Sędziowie Sądu Najwyższego są strażnikami wspaniałego statutu,
który służył jako najważniejsze narzędzie rządów w naszym kraju
od ponad dwustu lat.
Nie byłoby mnie tu dzisiaj…
ZAPRZYSIĘŻENIE SĄDU NAJWYŻSZEGO
bez pełnych determinacji wysiłków
mężczyzn i kobiet, którzy nie pozwalali przepaść tym marzeniom.
Myślę tu o takich nazwiskach,
jak Susan B. Anthony, Elizabeth Cady Stanton i Harriet Tubman.
Ja tylko stoję na ramionach tych odważnych osób.
NETFLIX — ORYGINALNY SERIAL DOKUMENTALNY
Ta chwila nadeszła! Żądamy sprawiedliwości.
Kobiety i mężczyźni to osoby o równym statusie i godności wobec prawa,
i nie sądzę, żeby moja opinia czyniła ze mnie aktywistkę,
jeśli chodzi o właściwą interpretację
klauzuli równej ochrony z czternastej poprawki.
Każde pokolenie w Ameryce
będzie musiało podejmować decyzje, jak będzie walczyć,
by dotrzymać obietnicy 14. poprawki.
Nieustannie trwa atak, by nam odebrać te z trudem wywalczone prawa.
PRAWA CZŁOWIEKA
Prawa reprodukcyjne i kontrola reprodukcji
są niezbędne, jeśli kobiety mają mieć równe prawa obywatelskie.
Pytacie mnie o równą ochronę prawa w kontrze do osobistej autonomii,
a ja odpowiadam, że to jedno i to samo.
Nie wycofamy się.
W USA dostęp do aborcji może zostać odcięty.
Może właśnie wkraczamy w taki świat.
To parodia sprawiedliwości.
Moje ciało, mój wybór!
A jeśli tak się stanie, to pokaże nam ograniczenia 14. poprawki,
z którymi jeszcze się nie rozliczyliśmy.
Stan kontrolujący kobietę
odmawia jej zarówno osobistej autonomii,
jak i równości z mężczyznami.
CZEMU MĘŻCZYŹNI, KTÓRZY RZĄDZĄ USA,
TAK OBSESYJNIE KONTROLUJĄ ŻYCIA KOBIET?
Jeśli mamy być traktowane jak równe obywatelki,
musimy walczyć o coś więcej niż o udoskonalanie jedności.
KONTROLA
WOLNOŚĆ DLA NASZYCH SIÓSTR
W ostatnich latach ruch praw kobiet
musiał odeprzeć szereg ataków na kobiecą równość i wolność.
Na możliwość kontroli własnego życia,
oraz na ich przywileje i swobody obywatelskie.
A te przywileje i swobody
zostały wywalczone w latach 70. XX wieku przez kobiety,
które tak jak kobiety dzisiaj,
domagały się równości w ramach 14. poprawki.
Nagle tysiące miłych kobiet wyszło na ulice
protestując, żądając praw ekonomicznych i władzy politycznej,
zupełnie jak ruchy mniejszości z lat 60.
Chcemy równouprawnienia.
Równych praw do pracy, do szacunku...
To nie są frywolne żądania.
Chcemy tylko tego, co mężczyźni mają od tylu lat.
Kobiety z lat 70. wykorzystują zasady stworzone
przez ruch praw obywatelskich.
Żądają rozszerzenia wykorzystania 14. poprawki w sposób,
jakiego ten kraj wcześniej nie widział.
Ale żeby kobiety w latach 70. mogły domagać się równości z 14. poprawki,
muszą przejąć kontrolę…
nad swoimi życiami, swoimi ciałami,
i nad historią, którą my jako Amerykanie
opowiadamy sobie o miejscu kobiety w społeczeństwie.
Mam trzy konie, trzy psy i żonę.
Na pewno w takiej kolejności?
Ona jest najpiękniejszym zwierzęciem, jakie mam.
- Jakie masz? Muszę wyjść. - Rany!
Nie chciałbym mieć w pracy partnerki zamiast partnera.
Myślę, że jeśli mają kwalifikacje, w porządku.
Ale z czasem się okaże, że praca policjantki
w radiowozie z policjantem będzie stanowić zagrożenie.
Mężczyźni i kobiety pracują razem w społeczeństwie.
Robią to od dawna.
Wiemy, że czeka nas walka,
by zdefiniować równości w sposób zrozumiały dla obu płci.
Jesteśmy ruchem na rzecz władzy, a nie działem reklamy.
Podważamy strukturę władzy, które obecnie istnieją.
W latach 70. ruch kobiet
próbuje znaleźć najlepszą strategię
by sąd uznał, że konstytucja chroni kobiety.
Amerykanki zobaczą w 14. poprawce
nową możliwość na równą ochronę prawa za jej pomocą.
Zbadałam na nowo czternastą poprawkę
pod kątem różnic płciowych,
i nalegam, by wykorzystać 14. poprawkę
oraz precedens ruchu praw obywatelskich,
by wykazać, że 14. poprawka ma też zastosowanie w kwestii dyskryminacji
ze względu na płeć.
Okej, możecie nie wiedzieć, co to za osoba.
To jest Pauli Murray,
jedna z najlepszych prawniczek swojego pokolenia.
Jest ważną postacią w ruchu na rzecz praw kobiet
i pionierką na tym polu,
ale rzadko się o niej mówi.
Dlatego chcę ją wypromować.
Wnuczka niewolnicy,
prawnuczka właściciela niewolników,
niesamowita prawniczka.
Nieważne, którym tropem podążymy
śledząc historię walki o prawa obywatelskie
od lat 40. do 70. XX wieku,
wszystkie prowadzą do Pauli.
PAULI MURRAY, ROK 1930
Wychowana w stanie, gdzie panowały prawa Jima Crowa, Murray żyje w myśl zasady:
„Zamiast się złościć zmądrzej”.
Odmówiła ustąpienia miejsca w autobusie 15 lat przed Rosą Parks.
Jej argumentacja prawna dotycząca 14. poprawki z czasów studiów
trafiła do Thurgooda Marshalla,
który wykorzystał je w sprawie „Brown kontra Rada Edukacji”.
Ale Murray nie zatrzymuje się na kwestii równości czarnych i białych Amerykanów.
Uważa, że 14. poprawkę można wykorzystać,
by zapewnić kobietom pełną równość z mężczyznami.
Twierdzi, że dyskryminacja ze względu na płeć
jest podobna do dyskryminacji rasowej.
To głównie dzięki geniuszowi Murray,
dzięki zapewnionej przez nią podstawie pojawia się możliwość
pewnego renesansu
czternastej poprawki.
Uwolnijcie nasze siostry, uwolnijcie nas!
Ruch praw kobiet idzie śladem ruchu na rzecz praw obywatelskich.
To był czas zmian i niepokojów społecznych,
moment, w którym nadszedł czas na zmiany.
