinizde tutun ama vahşi doğada bırakın.
- Hoşça kalın. - Hoşça kal Mariella!
Dur, karınca mı o?
Bizi buldular!
Çabuk. Kazı makinesine.
Alt yazı çevirmeni: Orhan Cevher