NETFLIX ORİJİNAL BELGESEL DİZİSİ
Paradan ölesiye nefret ederim.
Ama yine de…
Şöyle bir sorunum var, gerçi tek sorunum bu değil,
eşyaya bayılıyorum.
Yani paradan nefret ediyorum ama eşyaya bayılıyorum.
Paradan nefret ediyorum ama mobilyaya ve arabalara bayılıyorum.
Kıyafetlere bayılıyorum.
Yani, eşyadan nefret eden paradan da edebilir
çünkü o zaman Dalay Lama olur çıkarsın!
140 BROADWAY'İN MÜLK SINIRI GEREKİRSE GEÇİŞ KISITLANABİLİR
-Merhaba Fran. -Selam, n'aber?
Artık gelip oturabilirsiniz.
Bugün 20'li yaşlarda New York'a gelseniz kendinize hangi tavsiyeyi verirdiniz?
Paralı gel.
Tamam mı?
Paralı gel. Böyle derdim.
Benim geldiğim yıllarda geldiğinizde pek para gerekmezdi.
Bu masa bizim.
-Tamam. -Evet.
Bir şey demek istemiyorum ama her gün farklı bir gözlük takıyorsun.
Bu kahveyi içsem ve azalsa…
Tüm çekimi baştan alırız.
DEĞER BİÇME KURULU
Şu bir gerçek, benim yaşımdaki kadınları
paraya kafa yormaları gerektiği fikriyle çocukluktan yetiştirmediler.
Yani, bana sorarsanız, eğer oğlan olsaydım
paraya karşı bu kadar tembelhane bir tavır takınmazdım.
Buna müsaade edilmezdi
çünkü babam, "Deli misin? Kafan basmıyor mu?" diye azarlardı.
İnsanlar bana pek çok defa şunu sordu,
"Ailen yazar olmanı istedi mi?" Hayır.
"Caydırmaya çalıştılar mı?" Hayır.
"Ne olmanı istediler?" Bir eş. Birinin karısı olmamı istediler.
Eş olacağımı varsaydılar, bunu istediler.
Birine eş olma istikameti dışında
bana hiçbir şey söylemediler veya bana hiçbir yön vermediler.
Lakin umduklarını bulamadılar.
Ama bana sorarsanız bir açıdan
50'li yıllarda küçük bir kız olmak hiç iyi bir şey değildi.
Ama işin iyi yanı,
size aslında pek de ehemmiyet vermemeleriydi.
Hatırımda hâlâ çok canlıdır…
En iyi arkadaşım…
Hâlâ çok yakınız, bizden hemen ileride otururlardı.
Okul sonrası onlardayken babası arayıp zam aldığını söyledi
ve herkes çok heyecanlandı ve annesi pasta yaptı.
Zam nedir, bilmiyordum.
Eve gittiğimde anneme ne olduğunu sordum.
"Her hafta daha çok para kazanmak." falan gibi bir şeyler söyledi.
Ben de dedim ki, "Şu şu kişi zam almış ve artık haftada…"
300 dolar olduğunu hatırlıyorum. Babamınkinden çok daha fazlaydı.
Geriye dönüp baktığımda anlıyorum.
"Babam ne kadar kazanıyor?" dedim. Annemden tokadı yedim.
O kadar şeydi ki… "Bir daha sakın paradan bahsedeyim deme.
Çok ayıptır ve sakın ha, bir daha kimseye ne kadar para kazandığını sorma."
Bir daha asla para mevzusunu açmadım. O yüzden de hiç param yok.
Bir defasında muhasebecimin yanındaydım
ve artık dayanamayıp bana şöyle dedi, "Sana bir şeyi açıklayayım.
Muhasebecinim, benimle para konuşman şart.
Çünkü ona sürekli, "Bence sana söylememeliyim." diyordum.
"Bu işten ne alacaksın?" derdi,
"Sana anlatmak istediğim bir şey değil." derdim. "Sen kimsin ki?" falan.
Ama artık milletin ağzından para düşmüyor.
