Yüce Mahkeme Yargıçları 200 yıldır ulusumuzun
esas yönetim aracı olarak işlev gören büyük Anayasa'nın
koruyucularıdır.
Hayallerin canlı kalmasını sağlayan
erkek ve kadınların azim dolu çabaları olmasaydı
bugün asla burada olamazdım.
Susan B. Anthony,
Elizabeth Cady Stanton ve Harriet Tubman gibileri geliyor akla.
O cesur insanların geride bıraktıklarını daha ileriye taşımakla yükümlüyüm.
Vakit geldi!
Adalet yerini bulmalı.
Kadınlar ve erkekler kanun önünde eşit konum ve itibara sahip kişilerdir
ve 14. Değişikliğin Eşit Koruma Hükmü'nün doğru yorumlanması hususunda
aktivist bir taraf tutmanın asla söz konusu olmadığı kanaatindeyim.
Amerika'da her bir neslin
14. Değişiklik vaadini gerçek kılmak için nasıl mücadele edeceğine
karar vermesi gerekiyor.
Zorlukla kazanılan hakları geri almak için aralıksız bir saldırı yapılıyor.
Üreme hakları ve üreme kontrolü
kadınların eşit vatandaşlığı için kesinlikle elzemdir.
Bana "Eşit koruma mı bireysel özerklik mi?" diye sorarsanız
cevabım "İkisi de." olur.
Geri dönmeyeceğiz.
ABD'de kürtaja erişim kesintiye uğrayabilir.
Böyle bir dünyaya doğru gidiyor olabiliriz.
Bu bir adalet komedisi.
Benim bedenim, benim kararım.
Ve bu olduğu takdirde 14. Değişiklik hiç hesaba katmadığımız
bir kısıtlamaya maruz kalacak.
Kadını kontrol eden devlet
hem onun tam özerkliğini
hem de erkeklerle tam eşitliğini inkâr ediyor.
AMERİKA'YI YÖNETEN ERKEKLER
KADIN HAYATINI KONTROLE NİYE BU KADAR MERAKLI?
Eşit katılımcı muamelesi için verilen bu mücadele
gerçekten de daha mükemmel bir birliği beraberinde getirecektir.
KONTROL
Son yıllarda Kadın Hareketi
kadınların eşitliğine, özgürlüğüne, hayatlarını kontrol etme hakkına
ve vatandaşlar olarak eşit koşul haklarına dönük saldırılar nedeniyle canlandı.
Ve bu haklar
ilk olarak 1970'lerde günümüzdeki kadınlar gibi
14. Değişiklik kapsamında eşitlik talep eden kadın gruplarınca elde edildi.
Binlerce erdemli kadın ansızın caddelere çıktı
ve 60'ların azınlık hareketindeki gibi protesto düzenleyip
ekonomik hak ve siyasi güç talep ettiler.
Ana talep, eşit haklar.
Eşit iş bulma hakkı, saygı görme…
Bunlar hiç de uçuk talepler değil.
Erkekler bunlara yıllardır sahip.
70'lerin kadınları Medeni Haklar hareketini temel alır.
14. Değişikliğin kapsamının ülkede daha önce görülmedik şekilde
genişletilmesini talep ederler.
Ama 70'lerin kadınları 14. Değişiklik'le eşitlik kazanabilmek için
hayatları, bedenleri
ve biz Amerikalıların, kadının toplumdaki yerine dair
birbirimize söylediklerimizin üzerinde kontrol sahibi olması gerekiyor.
Üç atım, üç köpeğim, bir de karım var.
Sıralamayı bir gözden geçirseniz mi?
Yok, o sahip olduğum en güzel hayvandır.
-Sahip mi? Ben gideyim. -Vay canına!
Devamlı bir kadın ortağım olsun istemezdim.
İşlerini yapabiliyorlarsa iyi.
Ama kadın bir polisin bir polis memuruyla
ekip arabasında çalışması bir süre sonra sorun oluşturacaktır.
Bu toplumda erkekler ve kadınlar uzun zamandır beraber çalışıyor.
Erkeklerin de kadınların da anlayacağı
bir eşitlik tanımı için mücadele etmeliyiz, bunu biliyoruz.
Biz güçle ilgili bir hareketiz, halkla ilişkiler hareketi değil.
Güç yapısının mevcut hâline meydan okuyoruz.
1970'lerde Kadın Hareketi Anayasa'nın kadınları koruduğunu
Mahkeme'ye kabul ettirmek için en iyi stratejiyi bulmaya çalışır.
Amerikalı kadınlar 14. Değişiklik'te
eşit koruma için yeni bir ihtimal görecektir.
14. Değişikliği cinsiyet yönünden yeniden inceledim
ve medeni haklara ilişkin emsal kararlardan faydalanmak suretiyle
14. Değişikliğin cinsiyet nedenli ayrımcılığa
açıkça uygulanabilir kılınarak kullanılmasını
tavsiye ediyorum.
Pekâlâ, bu kişinin kim olduğunu bilmiyor olabilirsiniz.
Adı Pauli Murray.
Çağının en parlak hukukçularından biri.
Kadın Hakları Hareketi'nin çok önemli bir figürü
ve bu alanda bir öncüdür ama hakkı nadiren teslim edilir.
Bu yüzden onu yüceltmek isterim.
Bir kölenin torunu,
bir köle sahibinin torunun torunu,
olağanüstü bir avukat.
1940'larla 70'ler arasındaki Medeni Haklar mücadelesi hikâyesinin
hangi silsilesine bakarsanız bakın
en başında hep Pauli çıkar.
Jim Crow Kuzey Carolina'sında büyüyen Pauli Murray şu düsturla yaşar:
"Öfkelenme, aklını kullan."
Rosa Park'tan 15 yıl önce otobüste koltuğundan kalkmayı reddeder.
Howard Üniversitesinde okurken 14. Değişiklik hakkında ürettiği tezleri
Thurgood Marshall benimseyip Brown-Eğitim Kurulu davasında kullanır.
Ama Pauli Murray, Beyaz Amerikalılarla Siyah Amerikalıların eşitliğiyle yetinmez.
14. Değişikliğin kapsamının genişletilerek
kadınlara erkeklerle tam eşitlik verilebileceğine inanır.
Cinsiyete dayalı ayrımcılık ırka dayalı ayrımcılıkla akrabadır, der.
Büyük ölçüde Pauli Murray'in dehası
ve onun oluşturduğu çerçeve vasıtasıyla, 14. Değişiklik'ten kaynaklanan
bir tür Rönesans ihtimali doğar.
Kız kardeşlerimizi özgür bırakın, benliğimizi özgür bırakın!
Medeni Haklar Hareketi'ni izleyen bir Kadın Hareketi vardı.
Toplumsal değişim ve huzursuzluk vardı
ve bir an oldu, değişim zamanı geldi çattı.
14. Değişikliğin kadınları kapsamasını istiyoruz.
Peki buralara nasıl geldik?
Kadınların Anayasa'nın bir parçası olduğu ortada değil mi?
Meğer bu mücadele 14. Değişikliğin yaratılmasından öncesine,
ülkemizin kurulmasına kadar gidiyormuş.
