Dlaczego tutaj?
Dlaczego Ameryka?
Moi rodzice przyjechali do Stanów,
jak wielu innych imigrantów, w poszukiwaniu lepszego życia.
Dla nich to był...
kraj możliwości.
Tutaj imigrant mógł znaleźć spokój, założyć rodzinę,
zbudować dom.
Miałem dziesięć lat, gdy przyjechałem do Ameryki.
Dla moich rodziców USA reprezentowało pokój, możliwości
i świetlaną przyszłość.
Moi rodzice wybrali Amerykę, by zapewnić mi możliwości,
których nie mogliby mi zapewnić w Palestynie.
Wybrali Amerykę ze względu na gospodarkę, rynek pracy...
Bo tu mogę być amerykańską muzułmanką i nie czuć się ze sobą źle.
Rodzice przyjechali do USA
myśląc o lepszych możliwościach,
zwłaszcza o lepszej edukacji dla mnie i moich młodszych braci.
Mieszkałam z rodzicami i uwielbiam to miejsce. Gdy dorastałam,
uważałam się za najszczęśliwsze dziecko na Ziemi,
bo mogłam tu być i miałam szczęście...
się tu urodzić.
Czy Ameryka spełniła twoje oczekiwania?
NETFLIX — ORYGINALNY SERIAL DOKUMENTALNY
Obywatelska walka o Amerykę
Czternasta poprawka to obietnica.
Obietnica ochrony, równości, sprawiedliwego procesu i wolności.
Mówi, że Stany to kraj, w którym każdy może zbudować lepsze życie dla siebie
i swoich rodzin.
Tworzy wizję Ameryki zdolnej do zmian i rozwoju.
To obietnica dla każdego w Ameryce, nie tylko dla obywateli.
Autorzy czternastej poprawki wybrali konkretne słowo.
Każdy.
Każdy na amerykańskiej ziemi ma zagwarantowane podstawowe prawa.
Słowo „każdy” przypomina o naszym wspólnym człowieczeństwie.
Wszyscy jesteśmy ludźmi i zasługujemy na empatię i godność.
Czternasta poprawka chroni wszystkie osoby
podlegające jurysdykcji USA
i zapewnia im sprawiedliwy proces i równą ochronę.
W poprawce użyto pojęcia „każdy”, a nie „każdy obywatel”.
To ważna różnica,
która oznacza, że te zapewnienia dotyczą wszystkich:
stałych rezydentów, imigrantów...
Przepaść między tym, kim jest każda osoba, a kim jest obywatel w świetle prawa
była i jest tematem licznych dyskusji
i batalii. Kto się zalicza do tego grona i czemu?
Jak widzieliśmy już wielokrotnie,
różnica między tekstem czternastej poprawki a tym, jak Ameryka ją spełnia,
może być olbrzymia.
A ta przepaść między obietnicą 14. poprawki a działaniami Ameryki
często wydaje się być niepokonaną otchłanią
dla jednej grupy ludzi:
dla Imigrantów.
W RODZINACH NIE MA GRANIC
WALCZ O PROGRAM DACA
Imigranci są nieodłączną częścią Stanów Zjednoczonych.
Nasz kraj tyle im zawdzięcza.
Imigranci są siłą Stanów Zjednoczonych.
Pomogli zbudować kraj. Sprowadzili do niego młodość.
Jesteśmy częścią tkanki tego narodu:
my, nasza kuchnia i tradycje kulturowe.
Imigracja oznacza talent, liczebność, konsumentów, wytwórców.
Czyni nasz kraj silniejszym.
WSPÓŁZAŁOŻYCIEL GOOGLE
JAWED KARIM, STEVE CHEN ZAŁOŻYCIELE YOUTUBE
To my czynimy nasz kraj lepszym,
bo chcemy być częścią jego obietnicy.
Bez tej całej mieszanki kultur
Stany byłyby nie do poznania.
Cieszy mnie, że nie jesteśmy wszyscy tacy sami.
Ludzie przyjeżdżają do Stanów, by otrzymać obywatelstwo.
Przysięgają wierność Konstytucji.
Konstytucja jest tym, co jednoczy Stany Zjednoczone.
Ludzie, którzy patrzą w lustro i nazywają sami siebie patriotami
powinni zrozumieć, że imigranci
to cała masa ludzi, która mówi: „Macie rację.
Żyjecie w świetnym kraju”.
To...
Czy istnieje większy komplement?
OBIETNICA
Myśląc o obywatelstwie Ojcowie założyciele
nie myśleli o włączeni kobiet, osób o innym kolorze skóry...
Mieli bardzo wąskie pojęcie o tym, kto może być obywatelem
Stanów Zjednoczonych.
Jednak wojna secesyjna, emancypacja i 14. poprawka
dokonały rewolucji w kwestii inkluzywności
pojęcia obywatelstwa w Stanach.
Klauzula 14. poprawki dotycząca prawa ziemi
to klucz do naszej podróży od narodu białych osadników
do przyszłości, w której istnieje możliwość różnorodności
w ramach naszej demokracji.
„Ta poprawka, którą zaproponowałem
jest wyłącznie deklaracją prawa, które już teraz uważam za prawo kraju,
że każda osoba urodzona w Stanach Zjednoczonych
i podlegająca ich jurysdykcji
jest, zgodnie z prawem naturalne i prawem narodowym,
obywatelem Stanów Zjednoczonych”.
Nasza współczesna amerykańska mozaika kultur i społeczności
wywodzi się między innymi z klauzuli 14. poprawki o prawie ziemi,
która mówi, że każdy tu urodzony jest częścią tego kraju.
To najbardziej inkluzywny język możliwy.
Jest to również tak radykalny pomysł,
że nawet 150 lat później ludzie wciąż się o niego wściekają.
Prawo ziemi...
- Prawo ziemi... - Prawo ziemi.
- Prawo ziemi.
Prawo ziemi zawsze było częścią prawa Stanów Zjednoczonych,
ale teraz jest obiektem ataku.
Czternasta poprawka jest sporna.
Czy 14. poprawka rozciąga się do momentu, w którym
każdy człowiek urodzony w Ameryce jest Amerykaninem?
Treść 14. poprawki jest jasna.
Musimy zmienić tę politykę.
Zachęca ona do nielegalnej imigracji.
To prawo tego kraju. Jest w Konstytucji.
Czy prawo „dziecka-kotwicy” nie jest destrukcyjne dla kraju?
