EEN NETFLIX ORIGINAL-DOCUMENTAIRESERIE
Agent Wilson zal niet vervolgd worden na de dood van Michael Brown.
Het aantal mensen en de intensiteit nemen toe.
Alles verloopt vreedzaam. De politie hoopt dat dat zo blijft.
Op dinsdag werd ik beschoten met traangas.
Niet de laatste…
…maar de eerste keer in Ferguson.
Wat heb je midden in de betoging gezien?
Ik heb veel dingen gezien.
Maar bovenal een gemeenschap in diepe rouw met enorm veel verdriet.
Handen omhoog. Niet schieten.
De leus op straat was: 'Handen omhoog, niet schieten'…
…want we hadden gehoord dat Michael Brown zijn handen omhoog hield toen hij stierf.
Dit is systematisch onrecht.
Dr. King noemde rellen de taal van mensen die niet gehoord worden.
Ik ben het zat. Echt zat.
NIET SCHIETEN
Handen omhoog, niet schieten. Zwarte levens doen ertoe.
Mensen bekijken het protest van nu dat gebaseerd is op protest van vroeger…
…en noemen het wanordelijk en ongeduldig…
…zonder zich te herinneren wat ons voorbeeld was.
Dr. King wilde niet meer hebben dan een ander.
Hij wilde dat we kregen waar we recht op hadden.
We verdienden al die onvervreemdbare rechten.
Wanneer gemarginaliseerde mensen het lef hebben…
…om te knokken voor wat hun toekomt, horen we: 'wacht'.
'Wacht, niet zo snel.'
En dan begin ik mensen te vragen:
'Hoe wil je dat we opkomen voor onze rechten?
Je wilt niet dat we op onze straten protesteren.
Je wilt niet dat we wedstrijden onderbreken…
…het verkeer platleggen of snelwegen blokkeren.
Je wilt niet dat we opkomen voor onze rechten of knielen voor onze rechten.
Er is geen acceptabele manier van betogen…
…als het enige wat je doet, mij zeggen is dat ik moet wachten.'
WACHT
In 1863 ondertekende president Lincoln de Emancipatieproclamatie…
…en bevrijdde alle slaven in het Zuiden.
In 1868 werd het 14e amendement geratificeerd.
Alle burgers van Amerika waren vanaf toen gelijk onder de wet.
Dus technisch gezien waren zwarte Amerikanen volwaardige burgers.
Maar zo is het niet echt gegaan.
Al vanaf de jaren 50 hoorden zwarte Amerikanen…
…die op basis van het 14e amendement vroegen om een eerlijk proces…
…gelijke bescherming of welke vooruitgang dan ook…
…dat ze moesten wachten.
Maar tot wanneer dan wel?
AFSCHAFFING VAN DE SLAVERNIJ
Als iemand je iets belooft…
…en die belofte 100 jaar later nog steeds niet is waargemaakt…
…kan dat frustrerend zijn.
We willen al onze rechten. We willen het hier en we willen het nu.
WACHTKAMER VOOR KLEURLINGEN
Hoe kwam het zover? Het ging als volgt.
Zuidelijke staten probeerden onder het 14e amendement uit te komen…
…en de meest succesvolle poging was het idee van gelijke bescherming…
…te veranderen in gescheiden, maar gelijk.
Zo van: 'We zijn gelijk, maar wel gescheiden van elkaar.'
En het hof bekrachtigde de tekst uit het 14e amendement niet…
…maar was het eens met de regeringen van de zuidelijke staten.
En zo begon het Jim Crow-tijdperk.
VOOR KLEURLINGEN
Gescheiden maar gelijk bestaat niet.
Het heeft nooit bestaan…
…maar dit stelde zuiderlingen in staat…
…een raciaal kastenstelsel op te leggen, een vorm van legale apartheid.
'GESCHEIDEN, MAAR GELIJK'
Gemarginaliseerde zwarte mensen leefden bijna als slaven.
Ze konden niet naar dezelfde restaurants of films.
Hotels, treinen, openbare wachtruimten…
Veel van de goede banen behelsden werk in een fabriek.
Zwarte mensen konden daar niet werken.
Zwarte mensen lijden onder economische ongelijkheid…
…onder beperkte kansen…
…om een baan te krijgen om mee te overleven.
Zuiderlingen proberen de kijk en dynamiek van de tijd van slavernij te herstellen.
Ze zeggen dat er verschillen tussen de rassen zijn.
Veel witte mensen hier zeggen…
…dat zelfs de domste boer ter wereld weet…
…dat als hij witte en zwarte kippen heeft, de zwarte het afzonderlijk beter doen…
…en de witte het afzonderlijk ook beter doen.
Dat geldt voor beide groepen.
We kennen de borden uit de Jim Crow-tijd, de drinkkranen, toiletten, zwembaden…
…maar de gevolgen waren overal te zien.
Ze hoeven niet onderdrukt te worden…
…maar toen ik hierheen kwam…
…was een van de belangrijkste redenen dat het een blanke gemeenschap was.
Door tientallen jaren van geweld, vervallen scholen…
…minder kansen op de arbeidsmarkt, leningen en huizen…
…konden Afro-Amerikanen het kapitaal om de ladder te beklimmen niet opbouwen.
Deze manier van leven is deel van ons.
Hoe meer ze ons ergens toe dwingen, hoe erger de reactie zal zijn.
Segregatie ging dus niet alleen om drinkkranen.
Het was een kooi en wit Amerika wilde de sleutel niet afgeven.
Het 14e amendement was vermorzeld, vernietigd.