AMERİKA'NIN KURULUŞU, 1776
İnsanlar "Anayasa'da şöyle yazıyor, Anayasa'da böyle yazıyor." demeyi sever.
Aslında Anayasa'da çok şey yazmaz.
HAKLAR BİLDİRGESİ
Anayasa'da kadınlardan, hele haklarından hiç söz edilmez.
Abigail Adams
kocasına kadınları unutmamasını tembihler ama onlar unuturlar.
Bu, halk tarafından yönetilen bir devlet olmalı.
Kadınlar kanun önünde eşit sayılmıyordu.
Kadınlar düpedüz hesaba katılmamıştı.
Kadınlar bunu talep etmemiş, ses çıkarmamış, fısıldaşmamış değildi.
Belge, cinsiyet ilişkilerini ters yüz etmek için tasarlanmamıştı sadece.
14. Değişiklik meclisten geçtiğinde
herkesin aklında ırk temelli ayrımcılık vardı.
Kadınlar bunun sadece Afrikalı Amerikalılar değil herkes için
olmasını umuyor.
İç Savaş'tan önce bile,
14. Değişiklik daha kimsenin aklına gelmemişken
kadınlar itiraz ediyordu.
Kadın Hakları Hareketi evliliği bir nevi kadın köleliği olarak görür.
Ve söz konusu fikre göre kadınlar kendi emeklerine ve bedenlerine sahip değiller.
Bu statü ilişkilerinin 14. Değişiklik'le bozulacağını umarlar.
Siyahlarla Beyazlar arasında eşitlik getirebiliyorsa
kadınlarla erkekler arasında neden getirmesin?
Korktukları başlarına gelir ve Değişikliğin kapsamına alınmazlar.
14. Değişikliğin belirli bir amacı vardı.
Kadınlar için eşitliği içermiyordu.
14. Değişiklik onlara hak tanımıyordu.
Statükoyu muhafaza ediyordu.
14. Değişiklik kölelik hukuksuzluğunu bertaraf etmeye odaklanıyor
ve kadınları dışarıda bırakıyor.
14. Değişikliği tasarlayanlar feminist değildi.
14. Değişiklik kadın hakları davası için talihsiz bir başlangıç oldu.
Feministler öfkelendi.
"Kadınlar köleleştirilmedi.
Bilgiden yoksun bırakılmadılar.
Küçük düşürülmediler.
Cinsiyetleri yüzünden peşin fikir mağduru olmuyorlar.
Aksine, itibar ediliyor, onurlandırılıyor ve seviliyorlar.
Şayet hak ediyorlarsa."
Kadınların tarihteki rolünü
ve en belirgin aşağılanma yollarını kavramak için
aile yasalarından başlamak gerek.
Gelenek hukukuna göre evlilikte karı ve kocanın tüzel kişiliği tektir
ve o tek kişi kocadır.
Koca, karısını himayesi altına alır ve onun toplumsal yüzü olur.
Yasal hakkınız, dava ehliyetiniz olmazdı.
Hukuki olarak yoktunuz, mal sahibi olamazdınız.
Jüride görev almanız yasaktı.
Kişisel maaş hakkınız olmazdı.
Hayattaki temel medeni hakların hiçbirine sahip değildiniz.
Toplumsal alanda çalışmak, maaş kazanmak erkeğin işidir.
Kadınlar ürkektir. Ait oldukları yer özel alandır.
Evde çocuklara bakarlar.
Bunlar sadece sosyal tabular değildi.
Kadınlar medeni toplumun kurumlarından da resmen kısıtlanıyorlardı.
Kadınların alanı özel alandı, erkeklerinkiyse
toplum, iş yeri, pazar yeri.
Buna rağmen kadınlar 14. Değişikliğin kendilerini de kapsaması için çok çalıştı.
BRADWELL-ILLINOIS EYALETİ, 1872
YAYINCI/AKTİVİST
"Kadınların birey olarak düşünüp hareket etme hakkı vardır.
Ulu Tanrı bunun aksini isteseydi
Havva'yı kafese koyup anahtarı Adem'e verirdi."
Myra Bradwell Illinois'de yaşayan bir kadındır.
Evlidir ama avukat olmak ister.
Davasını Yüce Mahkemeye taşır
ve baroda asla kadın avukat olamayacağını ima eden gelenek hukuku kurallarının
14. Değişiklik tarafından altüst edildiğini iddia eder.
14. Değişikliğin bahşettiği vatandaşlık imtiyazları
veya bağışıklıklarına göre avukat olma hakkı olduğunu savunur.
DEĞİŞİKLİK
Tüm vatandaşlara kişisel özgürlük garanti eden bu yeni değişiklik
Erkek ve kadınlara Anayasa'da eşit muamele demekti.
Yüce Mahkeme 14. Değişiklik metnini okur ve durumun öyle olmadığını söyler.
Mahkeme "Hayır." dedi. "Kadınlar erkeklerden doğal olarak
farklı ve daha ürkek olduğundan, devletin kadınlara karşı
ayrımcılık yapmaya izni vardır." der.
"Erkek, kadının koruyucusu ve savunucusudur ya da öyle olmalıdır.
Dişiliğin hem doğal hem de münasip olan ürkekliği ve narinliği
kadınları medeni yaşamdaki çoğu iş için uygunsuz kılar.
Kadınların esas kaderi ve vazifesi
eş ve anne olarak ödevlerini soyluca ve şefkatle icra etmektir.
Bu, Yaradan'ın kanunudur."
Seçmen, işçi vesaire olarak toplumsal alanda bulunmaya
aslında ihtiyaçları yoktur.
Kendileri için belirlenen şeritte eş ve anne olarak kalmak zorundadırlar.
Tarih boyunca kadınları önemsiz veya farklı saymamızın tüm sebeplerinin
tek bir fikirde buluştuğunu görüyorsunuz
ve bu sebeplerin hepsi
kadının eşit haklar talebini reddetmek için kullanılıyor.
Ben Myra Bradwell olarak, kadın olduğum için
kaderimin
çocuk yapmak, eş olmak ve evle ilgilenmek olarak yazıldığını duyduğumda
deliye dönüyorum.
Mahkeme'nin bilfiil yaptığı şey,
son derece ataerkil bir dünya tasavvurunu
Anayasa'ya yazmaktır.
Söyledikleri şey şudur: "Tanrı'nın niyeti buydu.
Böyle olması gerekiyor
ve kurulu düzeni bozarsak toplumumuzun sonunu getirmiş oluruz.
Dolayısıyla 14. Değişikliğin nafile olduğu açıktır."
19. DEĞİŞİKLİK ONAYLANIR, 1920
KADIN OY HAKKI SAVUNUCULARI KAZANIR
26 Ağustos 1920'de 19. Değişiklik resmen onaylandı.
Kadınların oy hakkını kazanması 1920'yi buldu.
Yani evet, biraz uzun sürdü.
Oy hakkının kazanılması en çok,
erkekle hukuken eşit duruma gelen zayıf cinsiyete yaradı.
Kadın savunucuları 19. Değişikliğin,
kadınların toplumsal hayata katılımının önündeki engelleri yıkacağına inanır.