Chcemy, by 14. poprawka obejmowała też kobiety.
Jak do tego doszło?
Czy to nie oczywiste, że konstytucja mówi też o kobietach?
Okazuje się, że ta walka sięga czasów jeszcze sprzed powstania 14. poprawki,
czasów założenia naszego kraju.
ZAŁOŻENIE USA, ROK 1776
Ludzie lubią mówić: „konstytucja twierdzi to”,
„konstytucja mówi tamto”.
Tak naprawdę Konstytucja niewiele mówi.
KARTA PRAW
Konstytucja nawet nie wspomina o kobietach,
a już na pewno nie mówi o ich prawach.
Abigail Adams wzywa męża, Johna Adamsa,
by pamiętał o kobietach, ale nikt o nich nie pamięta.
To ma być rząd „nas, narodu”.
Kobiety nie były uznawane za równe w świetle prawa.
Kobiety po prostu nie były brane pod uwagę.
Nie dlatego, że nie pytały i nic nie mówiły,
czy że o tym nie szeptano.
Po prostu konstytucji nie wymyślono, by zmieniała relacje między płciami.
Gdy przyjęto czternastą poprawkę,
wszyscy myśleli o jej znaczeniu w kontekście
dyskryminacji rasowej.
Kobiety liczą, że nie będzie się odnosić wyłącznie do Afroamerykanów,
lecz do każdego.
Nawet przed wojną secesyjną,
przed wprowadzeniem 14 poprawki,
kobiety agitowały o równouprawnienie.
Ruch praw kobiet uważa małżeństwo
za rodzaj niewolnictwa kobiet.
Chodzi o to, że kobiety nie posiadają owoców własnej pracy,
ani własnego ciała.
Mają nadzieję, że wszystkie te zależności
zostaną zniesione przez 14. poprawkę.
Skoro może ona zapewnić równość międzyrasową,
dlaczego nie miałaby zapewnić równości między kobietami i mężczyznami?
A tymczasem ta poprawka w ogóle ich nie uwzględnia.
Czternasta poprawka miała pewien cel.
I nie była nim równość kobiet.
Czternasta poprawka nie dała kobietom praw.
Zachowała status quo.
Czternasta poprawka zajmuje się kwestią
naprawienia krzywd niewolnictwa, a kobiety zostały odsunięte na bok.
Autorzy czternastej poprawki nie byli feministami.
To był złowróżbny początek
walki o prawa kobiet w związku z 14. poprawką.
Feministki były wściekłe.
„Kobiety nie były niewolnikami.
Nie odmawiano im inteligencji.
Nie były upadlane.
Nie spotykają ich żadne uprzedzenia w związku z ich płcią.
Wręcz przeciwnie, są szanowane, czczone i kochane...
jeśli na to zasługują”.
Jeśli chcemy poznać historię kobiet
i tego, na ile sposobów społeczeństwo je kontrolowało,
musimy zacząć od praw rodzinnych.
Zgodnie z powszechną doktryną prawa,
tożsamość prawna męża i żony jest jednym i tym samym:
tożsamością męża.
On dosłownie ją przykrywa i zawsze reprezentuje ją publicznie.
Kobiety nie miały niczego, żadnej tożsamości prawnej.
Nie istniały legalnie, nie mogły niczego posiadać.
Nie mogły zasiadać w ławach przysięgłych.
Nie miały prawa do własnej pensji.
Nie miały niczego, co uważamy za podstawowe prawa obywatelskie.
Praca w sferze publicznej, zarabianie, to wszystko było
zadaniem mężczyzny.
Kobiety są płochliwe.
Ich miejsce jest w sferze prywatnej,
w domu, w roli opiekunki dzieci.
To nie było tylko społeczne tabu,
istniały też formalne ograniczenia ze strony instytucji społecznych.
Kobiety miały swoją strefę, prywatną, a mężczyźni swoją:
strefę publiczną: pracę, rynek gospodarczy.
Kobiety jednak robiły wszystko, co w ich mocy,
by 14. poprawka objęła również ich problemy.
BRADWELL KONTRA STAN ILLINOIS, ROK 1872
AKTYWISTKA, ROK 1868
„Kobiety mają prawo myśleć i działać jako jednostki.
Gdyby Wielki Ojciec chciał, by było inaczej,
wsadziłby Ewę do klatki i dał Adamowi klucz”.
Myra Bradwell mieszka w Illinois
i jest mężatką, ale chce być prawniczką.
Jej pozew trafia aż do Sądu Najwyższego,
w którym twierdzi, że 14. poprawka drastycznie
podważyła prawo zwyczajowe, wedle którego
kobieta nigdy nie mogłaby zostać praktykującą prawniczką.
Twierdzi więc, że jeden z przywilejów, czy też swobód obywatelskich
gwarantowanych przez 14. poprawkę pozwala jej być prawniczką.
POPRAWKA
Nowa poprawka zapewnia wolność osobistą wszystkim obywatelom,
co oznacza, że mężczyźni i kobiety muszą być traktowani tak samo.
Sąd Najwyższy czyta tekst czternastej poprawki
i stwierdza, że tak nie jest.
Sąd powiedział: „Nie, prawo może dyskryminować kobiety,
ponieważ kobiety są z natury inne niż mężczyźni
i są bardziej płochliwe”. Tak stwierdził sąd.
„Mężczyzna jest, albo powinien być obrońcą i stróżem kobiety.
„Naturalna płochliwość i delikatność,
przynależna płci żeńskiej,
sprawia, że nie nadają się do wielu publicznych funkcji.
Nadrzędnym przeznaczeniem i misją kobiet
jest wypełniać szlachetne i łagodne obowiązki żony i matki.
Takie jest prawo Stwórcy”.
Nie ma potrzeby, by funkcjonowały w sferze publicznej
jako wyborczynie, pracownice, ktokolwiek.
Mają być żonami i matkami, i mają pozostać na swoich miejscach.
W tej jednej opinii widać całą historię.
Wszystkie te powody, przez które
historycznie uważaliśmy kobiety za gorsze lub inne.
Wszystkie te argumenty są użyte,
by odrzucić jej próbę wywalczenia równych praw.
Gdybym była Myrą Bradwell i usłyszała, że mój los jest przesądzony,
ponieważ jestek kobietą,
a moim przeznaczeniem jest mieć dzieci, być żoną, opiekować się domem,
wyszłabym chyba z siebie.
Poprzez ten wyrok Sąd Najwyższy
wpisał do konstytucji głęboko patriarchalną
wizję świata.
Zdają się mówić: „Bóg tak to zaplanował”.
Tak zawsze było i będzie.
A jeśli to podważymy, podważymy fundamenty całego społeczeństwa.
Stało się jasne, że 14. poprawka nic w tej sprawie nie pomoże.
RATYFIKACJA 19. POPRAWKI, ROK 1920
SUFRAŻYSTKI WYGRYWAJĄ
26 sierpnia 1920 roku oficjalnie ratyfikowano 19. poprawkę.