Het idee dat we allemaal burgers waren…
…dat we allemaal gelijk waren voor de wet…
…deed een stap terug om het idee te weerspiegelen dat Afro-Amerikanen…
…geen gelijke behandeling mogen verwachten.
Zwarte Amerikanen zijn teleurgesteld…
…over het falen van de belofte van het 14e amendement.
Het idee van gelijkheid, van de rechten uit het 14e amendement…
…kreeg nooit vorm.
We moesten het 14e amendement krachtiger maken.
INGANG VOOR KLEURLINGEN
Thurgood Marshall, de achterkleinzoon van een slaaf…
…de eerste zwarte rechter aan het Hooggerechtshof…
…trekt met hulp van zijn vrouw zijn toga aan.
Marshall is fantastisch.
En hij is zelfverzekerd. Eigenwijs.
Een buitengewone man.
'Het 14e amendement en het grote ideaal van gelijkheid voor de wet…
…hadden niet meer betekenis dan de verschillende generaties ze gaven.
Wat nu essentieel is, is een nieuw soort activisme…
…activisme in een streven naar gerechtigheid.'
Thurgood Marshall komt uit een gesegregeerde staat…
…maar werd de eerste zwarte opperrechter aan het Hooggerechtshof.
Zijn loopbaan is deels te danken aan iets wat voortkwam uit de Reconstructie…
…en het 14e amendement:
Zwarte universiteiten.
Hij kwam uit het westen van Baltimore…
…maar kon niet naar de University of Maryland…
…omdat zwarten niet welkom waren.
En zo belandde Marshall op Howard Law School.
De vicedecaan van de school was Charles Hamilton Houston…
…de briljantste advocaat van de 20e eeuw.
Hij begeleidt een groep jonge Afro-Amerikaanse advocaten.
Hij overtuigt ze van het idee…
…dat ze als jonge zwarte advocaten voor gerechtigheid moeten zorgen.
Houston en Marshall gaan de strijd aan met het idee 'gescheiden maar gelijk'…
…en winnen zaak na zaak bij het Hooggerechtshof.
Ze klagen de University of Missouri aan wegens segregatie en winnen de zaak.
En ze blijven zo doorgaan…
…en klagen de segregatie in het hoger onderwijs aan.
Universiteiten, de School of Pharmacy, rechtenfaculteiten…
Maar al die tijd is het hun uiteindelijke doel…
…segregatie op lagere scholen aan te pakken.
Dit is Larry. Dit is Larry's school.
Ruime gebouwen, een ruim terrein.
En dit is Tad. Hij woont ook in Clarksdale.
Dit is de school van Tad.
Hij is overvol en vervallen.
Een van de belangrijkste obstakels als je segregatie aan wilde pakken…
…was het idee dat het alleen de gevoelens van zwarte mensen krenkte.
Veel mensen bleven volhouden dat zwarte mensen samen wilden zijn…
…en witte mensen ook.
En wat is er nu mis met gescheiden leven zolang men maar gelijk is?
Segregatie was en is…
…een manier waarop een maatschappij…
…een groep laat weten dat hij inferieur is.
Om het Hooggerechtshof te laten zien dat 'gescheiden' nooit 'gelijk' kan zijn…
…moet Marshall de emotionele impact van segregatie aantonen.
Hij gebruikt daarvoor de poppentest.
In de jaren 40 lieten de psychologen Kenneth en Mamie Clark…
…kinderen twee identieke poppen zien…
…maar de ene is wit en de andere zwart.
Ze stelden een eenvoudige vraag: 'Welke pop is stout? Welke is aardig?'
De meeste kinderen, zwart en wit…
…zeiden dat de witte pop aardig is en de zwarte pop stout.
Zo denken kinderen er echt over.
Dit is hoe snel en diep segregatie racisme inwortelt…
…in de hoofden van kinderen.
Deze kinderen vonden zichzelf minderwaardig.
Ze accepteerden de minderwaardigheid als een deel van de realiteit.
Daardoor was ik, zelfs als wetenschapper…
…van slag.
Thurgood Marshall beredeneerde…
…dat als je wilde aantonen dat het 14e amendement werd geschonden…
…je moest kunnen aantonen dat segregatie schadelijke gevolgen had.
Kenneth en Mamie Clark…
…hebben laten zien dat segregatie een minderwaardigheidsgevoel veroorzaakt.
Zwarte schoolkinderen maken zich de boodschap van witte suprematie eigen.
Ze kunnen nu een zaak tegen segregatie op basis- en middelbare scholen beginnen.
'Elke segregatie waarmee men onderscheid op basis van klasse of kaste maakt…
…is op zichzelf een schending van het veertiende amendement.'
Nu is het hof bereid te kijken naar de sociale betekenis van regels…
…waardoor zwart en wit naar gescheiden scholen moeten.
Wat betekent het om zwarte scholen en witte scholen te hebben?
Wat impliceer je daarmee?
Segregatie beïnvloedde de harten en geesten van zwarte schoolkinderen…
…en ondermijnde hun vermogen om deel te nemen aan een democratie.
Dred Scott was een van de beroemdste vonnissen van het Hooggerechtshof.
Het enige nog beroemdere vonnis…
…was Brown vs. Board of Education.
'Onderwijs is tegenwoordig wellicht de belangrijkste rol van de overheid.
Het vormt de basis van goed burgerschap.
Zo'n kans is een recht…
…dat voor iedereen gelijk beschikbaar moet zijn.
We concluderen dat binnen het openbaar onderwijs…
…het principe "gescheiden maar gelijk" niet welkom is.
Gescheiden onderwijsinstanties zijn van nature ongelijk.'
SEGREGATIE IS VERBODEN
HET BESLUIT IS UNANIEM
Dat vonnis leidt tot het afschaffen van segregatiewetten.