To rozwadnia amerykańskie obywatelstwo.
Setki tysięcy dzieci urodzonych przez nielegalnych imigrantów
co roku automatycznie stają się obywatelami Stanów Zjednoczonych
z powodu tej szalonej, obłąkanej polityki, którą możemy zakończyć.
Ta debata trafia w sedno naszych największych amerykańskich lęków.
Dla kogo istnieje Ameryka?
Czternasta poprawka to pierwszy raz,
gdy kraj naprawdę mierzy się ze znaczeniem obywatelstwa.
Została napisana, by zapewnić czarnym Amerykanom
zdobycie praw po wojnie secesyjnej,
ale wkrótce rzuca jeszcze większe wyzwanie dla progu inkluzywności Ameryki,
obejmuje bowiem też imigrantów.
Nie tylko imigrantów z Europy, którzy lądowali na wyspie Ellis,
ale także nową grupę imigrantów trafiająca na Zachód.
Oto i ono, panowie.
Czyste złoto Kalifornii.
Na Jowisza!
Jest go więcej?
Epidemia trawiąca naród: gorączka złota
ŚWIĘTO ZŁOTA
ZŁOTO
W 1848 roku w Kalifornii odkryto złoto,
a oczy Ameryki zwróciły się ku Zachodowi.
Podczas gorączki złota w Kalifornii,
imigranci z Chin
tłumnie zaczęli przenosić się do Stanów.
Tymczasem rząd zawiera sojusz z tytanami przemysłu
i decyduje, że potrzebuje sieci kolejowej obejmującej cały kraj,
by można było dalej rozwijać rewolucję przemysłową.
Potrzebuje robotników do budowy torów,
a znakomita większość z tych robotników to Chińczycy.
Rola chińskich imigrantów
w budowie Kolei Transkontynentalnej
przełożyła się na rozpoczęcie naszej rewolucji przemysłowej.
Robotnik stał się kluczem do stworzenia nowoczesnej Ameryki.
Chińczycy, którzy przyjeżdżali do Stanów,
chcieli zbudować tu swe domy, całe nowe życie,
jak każda inna grupa ludzi,
która wcześniej trafiła do Stanów z zagranicy.
Z biegiem lat,
w miarę jak USA wkracza w kryzys fiskalny i ekonomiczny
pod koniec XIX wieku,
narastają nastroje anty-chińskie.
ANTY-CHIŃSKIE
Gdy stan gospodarka się pogarsza,
wielu Amerykanów bierze Chińczyków za cel swego strachu i gniewu.
Pojawia się myśl, że w rasistowskiej hierarchii Stanów Zjednoczonych
byli oni rasą, której nie da się zintegrować z białą kulturą,
bo za bardzo się różnili.
Ludzie naciskają na Kongres Stanów Zjednoczonych,
by uchwalił prawo zabraniające imigrantom z Chin
wjazdu do kraju.
„Można ich wygonić z kraju nie dając im pracy.
Obudźcie się i powstańcie, wasza praca zaczyna się od nowa.
Jeśli wybory zawiodą, zrobimy to kulami.
Wywieziemy tych skośnookich trędowatych parowcami i żaglowcami.
Chińczycy muszą odejść!”.
Chińska masakra z 1871 roku
była wynikiem wielu lat narastających nastrojów antychińskich.
Był to jeden z największych masowych linczów w historii USA.
Doszło do jakiejś sprzeczki, wezwano policjanta.
Policjant wezwał wsparcie.
Biały ranczer gonił kogoś i został postrzelony.
A potem zaczęły rozchodzić się plotki,
że Chińczycy zabijają białych
i około pięciuset osób
otoczyło Chinatown.
„Podobno jest tam stu ludzi uzbrojonych w karabiny Henry
i oddają na oślep regularne salwy
w kierunku chińskich domów. Strzelają też z dachów.
Szeryf i władze cywilne nie próbują powstrzymać tłumu.
Chińczycy nauczą się, nie stawiać oporu policjantom”.
CHIŃCZYCY NIE MUSZĄ APLIKOWAĆ OBYWATELSKA LIGA AMERYKI
Chińska masakra to plama na naszej historii,
która powstała zaledwie kilka lat po ratyfikacji 14. poprawki
i godzi w samo serce obietnicy Ameryki.
Wielu z nas nawet nie wie o tej przerażającej spuściźnie,
ani o tym co się stało potem.
14. POPRAWKA, ROK 1868
USTAWA CHIŃSKIEGO WYJĄTKU
Ustawa chińskiego wyjątku zakazała wstępu wszystkim chińskim pracownikom
i uniemożliwiła wszystkim Chińczykom, bez względu na ich zawód czy status,
uzyskania naturalizacji.
Ludzie świętowali uchwalenie tego prawa.
Cieszyli się, że nasz federalny rząd
przejmuje kontrolę i powściąga cugle imigracji.
Nie tylko po raz pierwszy wprowadzono federalne prawo imigracyjne,
ale też zrobiono to w wyraźnie rasistowskim celu.
Ustawa o wyjątku doprowadziła do strasznych rzeczy.
MASAKRA W ROCK SPRINGS, ROK 1885
Zachęcała do przemocy wobec Chińczyków.
Rozdzielała całe rodziny.
Wypchnęła Chińczyków na margines najgorzej płatnych prac.
Ale ta historia zmieniła się w historię niezwykłej zaradności,
w której chińskie społeczności stają się niewiarygodnie zorganizowane
i robią wszystko, co w ich mocy, by przeciwstawić się rasistowskiemu prawu.
„Jesteśmy tu, by apelować w sprawie 150 000 chińskich mieszkańców USA,
których prawa są zagrożone.
Zostaną wywiezieni jak bydło z ukochanych domów,
z kraju, który nauczyli się kochać jak swój własny,
i porzuceni na obcym brzegu.
Ta nowa, potworna ustawa nas zdumiała.
Jeszcze bardziej zdumiał nas fakt, że tak okrutne i nieludzkie prawo
zostało tak ochoczo i szybko przyjęte przez Kongres,
i podpisane przez chrześcijańskiego prezydenta Stanów Zjednoczonych,
kraju wolności i domu dla uciskanych ze wszystkich narodów”.
Chińczycy wnieśli pozew o naruszenie praw gwarantowanych
przez 14. poprawkę
i przygotowali bardzo przemyślaną strategię prawną,
by przeciwstawić się dyskryminującej ustawie.