Dopiero w 1920 roku kobiety wywalczyły prawo do głosowania.
Trochę to zajęło.
Wygrana praw wyborczych wywarła największy wpływ na słabszą płeć,
uczyniła ją bowiem równą mężczyznom w świetle prawa.
Aktywistki praw kobiet sądzą, że 19. poprawka
zniesie większość barier utrudniających
udział kobiet w życiu publicznym.
Powszechne prawo wyborcze kobiet było odpowiedzialne
za przejście kobiet z ich miejsca w domu do miejsca w słońcu.
Kobiety zyskują prawa wyborcze,
ale to nie skłania Sądu Najwyższego do zmiany podejścia
w kwestii 14. poprawki i równej ochrony prawa.
Gdy kobiety zwróciły się do sądów i przywołały 19. poprawkę
jako dowód na potrzebę zmiany innych ograniczeń,
niemal wszystkie pozwy zostały oddalone z uzasadnieniem w stylu:
„Dzięki 19. poprawce możecie głosować,
nie daje wam ona żadnych innych praw”.
Dotyczy ona tylko wyborów.
Prosicie sędziów, by wzięli pod uwagę, że czasy się zmieniają,
że powinni odrzucić dawny patriarchat
i uznać równość płci.
A to wszystko są starzy biali mężczyźni.
Na dodatek całkiem przesiąkli pewnym szczególnym stylem życia.
Kobiety ciągle muszą się zmagać z takimi poglądami.
Seksistowskim, mizoginistycznym motywem przewodnim, który wpisano do konstytucji.
Tok rozumowanie, że prawo może chronić kobiety, jest wykorzystywany,
by usprawiedliwiać prawa, które zabraniają kobietom
pracować jako kelnerki w barach.
„Praca w nocy szkodzi zdrowiu kobiet
i zagraża ich specyficznemu, naturalnemu funkcjonowaniu,
naraża je na niebezpieczeństwa i zagrożenia nocnego życia”.
Jest wykorzystywana do usprawiedliwienia prawa pracy,
które ogranicza czas, w jakim kobieta może pracować.
„Szkodliwe konsekwencje są bardziej dotkliwe dla kobiet niż dla mężczyzn,
ze względu na ich delikatniejszy organizm”.
Stanowi podstawę podwójnych standardów prawa,
które pozwalają na kontynuację
ustawowego podporządkowania kobiet.
Oto, jak bardzo zaostrzyła się sytuacja między kobietami a Sądem.
Sąd Najwyższy nie zawsze miał siedzibę tam, gdzie teraz.
W 1935 roku rząd szukał nieruchomości pod nową siedzibę,
i nigdy nie uwierzycie, co zrobili, by ją uzyskać.
Przejęli siedzibę Narodowej Partii Kobiet.
Zrobiono zdjęcie, jak rząd USA
przekazuje czek prawniczce Narodowej Partii Kobiet.
Ona wygląda, jakby myślała:
„Wezmę te pieniądze.
Wezmę je, ale wiesz, że to nie w porządku.
Bardzo nie w porządku”.
Być może to odpowiednie, ta wizja,
że Sąd Najwyższy został dosłownie wzniesiony na kościach tego ruchu.
„Gdzie nie pojedziecie,
stopień postępu jest nierozłącznie związany z kobietami.
Jeśli jesteś w postępowym kraju,
kobiety też są postępowe”.
Dziewiętnasta poprawka nie stworzy świata równości płci.
Dlatego trzeba wrócić do 14. poprawki, bo co innego...
Co innego nam pozostaje?
Czternasta poprawka kusi swą klauzulą
o równej ochronie prawa,
wedle której stany nie mogą jej odmówić obywatelom.
RÓWNA OCHRONA PRAW
Więc kobiety muszą polegać na tej bardzo nieprecyzyjnej klauzuli,
by argumentować, że przestrzeganie konstytucji wymaga równości płci.
Oto, z czym muszą się zmagać kobiety lat 70.,
jeśli chodzi o równouprawnienie.
Pauli Murray zna tę historię.
Wie, że 14. poprawka nigdy wcześniej nie obejmowała kobiet.
Ale w latach 50. XX wiedziała też, jak trudno będzie
obalić prawa Jima Crowa podczas ruchu na rzecz praw obywatelskich.
I patrzcie, co osiągnęła.
To kobieta, która nie cofa się przed trudnościami,
gdy wie, że postępuje słusznie.
Powstaje pytanie, jak przekonać Sąd Najwyższy,
że klauzula równej ochrony może mówić o płci
w taki sam sposób, jak mówi o kwestiach rasy.
„Można by uznać, że tak samo,
jak osobne szkoły dla czarnych i białych dzieci
z samej swej natury nie są równe,
podział ludzi na podstawie płci
jest dziś nierozsądny i dyskryminujący”.
Analogia pomiędzy rasą a płcią
staje się jednym z punktów argumentacji.
„Nie mówię, że rasa i płeć to identyczne kwestie.
Mówię, że można je porównać w pewnych aspektach.
Obie grupy mają wspólne problemy, takie jak
dyskryminacja przy zatrudnianiu,
czy brak reprezentacji w rządzie”.
Pauli Murray mówi, że kwestia płci
w dużej mierze przypomina problem rasowy, ponieważ chodzi w niej
o pewne niezmienne cechy ludzi,
które nie wpływają na możliwość wniesienia wkładu w społeczeństwo.
Ten argument został przyjęty w całości
przez samą Ruth Bader Ginsburg.
Myślę, że RBG zasługuje na lepszą prezentację, niż ja mogę jej dać.
Sławna RBG do tego stopnia stała się ikoną popkultury,
że ktoś, kto ją przedstawia, powinien to zrobić o tak…
„To jasne, że podstawowym celem 14. poprawki była eliminacja
dyskryminacji rasowej,
RUTH BADER GINSBURG ADWOKATKA, 1973
bo kolor skóry nie ma związku z potencjałem człowieka.
Tak jak rasa, płeć jest widoczną, niezmienną cechą,
niepowiązaną z potencjałem jednostki”.
Ruth Bader Ginsburg była bardzo zdeterminowaną Żydówką
z Brooklynu.
Studiowała na wydziale prawa w Harvardzie
jako jedna z dziewięciu kobiet w swym roczniku.
Po ukończeniu studiów
ma olbrzymie kłopoty, by znaleźć sędziego,
który dałby jej szansę, bo ówcześni sędziowie
nie zatrudniali kobiet w swych gabinetach.
Zaczęła więc zgłaszać pozwy o dyskryminację ze względu na płeć,
i to jej praca sprawia, że Sąd Najwyższy przygląda się
tym ustawom opierającym się na rolach płciowych.
„Większość mężczyzn w sądzie nie kojarzyła
dyskryminacji, rozumianej w nieprzyjemny sposób,
z tym, jak traktowano kobiety.
Naprawdę wierzyli, że kobiety mają wszystko, co najlepsze.