Kadınlar evrensel kadın oy hakkı sayesinde
evdeki yerlerini bırakıp hayallerindeki yere geçebildiler.
Kadınlar oy hakkını kazanır
ama Yüce Mahkemenin 14. Değişiklik ve yasaların eşit koruması yaklaşımını
gözden geçirmesi için bu yeterli gelmez.
Kadınlar diğer kısıtlamaların da kaldırılması için mahkemelerde
19. Değişikliğe atıf yaptığında
hemen her yerde geri çevrildiler ve bu mahkemelerden
"19. Değişiklik size oy hakkı veriyor, başka hak vermiyor." yanıtını aldılar.
"Sadece oy hakkı."
Mahkemelerden, zamanın değiştiğinin ve geçen senede kalan ataerkilliğin
reddedilmesi gerektiğini kabul edip cinsiyet eşitliğini benimsemesi isteniyor.
Ama bu insanların hepsi yaşlı, Beyaz adamlar.
Demek istediğim yaşam tarzı belli, yaşlı, Beyaz adamlar.
Bunlar kadınların mütemadiyen karşı koyduğu fikirler.
Anayasa'da yazılı olan cinsiyetçi, kadın düşmanı bir dayanak.
Hukukun ve devletin kadınları koruyabileceğini varsayan mantık
kadınları barlarda garson olmaktan meneden kararları
gerekçelendirmek için kullanılır.
Gece çalışması, kadınların fiziksel durumuna zarar verip
kendilerine özgü ve doğal işlevlerini köreltme tehdidi içerdiğinden
onları gece hayatının tehlikelerine açık hâle getirmektedir."
Kadınların haftalık mesai saatine sınırlama getiren
koruyucu iş mevzuatını gerekçelendirmek için kullanılır.
"Söz konusu zararlı sonuçlar, organizmaları daha narin olan kadınları
erkeklere göre daha çok etkiler.
Böylece hukukun kadınları resmen aşağı görmeye devam etmesini sağlayan
bir çifte standart tasdik edilmiş olur.
Mahkeme'yle kadınların arası bakın ne kadar bozuldu.
Yüce Mahkeme hep şu andaki yerinde değildi.
1935'te devlet, yeni binaları için mülk aramaya başladı.
O mülkü almak için ne yapsalar beğenirsiniz?
Ulusal Kadınlar Partisi merkez binasına kondular.
ABD yönetimine ait bir fotoğrafta
Ulusal Kadınlar Partisi'nin avukatına bir çek veriliyor.
Kadın şöyle bakıyor:
"Bu parayı alacağım.
Alacağım ama haksız olduğunu biliyorsun.
Hem de çok haksızsın."
Belki de yakışan oldu
çünkü Yüce Mahkeme tam manasıyla bu hareketin temeline oturtulmuştur.
"Hangi ülkeye giderseniz gidin
ilerilik düzeyi çoğu zaman kadınlardan ayrı tutulamaz.
Eğer ilerici bir ülkedeyseniz kadınlar da ilericidir."
19. Değişiklik bu cinsiyet eşitliği dünyasını ortaya çıkaramayacaktır.
Bu nedenle 14. Değişikliğe dönmemiz gerekiyor çünkü başka…
Elde başka ne seçenek var ki?
Eyaletler insanları yasaların eşit korumasından yoksun bırakamaz, diyen
Eşit Koruma Hükmü'yle 14. Değişiklik gayet hoş duruyor.
YASALARIN EŞİT ÖLÇÜDE KORUMASI
Bu yüzden kadınlar Anayasa'nın cinsiyetler arası eşitliği şart koştuğunu
iddia etmek için, çok belirsiz olan bu hükme güvenmek zorunda kalıyor.
Kadın eşitliği konusunda 70'lerin kadınları buna karşı çıkmaktadır.
Pauli Murray bu tarihi biliyordur.
14. Değişikliğin kadınların hiç işine yaramadığını biliyordur.
1950'li yıllardaki Medeni Haklar Hareketi döneminde
Jim Crow yasalarını bozmanın zorluğunu da biliyordu
ama bakın ne yaptı.
Doğru şeyi yaptığından emin olduğunda mücadeleden kaçmayan bir kadın bu.
Soru şuna döner: Eşit Koruma Hükmü'nün ırka uygulandığı gibi
cinsiyete de uygulanabileceği Mahkeme'ye nasıl kabul ettirilecektir?
"Zencilere ayrı, Beyazlara ayrı okulların doğaları gereği eşit olmaması gibi
cinsiyet temelli sınıflandırmanın da
günümüzde anlamsız ve ayrımcı olduğu iddia edilebilir."
Irk ve cinsiyet arasında kurulan analoji bir tartışma konusu hâline gelir.
"Irk ve cinsiyetin tıpatıp aynı olduğunu söylemiyorum.
Ama benzer özellikleri olduğunu söylüyorum.
İki grubun da istihdamda ayrımcılık
ve devlette temsil edilememe gibi ortak sorunları vardır."
Pauli Murray cinsiyet meselesinin
ırk meselesine çok benzediğini çünkü insanların bu değişmez özelliklerinin
topluma katkı yeteneklerini pek etkilemediğini söylüyor
ve Ruth Bader Ginsburg da bu tezi bütünüyle benimsiyor.
RBG'yi layıkıyla tanıtmam zor.
RBG öyle popüler ve kültürel bir fenomene dönüştü ki
onu böyle büyük bir coşkuyla tanıtmak gerekiyor.
"14. Değişikliğin esas amacı besbelli ırk ayrımcılığını yok etmekti.
AVUKAT, 1973
Çünkü insanın ten renginin yetenekle hiç alakası yoktur.
Cinsiyet de ırk gibi gözle görülen ve değişmez bir özelliktir
ve yetenekle hiç ilişkisi yoktur."
Brooklyn'li Yahudi Ruth Bader Ginsburg son derece kararlı bir kadındı.
Harvard Hukuk Okuluna sınıfındaki dokuz kadından biri olarak girdi.
Hukuk okulundan mezun olunca
ülkede kendisine şans tanıyacak yargıç bulmakta çok zorlanır
çünkü o dönemde yargıçlar dairelerinde kadın çalıştırmıyorlardır.
O da cinsiyet ayrımcılığı hakkında davalar açmaya başlar
ve Mahkeme'nin konusu cinsiyet olan bu davalara daha yakından bakması
gerçekten de onun emeği sayesindedir.
"Mahkemelerdeki çoğu erkek
olumsuz anlamdaki ayrımcılık ile kadınlara muameleyi ilişkili bulmuyordu."
Kadınların, yaşayabilecekleri en iyi dünyada olduklarına inanıyorlardı.
Yapılması gereken, bu dünyada bir yanlışlık olduğunu
yargıçlara öğretmekti."
1970'li yıllarda
Kadın Hakları'nın açtığı davaların görüldüğü mahkemelerde
erkekler çoğunlukta oluyordu.
Ruth Bader Ginsburg şöyle der:
Bu erkek Yüce Mahkeme Yargıçlarının anlayışını ve ilgisini çekmek için
onlara başka birini göstermem ve farklı bir hikâye anlatmam gerekecek."