USA KONTRA WONG KIM ARK
Wiele z tych spraw przegrali.
YICK WO KONTRA HOPKINS
Ale sprawy Won Kim Arka i Yick Wo to dwa zwycięstwa strony chińskiej.
Wyrok Yick Wo głosi, że klauzula równej ochrony dotyczy
zarówno nie-obywateli, jak i obywateli.
Jeśli tu mieszkasz, nawet nielegalnie,
należy ci się sprawiedliwy proces.
Masz prawo do rozprawy, ma prawo do apelacji
i do wniesienia sprawy o pozwolenie na pobyt. To jest ważne.
Sprawa Wong Kim Arka ustanawia prawo ziemi.
Czternasta poprawka pojawiła się w odpowiedniej chwili,
by chronić nie tylko prawa ludzi, którzy byli wcześniej niewolnikami,
ale też by chronić prawa dzieci imigrantów
bez względu na ich rasę.
Chińskie procesy były bardzo ważne,
bo stworzyły i zapisały podstawy
naszych praw odnośnie imigracji i obywatelstwa,
dotyczące wszystkich, nie tylko Chińczyków.
Sąd Najwyższy rozstrzygał wiele takich spraw.
Za największą przegraną można uznać sprawę Chae Chan Ping.
To był wyrok, który podtrzymał wyjątkowo niesprawiedliwą
ustawę o chińskim wyjątku.
Chae Chan Ping urodził się w Chinach i legalnie przebywał w Stanach.
Mieszkał w San Francisco i chciał wrócić do Chin.
Zgodnie z ówczesnym prawem
mógł wrócić do Chin, o ile wcześniej
dostałby zaświadczenie od rządu,
że na stałe mieszkał w Stanach Zjednoczonych
i miał stałe miejsce pobytu.
Gdy był w Chinach, w USA narastała presja, by podjąć jeszcze bardziej
zdecydowane działania przeciwko Chińczykom w Stanach.
Dosłownie gdy był na pokładzie powrotnego statku z Hongkongu,
Kongres Stanów Zjednoczonych zmienił prawo
i stwierdził, że nawet jeśli ktoś ma zaświadczenie,
nie zostanie wpuszczony do Stanów.
Jakieś cztery dni po tym, jak to prawo weszło w życie,
Ping dopłynął do San Francisco.
Przedstawił zaświadczenie,
a inspektor imigracyjny powiedział, że USA
nie honoruje tych zaświadczeń.
Rząd, zgodnie z własnym prawem, obiecuje ci możliwość powrotu.
Powinien mieć obowiązek dotrzymania obietnicy.
Chae Chan Ping dość długo był przetrzymywany
w areszcie imigracyjnym, gdy czekał na rozprawę.
NA TYCH ŚCIANACH SĄ DZIESIĄTKI TYSIĘCY WIERSZY
WSZYSTKIE SĄ ŁZAMI SMUTKU I CIERPIENIA
W DNIU, W KTÓRYM WYJDĘ Z WIĘZIENIA I ODNIOSĘ SUKCES
Kiedy spojrzy się na okres chińskiego wyjątku,
widać, jak do prawa imigracyjnego wkracza nowa retoryka.
NAJWIĘKSZY STRACH EPOKI:
WUJ SAM POŁKNIĘTY PRZEZ OBCOKRAJOWCÓW
Sąd zaczyna mówić, że myśli o imigracji jak o wojnie.
Myślano wówczas, że nadejdzie wielka fala chińskich imigrantów,
którzy zabiorą nam Amerykę.
I tak jak w czasie wojny,
w ramach obrony kraju rząd może zrobić wszystko.
SĄD NAJWYŻSZY, ROK 1894
Sąd Najwyższy stworzył sprytny argument,
że skoro jest to kwestia
bezpieczeństwa narodowego, czternasta poprawka jej nie obejmuje.
„Zachowanie niezależności i ochrona
przed zagraniczną agresją i inwazją
to najwyższy obowiązek każdego narodu.
Nieważne, jaką formę przyjmuje ta agresja i inwazja:
czy pochodzi z obcego kraju
czy z hord jego mieszkańców, które nas zalewają”.
Nie wiadomo, dlaczego nagle
powinniśmy się bać imigrantów z Azji,
ale Sąd Najwyższy wskakuje w tę króliczą norę
i od tej pory ciągle w niej tkwimy.
OBIETNICA
Prawo chińskiego wyjątku trwa dłużej niż parę lat,
a nawet parę dekad.
Całkowity zakaz przyjmowania chińskich imigrantów trwa do 1943 roku.
Sześćdziesiąt jeden lat.
Tak właśnie się dzieje, gdy Sąd Najwyższy
postawi strach ponad Konstytucją.
Strach ciągle służy przeciwnikom inkluzywności czternastej poprawki
do dyskryminacji każdego, kogo uznają za obcego.
Jeśli mielibyśmy tak myśleć na serio,
to poza rdzennymi Amerykanami
wszyscy w tym kraju jesteśmy potomkami obcych.
Wyrok w sprawie Chae Chan Pinga tworzy precedens
dla dehumanizacji zmarginalizowanych grup imigrantów,
traktowania ich nie jak ludzi,
lecz jak Innych, kogoś, kto nie zasługuje na prawa należne obywatelom.
Ustalone przez niego zasady odbiją się na całej historii Ameryki.
Dajcie mi swych zmęczonych biedaków
Wasze masy skulonych i spragnionych wolności
Lata dwudzieste XX wieku były paradoksem.
Z jednej strony bez problemu tolerowano chłopczyce i jazz,
z drugiej panowała nietolerancja i nieufność wobec cudzoziemców.
Naród imigrantów zamknął swe drzwi
poprzez surowe prawo antyimigracyjne,
ale coraz trudniej będzie mu odciąć się od reszty świata.
USTAWA IMIGRACYJNA Z 1924 ROKU
Jeśli się przeleci na szybko ten okres lat 20.,
to, jak w całym kraju dochodzi
do umocnienia rasistowskiej hierarchii, jest zbieżne z logiką praw Jima Crowa.
To ten sam impuls Jima Crowa stoi za chomikowaniem
obywatelstwa i bycia członkiem państwa dla białych elit.
NOTY KRAJOWE
Widzimy stworzenie limitów pochodzenia narodowego,
obostrzeń, które miały powstrzymać ludzi spoza Europy Zachodniej
przed imigracją do Stanów.