Het bevestigt de democratie, het burgerschap.
Brown vs. Board of Education…
…is een revolutie dankzij voornamelijk zwarte advocaten.
ADVOCAAT
BURGERRECHTENADVOCAAT
Ze geloofden dat er binnen de wet altijd een mogelijkheid bestond…
…om gelijke bescherming en gelijk burgerschap terug te krijgen.
Het Hooggerechtshof begint te erkennen dat er een fundamenteel verschil zit…
…tussen de taal van het 14e amendement en wat ze in ons land zien.
HOF VERBIEDT SEGREGATIE OP OPENBARE SCHOLEN
Er was veel te vieren, maar ook veel wat zorgen wekte…
…en die zorgen bleken terecht.
Na het vonnis zegt het Zuiden: 'Geen sprake van.'
De reactie op het vonnis was enorm verzet.
Dat zeg ik niet, zo heette het echt, 'Massive Resistance'.
Jullie zijn het hart en de onbuigzame kern van het verzet.
Er moet rekening mee worden gehouden.
Dit was een verbijsterend moment in dit land.
Vergeet niet dat Prince Edward County in Virginia…
…de openbare scholen vijf jaar lang sloot in plaats van te kiezen voor integratie.
Het Hooggerechtshof kwam met een vonnis en de jurisdicties gingen daar tegenin.
UNIVERSITEIT VOOR WITTE MENSEN
Wat doe je als zelfs een uitspraak van het Hooggerechtshof…
…de beloofde verandering niet geeft?
Wachten?
Dromen?
Of stroop je de mouwen op en eis je je rechten op?
Ook al kan dat je dood worden?
De zaak-Brown is een krachtig argument voor mensen…
…om ergens voor te knokken.
Doodgewone mensen besluiten tot actie over te gaan.
Er ontstaat een krachtige grassrootsbeweging.
Het vonnis stamt uit 1954.
Het jaar erop wordt de 14-jarige Emmett Till door witte mannen gedood…
…omdat hij naar een vrouw gefloten zou hebben.
Ruim 10.000 mensen trokken langs zijn kist die zijn moeder open had gelaten…
…zodat men kon zien wat ze met haar zoon hadden gedaan.
Ik ben Rosa Parks. Ik woon in Montgomery, Alabama.
In 1955 besluit Rosa Parks dat ze haar zitplaats in die bus niet opgeeft…
…en de burgerrechtenbeweging ontstaat.
WEG MET DE NEGERS
Het verliep stroef toen de jaren zestig aanbraken…
…en er moest een doorbraak gemaakt worden.
We weten allemaal wie Rosa Parks is. Ze is een held.
Ze weigert op te staan in de bus, Outkast schreef een liedje over haar…
…ik telde de uh huhs en de yeah, yeahs en de rest was geschiedenis, toch?
Ik zou hier niet zijn als dat zo was.
Ze stapt in de bus en de buschauffeur vraagt haar achterin te gaan zitten.
Hij zegt: 'Dit is Alabama, mevrouw. We hebben hier de Jim Crow-wetten.'
Zij zegt: 'Ik ben het beu. Ik sta niet op. Vergeet het maar.'
En dat was het vonkje.
Sta op als je voor het voorstel bent.
Ze zwepen de zwarte mensen op…
…en het momentum tegen de Jim Crow-wetten groeit.
Haar gezin wordt verstoten. Ze vinden geen werk.
Ze wordt secretaresse in Detroit en wordt bedolven onder oneerlijk beleid.
Ze zegt dat als onze zielen vrij zijn, onze lichamen dat ook zullen zijn.
Ze vertoont dezelfde passie als toen ze bleef zitten in de bus…
…en laat een onuitwisbare indruk achter op ons.
GELIJKE RECHTEN
Ze vroeg ons niet om haar te volgen.
Ze vroeg alleen dat we opkwamen voor wat juist was.
'Segregatie richtte vernieling aan bij de zwarte mens.
Het is soms moeilijk te bepalen wat het ergst is…
…de fysieke wonden of de psychische wonden.
Enkel zwarten weten wat voor sociale lepra segregatie toebrengt.
Elke confrontatie met de opgelegde beperkingen…
…is een nieuwe emotionele strijd in een eindeloze oorlog.
We zullen blijven eisen dat er gerechtigheid heerst…
…want zowel Gods wil als het erfgoed van ons land…
…weerklinken in onze eisen.'
Nadat hij een leider van de busboycot in Montgomery werd…
…komt de 26-jarige Martin Luther King Jr. in de schijnwerpers te staan.
Ondanks zijn jonge leeftijd wijdt hij zijn leven aan de zaak.
Geef deze mensen wat we ze schuldig zijn…
…en waar ze recht op hebben volgens de wet van God en de grondwet.
En in 1963 wordt zijn toewijding op de proef gesteld…
…omdat hij een president van mening moet laten veranderen.
Goedenavond, senator John F. Kennedy.
CAMPAGNE JFK
Ik ben niet tevreden voor elke Amerikaan zijn grondwettelijke rechten heeft.
Het kan beter.
Toen John Kennedy in 1960 presidentskandidaat was…
…dromden zwarte mensen samen rond deze kandidaat…
…omdat hij sympathie had voor de burgerrechtenbeweging.
En bij de verkiezingen…
…stemden ze in groten getale op hem.
Maar al snel na zijn beëdiging begon Kennedy terug te krabbelen.
De Sovjet-Unie had succes in de ruimte…
…en men vroeg zich af of wij wel nummer één waren.
Iedereen die de krant leest en elke Amerikaan moet concluderen…
…dat de VS niet meer hetzelfde imago als een of twee decennia geleden heeft.