Ayrıca, bunu hep söylerim, birinin bir işten ne aldığını biliyorsam,
evinin fiyatını biliyorsam kendi söylediğindendir.
-Herkes söylüyor, ben asla sormam. -Bilirim.
Artık milletin ağzında sürekli para var,
çok matah bir sohbet konusuymuş gibi, ki değil.
%74 oranında vergilendirildiğimi söyleyebilirim, değil mi?
Elime kalanı göstereyim.
-Yapacağım şey yasa dışı. -Yasa dışı.
İsterlerse içeri atsınlar, umurumda değil. Hiç değilse rejim yaparım.
İşte, kalanı size göstereyim.
%74'ü gidince duracağım.
Kendinize gelin, vergiyi fakirler için falan almıyorsunuz.
Bu nükleer silahlar ve bütün o…
Çok insanı tahrik ediyorsunuz.
Bakın, bu para benim. Umurumda değil.
New York'a gelirken babam bana 200 dolar vermişti.
Hiç o kadar param olmamıştı.
"200 dolar ömür boyu yeter." diye düşündüm.
Anlarsın.
Taksi şoförlüğü yaptım.
Şofördüm, insanlara şoförlük yapıyordum.
Temizlikçiydim. Seyyar satıcıydım.
Sokaklarda kemer satardım.
Şey alırdım…
The Village Voice. Haftada en az beş, bazen altı gün çalışırdım.
Ama çarşambaları asla.
Çünkü The Village Voice çarşamba çıkardı.
Sheridan Square'den The Village Voice alırdım.
The Village Voice'da şey vardı… Tüm gazetelerde vardı.
Ama her türden eleman için ilanlar onda çıkardı. Hep şey derdim…
Her işimden nefret ettiğimden,
"Haftaya bu kadar nefret etmeyeceğim daha iyi bir iş bulacağım." derdim.
Bir süre sonra fark ettim ki, "Fran, sen çalışmayı sevmiyorsun."
Sırf iş kötü olduğundan değil, kötüydü. Kime sorsan kötü derdi.
Ama açıkçası çalışmayı pek sevmiyorum.
Koltuğa uzanıp okumayı çok seviyorum. Ama bu bir meslek değil.
Kimse okuman için para vermez, verselerdi bu mekân benim evim olurdu.
Ama bir yandan da tüm arkadaşlarımın yaptığı işten kaçındım.
Yani garsonluktan.
Tanıdığım çalışmak zorunda olan bütün kızlar, bazıları değildi,
garsonluk yapardı ve…
%100'ü yapardı diyebilirim.
Arkadaşlarım bana derdi ki "Neden temizlik yapıyorsun ki şey varken…
Gel benim çalıştığım yerde çalış. Daha çok para kazanırsın.
Daha şey, fiziksel olarak daha az zorlayıcı olduğu kesin."
Ve işte ben de şey derdim… Şöyle ifade edeyim.
Garsonları işe alanlar erkekti, tamam mı? Müdürler hep erkekti, tamam mı?
Bir restoranda vardiya almanın tek yolu müdür ile yatmaktı, tamam mı?
Bütün mesele işte bu. Romantizm değil, biriyle çıkmak değil.
Flört etmek veya ne bileyim, flört etmemek değil. Mesele…
Örneğin genç bir kız olan Fran için bütün mesele çalışmaktı, tamam mı?
Garsonluk işi böyle bulunuyordu.
İnsanların çalışmak istediği bir restoran vardı, müdürü geydi.
Adam geydi. Adam gey yahu! Herkes ona gidiyordu.
Tabii sırf erkek alıyordu, onlar da onunla yatıyordu.
Yani, öyle işte.
New York'un eskiden ucuz olduğuna dair bir izlenim var.
Her zaman diğer her yerden daha pahalıydı.
Birine, "1970'de West Fourth Street'teki şu apartmanda kalıyordum,
aylık kirası 121,78 dolardı." dediğimde
"Hayatta olmaz!" diye tepki veriyorlar.