Wyzwaniem była edukacja mężczyzn zasiadających w ławach
by pomóc im zrozumieć, że coś jest nie tak z tym światem”.
W latach 70.
powódki z ruchu kobiet zgłaszały sprawy do sądów, w których
zdecydowanie dominowali mężczyźni.
Ruth Bader Ginsburg mówi: „Wiecie co?
Jeśli mam wzbudzić współczucie i uwagę sędziów Sądu Najwyższego,
muszę im pokazać inną osobę
i opowiedzieć im inną historię”.
Wybiera więc mężczyzn,
którzy są dyskryminowani ze względu na płeć.
FRONTIERO KONTRA RICHARDSON, ROK 1973
Sprawa z 1973 roku, zwana „Frontiero kontra Richardson”, wygląda tak:
Sharon Frontiero jest w wojsku
i nie przyznano jej zasiłku na mieszkanie dla męża,
podczas gdy inni oficerowie go dostają.
Idzie więc do biura pomocy zwrócić na to uwagę.
Dostaje odpowiedź: „To normalne, Sharon”.
Żonom żołnierzy Sił Powietrznych
zasiłek przyznawano automatycznie.
Ale mężowie żołnierek Sił Powietrznych
musieli udowodnić, że są zależni finansowo od małżonki.
Tak więc to ten mężczyzna podważył prawo oparte o różnice płci
twierdząc, że narusza ono równą ochronę w ramach czternastej poprawki.
Wygrali tę sprawę.
Sędzia Brennan pisze opinię dla Sądu Najwyższego,
którą zaczyna od omówienia historii wyroków Sądu w sprawie płci.
„To prawda, że sytuacja kobiet uległa poprawie w ostatnich dekadach.
Mimo to nie ulega wątpliwości,
że kobiety wciąż zmagają się z dyskryminacją
w instytucjach edukacyjnych, na rynku pracy,
i na arenie politycznej.
Nasz naród ma długą, niechlubną historię
dyskryminacji płciowej.
Tradycyjnie dyskryminację kobiet
uzasadniano postawą romantycznego paternalizmu,
która umieszczała je nie na piedestale, lecz w klatce.
Mając to na uwadze,
możemy jedynie stwierdzić, że podziały na podstawie płci,
podobnie jak podziały na podstawie rasy czy pochodzenia,
są z gruntu podejrzane”.
Klauzula o równej ochronie
pozwala aktywistkom jeździć po całym kraju
i mówić: „Nie można tak bez powodu inaczej traktować mężczyzn i kobiet.
W większości przypadków mają prawo być traktowani tak samo”.
Ta interpretacja zmienia oblicze prawa
w niezwykle dramatyczny sposób.
Nie rozwiązuje jednak wielu sytuacji,
których kobiety i mężczyźni nie doświadczają w ten sam sposób.
Równość kobiet wiąże się
z ich możliwością sprawowania kontroli nad własnymi ciałami.
Ale ówczesne sądy, podobnie jak ich poprzednicy,
nie widzą tego problemu.
W celu zyskania praw reprodukcyjnych dzięki 14. poprawce,
kobiety potrzebują zupełnie nowej strategii.
BUCK KONTRA BELL, ROK 1927
Czternasta poprawka była wielokrotnie cytowana
w wielu sprawach o prawa reprodukcyjne.
CARRIE I EMMA BUCK, 1924
Najbardziej skandaliczna sprawa, „Buck kontra Bell”,
dotyczyła pozwu po tym, jak stan Wirginia
wysterylizował, to znaczy operacyjnie podwiązał jajowody Carrie Buck.
Buck wniosła pozew twierdząc, że odebrano jej prawa,
ponieważ zrobiono to bez jej zgody.
A Sąd Najwyższy wydał wyrok
w duchu protekcjonalnej, wciąż powracającej idei,
że reprodukcja kobiet to ich jedyna funkcja,
w związku z czym państwo ma prawo nią rozporządzać i ją kontrolować.
W tym samym czasie Wirginia uchwala ustawę o nienaruszalności rasowej.
Napisała ją Eugeniczna Rada Wirginii.
Ustawa ma na celu ochronę interesów białej rasy.
Zabrania ona białym ludziom ślubów z osobami innych ras.
To prawo eugeniczne.
Chodzi o to, że kto nie był zamożnym, białym, zamężnym posiadaczem majątku,
według ówczesnej nauki eugenicznej
prawdopodobnie miał problematyczne geny,
co sugerowało, że nie powinien móc się rozmnażać.
Słynny sędzia Sądu Najwyższego, Oliver Wendell Holmes,
pisze opinię w sprawie Buck kontra Bell,
w której stwierdza, że stan Wirginia jak najbardziej ma prawo,
by zlecić sterylizację osób słabych na umyśle…
Opinia ta wręcz poraża swym brakiem empatii.
„Trzy pokolenia imbecylów nam wystarczą”.
Nawet dziś ciężko się tego słucha.
Prawo Carrie Buck do procesu zostaje zachowane,
a Sąd Najwyższy stwierdza, że stany mogą tak postępować.
Że to nie narusza 14. poprawki.
Dlaczego tylu mężczyzn uważa, że kobiety trzeba kontrolować i chronić?
Ponieważ uważano je za własność.
Własność nie może się bronić.
Szezlong nie pobije włamywacza.
To wymówka, którą mężczyźni uzasadniają biologią.
Postrzegają oni kobiety jako mniejsze i przez to słabsze.
Płoche umysły, delikatne ciała…
Przez długi czas praca poza domem wiązała się z dużym wysiłkiem.
Mężczyźni mogli ucinać dyskusje stwierdzeniem, że są silniejsi fizycznie.
Ale w latach 20. XX wieku wszystko się zmienia. Co jest przyczyną?
Technologia.
Dzięki postępowi praca nie opiera się już na sile.
Wymówka mężczyzn znika.
Nie możesz nazywać własnością kobiety, która pracuje w zakładzie.
Szezlong nie pracuje w zakładzie.
Rewolucja przemysłowa zapoczątkowała odliczanie do równości,
co jest wygodne, bo zegary są wszędzie,
a postęp idzie coraz dalej.
Telefon, maszyny do pisania, komputery.
Wielu z pierwszych informatyków to kobiety.
A najważniejszym skokiem technologicznym
jest antykoncepcja.
Przed antykoncepcją od kobiety oczekiwano dziesięciu ciąż.
Dziesięciu!
Na samą myśl chce mi się mdleć.
Niech ktoś przyniesie mi szezlong!
Rozumiecie, dlaczego ścieżka do równości zaczyna się, gdy kobiety
mogą decydować, kiedy i ile mieć dzieci.
GRISWOLD KONTRA CONNECTICUT, ROK 1965
W Connecticut istniało prawo,
które zabraniało użycia środków antykoncepcyjnych.
Zostało ono uchwalone w drugiej połowie XIX wieku.
Estelle Griswold zostaje dyrektorem wykonawczym
Ligi Planowanego Rodzicielstwa w Connecticut.