Liczby wiz dla nowych imigrantów były ograniczone,
a następnie przydzielano je w taki sposób, by imigracja
jak najdłużej trzymała się odcieni bieli.
Proszę w imię patriotyzmu
który kocha Amerykę, byście zapewnili zwycięstwo.
Głos wynaturzonego patriotyzmu
to echo strachu, który tkwi głęboko w przeszłości Ameryki,
że naród wykuty z dziczy zostałby
na zawsze zawłaszczony przez obcych.
Pytam was, czy powstaniecie ze swoich miejsc
i przysięgniecie ze mną przywrócić Amerykę Amerykanom.
Kim byli ci uprzywilejowani ludzie,
którzy myśleli, że mają prawo nazywać tę ziemię własną?
Strategie przeciwdziałania imigracji to nie nowość.
Wyglądają tak samo w latach 30., 80.,
w latach 20. XXI wieku,
i wracają za każdym razem, gdy ludzie zamiast widzieć w 14. poprawce obietnicę,
zaczynają ją brać za zagrożenie.
Kultura białej supremacji żąda,
byśmy byli jednorazową, jednorodną tożsamością.
To stoi w konflikcie z innym wątkiem białej supremacji,
wywodzącym się z ekonomii tej ideologii.
W tym wątku zawiera się myśl, że wspaniale jest mieć białą społeczność,
ale kto będzie w niej wykonywał ciężką pracę?
Kto zbierze wszystkie plony? Kto je zasadzi?
Kto się zajmie dziećmi? Kto będzie mył podłogi?
Ekonomia białej supremacji wymaga więc obecności
niebiałej populacji, która będzie harować za ochłapy, a jak dobrze pójdzie,
będzie też łatwa do usunięcia w taki czy inny sposób.
Między rokiem 1920 a 1930
do Stanów Zjednoczonych przybywa około miliona imigrantów z Meksyku.
Pracodawcy potrzebowali coraz więcej meksykańskich pracowników
do pracy na polach i przy budowie kolei na Zachodzie.
Gdy zaczął się Wielki Kryzys,
stało się jasne, że meksykańscy imigranci
nie są mile widziani jako stali obywatele kraju.
Cykle imigracji są podyktowane głównie ekonomią,
a prawo próbuje za nią nadążyć.
Próbuje stworzyć racjonalne wyjaśnienie,
dlaczego można sprowadzić Chińczyków do pracy na kolei,
a potem ich wyrzucić.
To samo stało się z siłą roboczą z Meksyku.
Robotnicy byli zachęcani do przyjazdu,
a potem, gdy zmienia się cykl koniunkturalny,
masowo deportowani.
W latach 30. ponad 400 tysięcy imigrantów z Meksyku
zostało zmuszonych do udziału w Programie Repatriacji.
MEKSYKAŃSKIE REPATRIACJE
Robotnicy z Meksyku byli kozłami ofiarnymi
myślenia, że odbierają pracę Amerykanom.
„Mówią, że ta kampania deportacyjna ma
zapewnić pracę obywatelom Ameryki Północnej.
To sztuczka. Jedno wielkie kłamstwo.
Jest ona wyłącznie rasistowskim atakiem na Meksykanów.
Nie jesteśmy ani nielegalni,
ani niepożądani”.
Założenie, że wszystko jest grą o sumie stałej to główny błąd logiczny ekonomii.
Jeśli dostajemy pensję, to z założenia
wytwarzamy więcej dochodu i majątku, niż dostajemy,
bo jego część trafia do pracodawcy.
Zwiększamy wartość netto kraju, niczego mu nie odbierając.
Aż 60% z repatriowanych było obywatelami Stanów Zjednoczonych.
„Musieliśmy dotrzeć na stację o świcie, bo było ciemno.
Płakaliśmy. Kto by nie płakał?
Wiele osób płakało.
Jechaliśmy do nieznanego miejsca.
Co ja wiedziałam o Meksyku?
Tata był dumny z amerykańskiego obywatelstwa.
Zawsze mówił, że jesteśmy obywatelami Stanów
i że tam nie jest nasze miejsce.
Zaczęłam chodzić do szkoły i dziewczynki mnie odrzuciły.
Mówiły: »Wracaj do swojego kraju.
Nie pasujesz tu«.
Wiele osób w Meksyku nas dyskryminowało,
bo byliśmy Amerykanami.
Dziwne, prawda?
Tutaj dyskryminują nas Anglosasi, bo jesteśmy z Meksyku.
To gdzie jest nasze miejsce?
Gdzie jest miejsce Anglosasów?
Nie powinni wracać do Europy?”.
„Operacja Wetback” była kolejną traumatyczną kampanią wymierzoną przeciw
meksykańskim imigrantom.
Najpierw ich aresztowano,
potem wrzucano do łodzi, pociągów
i samolotów, i deportowano do Meksyku.
Ta akcja dobrze się wpasowywała w ówczesne lęki i politykę.
Oczywiście rok 1954 to również rok kampanii sprawy Browna.
Wiele osób czuło silny niepokój
wobec zmian demograficznych w kraju.
„Operacja Wetback” była jedną z reakcji.
Sprawy jak ta Chae Chan Pinga można porównać
do naładowanej broni, która czeka w pogotowiu.
Mimo, że jest w teorii 14. poprawka ustanowiła prawa
do procesu i równej ochrony,
w kampaniach przeciwko Meksykanom
ustępują one obawom co do bezpieczeństwa narodowego,
lękom powiązanym z ideałem białej tożsamości i supremacji.
Dlaczego przyjechałeś tu pracować?
Chcę zarobić na lepsze życie.
Tam, w moim kraju.
Pracuję tu, bo dzięki temu mogę dużo lepiej zadbać o rodzinę.
Meksykańska siła robocza jest traktowana jak przedmiot,
który można wykorzystać w razie potrzeby, a potem usunąć za pomocą deportacji,
w stylu przywodzącym na myśl inne zbrodnie przeciwko ludzkości.
Ameryka odrzuca 14. poprawkę,
myśl, że wszyscy jesteśmy ludźmi,
i opiera politykę imigracyjną na tworzeniu Innego.
Mało która osoba u władzy wcielała tę ideologię w życie
bardziej zagorzale niż Harlon Carter,
architekt „Operacji Wetback”.