Ve cinsiyet ayrımcılığı mağduru olan erkek davacıları seçer.
1973'te, Frontiero-Richardson olarak bilinen davada
orduda görev yapan Sharon Frontiero kocası için iskân izni alamaz.
Oysa erkek memurlar eşlerine alabiliyordur.
O da sosyal yardım bürosuna gidip "Arkadaşlar, bu normal değil." der.
Onlar da "Aslında normal Sharon." derler.
Erkek bir Hava Kuvvetleri mensubunun eşiyseniz
hemen yakın yardımı alıyordunuz.
Ama bir Hava Kuvvetleri mensubuyla evli olan bir erkekseniz
eşinize bağımlı olduğunuzu kanıtlamanız gerekiyordu.
Sonuç olarak bir erkek cinsiyetçi bir yasaya itiraz ederek
14. Değişikliğin Eşit Koruma Hükmü'ne aykırı olduğunu söylüyordu.
Ve kazandılar.
Mahkeme'nin kararını Yargıç Brennan yazar
ve lafa, Mahkeme'nin cinsiyete ilişkin geçmiş kararlarına değinerek başlar.
"Kadınların konumunda son birkaç on yıldır iyileşme olduğu doğru.
Buna rağmen kadınların eğitim kurumlarımızda, emek piyasasında
ve siyasi arenada hâlâ çok yaygın olarak ayrımcılığa uğradığına şüphe yok.
Ulusumuzun uzun ve talihsiz bir cinsel ayrımcılık geçmişi var.
Geleneksel olarak kadın ayrımcılığı için duygusal bir paternalizm bahane edilirdi
ve bu anlayış kadınları el üstünde değil bir kafeste tutardı.
Bu hususlar dikkate alındığında
cinsiyete dayalı sınıflandırma da
ırk, yabancılık ya ulusal kökene dayalı sınıflandırmalar gibi
tabiatında sakıncalıdır."
Böylece Eşit Koruma Hükmü sayesinde savunucular ülkenin her tarafını gezip
"Erkeklere ve kadınlara sebepsiz yere farklı muamele edemezsiniz." diyebildiler.
"Çoğu durumda aynı şekilde muamele görme hakları vardır."
Bu yorum, hukukun baştan aşağı değişmesine sebep olur.
Ama erkekler ve kadınlar için
şartların aynı olmadığı pek çok durumu hiç dikkate almaz.
Kadın eşitliği, bir kadının kendi bedenini kontrol etme yeteneğiyle bağlantılıdır.
Ama mahkeme ne o anda ne de on yıllardır bunu böyle görmektedir.
14. Değişiklik'le üreme haklarını elde etmek için
kadınlara yepyeni bir hukuk stratejisi gerekecektir.
BUCK-BELL, 1927
Çok sayıda üreme hakları davasında
14. Değişikliğe defalarca atıf yapılmıştır.
Buck-Bell bunların en korkuncu olabilir.
Virginia Eyaleti Carrie Buck'ı kısırlaştırır,
başka bir deyişle cerrahi işlemle Carrie Buck'ın tüplerini bağlar.
O da dava açıp rızası alınmadığından haklarından yoksun bırakıldığını söyler.
Yüce Mahkemenin aldığı karar
modası hiç geçmeyen ve tepeden bakan bir görüşten ibarettir:
Üremek kadınların yegâne işlevi olduğundan
Eyalet'in kadınların üremesi üzerinde hüküm verme ve kontrol hakkı vardır.
Aynı zaman zarfında Virginia, Irk Bütünlüğü Yasası'nı çıkarır.
Virginia Irk Islahı Kurulunca
Beyaz ırkın çıkarının muhafaza edilmesi amacıyla yazılmıştır.
Beyazların diğer ırklardan insanlarla evlenmesini yasaklar.
Bu bir ırk ıslahı yasasıdır.
Temelde Zengin, Beyaz, evli ve mülk sahibi değilseniz
o dönemin ırk ıslahı bilimine göre
sorunlu genler taşıyordunuz, yani üremenize izin verilmemeliydi.
Ünlü ABD Yüce Mahkeme Yargıcı Oliver Wendell Holmes
Buck-Bell davasının kararını kaleme alır
ve "Zekâ geriliği olanların kısırlaştırılmasını emretmesi
Virginia Eyaleti'nin yetkileri dâhilindedir." der.
Vurdumduymazlığıyla insanı hayrete düşüren bir karardır bu.
"Üç nesil embesil yeter."
Şimdi bile ağır geliyor.
Carrie Buck'ın yasal gerekler hakkı ihlal edilmemiştir
ve Yüce Mahkeme eyaletin bunu yapma izni olduğunu söyler.
14. Değişikliği ihlal etmiyor.
Erkekler kadınların niye kontrole ve korunmaya muhtaç görüyor?
Çünkü kadınlar mülk sayılıyordu.
Mülk kendini koruyamaz.
Bir şezlong bir hırsızı defedemez.
Erkeklerin biyoloji bahanesi işte.
Kadınları daha küçük ve daha zayıf görüyorlar.
Zekâları geri, vücutları narin.
Uzun bir süre boyunca ev dışındaki çoğu iş ağır işti.
Erkekler fiziksel olarak daha güçlü olduklarını söyleyebilirdi.
Ama 1920'lerde her şey değişmeye başlar. Neden mi?
Teknoloji.
Teknoloji ilerledikçe iş artık güç gerektirmez.
Ve erkeklerin üstünlük bahanesi suya düşer.
Tekstil atölyesinde çalışan bir kadına mülk diyemezsiniz.
Bir şezlong bunu yapamaz.
Sanayi Devrimi eşitlik için bir geri sayım başlatır.
Zaten herkes mesaidedir
ve geri sayım durmaz.
Telefonlar, daktilolar, bilgisayarlar.
Evet, ilk bilgisayar mühendislerinin çoğu kadındı.
Ve en önemli teknolojik ilerleme de doğum kontrolüdür.
Doğum kontrolünden önce kadınlardan yaklaşık on gebelik beklenirdi.
On!
Düşününce bayılacak gibi oluyorum.
Biri bana şezlong getirsin lütfen!
Görüyorsunuz ki kadınlar çocuk sahibi olup olmamayı seçebilince
eşitliğe giden yol açılıyor.
GRISWOLD-CONNECTICUT, 1965
Connecticut'ta gebelik önleyici kullanımını yasaklayan bir yasa vardı.
Bu yasa 19. yüzyılın sonlarından beri yürürlükteydi.
Estelle Griswold, Connecticut Aile Planlaması Liginin
icra direktörü olur.
Çok faaldir ve bu yasayı kaldırtmak için
her şeyi göze alacaktır.
Bir doğum kontrol kliniği açar ve hemen hararetle çalışmaya başlar.
Dışarıda el ilanları dağıtır.
"Diyafram mı doğum kontrol hapı mı alırsınız? Hepsi var.
Tavsiye veriyor, ilaç dağıtıyor, yasayı çiğniyoruz."
Aslında yaptığı tutuklanmaya çalışmaktır.
Bence yasanın uygulanamaz olduğu çok açık.