Jest pełna energii i gotowa iść na materace,
by obalić to prawo.
Otwiera klinikę antykoncepcyjną
i od razu zaczyna intensywnie ją reklamować.
Rozdaje ulotki na ulicy.
Woli pani diafragmę czy tabletki?
U nas jest wszystko.
Doradzamy, dystrybuujemy, łamiemy prawo.
Ona wręcz stara się o areszt.
To oczywiste, że prawo jest nie do wyegzekwowania.
Wciąż prowadzimy,
być może nielegalnie,
ale wciąż prowadzimy nasz program edukacji i skierowań.
Kilka dni później jej życzenie się spełnia
i sprawa Griswold trafia do Sądu Najwyższego.
Uważamy, że ustawa ma dyskryminujący charakter
i stanowi pozbawienie prawa do prywatności
w związku małżeńskim.
Sąd, z sędzią William O. Douglasem piszącym opinie większości,
trzyma się logiki prywatności małżeńskiej.
„Pozwolilibyśmy, by policja przeszukała uświęcone sypialnie małżeńskie
w poszukiwaniu dowodów na antykoncepcję?”.
Ta wizja Wielkiego Brata w sypialniach małżeńskich
zmotywowała Sąd do decyzji, że stan nie ma do tego prawa.
Tak narodziło się prawo do prywatności.
William O. Douglas napisał więcej książek i podróżował więcej
niż jakikolwiek inny sędzia SN.
Częściej się też żenił.
Jego ówczesna żona to Cathleen Heffernan.
Gdy się pobrali, miała 23 lata. On miał 67 lat.
To czwarte małżeństwo Douglasa,
a ostatnie trzy były z dużo młodszymi kobietami.
Kongresmeni wygłaszali na ten temat oburzone przemowy.
Douglas odpowiada, że jego życie prywatne to jego sprawa.
Chyba nic dziwnego, że to sędzia Douglas
zajął się wtedy prywatnością małżeńską.
Wtedy chyba miał trzecią żonę. Naprawdę wierzył w prywatność małżeńską.
Na pewno dużo o niej wie.
Problemem Douglasa jest to,
że nigdzie w Konstytucji nie opisano
takiej interpretacji prawa do prywatności.
Douglas zaczyna rozważać tę ideę
i stwierdza, że pojęcie prywatności musi być częścią Konstytucji,
inaczej inne konstytucyjne prawa nie miałyby sensu.
Trzecia poprawka, zakaz kwaterowania żołnierzy w prywatnych domach,
nie ma sensu, chyba że istnieje oczekiwanie,
że ludzie mogą zachować w swych domach prywatność.
Sąd Najwyższy łączy prawo do prywatności z zapisem
z 14. poprawki o sprawiedliwym procesie.
To ważna sprawa, bo o to właśnie walczyły
i będą walczyć aktywistki równouprawnienia płci.
A ta nowa koncepcja prywatności wkrótce zyska zupełnie nowy wymiar.
GRISWOLD KONTRA CONNECTICUT, ROK 1965
ROE KONTRA WADE, ROK 1973
Pierwsza sprawa numer 70-18, Roe kontra Wade.
Norma Jean McCorvey.
Idzie do lekarza, by zrobić aborcję.
On mówi, że w Teksasie to nielegalne.
Wbrew prawu. To przestępstwo.
Ona zatrudnia prawnika
i pozywa Teksas za naruszenie prawa do prywatności,
w oparciu o 14. poprawkę.
Sąd orzekł w przeszłości,
że prawo do prywatności oznacza
prawo jednostki do decydowania o sobie.
W sprawie Roe argumentowano, że kobieta ma prawo
do aborcji przez cały czas ciąży.
Sąd Najwyższy dostrzegł konflikt
między potrzebą kobiety do kontroli nad decyzjami reprodukcyjnymi
a prawami płodu.
Oczywiście płód nie może dochodzić swoich praw,
więc państwo dba o nie w jego imieniu.
Nie zwracamy się do sądu o uznanie aborcji za dobrą.
Przyszłyśmy, żeby powiedzieć, że decyzja,
czy dana kobieta pozostanie w ciąży,
czy też ją przerwie,
powinna zostać podjęta przez osobę, która jest w ciąży.
Dobry wieczór. Sąd Najwyższy
w przełomowym wyroku zalegalizował dziś aborcję.
Większością głosów uznał, że decyzja o przerwaniu ciąży
należy do kobiety i jej lekarza, nie do rządu.
ARTYKUŁ XIV
Idea wolności jest najważniejsza.
ŻYCIA, WOLNOŚCI LUB MIENIA
To nie jest tak, że 14. poprawka
w oczywisty sposób dotyczy prawa do aborcji.
Ale jej interpretacja staje się pewnym procesem.
Ogłoszone po raz pierwszy w sprawie Griswold rozumienie prywatności
zostaje rozszerzone.
Sąd Najwyższy mówi: „Nie wiem, kiedy zaczyna się życie”.
Mówi, że nikt nie umie tego stwierdzić.
Sąd Najwyższy stwierdza więc coś takiego:
„Damy wam prawo do prywatności na wczesnym etapie ciąży.
Wtedy macie kontrolę nad ciałem.
Ale w późniejszym okresie ciąży
państwo może ją przejąć, jeśli tak postanowi”.
Od antykoncepcji dla małżeństw,
aż do prawa do decyzji o aborcji…
Kolejne prawa są odsłaniane krok po kroku.
Nie wydaje się to intuicyjne,
ale tak wygląda proces konstytucyjny.
To niezwykłe wydarzenie.
DR ALAN GUGTTMACHER PREZES PLANNED PARENTHOOD
Myślę, że 22 stycznia 1973 roku przejdzie do historii.
CHLEBA I RÓŻ
Połączenie dostępu do antykoncepcji i dostępu do aborcji
zmienia życie kobiet.
W okresie po sprawach Griswold i Roe
kobiety coraz częściej kończą studia,
więcej kobiet kończy uczelnie zawodowe
i wkracza na rynek pracy.
GŁOSUJ
Kontrola reprodukcji jest niezbędna
dla kobiet biorących udział w życiu ekonomicznym narodu
jako równi obywatele.
Mamy więc transformację rządu:
z instytucji kontrolującej każdy aspekt życia kobiety
w taką, która zaczyna chronić jej wolność.
Ale czy wszystkie kobiety tak samo korzystają z tych zdobyczy?
Uważano, że czarne kobiety nie powinny protestować i maszerować z białymi.
RUCH SUFRAŻYSTEK, ROK 1919
A jak już muszą maszerować, niech się trzymają z tyłu.
Ruch sufrażystek kładzie nacisk na kwestię płci,
nie rozumiejąc do końca problematyki rasy.
I nie bardzo chce połączyć ze sobą te dwa problemy.
„Wasze problemy omówimy potem. W końcu do nich dojdziemy.