Pahalıydı.
Çoğu arkadaşım East Village'da yaşardı.
"Bir odaya bu kadar çok para verdiğin için delisin." derlerdi.
"Avenue C'deki mahallemde yaşasan bu fiyata dört odan olur."
Ben de derdim ki, "Evet ama tecavüze uğramıyorum." Tamam mı?
Ki bence fazladan para ödemeye değerdi.
-Değermiş. -Anlatabiliyor muyum?
Bol keseden harca yapmam ama bazı şeylere değer.
Sonuç olarak aşırı pahalıydı. Berbat bir daireydi.
Çok pahalıydı ama daha güvenliydi.
İlk defa büyük bir ödeme aldığımda henüz banka hesabım yoktu.
Çok yüklü bir çekti, 100.000 dolar civarı. Ne yapacağımı bilemedim.
Resmen… Çek alınca şöyle yapardım.
Çeki alırdım ki daha çok 100 dolar civarlarında olurdu,
sokağın karşısındaki şarküteriye giderdim
ve adama şöyle derdim,
"Bundan bir rozbifli sandviç düşüp çeki bana bozar mısınız?"
Bozarlardı.
O yüzden olay kafamda şöyle canlandı, şarküteriye gidip,
"Bundan sandviç düşün." Ne yapacağımı bilemedim.
Açıkçası, şöyle ifade edeyim, çekten korkmuştum.
Paranın miktarını hiçbir şekilde kavrayamıyordum.
Bana çılgın miktarda bir para gibi geliyordu.
İlk defa iyi para kazandığımda çok korktuğumu söyleyebilirim.
Beni oldukça korkutmuştu. Ayrıca…
Yani…
Bana inanılmaz bir şey gibi geliyordu ama bir yandan da…
Hayatımda hiçbir an yoktur ki para beni çok heyecanlandırsın.
Şöyle olmadım yani…
Hiç öyle olmadım. Paradan asla öyle olmam.
Çok para kazanmak için parayı sevmek gerekir.
Böyle gerçekten sevmelisiniz. Özen göstermelisiniz.
Hep şunu söylerim, dünyada iki tip insan vardır.
"Yeterli para" diye bir şey var sananlar ve parası olanlar.
İşte bu kadar basit.
Yani evet, benim için yeterli para diye bir şey var.
Yeterli paramın olduğu dönemler oldu.
Yeterli para demek, sahip olduklarımı karşılayabilmekti.
Bir keresinde ev kredisi almak için Merrill Lynch'teki temsilciye gitmiştim.
Ben telefondayken belgelerimi inceliyordu.
"Size bir şey sorabilir miyim?" dedi. "Siz mi bana soracaksınız?" dedim.
"Beş dakikadır vergi ödemelerime bakıyorsunuz.
Çamaşır çekmecemi karıştırıyorsunuz âdeta.
Beni benden iyi tanıyorsunuz.
Evet, bir şey sorabilirsiniz."
"Geliriniz neden bu kadar karmaşık?"
Ben de, "Yazarım da ondan." dedim. "Yazar mı?" dedi.
Yazarlar bu yüzden kredi alamaz.
New York'ta fiyatı 20 milyondan fazla daireler var.
Hep böyle değildi. Çünkü düşünsenize, bir daire nasıl 20 milyon dolar olabilir?
Ne demek yani bu?
Bir dairenin fiyatı 20 milyon dolar, ne demek?
Saçma sapan bir para! Bu miktarlar aptalca ama insanlar buna alışıyor.
Bir yıl boyunca daire gezdikten sonra düşündüm ki…
Bu sırada da saat başı fiyatlar artıyordu, tamam mı?
Öncelikle fiyatlar aptalcaydı. Sonra bir daireye pazartesi bakardınız,
aynı daireye çarşamba baktığınızda fiyatı 50.000 artmış olurdu.
"Buraya daha pazartesi baktım, neden 50.000 arttı?" derdim.
"Piyasa yükseliyor. Kaçırmayın."