John Kennedy was niet zo geïnteresseerd in wat er gebeurde…
…met de burgerrechtenbeweging.
De vraag is of de vrijheid zal zegevieren voor de volgende generatie…
…of dat de communisten winnen?
Dat is de vraag.
Kennedy richtte zich vooral op de Koude Oorlog.
Hij zag de burgerrechtenbeweging als een belemmering…
…op de oorlog die de VS voerde.
In zijn eerste twee jaar aan de macht deed hij weinig.
De zwarten geloofden dat ze Kennedy president maakten…
…en wilden dat Kennedy wat voor hen zou terugdoen.
Het is nu tijd voor de president van de Verenigde Staten…
…om een decreet uit te vaardigen…
…dat segregatie verbiedt of ongrondwettig verklaart…
…op basis van het 14e amendement van de grondwet.
Meer dan tien jaar na het vonnis in de zaak-Brown…
…gingen de meeste zwarte schoolkinderen die te lijden hadden onder segregatie…
…nog steeds naar zwarte scholen.
Het werd dus duidelijk dat dit een strijd was die lang zou duren.
Toen het jaar 1963 aanbrak…
…beseften veel mensen dat er een eeuw was verstreken…
…sinds Lincoln de Emancipatieproclamatie afkondigde.
Martin Luther King wilde dat Kennedy…
…met een tweede Emancipatieproclamatie zou komen…
…die segregatie in het hele land zou verbieden.
Hij kon met een simpele pennenstreek…
…zorgen dat het 14e amendement gerespecteerd zou worden.
Hij speelde die rol die Frederick Douglass in de 19e eeuw al speelde.
Martin Luther King zei op dat moment:
'Je maakt de hoogste idealen niet waar.'
Ik moet zeggen dat president Kennedy niet genoeg heeft gedaan…
…en hem erop wijzen dat wij hem gekozen hebben.
Dr. King wilde Amerikanen eraan herinneren…
…dat we deze dingen al eerder vergeefs hadden gezegd…
…en het nu tijd was om dat opnieuw te doen en wel te slagen.
In 1962 kwam MLK met een model…
…voor een tweede Emancipatieproclamatie voor de president.
JFK weigerde die te ondertekenen.
In veel opzichten vond hij dat te ver gaan.
Hij wilde niet per se zoals Lincoln zijn.
Ze hebben de neiging te wachten…
…en alles op de lange baan te schuiven bij de strijd voor verandering.
King is ervan overtuigd dat wachten gevaarlijk is.
Hij heeft de emotionele en mentale schade van segregatie gezien en gevoeld.
Economische ongelijkheid.
Beperkte kansen.
Elke dag met vertraging voor de burgerrechtenactivisten…
…is een dag waarop zwarte mensen lijden.
WACHT
IK MAG NIET NAAR SCHOOL
Waarom bleef segregatie bestaan als het illegaal was?
Waarom hielden racisten vol? Er moest een reden voor zijn.
Het kwam omdat sommige witte mensen zwarte mensen in die tijd…
…een sociale smet of schande vonden.
Ik leg het uit met behulp van de one-dropregel.
Sociaal en juridisch gezien maakte één druppel zwart bloed je zwart.
Wat betekende dat?
Dat witte kinderen denken dat als ze een zwart persoon aanraken…
…het een smet vormt.
Witte mensen zouden liever zuur in een zwembad gooien…
…dan er zwarte kinderen in laten.
Ze gooien er dus liever echt gif in dan dat ze samenleven met denkbeeldig gif.
Dat is het one-dropbeleid.
Uiteindelijk betekent het dat zwart zijn een smetstof is.
Natuurlijk zijn witte mensen ertegen, ze zijn bang om besmet te raken.
Dat is het probleem met vooroordelen. Ze houden ons iets totaal onjuists voor…
…dat zwart zijn een kwaal is…
…zodat we de echte kwaal niet zien waaronder we al veel te lang lijden.
Racisme.
De echte kwaal is racisme.
Wat?
HET VERGT MOED. WALLACE HEEFT MOED. JIJ OOK?
Een man die dit verzet tegen integratie belichaamt…
…is de gouverneur van Alabama, George Wallace.
Hij is bereid het 14e amendement aan te vallen…
…om de witte suprematie te behouden.
Gouverneur Wallace…
…groet het volk.
George Wallace was een typische populist uit Alabama…
…wat betekende dat hij voor de gewone man was…
…zolang die maar wit was.
Het Zuiden werd aangevallen door carpetbaggers en federale troepen…
…zodat het illegale 14e amendement aangenomen kon worden.
Je mag niet vergeten dat de kijk van het Zuiden op het 14e amendement…
…bestond uit zeggen dat de regering niet kon zeggen wat staten moesten doen.
Ik heb dat in mijn jeugd tientallen keren gehoord.
'Het is op ongeldige wijze aangenomen. Staten hoeven het niet na te leven.'
En ik zeg: segregatie in het hier en nu…
…segregatie in de toekomst…
…en segregatie voor altijd.
Deze bevelen tegen segregatie zijn in strijd met onze rechten.
En hij bepaalde een limiet.
Ze zouden niet meewerken aan de desegregatie van schoolsystemen.
Hij zei dat als iemand die zwart was naar een universiteit in Alabama wilde…
…hij de toegang voor hem zou blokkeren.
Duizenden zwarten stonden in de rij voor hun stemrecht.
Kings organisatoren streden tegen aanhoudende vijandigheid.
Je intimideert deze mensen…
…door ze in de regen te laten staan en niet te registreren.
En we zullen ons registreren…
…want als staatsburgers hebben we daar het recht op.