Jeśli dacie nam wygrać, zajmiemy się wami,
bo teraz wasza sprawa przeszkadza”.
„To za długo trwa. To nieefektywne
Nie osiągniemy celu, jeśli będziemy ciągle myśleć o waszych problemach”.
Czarne kobiety żyją na przecięciu,
tak zwanej intersekcji,
MARTHA S. JONES, HISTORYCZKA
problemu płci i problemu rasy.
Intersekcjonalność nie jest nowym pojęciem.
Jego ramy nakreśliła czarna prawniczka,
Kimberlé Crenshaw.
To nie przypadek,
że wiele osób dopiero się z nim zapoznaje,
bo stworzyła je czarna kobieta.
Pomysł na intersekcjonalność zrodził się ze sprawy, o której czytałam lata temu.
Afroamerykanki próbowały wnieść pozew
twierdząc, że są dyskryminowane na rynku pracy.
Sąd, który rozpatrywał ich pozew, oddalił sprawę,
ponieważ Afroamerykanie dostawali pracę i awanse,
podobnie jak białe kobiety.
Sąd uznał, że nie może udowodnić dyskryminacji rasowej,
bo firma dobrze traktowała czarne osoby, nawet jeśli to byli sami mężczyźni.
Nie może też udowodnić dyskryminacji ze względu na płeć,
bo firma zatrudniała i awansowała kobiety, choć tylko te białe.
Problem polegał na tym, że czarne kobiety nie mogły same dochodzić swoich praw
po części dlatego, że sąd
nie widział tego, jak rasizm i seksizm nakładają się na siebie,
przez co czarne kobiety stykają się z oddzielnym typem dyskryminacji.
I nie chodzi tylko o to, że doświadczają
podwójnej opresji.
Chodzi o to, że na tym przecięciu
istnieją pewne stereotypy, narracje i trudności, z jakimi
borykają się wyłącznie czarne kobiety.
Gdy Serena okazuje emocje podczas gry w tenisa,
lub Michelle Obama wygłasza przemówienie z pasją,
stają się „wściekłą czarną kobietą”.
Ludzie identyfikujący się z dwiema lub więcej uciskanymi grupami...
rdzenne Amerykanki, kobiety pochodzenia południowoazjatyckiego,
Latynoski...
nie doświadczają wyłącznie sumy dyskryminacji,
doświadczają wyjątkowych form ucisku.
A jeśli ktoś ma jeszcze więcej niż dwie tożsamości,
na przykład jest czarną trans kobietą,
w jej życiu przecina się wiele systemów opresji,
tworzących personalny profil dyskryminacji.
Osobiście mam dwa problemy,
to znaczy dwa problemy wpisane we mnie.
Zawsze muszę się martwić, i to nie teoretycznie,
ale muszę się angażować
również emocjonalnie, w kwestie wyzwolenia rasowego,
ale muszę też osobiście przejmować się wolnością seksualną,
bo te kwestie, jak to często mówię, splatają się we mnie.
Splatają się one w każdej osobie,
która jest kobietą i członkiem uciskanej grupy
lub też mniejszości.
Pauli Murray jest uosobieniem intersekcjonalności.
Rozumiała, że czarne kobiety, jak czarni mężczyźni, są dyskryminowane rasowo
i są dyskryminowane płciowo jak białe kobiety.
Walczyła o prawa czarnych kobiet
w czasach, gdy świat ich nie widział, a równocześnie
zmagała się z własną tożsamością płciową i orientacją seksualną.
Przez większość dorosłości Murray zabiegała o kurację testosteronem,
pytając, czy była, cytuję:
„eksperymentem natury, dziewczyną, która powinna była być chłopcem”.
Pauli rozumiała, że dyskryminacja rasowa i płciowa
są tym samym z punkty widzenia prawa
i że stanowią naruszenie klauzuli równej ochrony z 14. poprawki.
Jesteśmy bliżej siebie, niż sądzimy.
Widzimy cię, Pauli Murray. Widzimy cię.
RUCH SUFRAŻYSTEK, ROK 1919
RUCH WYZWOLENIA KOBIET, LATA 70.
Ruch praw kobiet wywołał istną eksplozję.
Biorą w nim udział Afroamerykanki,
kobiety pochodzenia meksykańskiego, azjatyckiego, rdzenne Amerykanki,
które należą do różnych organizacji praw obywatelskich
i domagają się uznania płci
za ważny element tej walki o prawa obywatelskie.
Czuło się wtedy, że dzieje się coś bardzo ekscytującego.
Stereotypy, które zatrzymywały kobiety
w sferze domowej, poza życiem publicznym,
są przez nie podważane.
Możesz być czyjąś żoną, czyjąś matką, czyjąś kochanką.
Możesz być rzeczą kogokolwiek, ale nie możesz być kimś.
Chcemy mieć kontrolę nad własnymi ciałami i własnym losem.
W całych Stanów Zjednoczonych tworzy się ruch
znany jako feminizm drugiej fali.
Czarne kobiety, Latynoski, Azjatki, rdzenne Amerykanki uważają,
że mamy najwięcej powodów do sprzeciwu i usunięcia
tych przepisów.
Nie możemy wdać się w spór o priorytety,
musimy walczyć o wszystko,
nie tylko o pewne sprawy.
W latach 70., gdy ruch kobiet rośnie w siłę,
zaczyna snuć opowieść o Ameryce, w której wszyscy mężczyźni i kobiety są równi.
Mimo że kobiety osiągnęły pewne sukcesy dzięki 14. poprawce,
najmocniej tę opowieść potwierdziłaby ratyfikacja nowej poprawki,
która oficjalnie wprowadzi równość płci do konstytucji.
Problem w tym, że w konstytucję
nigdy nie wpisano fundamentalnego
potwierdzenia równości płci.
W pewnym sensie jesteśmy pasierbicami 14. poprawki.
Potrzebujemy własnego domu.
POPRAWKA RÓWNYCH PRAW (ERA), ROK 1970
Mamy nadzieję, że ta data, 50. rocznica uzyskania praw wyborczych
wyznaczy koniec długiej kampanii
na rzecz uznania emancypacji kobiet przez rząd.
Mamy już 10 milionów kobiet, które poprą
to konkretne rozwiązanie przed Kongresem.
To 10 milionów kobiet zjednoczonych w ramach swych organizacjo.
Narodowa Partia Kobiet domaga się 26. poprawki,
która zapewni kobietom równość wobec prawa.
Ta poprawka po raz pierwszy uczyniłaby kobiety ludźmi z punktu widzenia prawa.
Potrzebujemy własnej poprawki.
Potrzebujemy chwili ponownego zjednoczenia społeczeństwa,
jak to podobno miało miejsce po uchwaleniu 14. poprawki,
by wszyscy stwierdzili, że niesłusznie odmawialiśmy kobietom
ochrony równego obywatelstwa.
To sprzeczne z podstawowymi zobowiązaniami amerykańskiego obywatelstwa
i trzeba to naprawić.