Devam ediyoruz.
Yasa dışı olabilir
ama eğitim ve yönlendirme programımıza devam ediyoruz.
Birkaç gün sonra dileği yerine gelir
ve Griswold-Connecticut davası Yüce Mahkemeye gider.
Yazılı kanunların ayrımcı niteliğinin,
evlilik ilişkisinde gizliliği ihlal ederek hak mahrumiyetine
yol açtığını iddia ediyoruz.
Mahkeme, Yargıç William O. Douglas'ın çoğunluk adına yazdığı kararda
evlilik gizliliği mantığını benimser.
"Polisin, evlilerin odalarının kutsal köşelerinde gebelik önleyici
aramasına izni verir miydik?"
Ve evlilerin yatak odasındaki Büyük Birader tasavvuru
Mahkeme'yi devletin bunu yapamayacağını söylemeye teşvik eden şey oldu.
Bu, özel hayatın gizliliğinin doğuşuydu.
Yargıç William O. Douglas kadar kitap yazan, gezip gören
başka bir yargıç daha yok.
Onun kadar evlenen de.
Şimdiki karısı Cathleen Heffernan.
Evlendiklerinde karısı 23, kendisi 67 yaşındaymış.
Bu, Douglas'ın dördüncü evliliği. Son üç eşi kendisinden çok daha gençmiş.
Kongre Üyeleri bu konuda öfke dolu konuşmalar yaptı.
Douglas ise "Özel hayatım beni ilgilendirir." diyor.
Yargıç Douglas'ın evlilikte gizliliğe başvurması pek şaşırtıcı değil.
Sanırım bu üçüncü evliliği ve evlilikte gizliliğe cidden inanıyor.
Çok vâkıf olduğu bir konu.
Douglas'ın yaşadığı sorunsa,
özel hayatın gizliliğine ilişkin bu anlayışın
Anayasa'nın hiçbir yerinde yazmaması.
Douglas bu fikir üzerine düşünmeye başlar
ve gizlilik kavramının Anayasa'ya dâhil edilmesi gerektiğini,
yoksa diğer Anayasal hakların anlam ifade etmediğini söyler.
3. Değişiklik askerlerin evlerde iskân edilmesini yasaklıyor.
Bireylerin, evlerinde gizlilik hakkı olduğunu düşünmüyorsanız
bu hiç mantıklı gelmiyor.
Yüce Mahkeme özel hayatın gizliliğini
14. Değişikliğin Yasal Gerekler Hükmü'ne bağlıyor.
Şimdi, burası önemli çünkü Kadın Hakları savunucularının
uğruna mücadele ettiği ve etmeye devam edeceği şey budur.
Ve bu yeni gizlilik fikri yepyeni bir şekilde uygulanmak üzeredir.
ROE-WADE, 1973
İlk olarak 70-18 numarayla Roe-Wade davası.
Norma Jean McCorvey.
Kürtaj olmaya gittiği doktor ona Teksas'ta kürtaj olamayacağını söyler.
Yasaya aykırıdır bu. Suçtur.
Avukatıyla, 14. Değişikliğe göre
özel hayatın gizliliğini ihlal ettiği iddiasıyla Teksas Eyaleti'ne dava açar.
Geçmişte Mahkeme özel hayatın gizliliğinin
bireyin kendi adına karar verme hakkı anlamına geldiğini söyledi.
Jane Roe gebeliği boyunca bir kadının kürtaj hakkı olduğunu iddia ediyordu.
Yüce Mahkeme kadınların üreme kararlarını kontrol etmelerindeki menfaatleri ile
bir ceninin menfaatlerini çelişkili buldu.
Elbette cenin kendini ifade edemediğinden
devlet cenini onun adına gözetiyordu.
Bu mahkemeden kürtajın iyi olduğuna hükmetmesini istemiyoruz.
Burada savunduğumuz şey
bir kadının gebeliğini sürdürmesine veya sonlandırmasına yönelik kararın
o bireyin vermesi gereken bir karar olduğudur.
İyi akşamlar. Yüce Mahkeme bugün tarihî bir kararla kürtajı yasallaştırdı.
Çoğunluk, gebeliği sonlandırma kararının
hükûmete değil kadına ve doktoruna ait olduğunu söyledi.
MADDE XIV
Özgürlük kavramı her şeyden önemlidir.
HAYAT, ÖZGÜRLÜK VEYA MÜLK
Burada önemli olan, kürtaj hakkının
14. Değişikliğe basbelli dâhil olması gerektiği değil,
sürecin gitgide ilerleme kaydedilen bir süreç olması.
İlk olarak Griswold'da ilan edilen gizlilik mantığı genişletilir.
Ve Yüce Mahkeme "Yaşamın ne zaman başladığını bilmiyorum.
Bunu kimse bilemez." der.
Mahkeme'nin esasen söylediği şudur:
"Erken gebelik döneminde özel hayata sahipsiniz.
O zaman bedeninizin kontrolü sizde ama sonraki dönemde
devlet eğer isterse bedeninizi kontrol eder."
Böylece evli çiftler için gebelik önleyicilerden
kürtaj olup olmamayı seçme hakkına kadar gelmiş olduk.
Her şey adım adım açığa çıkar.
Belli bir güzergâh olarak görünmeyebilir ama Anayasa hukukunun süreci budur.
Olağanüstü bir etkinlik bu.
Ve bence 22 Ocak 1973 tarihî bir gün olacak.
EKMEK VE GÜLLER
Gebelik önlemeye erişimle kürtaja erişimin birleşimi
kadınların hayatını değiştirir.
Griswold ve Roe'dan sonraki dönemde
daha çok kadın üniversite mezunu olmaya,
mesleki ve yüksek okullara gitmeye ve iş gücüne katılmaya başlar.
OY
Kadınların üremelerini kontrol edebilmesi,
eşit vatandaşlar olarak ekonomik yaşama katılımları açısından kesinlikle elzemdir.
Yani kadınların hayatının her yönünü kontrol eden devlet
kadınların özgürlüğünü korumaya başlamaktadır.
Peki bu kazanımları tüm kadınlar aynı şekilde mi hissetmektedir?
Siyah kadınların Beyaz kadınlarla protesto ve yürüyüş yapması beklenmezdi.
OY HAKKI HAREKETİ, 1919
Yürürlerse de kortejin arkalarına geçmeleri gerekirdi.
Kadın Oy Hakkı Hareketi cinsiyet meselesini öncelemekte,
ırk meselesini aynı netlikle görmemekte
ve bu iki meseleyi bir araya getirmeyi arzulamamaktadır.
"Sizin meseleye sonra bakarız. Önünde sonunda bakacağız.
Bırakın biz bir kazanalım. Sizinki şu anda yolumuza taş koyuyor.
Fazla vakit alıyor. Verimli değil.
Hep sizin sorunlarınızı düşünürsek asla başarılı olamayız."
Siyah kadınlar, ırk sorunuyla cinsiyet sorununun kesişimi
diye tabir ettiğimiz yerde yaşıyorlar.
Kesişimsellik yeni bir kavram değil
ama kavramın çerçevesini kurup bize sunan,
Kimberlé Crenshaw adlı Siyah bir hukukçuydu.