"Pek beğenmedim." "Siz yine de almalısınız."
Şöyle oluyordu, birkaç daire gezdikten sonra
emlakçılar şunu sorardı, "Bu kadar büyük olması şart mı?
Çok mu davet verirsiniz?" derlerdi.
İlk akla gelen bu. "Çok parti veriyor olmalısınız."
Ben de şöyle diyordum, "Hayır, kimse benden az parti vermez. Kimse.
Gerçekten. Ayetullah Humeyni benden fazla parti verirdi.
O yüzden hayır, ben davet vermem. Çok olmasını bırak, hiç vermem."
"O zaman neden bu kadar alan lazım?" "10.000 kitabım var da ondan."
Belli sayıda daire gezdikten sonra,
ben sürekli "Burası çok pahalı." dedikçe,
"Kitaplarınızın sığacağı bir daireye paranız yetmez." derlerdi ki farkındaydım.
Aramadan biliyordum, onlar bilmiyordu. Sonra anlıyorlardı ama ben biliyordum.
Ve sonra, sanırım 100 daireye baktıktan sonra,
herhâlde yeterince süründüğüme karar vererek şöyle dedim,
"Bana daire verin." Daire aldım.
Bir daireye verebileceğim paranın yaklaşık üç katına.
Piyango vursun istiyorum.
Hatta şu noktada piyango vurmasına ihtiyacım var.
Yani artık istemekten de öte bir hâl aldı.
-Vurması şart. -Kesin ihtiyaç hâline geldi.
O yerlere gidip oynuyor musun gerçekten?
Her hafta sayısal oynarım.
Bir keresinde de, birkaç yıl önce, piyangodan 1.200 dolar kazandım.
Tamam mı? 600 dolardan fazla kazanırsan gidip alman gerekiyor.
Ben kazandığımda orası,
şu diğer büyük kumarhane olan New York Borsasıyla aynı mahalledeydi.
Aynen öyle.
Ben de kalkıp loto dairesine gittim
ve sıraya geçtim, başka kazananlar da vardı.
Önümdeki adam vezneye gidip biletini verdi
ve veznedeki kadın ona şöyle dedi,
"Evet beyefendi, size çekinizi yaklaşık iki hafta içinde yollayacağız."
Adam da, "Hayır, şimdi istiyorum." dedi.
Kadın da, "Olmaz, iki haftaya gelecek." dedi.
Adam, "Yollamanızı değil, vermenizi istiyorum." dedi.
Kadın, "Ödeme böyle yapılıyor, iki haftaya çek elinizde olur." dedi.
Adam, "Anlamıyorsunuz, paraya şimdi ihtiyacım var." dedi.
Kadın, "Siz anlamıyorsunuz, şimdi vermiyoruz. Sonraki." dedi.
Adam dedi ki, "Siz anlamıyorsunuz. Kiramı bu parayla ödeyecektim.
Şimdi ne yapacağım?"
Kadın da, "Piyango çıkmamış olsa ne yapacaktıysanız onu." dedi.
-Şu an ben o adamım. -Evet.
-Evet, piyangoyu kazanmam gerek. -Evet.
"Bir daireye ne kadar ayırabilirim?" diye kendime sorsam,
bu daireye ödediğimin üçte birini söylerim.
İnsanlar, "Fiyatlar ne zaman düşer?" diyordu.
"Hele bir bekleyin, ben şu daireyi üzerime alayım." diyordum.
Tamam mı? Daireyi üzerime aldım ve fiyatlar düşmeye başladı.
Kötü emlak kararlarının piriyim ben.
Pahalıya Al, Ucuza Sat Lebowitz'im.
Yani, şunu demek istiyorum ki…
Cidden ben, benim kadar uzun süre New York'ta yaşayıp
asla doğru emlak kararı vermemiş tanıdığım tek insanım.
Asla, bir kez bile.
Bu konuda sinirlerimi yatıştıran tek şey, 18 yaşımda New York'a
emlak işine girmeye gelmediğim gerçeğini kendime hatırlatmam.