ERA TRAFIA DO KONGRESU, ROK 1971
To czas, gdy zadbamy, by kobiety i mężczyzn
mogli po równo się dzielić wielkością Ameryki.
Za punkt wyjścia
w znacznej mierze bierze sobie język czternastej poprawki,
ale odczytanej przez pryzmat równości kobiet.
W pewnym sensie powtarza, że kobiety są równe wobec prawa.
Dostosowujemy rasową optykę 14. poprawki,
by można ją było zastosować wobec kobiet.
Kongres ratyfikuje poprawkę ERA
i wysyła ją do stanów. Trzy czwarte stanów musi ją przyjąć,
by można było zmienić konstytucję.
Do tej pory 23 stany
ratyfikowały poprawkę równych praw do Konstytucji.
Musi ją ratyfikować 38 stanów, zanim stanie się prawem.
TAK DLA ERA!
Kampania rozlewa się po całym kraju.
Kobiety się organizują.
Strach nie może nas teraz powstrzymać.
Bowiem poprawka równych praw reprezentuje najwyższy amerykański ideał:
uznanie wartości każdego człowieka.
Każdej kobiety i każdego mężczyzny.
30/38 STANÓW RATYFIKOWAŁO POPRAWKĘ, ROK 1973
Poprawka równych praw dla kobiet
zbliżyła się dziś o dwa kroki do stania się częścią konstytucji.
Została ratyfikowana w Oregonie i Minnesocie.
Poprawkę przyjęto...
I wiecie co? Idzie jej całkiem nieźle.
Władze stanu Maine zatwierdziły dziś poprawkę ERA.
Poprawka potrzebuje jeszcze
ratyfikacji w siedmiu stanach.
Aż dochodzimy do ostatnich kilku stanów...
i napotykamy ścianę.
Przypomnę wam, co się stało z Adamem,
gdy dał się namówić Ewie do zjedzenia jabłka.
Mamy cholernie dobry kraj i dobry stan.
Co w nim złego? Czemu ciągle musimy coś poprawiać?
Jest tu ze mną szesnastoletnia córka.
Nie chcę, by ją powołano do wojska.
Podczas gdy ERA rośnie w siłę,
jej przeciwnicy zaczynają snuć inną historię o równości kobiet,
taką, która przemawia do wielu Amerykanów.
A ich as w rękawie?
Tej historii nie głoszą tylko mężczyźni.
Kobiety też ją opowiadają.
Tę reakcyjną falę prowadzi kobieta, przynajmniej na pozór.
Nie traktujemy ludzi równo,
i byłoby nieuczciwie, gdybyśmy traktowali ich równo.
Walkę z poprawką równych praw prowadzi
gospodyni domowa i matka szóstki dzieci, Phyllis Schlafly z Illinois.
Phyllis Schlafly z Alton, Illinois.
Phyllis... Phyllis Schlafly.
Nieważne.
Będę mówić „Wredna Phyllis”.
Prawa naszego kraju nadają zamężnej kobiecie
idealny status.
Ma na przykład prawo do wsparcia ze strony męża.
Schlafly zdawała się mówić w imieniu dekad i wieków idei,
że kobiety powinny być chronione, a nie równe.
Amerykanki to najszczęśliwsza grupa ludzi na świecie.
Mogą się ożenić, a prawa stanowe
nakazują mężom je utrzymywać.
ERA nie daje kobietom żadnych praw, żadnych korzyści,
żadnych szans, których nie miałyby już teraz.
Phyllis.
Sprzeciwiając się poprawce równych praw
mówiła jasno, że kobiety jej nie chcą,
na pewno nie wszystkie.
Im nie przeszkadzały role płciowe.
Były zadowolone ze swojego życia
i uważały ERA za skierowaną przeciw rodzinie, dzieciom,
a także przeciw tradycyjnym rolom kobiet.
Listy i telefony pochodziły głównie
od starszych, konserwatywnych kobiet o średnim dochodzie.
Chcę, by moje dzieci szanowały tatę.
Chcę, żeby wiedziały, że on jest panem domu
i może nas chronić.
Po to go mamy,
dlatego za niego wyszłam.
Wiele kobiet mówi, że poprawka uczyni je zbyt równymi.
Nie chcą tego
i próbują powstrzymać ratyfikację
w tych stanach, gdzie poprawka
jeszcze ne była rozpatrywana.
Uważam, że ta poprawka
może prowadzić do tego, że kobiety stracą dyskryminację, która im sprzyja
i która jest właściwa.
Partia Republikańska wycofała poparcie dla ERA
na zgromadzeniu partii przy wyborach 1980 roku.
Polityczny wiatr się zmienił
i ostatecznie do ratyfikowania ERA zabrakło trzech głosów.
KONIEC TERMINU RATYFIKACJI ERA, ROK 1982
Wczoraj walka o ratyfikację ERA
po dziesięciu latach dobiegła końca.
Zwolennicy poprawki równych praw zebrali się pod Białym Domem,
by opłakiwać jej porażkę.
ERA
Wielkie zwycięstwo na przekór potężnym siłom!
A co z przyszłością poprawki?
ERA nie ma przyszłości.
Konsekwencja braku ratyfikacji poprawki
to konstytucja, która wciąż
nie uznaje obywateli-mężczyzn i obywatelek-kobiet
za w pełni równych.
Może pani wyjaśnić związek
między kwestią aborcji a poprawką równych praw?
Po pierwsze, ludzie przepychający poprawkę ERA i prawo do aborcji
to w 98% ci sami ludzie.
Jestem optymistą co do Ameryki.
Zacznę od tego, że czuję, jak Ameryka…
zwłaszcza w tej dekadzie, w latach 80. XX wieku,
JERRY FALWELL, TELEWIZYJNY EWANGELISTA / KONSERWATYWNY DZIAŁACZ, ROK 1982
przeżywa moralne i duchowe odrodzenie.
W latach 80. sytuacja zaczyna wyglądać ponuro.
Nowa prawica zyskuje władzę dzięki Ronaldowi Reaganowi,
który w 1980 roku zostaje prezydentem.
To bardzo silny, reakcyjny ruch.
Nowa prawica odnosi wiele sukcesów,
jeśli chodzi o odebranie części praw,
których domagali się ludzie w latach 60. i 70.
Ale sprawa dopiero nabiera rozpędu.
Sto tysięcy maszerujących, rozciągniętych na kilometr przez Waszyngton,
stanowi największą demonstrację przeciwko aborcji w Ameryce.
Liczba ograniczeń dostępu do aborcji wzrosła w ciągu ostatnich 25 lat.
W niektórych okręgach pozostała jedna klinika aborcyjna,
przez co kobiety w mniej zaludnionych obszarach stanu
nie mają do niej dostępu.
Wiele instytucji świadczących aborcję nie zajmuje się tylko aborcjami,
lecz przede wszystkim podstawową opieką medyczną dla kobiet.