Çoğu insanın bu kavramla yeni tanışmasının tesadüf olduğunu sanmıyorum
çünkü mucidi Siyah bir kadın.
Kesişimsellik yıllar önce okuduğum bir davada karşıma çıkmıştı.
Afrikalı Amerikalı kadınlar istihdamda ayrımcılık iddiasıyla
dava açmaya çalışıyorlardı
ama hem Afrikalı Amerikalı erkekler hem de Beyaz kadınlar
işe alınıp terfi ettirildiği için
iddiaları ilgili mahkemece reddedildi.
Mahkeme, Siyahlara meşru davranıldığı için
ırk ayrımcılığına dair kanıt yoktur, dedi. Sadece erkekler mağdur olmuştu.
Cinsiyet ayrımcılığını da kanıtlayamıyorlardı
çünkü kadınlar işe alınıp terfi ettirilmişti. Ama kadınlar Beyaz'dı.
Yani sorun, Siyah kadınların tek başlarına hak iddia edememesiydi.
Bunun sebebi kısmen
Mahkeme'nin, ırkçılıkla cinsiyetçiliğin etkileşiminin
Siyah kadınlara pek çok sefer farklı tecrübeler yaşattığını görmemesi.
Üstelik gördüğüm baskı sadece iki katına çıkmıyor.
O kesişim yerinde sadece Siyah kadınların karşılaştığı basmakalıp düşünceler
ve zorluklar olur.
Serena bir tenis maçında
veya Michelle Obama bir konuşmada tutkuya kapılınca
"öfkeli Siyah kadın" oluyoruz.
İki ya da daha fazla ezilen kimliğe sahip insanlar,
mesela yerli kadınlar, Asya Pasifik Adalı kadınlar
ve Latin Amerikalı kadınlar
gördükleri baskının toplamına ek olarak farklı baskı türlerine de maruz kalıyor.
Ve bu kimliklerden ikiden de fazlasına sahip biriyseniz,
örneğin siyahi bir trans kadınsanız
birden çok sistem hayatınızda kesişerek benzersiz bir baskıya neden oluyor.
Şahsen iki sorunum var
ve bunlar benliğimden ayrılmaz sorunlar.
Kuramsal olarak olmasa da her zaman ırk özgürleşmesiyle ilgilenirken
aynı zamanda kişisel olarak cinsiyet özgürleşmesiyle de ilgilenmeliyim
çünkü hep dediğim gibi bu iki unsur
benim içimde buluşmuş durumdadır.
Bu iki unsur, hem kadın hem de ezilen grup veya azınlık grubu mensubu her bireyin
içinde buluşur.
Kesişimselliğin timsali Pauli Murray şunu gördü:
Siyah kadınlar Siyah erkekler gibi ırk ayrımcılığına ve Beyaz kadınlar gibi
cinsiyet ayrımcılığına maruz kalıyordu.
Hem dünyada yok sayıldıkları bir dönemde Siyah kadınların hakları için
hem de kendi cinsel kimlik ve yönelimiyle mücadele etti.
Yetişkinliğinin büyük bölümünde Murray'e testosteron tedavisi izni verilmedi.
"Aslında erkek olması gereken,
Doğa'nın deneyi olan bir kız" olup olmadığını sorguluyordu.
Pauli ırk ve cinsiyet ayrımcılığının hukuken aynı olduğunu
ve 14. Değişikliğin Eşit Koruma Hükmü'nü ihlal ettiğini fark etti.
Düşündüğümüzden çok benzeriz.
Seni anlıyoruz Pauli Murray. Seni anlıyoruz.
KADIN ÖZGÜRLÜĞÜ HAREKETİ, 1970'LER
Kadın Hakları Hareketi birden bire ünlenmiştir.
Ve Afrikalı Amerikalı, Meksika kökenli Amerikalı,
Asyalı Amerikalı ve yerli kadınlar gibi bin bir türlü kadın
farklı medeni hak örgütlerinin bünyesinde
o medeni hak aktivizminde cinsiyetin önemli bir unsur olması için baskı yapar.
Çok heyecan verici bir şey oluyor gibi görünmektedir.
Kadınlar, onları toplumsal hayattan uzak
ve aile içi alanda tutan basmakalıp düşüncelere karşı çıkıyorlar.
Birinin karısı, annesi veya sevgilisi olabilirsiniz.
Birinin bir şeyi olabilir ama biri olamazsınız.
Kendi bedenlerimizi ve kaderlerimizi kontrol etmek istiyoruz.
Bir de ikinci dalga feminizm denen bir hareket ABD'de yükselişe geçer.
Siyah, Raza, Asyalı Amerikalı ve Amerikan Yerlisi kadınların
bu yasalara karşı çıkıp yok etmek için çok sebebi var.
Öncelik hakkındaki bu tartışmaya giremeyiz
ve bazı şeyler için değil her şey için mücadele etmek zorundayız.
70'lerde Kadın Hareketi güçlendikçe
her erkek ve kadının eşit olduğu bir Amerika hikâyesini anlatmaya başlar.
Ve kadınlar 14. Değişiklik'le birtakım kazanımlar elde ettiyse de
bu hikâyeyi doğrulatmanın en sağlam yolu, cinsiyet eşitliğini
Anayasa'ya resmen sokacak yeni bir değişikliğin onaylatılmasıdır.
Sorun, cinsiyet eşitliğine ilişkin temel bir taahhüdün
Anayasa'da yazılı olmaması.
Biz bir nevi 14. Değişikliğin üvey çocuklarıyız.
Dolayısıyla kendimize ait bir eve ihtiyacımız var.
EŞİT HAKLAR DEĞİŞİKLİĞİ, 1970
Oy hakkının kazanılmasının bu 50'nci yıl dönümünde
kadın özgürleşmesine dönük bu uzun kampanyanın
hükûmetin eyleme geçmesiyle son bulacağını ümit ediyoruz.
Kongre'ye getirilen bu tedbiri an itibarıyla 10 milyon kadın destekliyor.
Bu on milyon kadın, örgütleri aracılığıyla birlik olan kadınlar.
Ulusal Kadınlar Partisi kadınlara eşit hak garantisi veren
26. Değişiklik için lobi faaliyeti yürütüyor.
Bu değişiklik, kadınları ilk kez hukuki anlamda insan yapacak.
Bize has bir değişiklik lazım.
Muhtemelen 14. Değişiklik'te olduğu gibi
toplumun tekrar birleşip "Eşit vatandaşlığın korumalarından
kadınları haksız bir şekilde mahrum bıraktık." diyebileceğimiz
bir anın gelip dayanması gerekiyor.
"Bu, Amerikan vatandaşlığının en esaslı taahhütlerine aykırı ve düzeltilmelidir."
demeliyiz.
ERA, OYLAMA İÇİN KONGREYE GÖNDERİLİR, 1971
Kadınların ve erkeklerin Amerika'nın büyüklüğünde
eşit pay sahibi olmasının vakti geldi.