HARLON B. CARTER
Harlon B. Carter był szefem amerykańskiej Straży Granicznej
na granicy amerykańsko-meksykańskiej.
O Harlonie B. Carterze naprawdę trzeba wiedzieć jedno:
w 1931 roku, gdy był nastolatkiem,
pewnego dnia wrócił do domu, a jego matka była bardzo zdenerwowana.
Powiedziała, że meksykańskie dzieci siedzą przed domem
i że boi się, że ukradną samochód.
Harlon Carter wziął strzelbę i poszedł szukać chłopców.
Znalazł ich przy wodopoju i powiedział:
„Macie wrócić do mojego domu i porozmawiać z moją matką,
żeby wiedziała, co jest grane”.
Jeden z chłopców w tej grupie nazywał się Ramon Casiano.
Ramon nie chciał wrócić do domu z Harlonem Carterem.
Harlon Carter wziął więc strzelbę i wycelował ją w pierś Casiano.
Kiedy Ramon się śmiał i odepchnął lufę strzelby…
Harlon Carter pociągnął za spust i zabił Ramona
na ulicach Laredo.
Harlon był sądzony za morderstwo.
Został skazany.
Wyrok został unieważniony z powodów formalnych.
Ale kilka lat później Harlon Carter dołącza do Straży Granicznej,
wspina się w górę po szczeblach kariery,
a na początku lat 50.
jest szefem Straży Granicznej USA na pograniczu amerykańsko-meksykańskim
i jest odpowiedzialny za „Operację Wetback”
i wywołane przez nią traumy 1954 roku.
Harlon Carter później odchodzi ze Straży Granicznej
i zostaje szefem National Rifle Association.
A to, co Harlon Carter robi w NRA, jest niezwykle istotne.
Harlon Carter zmienia NRA z organizacji dla entuzjastów broni,
organizacji myśliwskiej,
w olbrzymią organizację polityczną i stowarzyszenie, którego zamiarem
jest ochrona prawa do posiadania broni za wszelką cenę.
Za pomocą swoich mediów zabijają prawdziwe wiadomości.
Uczą dzieci, że ich prezydent to kolejny Hitler.
Wykorzystują gwiazdy filmowe, piosenkarzy i rozdania nagród
by w kółko powtarzać swoją narrację,
a potem zmuszają swego byłego prezydenta do wspierania ich ruchu oporu.
Wszystko po to, by zmusić ludzi do marszów, protestów,
krzyczenia o rasizmie, seksizmie ksenofobii i homofobii,
do tłuczenia szyb, palenia samochodów zamykania autostrad i lotnisk,
terroryzowania praworządnych
aż policja będzie zmuszona do wykonania swej pracy
i powstrzymania tego obłędu.
A wtedy oni wykorzystają to jako pretekst dla swojego oburzenia.
Jedyny sposób, by to powstrzymać,
jedyny sposób, by ocalić nasz kraj i naszą wolność
to walka z przemocą kłamstw za pomocą zaciśniętej pięści prawdy.
Jestem NRA, Narodowym Związkiem Strzelców Ameryki
oraz najbezpieczniejszym schronieniem wolności.
NRA DOŁĄCZ JEDNYM KLIKNIĘCIEM
Przekaz oparty na strachu jednoczy grupę
przeciwko rzekomemu groźnemu i strasznemu wrogowi.
Jednym ze często używanych w tych przekazach słów jest „przestępca”.
PRZESTĘPCY-IMIGRANCI PROBLEMEM USA 20 000 PRZESTĘPCÓW IMIGRANTÓW...
PRZESTĘPCY KONTRA AMERYKAŃSKI SEN
Od samego początku
nasze społeczeństwo decydowało o tym, co jest przestępstwem i jak je karać
na podstawie rasy.
Imigranci zawsze byli celem kryminalizacji.
CHINY ZAGRAŻAJĄ ŚWIATU
Jednym z pierwszych przepisów przeciw narkotykom
było zarządzenie San Francisco z 1875 roku wymierzone przeciw palarniom opium,
które były kojarzone z Chińczykami.
Tak samo jest z konopiami.
PŁYNNY WYCIĄG Z KONOPI
O konopiach rozmawiano jak o potencjalnym nowym leku,
który mógł też wywołać wiadome skutki.
Ale gdy zaczęto kojarzyć je z Meksykanami
i zaczęliśmy nazywać konopie marihuaną,
wtedy właśnie pojawiły się przepisy federalne,
które zdelegalizowały palenie marihuanę.
Widać, jak osoby o innym kolorze skóry są demonizowane,
jak nazywamy je przestępcami, a potem nazywamy je „obcymi”.
Gdy połączy się to wszystko razem,
tworzy się w ten sposób grupę,
której odmawia się praw ustanowionych i chronionych przez 14. poprawkę.
W historii naszego kraju wielokrotnie widzieliśmy,
jak dyskryminacja wymierzona w czarnych
splata się z dyskryminacją imigrantów.
Gdy prawa Jima Crowa zostały wprowadzone w Stanach,
powstał analogiczny system,
przez który na Zachodzie Jim Crow stał się Juanem Crowem.
OBSŁUGUJEMY TYLKO BIAŁYCH
LINCZ NA MEKSYKANINIE
WŚCIEKŁY TŁUM LINCZUJE MEKSYKANINA
NOWY MEKSYKAŃSKI LINCZ
W przyszłości bardzo podobna historia rozegra się w latach 90. XX wieku,
tym razem poprzez masowe uwięzienia.
USTAWA IMIGRACYJNA Z 1996 ROKU
Najgorsze prawa imigracyjne, jakie powstały
od wprowadzenia limitów narodowych,
to przepisy z 1996 roku, podpisane przez prezydenta Billa Clintona.
CLINTON CHCE WALCZYĆ Z NIELEGALNĄ IMIGRACJĄ
Wszystkich Amerykanów, nie tylko w stanach dotkniętych tym problemem,
ale w całym kraju,
słusznie martwi duża ilość nielegalnych obcych przybywających do naszego kraju.
Pracują tam, gdzie mogliby pracować obywatele lub legalni imigranci.
Korzystają z usług publicznych, za które płacą nasi podatnicy.
Dlatego podjęliśmy stanowcze działania, by zabezpieczyć nasze granice.
Zatrudniamy rekordową liczbę nowych strażników,
deportujemy dwa razy więcej obcych przestępców niż kiedykolwiek.