Geweldloos gedrag leidt tot ontregeling…
…want als iemand je aanvalt, sla je niet terug.
Je plant de dingen zo dat mensen je zullen willen aanvallen.
De kracht van geweldloosheid komt voort uit de confrontatie met onrecht.
Dat maakt het tegenstrijdiger.
Jij probeert verandering teweeg te brengen en zij proberen dat te voorkomen.
Dr. King sprak veel over het feit dat ze wilden dat hij de orde herstelde…
…omdat burgerlijke ongehoorzaamheid chaotisch is, maar het kon niet anders…
…want mensen met privileges gingen over tot de orde van de dag…
…en deden alsof er geen onrecht is.
Je kunt op drie manieren met onrecht omgaan.
Je kunt het gedwee accepteren…
…de wapens oppakken…
…of geweldloos protesteren.
Mijn hemel.
Bayard Rustin was een getalenteerd mens.
King vormde een coalitie.
Hij benaderde andere activisten, zoals Bayard Rustin.
Bayard was een pacifist en was een van de leidende intellectuelen…
…van die tijd in de burgerrechtenbeweging.
Een mens is afhankelijk van zijn lichaam en zijn geest.
Hij gooit ze in de strijd als hij geen keus heeft.
Je hebt vast nooit van Bayard Rustin gehoord.
Hij werkte samen met MLK…
…en liet hem zelfs kennismaken met het idee van geweldloos verzet.
Waarom kennen we hem niet?
Omdat hij openlijk homo was…
…in een tijd waarin dat gezien werd als een psychische kwaal en een misdaad.
Hij werd verbannen uit de beweging waaraan hij zijn leven wijdde.
Bayard zei dat we in elke gemeenschap engelachtige onruststokers nodig hadden…
…en dat onze lijven de wapens zijn waarmee we de raderwerken moeten stoppen.
Bayard was een engelachtige onruststoker.
Het jaar 1963 was erg belangrijk voor het hele land en de hele wereld.
King had te maken met veel weerstand. Hij zou te ver gaan en te snel gaan.
Dat idee dat hij te ver en te snel gaat…
…terwijl de Emancipatieproclamatie 100 jaar geleden was…
…was voor hem een verwarrende contradictie.
Om de beweging op het juiste spoor te zetten…
…moet hij de federale overheid actie laten ondernemen.
Hij wil een situatie creëren waar Kennedy wel op moet reageren.
Hij wil een crisis creëren en gaat naar de plek met de meeste segregatie.
DE POLITIE VAN BIRMINGHAM
De stad Birmingham zet zich op veel manieren in voor burgers.
En niemand zet zich beter in dan de politie.
De agenten van Bull Connor stonden erom bekend erg wreed te zijn.
De hond zal niet stoppen tot zijn taak en het bevel volbracht is.
Ik werd in augustus naar de gevangenis gesleept.
Mijn jurk was gescheurd omdat ze me zo ruw aanpakten.
Birmingham werd het Johannesburg van Amerika genoemd.
Je moet witte en zwarte mensen apart houden.
Laat de politie zijn gang gaan. Daar is hij voor.
Zwarte mensen konden geen baan in winkels in het centrum krijgen.
Zwarte mensen werden erg vaak blootgesteld aan geweld.
Het leven in Birmingham is een hel.
Birmingham wordt Bombing-ham genoemd…
…omdat er zoveel aanslagen plaatsvonden op zwarte families, op zwarte activisten…
…op elke zwarte persoon die te ver gaat volgens witte zuiderlingen.
'Enkele van mijn vroegste herinneringen…
…zijn geluiden van ontploffingen.
Terrorisme maakt deel uit van onze geschiedenis.
Het is niet iets van buitenaf.'
Bull Connor…
…kwam vaak op de radio en kwam met uitspraken als:
'Er wonen negers in een blanke buurt. Verwacht vanavond maar bloedvergieten.'
En ja hoor, er werd bloed vergoten.
Mensen van kleur kennen binnenlands terrorisme maar al te goed.
Als we aandrongen op verandering, brak er van oudsher geweld uit.
Dat was het duidelijkst in Bombing-ham.
De KKK blies huizen en kerken op…
…vanwege de organisatie van burgerrechtenbijeenkomsten.
En geen instantie stopte hen.
De politie niet, het leger niet en de nationale garde niet.
Niets moedigt terroristen meer aan dan een rechtssysteem dat ze negeert.
'Birmingham is een symbool van fel verzet tegen integratie.
Als we daar een doorbraak kunnen krijgen…
…en daar de segregatie echt kunnen aanpakken…
…zal dat het hele Zuiden laten zien dat verzet niet langer mogelijk is.'
BEDANKT VOOR UW BEZOEK AAN BIRMINGHAM
Doorlopen.
Tijdens de protesten in Birmingham…
…pakte Bull Connor mensen op en gooide hij ze in de bak…
…maar de protesten kregen niet de benodigde aandacht…
…om Kennedy op de hoogte te stellen.
Dus bijna uit wanhoop besluit hij dan dat hij zelf de gevangenis in moet.
Hij leidt de mars…
…wordt opgepakt…
…en maakt zich dan zorgen…
…dat de campagne in Birmingham wel eens niet zou kunnen slagen.
BETOGERS OPGEPAKT
Hij leest een reactie op de actie van witte religieuze leiders…
…en is erg van streek.
Hij dacht dat de religieuze leiders een van de bronnen van steun zouden zijn.
'We vragen witte en zwarte burgers…
…de wet na te leven en gezond verstand te gebruiken.
We snappen dat mensen ongeduldig zijn omdat hun hoop nog niet wordt waargemaakt…
…maar we weten zeker dat dit protest onverstandig en voorbarig is.'