Kiedy klinika aborcyjna zamyka się,
nie chodzi tylko o utratę tej konkretnej usługi.
To utrata podstawowych usług zdrowotnych.
Uchwalono też wiele praw
które utrudniają działanie organizacjom aborcyjnym,
wymuszają wyższe koszta działania,
a głównym zamiarem jest prawne uniemożliwienie aborcji.
KONIEC Z ABORCJAMI
Mam dwie córki, które doskonale
wiedzą, co się wokół nich dzieje.
Dzięki mojej pracy są świadome politycznie.
Trudno mi zaproponować im rozwiązania,
czy też pokazać im optymizm.
Ale codziennie im mówię,
że codziennie będę wstawać i walczyć.
Nie wiem, co będzie, co przyniesie przyszłość,
ale wiem, że codziennie będę walczyć za nie
i za każdą dziewczynkę w USA.
KONTROLOWANE
„To część naszej historii.
Smutna część naszej historii, ale niezaprzeczalnie nasza.
Czternasta poprawka,
ta wielka poprawka, która tak bardzo odmieniła ten naród,
nie została od razu spisana
w celu zmiany statusu kobiet.
Pozwoliła przetrwać systemowi, w którym kobiety nie miały prawa głosu
ani sprawowania urzędu,
a po ślubie traciły prawo do posiadania mienia.
Dlatego wciąż popieram
poprawkę równych praw.
Mam córkę i wnuczkę.
Znam naszą historię.
Chciałabym, by ustawodawcy kraju i wszystkich stanów
powiedzieli, że znają tę historię.
Chcemy wyraźnie oświadczyć,
że kobiety i mężczyźni są równi wobec prawa.
PRZYJDŹ POD BIAŁY DOM
Chciałabym zobaczyć to oświadczenie w amerykańskiej Konstytucji”.
NIE PODDAJĄCE SIĘ KONTROLI
My, Amerykanie spodziewamy się
liniowego postępu.
Myślimy, że nowe rozwiązania zastąpią zło.
Ale ostatnie sto lat pokazało nam,
że walka wciąż rozgrywa się na nowo,
i obejmuje nowe, różne kierunki.
Razem z postępem następuje reakcja.
To chaotyczna, dynamiczna, ciągle ewoluująca sytuacja.
Dla mnie nasze zmagania są równie ważne, co te sprzed stu lat.
Po prostu są inne.
Musimy przestać myśleć o sądach,
które ocalą kobiety niczym konni rycerze w lśniących zbrojach.
Jeśli chcecie zadbać o prawa reprodukcyjne,
najostrzejsze prawa ograniczające aborcje są prawami stanowymi.
Musiałam stanąć przed sądem,
żeby mógł zdecydować, czy jestem dość dojrzała na aborcję.
Moje prawo do aborcji zależało od cudzej opinii na temat mnie
i mojej przyszłości.
To był długi i męczący proces, tym bardziej absurdalny, że nie musiałam
go przechodzić, gdy w wieku 15 lat urodziłam córkę.
Czemu nie skupiamy się na tym, by kobiety kandydowały do władz stanowych?
Powinnyśmy bardziej aktywnie pilnować, by takie ograniczające prawa
nigdy nie zostało zasądzone przez stany.
Tak znaczy „tak”, nie znaczy „nie”!
Ruch Me Too sugeruje, że to, co osiągnęliśmy w sferze prawnej,
w wielu kwestiach nie jest adekwatne.
Brak zgody nigdy nie był w porządku.
Ale ruch Me Too pozwolił wielu osobom
jasno powiedzieć: „To nie w porządku”.
Koniec z przemocą, koniec z gwałtami!
Ruch Me Too zwraca uwagę na porażkę prawa
i domaga się rozwiązań, ale poza prawem.
Me Too rozgrywa się w mediach społecznościowych.
Wcale nie rozgrywa się w prawie.
Dlaczego mężczyźni nie chcą, by kobiety były równe?
Bo mężczyźni też żyli w patriarchacie.
Pytamy: „Czy możecie dać mi trochę swojej władzy?”.
O to pytamy mężczyzn.
A oni odpowiadają: „Nie wiem.
Nie wiem, czy chcę się nią dzielić.
Co zrobicie z tą władzą?”.
Mam nadzieję, że zapewnię i może trochę uspokoję mężczyzn,
obietnicą, że gdy zdobędziemy władzę,
będziemy działać dla wszystkich.
- Jej ciało, jej wybór! - Moje ciało, mój wybór!
Jeśli nie masz kontroli nad wnętrzem swego ciała,
nie masz kontroli nad tym, co poza nim.
Nie masz kontroli nad swoim życiem.
To marsz kobiet.
A ten marsz kobiet reprezentuje obietnicę feminizmu,
inkluzywnego i intersekcjonalnego feminizmu,
która wzywa nas wszystkich do walki z rasizmem,
z islamofobią, z antysemityzmem,
z mizoginią.
Stoję tu przed wami, nie wstydząc się swej religii i swych korzeni,
jako amerykańska muzułmanka pochodzenia palestyńskiego.
Jeśli chcecie wiedzieć, siostry i bracia, czy zmierzacie w dobrym kierunku,
podążajcie za kolorowymi kobietami.
My wiemy, dokąd mamy iść i gdzie leży sprawiedliwość
bo gdy walczymy o sprawiedliwość,
walczymy o to dla wszystkich ludzi, dla wszystkich naszych społeczności.
Wirginia została dziś kluczowym, trzydziestym ósmym stanem,
który ratyfikował poprawkę równych praw z 1972 roku,
zakazującą dyskryminacji ze względu na płeć.
Wiadomość, że za mojego życia
kobiety zostaną uwzględnione w konstytucji,
byłaby chwilą wielkiej dumy.
To była długa walka. Walka o poprawkę ERA trwa od dziesięcioleci.
Gdyby wiele znanych mi kobiet, wiele z nich już starszych,
które o nią walczyły, mogłoby zobaczyć owoce swojej pracy,
to byłoby piękne i inspirujące.
Co więcej, byłby to dar, który wręczamy przyszłym pokoleniom kobiet.
Włączenie ERA do konstytucji
byłoby niesamowitym krokiem naprzód w naszej historii równości.
To naturalne rozwinięcie 14. poprawki,
bo w końcu kobiety żądają nie kontroli nad sobą nawzajem,
a już z pewnością nie nad mężczyznami,
lecz wyłącznie kontroli nad swym własnym życiem.
Opór wielu Amerykanów wobec równości kobiet
po części wynika z tradycyjnych ról małżeńskich,
z idei, że mąż zdefiniuje życie kobiety za nią.
Ale gdy kobiety zyskiwały kolejne prawa, nasze pojmowanie małżeństwa się zmieniało
i wciąż się zmienia.
Poszerzająca się definicja małżeństwa prowadzi do nowej walki, która pokazuje,
że 14. poprawka może być nawet większą orędowniczką równości,
a także miłości.
Napisy: Joanna Kaniewska