Ta ustawa nakazuje zamykanie imigrantów,
tych, którzy przybywają jako uchodźcy i ubiegają się o azyl,
a także, oczywiście, tych skazanych za przestępstwa.
Nieważne, czy masz tu dzieci,
czy mieszkasz tu i popełniłeś tylko jeden błąd.
To nie ma znaczenia.
Bez wyjątków. Czeka cię deportacja.
A na rozstrzygnięcie sprawy o deportację czekasz w więzieniu.
Nikt nie może być pozbawiony wolności bez sprawiedliwego procesu.
Tak brzmi zapis z 14. poprawki,
a mimo to wysyłamy ludzi do więzienia
i potem wyganiamy ich z kraju.
Nie zapewniamy im prawników,
nie zapewniamy im niczego, co mają ludzie
skazani w systemie karnym.
Z powodu naszego strachu przywykliśmy do idei deportacji
i usprawiedliwiliśmy powstanie deportacyjnej machiny,
która działa do dzisiaj.
LICZBA WSZYSTKICH DEPORTACJI
Jednym z najskuteczniejszych sposobów
na usprawiedliwianie i racjonalizację okrucieństwa wobec innych
jest odmowa postrzegania tych osób jako ludzi.
Używamy wielu innych nazw,
wszystko, by uniknąć tej właściwej,
„ludzie”.
- Zbiry. - Przemytnicy narkotyków.
Super drapieżniki.
Imigranccy najeźdźcy.
- Członkowie gangu. - Nielegalni obcy.
- Gwałciciele. - Suka.
- Transseksualista. - Radykalista.
- Pedał. - Fasolarz.
- Żydek. - Terrorystka!
Czarnuch!
Pojedynczo wyciągamy z ukrycia członków gangu,
handlarzy narkotyków
i przestępców, którzy żerują na naszych ludziach.
Wyrzucamy ich z kraju
albo cholernie szybko wsadzamy ich do więzienia.
Czternasta poprawka mówi, że ludzie urodzeni w USA
są Amerykanami, a nie można wyrzucić Amerykanów.
A jeśli chce pan deportować ludzi, którzy już tu mieszkają,
każdy z nich ma prawo do procesu.
Bill, myślę, że się mylisz co do 14. poprawki.
To jest prawdziwa inwazja.
Nielegalna inwazja południowej granicy…
- To jest inwazja. - To inwazja.
Inwazja narkotyków, przestępczości i ludzi.
Proszę, niech rząd się zlituje i coś zrobi.
Uwolnijcie moich rodziców
i całą resztę.
Proszę, nie odchodźcie.
Prawo rodziny do przebywania razem często jest odmawiane osobom niebiałym,
zwłaszcza niewolnikom.
Prawo chińskiego wyjątku.
Dzieci rdzennych Amerykanów były zabierane
i umieszczane w szkołach z internatem.
Obozy dla Japończyków i Amerykanów japońskiego pochodzenia,
nawet zakaz wjazdu dla muzułmanów.
Niewątpliwie istnieje silne powiązanie moralne,
jeśli nie prawne,
między historią niewolnictwa w tym kraju
a tym, jak dziś prawo nie umie dostrzec,
że wiele ze spraw o deportację
prowadzi do separacji rodzin.
A to dlatego, że potrzeba wyjątkowej dehumanizacji,
by patrzeć na ludzi przez pryzmat prawa
i ignorować fakt, że stanowią oni część rodziny.
POLITYKA ZERO TOLERANCJI
Administracja Trumpa stosuje tak zwaną politykę „zero tolerancji”.
„Zero tolerancji” odnosi się do polityki rozdzielania rodzin,
która ma zniechęcić inne rodziny do przyjazdu do Stanów.
Państwo używa tak radykalnych, tak karzących środków,
że to powoduje istny... rozpad.
Więc kiedy państwo, które w teorii jest społeczeństwem obywatelskim,
decyduje, że użyje dzieci jako broni,
nie można udawać, że ma się wtedy jakieś prawa.
Nie ma innych słów: to tortury.
Chcę iść do więzienia.
Chcesz tam iść?
Nie kochasz mnie.
Kto ci tak powiedział?
Nie jesteś już moją mamą.
Ktoś, kto przyjeżdża do naszego kraju nielegalnie…
Jenri?
...przyjeżdża do naszego kraju, bo kochający swoje dzieci tata
martwił się, że jego dzieci nie mają co jeść.
Przekroczyli granicę, bo nie mieli innych możliwości pracy,
by móc utrzymać rodzinę.
Tak, złamali prawo, ale to nie przestępstwo.
To jest... To akt miłości.
To akt oddania rodzinie.
Byłem na granicy z rodzinami,
które zostały rozdzielone z dziećmi przez nasz rząd.
Ciągle powtarzam ludziom jedno:
gdybyś był bezpieczny w ojczyźnie,
gdybyś miał wszystko, czego potrzebujesz,
żeby chronić siebie i swoje dzieci, nie opuszczałbyś domu.
Pomyśl, na co jesteś gotów dla swoich dzieci.
Twoja odpowiedź brzmi tak samo, co odpowiedź
tych ludzi z Ameryki Środkowej i innych miejsc na świecie.
Oni ryzykują wszystko, by dać dzieciom
większe możliwości
i by mogły się rozwijać,
być doceniane i kochane za to, kim są.
Jedna chwila.
Tyle wystarczy, by cały twój świat się rozpadł.
Dla mnie ten moment nadszedł, gdy miałam 14 lat.
Gdy wróciłam ze szkoły,
okazało się, że moi ciężko pracujący rodzice-imigranci
zostali zabrani.
W jednej nieodwracalnej chwili, na przestrzeni jednego oddechu,
życie, które znałam, zmieniło się na zawsze.
Rodzice desperacko próbowali zostać obywatelami Stanów
i utrzymać naszą rodzinę razem.
Składali podania, planowali, modlili się.
Prosili innych o pomoc.
Ale ostatecznie
to było za mało, by mogli zostać w kraju, który kochamy.
Po zabraniu rodziców nie przyszedł do mnie
żaden urzędnik państwowy.
Nikt się nie przejął, ani nawet zauważył, że jestem sama.
Jakim chcemy być krajem?
Krajem, który łamie prawa dzieci?
Czy chcemy być Ameryką, która ceni sobie dzieci, rodziny
i wolność, by być tym, kim jesteśmy?
„Wasza szeroka domena republikańska to strefa polowania.