De predikanten schrijven die brief en denken dat hij weinig respons krijgt.
Maar ze ontvangen een iconische boodschap met een verzoek om gerechtigheid…
…geschreven vanuit een gevangenis.
'Beste collega-predikanten…
…terwijl ik hier in de gevangenis zit…
…las ik dat jullie mijn activiteiten onverstandig en voorbarig noemden.'
Hij begon op wc-papier te schrijven…
…op stukjes krant.
De cipier gaf hem geen briefpapier voor zijn brief.
Hij had geen boeken om op terug te vallen, enkel zijn geheugen.
'Ik hoor nu al jaren dat we moeten wachten.
Dat woord klinkt elke zwarte akelig vertrouwd in de oren.
Als ze je enkel "neger" en "Boy" noemen, hoe oud je ook bent…
…je achternaam "John" wordt…
…en je vrouw en moeder nooit aangesproken worden met "mevrouw"…
…zul je begrijpen waarom we moeite hebben met wachten.
"Wacht"…
…betekent bijna altijd "nooit".'
De zwarte is niet in staat om het over iets anders te hebben…
…dan volledige integratie.
In deze brief had Dr. King het eveneens over het gevaar van witte gematigden.
Hij zei dat de witte gematigde gevaarlijker was dan de Ku Klux Klan…
…omdat het de witte gematigde is die je zegt dat je moet wachten.
De geleidelijke aanpak is voorlopig op de lange baan geschoven.
We hebben een probleem. Dat weten we.
Het is te snel gegaan.
Witte liberalen zeggen graag 'wacht', want wie 'nee' zegt, is een racist.
Als je 'wacht' zegt, lijk je geduldig, redelijk, bedachtzaam.
Ik denk dat hij die brief aan president Kennedy schrijft…
…en aan iedereen die gelooft dat het moreel gezien juist is…
…om mensen zonder rechten te laten wachten.
'We vinden dat we deze week de zwarte leiders moeten ontmoeten…
…Martin Luther King en nog wat mensen…
…en de stappen bespreken die we willen zetten.'
'Iedereen denkt sowieso dat hij onze gast is.
Ze geven ons de schuld van wat hij doet, dus moeten we goed op hem letten.
King is nu zo controversieel…
…dat ik eerst politici of zakenlui uit het Zuiden wil spreken.'
Hij is politicus en is er dus op uit om zijn politieke macht te behouden.
Hij is ook de meest invloedrijke witte gematigde…
…en als hij ervan overtuigd kan worden dat wat King doet goed is…
…zal King een ongelooflijke overwinning behalen.
De brief van King is krachtig.
Hij vraagt om actie…
…en zet dat even later kracht bij met een radicale nieuwe strategie.
Iets wat niemand kan negeren, zelfs de president niet.
'Ik was niet dapper.
Ik heb nooit gevochten.
Ik pakte alleen wiskundesommen aan…
…dus dit ging niet om moed.
Het ging om een droom van een beter leven.'
Op dat moment waren er jonge tieners die wilden deelnemen aan de demonstraties.
Het waren kinderen.
Onder normale omstandigheden…
…zou King dat te gevaarlijk hebben gevonden.
Wat als een van hen ernstig gewond raakte of gedood werd?
Daaruit bleek hoe wanhopig hij op dat moment was.
Hij moest een overwinning behalen, niet alleen voor zichzelf…
…ook voor deze jonge mensen.
De kindermars begon op 2 mei 1963.
Sommige kinderen waren pas zeven en honderden kinderen werden opgepakt.
Ze werden naar de gevangenis gestuurd in de schoolbussen…
…die ze elke ochtend namen.
Ondanks het gevaar besloten ze deel te nemen aan het geweldloos verzet.
Ze wisten wat ze riskeerden en besloten dat het het waard was.
Kinderen kwamen kerken uit en gingen de straat op.
En ze waren vrolijk.
Bull Connor was niet blij.
Hij zag de kinderen als ongedierte dat hij wilde uitroeien.
Bull Connor besloot ze aan te pakken met honden en brandweerslangen.
Tieners en kinderen.
Ze werden vermorzeld.
De straat door geduwd door een brandweerslang.
King was een meester in communicatie en hij wist dat wit geweld…
…samen met zwarte geweldloosheid…
…een groot aantal witte mensen in Amerika zou dwingen bij zichzelf te rade te gaan.
Dit was precies de reactie waar Martin en de anderen op uit waren.
De hele wereld was geschokt.
Het was gewoon een schande voor de Verenigde Staten.
Dit kan niet zijn waar het 14e amendement voor bedoeld was.
Dit kan de Amerikaanse droom niet zijn.
Dat schouwspel maakte duidelijk wie het was die Amerika wilde redden…
…wie het 14e amendement zinvol wilde maken…
…en wie dat belette.
Op voorpagina's overal ter wereld…
…zag je foto's van politieagenten die jongeren, kinderen aanvielen.
Het maakte de ideologie van de Koude Oorlog belachelijk.
We beweren het land van de vrijheid te zijn…
…maar deze mensen vroegen om echte vrijheid…
…en werden aangevallen door de politie.
Degene die de macht heeft om de Amerikaanse droom waar te maken…
…is iemand die wit is.
De regering van Kennedy zag wat er gaande was…
…en besefte dat er te weinig aandacht aan de raciale verdeeldheid besteed was.
Er waren mensen die contact opnamen met de president en schande spraken.
Voorheen geloofde slechts vijf procent van de Amerikanen…
…dat burgerrechten de belangrijkste nationale kwestie in de VS was.
Na die protesten vond 50 procent burgerrechten wel de voornaamste kwestie.