Başlangıç noktası olarak
büyük ölçüde 14. Değişikliğin dili kullanılsa da
ana fikir kadın eşitliğidir
ve kadınların hukuki olarak eşit olduğu vurgulanır.
Yani 14. Değişikliğin ırk temelli çerçevesini güncelleyerek
kadınlar için geçerli kılar.
Eşit Haklar Değişikliği Kongre tarafından onaylanıp
eyaletlere gönderilir ve Anayasa'nın değiştirilebilmesi için
eyaletlerin dörtte üçünün kabulü şarttır.
Eşit Haklar Anayasa Değişikliği'ni şimdiye dek 23 eyalet onayladı.
Yasalaşması için 38 eyaletin onaylaması gerekiyor.
ERA'YA EVET!
Böylece ERA ülke geneline yayılır.
Kadınlar organize olur.
Şu anda korku bizi caydırmamalı
çünkü Eşit Haklar Değişikliği en yüksek Amerikan idealini temsil etmektedir:
Her bireyin değerinin tanınması.
Her erkek gibi her kadının değerinin de.
30 EYALET ONAYLAR, 38 ONAY DAHA GEREKLİDİR, 1973
Kadınlara Eşit Haklar Değişikliği
Anayasa'ya dâhil olmaya bugün iki adım daha yaklaştı.
Oregon ve Minnesota onayladı.
Değişiklik geçti…
İnanmayacaksınız ama gayet iyi gidiyor.
Bugün Maine, Eşit Haklar Değişikliği'ni onayladı.
Yedi eyalet daha onaylarsa Değişiklik Anayasa'ya dâhil olacak.
Sonra geriye son birkaç eyalet kalır
ama işler tersine dönüverir.
"Havva'nın sözüne kanıp elmayı ısıran Adem'e ne olduğunu size hatırlatırım.
Ülkemiz, devletimiz gayet de güzel.
Ne kusuru var? Hep bir şeyleri düzeltmemiz şart mı?
Şu anda içeride oturan 16 yaşındaki kızım bu işe bulaştırılsın istemiyorum.
ERA ivme kazandıkça
karşıtlar farklı bir kadın eşitliği hikâyesi anlatmaya başlar
ve bu hikâye pek çok Amerikalı için makuldür.
Peki en etkili yanı nedir?
Bu yeni hikâyeyi yalnızca erkekler anlatmamaktadır.
Kadınlar da anlatmaktadır.
Ve bir kadının hiç değilse yüzeysel olarak önderlik ettiği bir tepki bu.
İnsanlara eşit davranmıyoruz
ve onlara eşit davranmak vahim bir haksızlık olurdu.
Eşit Haklar Değişikliği karşıtı mücadelenin önderi
altı çocuk sahibi ev hanımı Illinois'li Phyllis Schlafly.
Alton, Illinois'li Phyllis Schlafly.
Phyllis Schlafly.
Boş verin.
Ben Alçak Phyllis diyeceğim.
Ülkemizin yasaları evli kadınlara harika bir statü vermiştir.
Mesela kocaları tarafından desteklenmek yasal haklarıdır.
Phyllis Schlafly "Kadınlar eşit olmaktansa korunmalıdır."
diyen fikrin peşinden asırlar öncesine gidiyor.
Amerikalı kadınlar gelmiş geçmiş en talihli sınıftır.
"Koca, karısını desteklemeli." diyen eyalet yasalarıyla evlenebiliyorlar.
ERA, kadınlara şu anda sahip oldukları hiçbir hak, fayda veya fırsatı sunmuyor.
Phyllis.
Eşit Haklar Değişikliği'ne karşı çıkarken
tüm kadınların istediğinin bu olmadığını açıkça ifade etti.
Cinsiyet rollerini umursamıyorlardı. Hayatlarından memnunlardı.
Ve Eşit Haklar Değişikliği aile karşıtı, çocuk karşıtı
ve kadınların geleneksel rollerine karşıydı.
Mektuplar ve telefonlar çoğunlukla
yaşlı, orta gelirli ve muhafazakâr kadınlardan geldi.
Çocuklarım babalarını örnek alıp onun evin reisi olarak bizi koruyabileceğini
bilsin istiyorum.
O yüzden bizimle. Beni koruması için evlendim onunla.
Birçok kadın "Bizi fazla eşit yapar." dediği
Değişikliği istemiyor ve daha meclise sunulmadığı
eyaletlerde onaylamayı durdurmaya çalışıyorlar.
Şahsi görüşüme göre bir değişiklik
kadınların kendi lehine ve münasip olan ayrımcılıkları yitirmesine yol açabilir.
Cumhuriyetçi Parti 1980 seçimlerinde parti programındaki desteğini geri çekti.
Siyasi rüzgâr yön değiştirdi
ve sonunda üç eyalet farkla kaybedildi.
ERA YETERLİ ONAYI ALAMAZ, 1982
Eşit Haklar Değişikliği'ni onaylatma mücadelesi
on yıl sonra dün sona erdi.
Beyaz Saray'ın önünde toplanan Eşit Haklar Değişikliği destekçileri
hezimetin acısını paylaşıyor.
ERA
Muazzam zorluklara rağmen müthiş bir zafer!
Peki ya ERA'nın geleceği?
ERA'nın geleceği yok.
ERA'nın onaylanmamasının sonucunda,
erkek ve kadın vatandaşların tamamen eşit görülmesini zorunlu kılmayan
bir Anayasamız var hâlâ.
Kürtaj sorunu ile
Eşit Haklar Değişikliği arasındaki bağlantıyı açıklar mısınız?
Öncelikle, ERA'ya destek verenlerle kürtaja destek verenlerin
yaklaşık %98'i aynı insanlar.
Amerika için iyimserim.
İlk olarak şunu söylemek isterim ki
Amerika bilhassa içinde bulunduğumuz 1980'li yıllarda
ahlaki ve ruhani bir yeniden doğuş yaşamaktadır.
1980'lerde işler iç karartıcı bir hâl almaya başlar.
Ronald Regan'ın 1980'de başkan seçilmesiyle
Yeni Sağ iktidara gelir.
Çok güçlü bir tepki hareketi var.
60'larda ve 70'lerde talep edilen hakların bir kısmını geri alarak
başarıya ulaşan bir Yeni Sağ oluştu.
Ancak mesele gitgide büyüyor.
Washington'da yarım mili kapsayan 100.000 kişilik yürüyüş
Amerika'daki en büyük kürtaj karşıtı gösteriyi temsil ediyor.
Kürtaj kısıtlamalarının sayısı son 25 yılda artmış bulunuyor.
Bazı yetki bölgelerinde sadece bir kürtaj kliniği kalmış
ve eyaletlerin kırsal kesimlerindeki kadınlar için hiç sağlayıcı kalmamıştır.
Ve çoğu kürtaj sağlayıcı sırf kürtaj hizmeti vermez,
kadınlar için standart sağlık hizmeti de sunarlar.
Yani bir kürtaj kliniği kapandığında yalnızca kürtaj hizmetinden değil
temel sağlık hizmetlerinden de olunuyor.
Ayrıca kürtaj sağlayıcılarını ortadan kaldırmaya yönelik bir planla
bu sağlayıcıların faaliyetini zorlaştıran ve pahalılaştıran birçok yasa çıkarıldı.