Nie na złodziei i rabusiów, wrogów społeczeństwa,
ale na ludzi niewinnych.
W ciągu ostatnich dwóch lat Amerykanie byli ścigani,
bez ostrzeżenia zakuwani w łańcuchy,
skazywani na niewolnictwo i koszmarne tortury.
Niektórzy mieli na utrzymaniu żony i dzieci,
ale nikt o tym nie pamiętał.
Prawo myśliwego do zwierzyny jest nadrzędne wobec prawa do małżeństwa
i wszystkich praw w tym kraju, w tym praw bożych!”.
FREDERICK DOUGLASS, ABOLICJONISTA
Cale lata zadawano mi pytanie
o tak zwaną linię, której imigranci nie mogą przekraczać.
Prawda jest taka, że ta linia jest jak mit.
Nawet ktoś powie „Masz się pilnować, jak wszyscy inni”,
jak poprosisz o wskazanie, co stanowi tę linię,
okaże się, że obywatele Ameryki sami tego nie wiedzą.
Tak powstaje myśl, że linia nie tylko istnieje,
ale też jest uporządkowana i że działa.
Na granicy Stanów Zjednoczonych
stoi duży znak z napisem „Damy pracę”.
A drugi mówi „Nie przekraczaj granicy”.
Musimy dostosować nasze prawo do rzeczywistości,
żeby nie było tarcia, pomiędzy ludźmi potrzebującymi pracowników,
a prawem, które mówi „Nie możecie pracować razem”.
Jest tak wiele sposobów, na które powinniśmy działać,
by wyeliminować pozostałości sprawy Chae Chan Pinga
z systemu imigracyjnego.
Oczywiście cieszę się, że nie mamy już chińskiego wyjątku,
że pewne zakazy odnośnie konkretnych państw zostały zniesione,
ale to jeszcze nie koniec.
W empatii nie chodzi tylko o indywidualną empatię.
Musimy być narodem empatii.
Trzeba wprowadzić empatię do prawa,
podobnie jak to, jak traktować ludzi szukających
azylu i bezpieczeństwa.
ŚWIĘTO DZIĘKCZYNIENIA WUJA SAMA
Nadal wierzysz w obietnicę Ameryki?
Nie.
Bo ta obietnica zawsze była kłamstwem.
Ale wierzę, że możemy zbudować coś nowego,
marzenie oparte...
na współczuciu
i inkluzywności.
System, który rozumie, że jego obowiązkiem jest...
naprawa, leczenie i rekompensata.
Wciąż wierzę w obietnicę Ameryki.
Wierzę w nią dlatego,
że u podstaw tej obietnicy leży nadzieja.
Nadzieja, że będziemy mogli spełnić swoje marzenia
i nadzieja, że my jako naród będziemy mogli
rozwijać się w kierunku sprawiedliwości.
Nie mam innego wyboru, muszę wierzyć w obietnicę Ameryki,
bo tutaj mam wszystko;
moje życie, moją rodzinę, moją córkę.
Tutaj mam przyszłość.
Na Boga, jestem takim samym Amerykaninem, jak jakikolwiek inny Amerykanin,
i jako Amerykanin będę walczył w imię Ameryki…
aż do samego końca.
Czternasta poprawka zapewnia, że możemy być pełnoprawnymi Amerykanami,
ale czemu musimy tak na to harować?
Co jest takiego wyjątkowego w Ameryce?
Uspokój się, Ameryko.
To tylko pytanie. Spokojnie.
Spójrzcie na naszą historię. Na niewolnictwo.
Jak traktowaliśmy czarnych po niewolnictwie.
Ameryka skrzywdziła rdzennych Amerykanów, kobiety, społeczność LGBTQ, imigrantów,
każdą marginalizowaną grupę.
Stąd nazwa „marginalizowane”.
Inaczej nazywano by je tylko grupami.
I po co to wszystko?
Z powodu obietnicy.
Czy założyciele to starzy biali,
chcący wolności tylko dla białych?
Być może.
Ale skoro mieli taki zamiar, powinni byli to zapisać.
Popełnili błąd.
Zamiast tego napisali „życie, wolność i dążenie do szczęścia”.
Złożyli tę obietnicę,
która poskutkowała uwolnieniem niewolników.
Kiedy drudzy założyciele napisali 14. poprawkę,
wpisali w konstytucję słowo „równy”.
To kolejna obietnica.
Dlatego tu jesteśmy.
Dlatego tak ciężko pracujemy, by być Amerykanami.
Z powodu gwarancji życia, wolności i dążenia do szczęścia
oraz obietnicy 14. poprawki.
Ameryko, trzymam cię za słowo.
To słowo brzmi „równy”.
Słowa mają moc.
Jak widzieliśmy, słowa mogą zmienić świat.
„My, naród”.
Czternasta poprawka to obietnica,
że możemy być inkluzywnym, zróżnicowanym, równym społeczeństwem,
ale to jest też zobowiązanie, złożone przez nas, naród sobie nawzajem,
by stworzyć idealną jedność.
Musimy tchnąć życie w 14. poprawkę.
OBYWATEL, OPÓR, KONTROLA, MIŁOŚĆ
RÓWNOŚĆ
Mija 150 lat od uchwalenia czternastej poprawki.
Już dawno temu powinniśmy byli
przenieść czternastą poprawkę z obrzeży
do centrum naszej rozmowy o amerykańskiej demokracji.
„Każdy, kto urodził się lub naturalizował w Stanach Zjednoczonych
i podlega ich zwierzchnictwu...”.
„Jest obywatelem Stanów Zjednoczonych i stanu, w którym zamieszkuje”.
Cała nasza wizja tego, co czyni ten kraj demokracją
i tego, co ważne,
tak wiele z tych wartości i zasad jest głęboko osadzonych
i wywodzi się ze słów 14. poprawki.
„Żaden stan nie może wydawać ani stosować ustaw...”.
„Które by ograniczały prawa i wolności...”.
„Obywateli Stanów Zjednoczonych”.
Deklaracja Niepodległości, Konstytucja, wyroki sądów
są pełne takich słów jak „równość”, „sprawiedliwość dla każdego”, „wolność”.
Nasze Ślubowanie Wierności zawiera te słowa.
A 14. poprawka miała za zadanie wcielić tę wizję w życie.
„Nie może też żaden stan pozbawić kogoś życia...”.