Hier is een van de grootse sprekers in Amerika, Dr. Martin Luther King.
Van groot belang in de strategie van King was de opkomst van televisie.
We zagen hoe mensen hun leven voor essays, speeches en kranten hadden geriskeerd…
…en hoe lastig het was.
Maar nu komt die boodschap voor het eerst direct aan bij Amerikanen…
…in hun eigen huiskamers.
Geen enkele sociale revolutie kan te allen tijde netjes en correct zijn.
Ze zien op het nieuws wat zwarte Amerikanen overkomt…
…zijn getuige van onrecht in hun land, weten dat dat moet stoppen…
…en niemand belichaamt dat onrecht meer dan de gouverneur van Alabama.
De campus van de University of Alabama wordt streng bewaakt door de politie.
Wallace beloofde zelf de weg te versperren…
…om integratie te voorkomen op de laatste witte universiteit.
Er was een rechterlijk bevel dat van Wallace eiste…
…dat hij zwarte studenten toeliet op de universiteit.
Wallace was vastbesloten om daar tegenin te gaan.
Wallace wil Kennedy en de federale overheid duidelijk maken…
…dat ze zich zullen verzetten met alle mogelijke middelen.
Het werd dus een confrontatie.
Als gouverneur van de staat Alabama…
…vind ik het mijn plicht om hier voor u te staan…
…uit naam van onze rechten en onze soevereiniteit…
…om deze illegale en ongegronde actie van de federale overheid te verbieden.
Wallace loochende alles waar Amerika voor stond…
…zoals de rechten van zwarte studenten op gelijke bescherming…
…die het 14e amendement waarborgde…
…waaronder de mogelijkheid naar de school van je keuze te gaan.
'Het was meer dan een hete dag. Een gevaarlijke dag.
Niemand wist wat er zou gebeuren.
Ik wilde niet naar binnen glippen en stiekem achterom gaan.
Als Wallace de deur blokkeerde…
…had ik het recht hem te trotseren en naar die school te gaan.'
Kennedy had zich nog steeds niet echt met de beweging geïdentificeerd.
Maar toen hij een ambtenaar zwarte mensen zo zag discrimineren…
…overtuigde dat hem ervan dat de overheid moest ingrijpen.
Kennedy erkende op dat moment denk ik dat Wallace te ver was gegaan.
De troepen van de nationale garde kwamen in de middag aan.
Kennedy doet een beroep op de nationale garde van Alabama…
…om Wallace te dwingen zwarte studenten toe te laten.
De generaal confronteert de gouverneur als afgevaardigde van de overheid.
Wallace wist dat het over was.
De federale overheid zou zegevieren.
Dit is het moment waarop gouverneur George Wallace wegloopt bij de deur.
Hij gaf het op, liep weg…
…en de twee studenten waren welkom.
EINDE VAN DE SEGREGATIE OP DE UNIVERSITY OF ALABAMA
Kennedy besloot toen dat hij die avond op tv moest komen.
Een openbaring.
Hij besefte dat dit het moment was waarop hij moest handelen.
En dan nu een toespraak van de president, live vanuit Washington.
Goedenavond, medeburgers.
'Dit land is opgericht door mensen uit verschillende landen.
Het is gebaseerd op het principe dat alle mensen gelijk zijn.
Als ik daaraan denk…
…denk ik aan hoe Lincoln reageerde op de morele kwestie van de Burgeroorlog.
In beide gevallen had je een president die aarzelde…
…om de morele implicaties van de zaken onder ogen te zien…
…die er eindelijk van overtuigd raakten dat ze actie moesten ondernemen.
'Er is honderd jaar verstreken sinds Lincoln de slaven bevrijdde…
…maar hun nageslacht, hun kleinzonen, zijn niet volledig vrij.'
Ze zijn nog niet bevrijd van het onrecht.
Ze zijn nog niet bevrijd van sociale en economische onderdrukking.
Deze natie, ondanks al de hoop…
…zal niet volledig vrij zijn voor alle burgers vrij zijn.
Medeburgers, dit is een probleem dat ons allemaal aangaat.
Dat woord, 'medeburgers'…
…dat hij steeds weer herhaalt alsof het een preek is…
…is waarom King in de eerste plaats een beroep deed op het 14e amendement.
Kennedy roept mensen met privileges op…
…de menselijkheid en het burgerschap van mensen van kleur te erkennen.
Behandel ze zoals jij behandeld wilt worden.
'Wie zou nu blij zijn als hij de plek van een persoon van kleur moest innemen?
Wie zou dan tevreden zijn als er gezegd werd dat je geduld moest hebben?'
'Gezien alle dingen die zwarte mensen zijn overkomen…
…is het tijd om niet langer te wachten.'
En daarom vraag ik het Congres om met wetgeving te komen.
Hij had eindelijk gedaan waar Martin om vroeg…
…lang geleden op de verjaardag van de Emancipatieproclamatie…
…toen hij weigerde om met een Civil Rights Act te komen.
Een van de meest diepgaande toespraken van een president sinds Lincoln.
'Nu is het tijd voor dit land om zijn belofte waar te maken.'
Ik denk dat King verbaasd was toen hij dat hoorde…
…omdat dit iets was waar Kennedy toe gedwongen werd…
…door de beweging in het Zuiden.
Ik vraag daarom het Congres om met wetgeving te komen…
…die alle Amerikanen het recht geeft te profiteren van voorzieningen.
Hotels, restaurants, bioscopen, winkels en dergelijke voorzieningen.
Dit lijkt me een basisrecht.
En zijn Civil Rights Act baseerde zich op het 14e amendement…
…voor een wet die iedereen gelijke toegang tot voorzieningen gaf.