KÜRTAJI HEMEN DURDURUN
İki kızım var ve kızlarım etraflarında olup bitenlerin çok farkındadır.
İşimden dolayı siyaset konusunda bilinçliler
ve ben çözüm önerileri sunmakta, iyimserlik aşılamakta zorlanıyorum.
Ama her gün onlara şöyle diyorum: "Her gün mücadele edeceğim.
Neler olur, zaman neler getirir bilmiyorum
ama hem siz hem de ABD'deki her kız için mücadele edeceğim."
KONTROL ALTINDA
"Bu, tarihimizin bir parçasıdır.
Üzücü olsa da tarihimizin hiç şüphesiz bir parçası şudur ki,
bu ulusta çok şeyi değiştiren o büyük 14. Değişiklik
kadınların statüsünü değiştirmek amacıyla hazırlanmamıştı.
Ülkemizde hüküm sürmesine izin verdiği sistemde kadınlar seçip seçilemiyordu.
Evlenirlerse kendi adlarına mülk edinemiyorlardı.
Bu nedenle Eşit Haklar Değişikliği'ni savunmaya devam ediyorum.
Bir kızım bir de kız torunum var.
Ben geçmişimizi biliyorum.
Bu ülkenin ve tüm eyaletlerin yasa yapıcılarından da
kalkıp 'Geçmişimizi biliyoruz. Kadınların ve erkeklerin
kanun önünde eşit olduğunu duyurmak istiyoruz.' demelerini diliyorum.
PAZAR SAAT ÜÇTE BEYAZ SARAY'A
Bu ifadenin Anayasa'da aynı bu şekilde yer almasını istiyorum."
KONTROL EDİLEMEZ
Biz Amerikalılar ilerlemenin doğrusal olmasını bekliyoruz.
Kötü gidip yerine iyi gelecek sanıyoruz.
Ama bence son 100 yıl bize gösterdi ki mücadeleler yeni biçimlere bürünür,
farklı yerlerden destek alınır.
Tepki gelir, ilerleme kaydedilir.
Karmaşık, daima değişen, daima evrim geçiren bir durumdur bu.
Ayrıca bana göre mücadele en az 100 yıl öncesindeki kadar büyük.
Sadece değişti.
Bence mahkemeleri,
kadınların imdadına koşan Beyaz şövalyeler olarak görmeyi bırakmalıyız.
Üreme haklarını önemsiyorsanız
kısıtlayıcı kürtaj yasalarının çoğu kısıtlayıcı eyaletlerden geliyor.
Kürtaj olabilecek olgunlukta olup olmadığıma
karar vermesi için bir yargıcın huzuruna çıkmam gerekti.
Kürtaj hakkım ve geleceğim, bir başkasının benimle ilgili görüşüne bağlıydı.
Uzun ve yorucu bir yargılamaydı ve daha da gülünç olansa
kızımı 15 yaşında doğurduğumda bunun gerekmemesiydi.
Neden eyalet düzeyinde daha çok kadının yer almasına odaklanmıyoruz?
Bu tür kısıtlayıcı yasalar eyalet meclislerinden hiç geçemesin diye
daha tedbirli davranmalıyız.
Evet, evet demektir. Hayır da, hayır!
Ben De, şimdiye dek hukuk yoluyla yaptıklarımızın
yetersiz olduğunu söylüyor.
Rıza alınmaması her zaman yanlıştı.
Ama Ben De, insanlara "Bu, yanlış." diyebilecekleri bir siper sağladı.
Şiddeti durdurun, tecavüzü durdurun!
Ben De Hareketi hukukun başarısızlığına dikkat çekip
hukuk dışı yeni çözümler talep ediyor.
Ben De tamamen sosyal medya ortamında meydana geliyor.
Hukuki zeminde değil.
Erkekler kadınlara eşit haklar verilmesi için neden yaygara koparmıyor?
Çünkü erkekler de ataerkilliğin içinde yaşadı.
Erkeklere "Sahip olduğunuz gücün birazını bize verebilir misiniz?" diyoruz.
Onlar da "Emin değilim. Seninle paylaşmak ister miyim bilmiyorum.
Gücü ne yapacaksın?" diyor.
Ve umuyorum ki erkeklere, biz iktidara geldiğimizde
herkesin hayatını iyileştireceğimizin güvencesini verebilirim.
-Onun bedeni, onun kararı. -Benim bedenim, benim kararım.
Eğer bedeninizi dâhilinde kontrol edemezseniz
haricinde de kontrol edemezsiniz.
Hayatınızı kontrol edemezsiniz.
Bu bir kadın yürüyüşüdür.
Ve bu kadın yürüyüşü ırkçılık, İslamofobi, antisemitizm
ve kadın düşmanlığına karşı
hepimizi direnişe çağıran feminizmin,
kapsayıcı ve kesişimsel feminizmin vaadini
temsil ediyor.
Müdana etmeyen bir Müslüman Amerikalı olarak karşınızda duruyorum.
Müdana etmeyen bir Filistinli Amerikalı olarak.
Doğru yolda ilerleyip ilerlemediğinizi bilmek istiyorsanız
siyahi kadınların izinden gidin kardeşlerim.
Ne yöne gitmemiz gerektiğini ve adaletin nerede olduğunu biliyoruz
çünkü biz adalet mücadelemizi
tüm insanlar için, tüm topluluklarımız için veriyoruz.
Bugün Virginia, cinsiyete temelli ayrımcılığı yasaklayan
1972 Eşit Haklar Değişikliğini onaylayan
38'inci eyalet olarak can alıcı bir rol oynadı.
Ölmeden önce kadınların Anayasa'ya dâhil olduğunu görürsem
büyük bir gurur duyarım.
ERA için uzun bir süre boyunca, onlarca yıl mücadele verildi.
Bu uğurda mücadele vermiş,
kimilerinin yaşı artık ilerlemiş olan kadınların,
emeklerinin meyvesini görmesi çok hoş ve ilham verici olur.
Ayrıca gelecek nesillerin kadınlarına bir hediye vermiş oluruz.
ERA'yı Anayasa'ya dâhil etmek
ulusal eşitlik hikâyemizde atılan çok büyük bir adım olur.
Bu, 14. Değişikliğin doğal ilerleyişidir
çünkü en nihayetinde kadınlar birbirlerinin üzerinde kontrol değil,
erkeklerin üzerinde kontrol hiç değil,
sadece kendi yaşamları üzerinde kontrol istiyorlar.
Çoğu Amerikalı'nın kadın eşitliğine karşı koyması
kısmen geleneksel evlilik rollerinden,
yani bir kadının hayatını kocasının belirleyeceği görüşünden kaynaklanıyor.
Gelgelelim kadınlar haklarını kazandıkça evlilik anlayışımız değişti,
değişmeye de devam ediyor.
Evlilik tanımının genişletilmesiyle, 14. Değişikliğin kapsayıcılık için
daha da büyük bir güç olabileceğini ortaya koyan bir mücadele daha doğuyor.
Hatta sevgi için.
Alt yazı çevirmeni: Arda Barişta