„Wolności lub mienia bez sprawiedliwego procesu...”.
„Ani odmówić komukolwiek na swoim obszarze...”.
„Równej ochrony prawa”.
To gwiazda przewodnia.
Dla zbyt wielu wciąż pozostaje poza zasięgiem.
Tyle historii współczesnej Ameryki
obraca się wokół walk i wysiłków,
by wcielić ideały zapisane w 14. poprawce w życie.
Czternasta poprawka była przedmurzem możliwości,
ale nigdy nie była gwarancją prawdziwej sprawiedliwości w tym kraju.
Południe zostało zaatakowane
przez jankeskie sępy i wojska federalne,
by można było uchwalić niesławną, nielegalną 14. poprawkę.
Amerykę wykrojono z dziczy za pomocą Biblii i broni.
One uczyniły z niej największy biały kraj na tej Ziemi.
Białe życie się liczy!
Dziś jest oczywiste…
że Ameryka nie spłaciła rachunku,
jeśli chodzi o swych kolorowych obywateli.
To niesamowite...
jak wciąż kochamy ten kraj, a on nie odwzajemnia naszej miłości.
Ten człowiek klęczał na szyi mężczyzny
przez osiem minut i 46 sekund.
Wyobrażacie to sobie?
Chcą, by mówiono o ludziach innych niż biali
jako o bandziorach i bumelantach…
A moi rodacy, jako imigranci, my jesteśmy gwałcicielami? Wiecie co?
To my zbudowaliśmy ten kraj!
Mam dla nich wieści!
Nigdzie się nie wybieramy!
Czternasta poprawka nigdy nie wykona pracy,
którą musimy wykonać my, jednostki,
by żyć zgodnie z naszymi wartościami.
Jeśli nasze wartości nie będą oparte na dążeniu do równości,
czternasta poprawka pozostanie zasadą i możliwością,
ale nie zapewni i nie wprowadzi równości w tym kraju.
Konstytucja to żywy dokument. Należy do ludzi.
Mamy prawo dalej naciskać
i pilnować, by sądy rozumiały prawo tak, jak my je rozumiemy.
Znaczenie 14. poprawki jest przedmiotem ulicznych starć.
To dzieło takich ludzi jak Frederick Douglass.
Dzieło Ruchu Praw Obywatelskich .
Ich działalność otworzyła drzwi możliwości
nie tylko dla czarnych, ale dla każdego Amerykanina.
Kobiety przeszły przez te drzwi,
Latynosi przeszli przez te drzwi,
Amerykanie azjatyckiego pochodzenia, osoby LGBT,
Amerykanie z niepełnosprawnościami przeszli przez te drzwi.
Dzisiejsi aktywiści muszą znać prawo, musimy znać historię,
musimy znać konstytucję,
bo właśnie na tych rzeczach chcemy stworzyć i oprzeć zmiany.
JESTEŚMY WSZĘDZIE
Moim celem i marzeniem jest, żeby ludzie rozmawiali
o drugiej poprawce.
Nawet małe dzieci wiedzą o pierwszej poprawce.
Marzę, by ludzie rozmawiali o prawach z 14. poprawki.
By mówili: „To złamanie praw gwarantowanych przez 14. poprawkę”.
„Wzywam was, byście odpowiedzieli na wołanie swych serc
i stanęli za tym, w co wierzycie.
W moim życiu zrobiłem wszystko, co mogłem, by pokazać, że droga pokoju,
miłości i bezprzemocowości jest najlepsza.
Teraz wasza kolej, by dać wolności rozbrzmieć.
Gdy historycy chwycą za pióra, by napisać historię XXI wieku,
niech powiedzą, że to wasze pokolenie
w końcu zrzuciło brzemię nienawiści.
Zwyczajni ludzie z nadzwyczajną wizją świata mogą odkupić duszę Ameryki,
robiąc coś, co ja nazywam wpadaniem w dobre kłopoty,
potrzebne kłopoty”.
Olbrzymi krok na korzyść praw imigrantów.
Sąd Najwyższy orzekł przeciw inicjatywie prezydenta Trumpa,
który chciał zakończyć chroniący 700 tysięcy imigrantów
przed deportacją program odraczania działań przeciw dzieciom DACA.
Wasza walka pokazuje, że istnieje nadzieja dla Ameryki i Amerykanów.
Nigdy nie traćcie nadziei. Nigdy nie traćcie ognia.
Nie zawsze musimy czekać, aż ludzie u władzy dadzą nam prawa.
Możemy się ich sami domagać.
Historyczny wyrok Sądu Najwyższego USA zakazuje
dyskryminacji w miejscu pracy
na podstawie orientacji seksualnej lub tożsamości transpłciowej.
Sprawa dotycząca Aimee Stephens.
Pracowała w domu pogrzebowym, wyszła z szafy
i zaczęła przedstawiać się jako kobieta. Została za to zwolniona.
Nie pozwól nikomu mówić, kim powinnaś być albo kim jesteś.
Póki trzymamy się polityki strachu i gniewu,
nigdy nie będziemy wielcy w taki sposób, w jaki chcemy.
Nie dotrzymamy obietnicy naszej konstytucji.
Ale jeśli odrzucimy politykę strachu i gniewu,
jeśli przyjmiemy nadzieję spisaną w 14. poprawce,
jeśli przyjmiemy jej wyzwanie, by zostać
naprawdę wspaniałym społeczeństwem, w którym wszyscy są równi,
w którym godność i prawa każdej osoby są chronione i szanowane,
to myślę, że jeszcze zobaczymy wielką Amerykę.
W trakcie tej podróży
widzieliśmy, ile poświęcili i nadal poświęcają bohaterowie i bohaterki
w walce o prawdziwą trwałą równość dla wszystkich.
Równość to zobowiązanie.
To codzienna praktyka.
Codziennie musimy dokonywać wyboru, by szanować siebie nawzajem,
nawet wtedy, zwłaszcza wtedy, gdy nie jest to łatwe.
Musimy zdecydować, czy jesteśmy gotowi zrobić, co należy
by urzeczywistnić obietnicę 14. poprawki.
Jeśli zdecydujemy się na tę wspólną podróż,
to jak powiedział niegdyś Frederick Douglass:
„Nasza chwała jako narodu osiągnie pełnię.
Nasz pokój będzie płynął jak rzeka,
a wieczne skały staną się naszym fundamentem”.
Napisy: Joanna Kaniewska