Ik hoop dat elke Amerikaan, waar hij ook woont…
…bij zichzelf te rade zal gaan.
Voor het eerst noemde hij…
…de behoefte aan burgerrechtenhervormingen een morele kwestie.
King bereikte zijn doel en wist de regering van Kennedy in te schakelen.
JFK RICHT ZICH TOT HET VOLK
DE MARS NAAR WASHINGTON
Het momentum groeide en King was daar het symbool van.
Er werd gedemonstreerd in Chicago…
…in de Bay Area van San Francisco en in New York.
De mars was slechts de climax.
Ik was pas 19 en besloot dat ik bij die mars wilde zijn.
Ik kwam uit een stadje met weinig zwarte mensen…
…en ineens zag ik meer zwarte mensen dan ooit tevoren.
Ik had echt het gevoel dat dit iets bijzonders was.
De meeste mensen die gehoord hebben over de speech in Washington…
…denken dat hij ging over hoe zijn kinderen zouden opgroeien…
…en hoe hij wilde dat je karakter en niet je huidskleur bepaalde wie je was…
…en ze zijn waarschijnlijk het eerste deel van de toespraak vergeten.
Honderd jaar geleden…
…ondertekende een grote Amerikaan in wiens symbolische schaduw we nu staan…
…de Emancipatieproclamatie.
Maar 100 jaar later is de zwarte mens nog steeds niet vrij.
Net als veel mensen…
…dacht ik dat het enkel zou gaan om de Civil Rights Act van Kennedy.
Maar King zei dat het om veel meer dingen ging.
'Amerika heeft het zwarte volk een valse cheque gegeven.
Een cheque die geweigerd werd vanwege onvoldoende saldo.'
Maar wij geloven niet dat de rechtbank van gerechtigheid bankroet is.
We wachtten tot de belofte van de Emancipatieproclamatie werd ingelost.
We wachtten tot het 14e amendement toegepast zou worden.
Honderd jaar geduld is wel genoeg.
GELIJKE RECHTEN, EN WEL NU
'Nu is het tijd om de beloftes van de democratie waar te maken.'
Mensen vragen waarom je niet wil wachten of zeggen dat het wel beter wordt.
Je kunt niet wachten. Het is 'de felle urgentie van het nu.'
WE KUNNEN NIET LANGER WACHTEN
WE WACHTEN NIET LANGER
Dit is het moment.
Dr. King begreep dat we het niet lang meer vol konden houden.
Dat de tijd van geduld en zwijgen voorbij was.
Dit is het moment.
'Wachten' betekent bijna altijd 'nooit', echt bijna altijd.
Op 'wachten' volgt 'wachten' en dan nog eens 'wachten'…
…tot je dood bent voor je de rechten waar je voor gestreden hebt ziet.
Dit is het moment
Het was radicaal hoezeer hij aandrong op echte verandering, en wel nu.
'Het zou fataal zijn als we niet zouden zien hoe dringend het is.'
Het was de belofte van gelijke bescherming voor de wet.
De belofte om te doen wat nodig was…
…om nu net datgene te garanderen…
…wat het 14e amendement mogelijk had gemaakt.
Het ging om rechten die al bestonden.
Het ging niet om nieuwe verzoeken.
Het ging niet om een gunst, maar om het waarmaken van de belofte…
…die de basis vormt van de nieuwe Amerikaanse samenleving.
Dr. King zei: 'Ga niet naar bed, ik kan dat ook niet.
Niemand gaat slapen. Niemand gaat slapen tot dit is opgelost.'
IK KRIJG GEEN ADEM
Wachten brengt mijn kinderen in gevaar.
En mijn ouders.
En mijn gemeenschap.
En mijn baan.
En mijn capaciteit om de levensadem in te ademen.
Ik heb geen tijd om te wachten.
'De nieuwe kracht van de beweging zal niet verdwijnen of afzwakken.
We zijn bereid om te lijden…
…en ons leven te riskeren om getuige te worden van de waarheid.
We kunnen opgepakt worden.
We kunnen zelfs sterven.
Maar als ik dat offer moet brengen om mijn kinderen te redden…
…van de permanente dood van de geest…
…zou niets verlossender zijn.'
King is 20 minuten geleden gestorven.
'Zwarten hebben geleerd hoe sterk ze zijn…
…en zullen die kracht steeds weer gebruiken.
Ze leven niet meer in wanhoop.
Ze putten kracht uit hun strijd…
…en of ze nu leven of sterven…
…ze zullen nooit meer door het stof gaan of zich terugtrekken.'
De Civil Rights Act uit 1964…
…is een krachtig antwoord op de eis tot handhaving van het 14e amendement.
De strijd zit er nog niet op, maar het is een mijlpaal…
…op die lange weg naar volledig burgerschap.
Het herinnert ons eraan dat vragen om gerechtigheid…
…nooit kan wachten.
NU
We weten, zoals Dr. King en zoveel anderen ons leerden…
…dat protest voor de druk zorgt waardoor beleid kan worden doorgevoerd.
Als dit over twee weken uit het nieuws is, moeten we samenwerken.
We moeten de politiek overstijgen en ons organiseren in onze gemeenschap.
Want als we weigeren te wachten…
…en zelfgenoegzaamheid bestrijden…
…kunnen we heel veel bereiken.
En kijk wie we nog meer kunnen inspireren om gelijkheid te eisen.
Ik wil vrijheid en gelijkheid voor iedereen…
…en vrouwen worden momenteel erg onderdrukt in de VS.
We willen zelf beslissen over ons lichaam en gelijke kansen.
Het 14e amendement moet ook gelden voor vrouwen.
Ondertiteld door: Robby van den Hoek