Artık girmeyeceğimi de kanıtladım.
Geçen yıl gencin biri bana şöyle dedi, "Anlamıyorum. Bütün yaşıtların
yıllar önce dairesini buldu, parasını…"
Dedim ki, "Evet, ben hariç herkes."
-Uzun süre 57th Street'te yaşadın. -Uzun.
Bak işte o daire uzun süre bana aitti ve o daire…
-Orada… -Şeydeki…
-The Osborne. Orada 26 yıl yaşadım. -Evet.
Gençken…
21 yaşlarındayken o binada bir partiye gittim.
O binaya hiç girmemiştim, adını hiç duymamıştım.
Ama aklımdan çıkmadı.
Bu arada parti için gittiğim daire, binadaki o tarz iki üç daireden biriydi.
Benim dairem öyle değildi. O daire…
O daire bir başkaydı yani.
Güzelim bir 19'uncu yüzyıl binası. New York'un en eski binası.
"Böyle bir yerde yaşamak isterim." diye düşündüm.
Ama tam bir kâbustu. Sürekli sorun çıkarıyordu.
Çok eski olduğu için dağılıyordu.
Hep bir inşaat vardı. Üst üste kocaman sorunlar çıkıyordu.
Oradan hiç ayrılmadım
çünkü onun kadar güzelini bulamayacağımı biliyordum.
Ve nihayet bir gün kendime şöyle dedim,
"Fran,
iyice kocasından dayak yiyen evli kadınlara benzedin.
Arkadaşları, 'Kocandan ayrıl, seni dövüyor.' dedikçe,
'Ama çok yakışıklı.' diyen.
Yine 'dövüyor' dediklerinde yine 'yakışıklı' diyen."
Dairemle aramda böyle bir ilişki vardı!
"Dövüyor ama çok yakışıklı!" deyip duruyordum.
"Dövüyor, ayrıl." dedim sonunda.
Zaman içerisinde anladım ki dairelere ve mobilyalara ve böyle şeylere
duyduğum açgözlülük o kadar yoğun ki
onlara bu kadar çok para ödediğim için çok endişelenmeme rağmen,
bu fevkalade daireye sahip olduğum için duyduğum mutluluk çok daha fazla.
Bu durum, bugüne dek hissetmediğim kadar Amerikalı hissetmemi sağladı.
Durduk yere deli gibi borca girerek
artık sevgili Amerikalı yurttaşlarıma ben de katılmış bulunuyorum.
Yani size şöyle diyemem, "Ne yapabilirim? Kızım çok hastaydı."
Buna herkes anlayış gösterir. Peki, şuna kim gösterir?
"Benim niye 20 milyon metrekarelik dairem olmasın?
Olmamasından sıkıldım artık!" Çünkü aslında olay bu.
Başka bir dünyada gibisin.
Öyleyim.
Örnek New York vatandaşı nasıl olunur?
New York'u yöneten kişiler tarafından desteklenen şeylere karşı gelmelisiniz.
Neden desteklediklerini anlamalısınız.
Destekliyorlar çünkü… Hep şehre para gelmesi için derler.
Şehre gelen para kime geliyor ki? Şehirdeki kime geliyor?
Bana gelmiyor, sana gelmiyor.
Çünkü bunlar bize ait değil.
Sanırım 80'lerdeydi, bir ara Lever House'ı yıkmak istiyorlardı.
Restoranda Jerry Robbins'le oturuyorduk.
Masamıza bir adam geldi ve bize bir dilekçe imzalatmak istedi.
"Lever House'ı yıkmasınlar diye bunu imzalar mısınız?"
Ben imzaladım. Jerry imzaladı.
Adam gitti. Jerry bana bakıp dedi ki,
"Lever House'ı dikmesinler diye imza verdim galiba."
Bana göre New York'un özeti budur.
Savaştan sonra Park Avenue'ya Lever House'ı diktiklerinde
eminim ki onun yerinde de birçok ev vardı ve o evleri yıktılar.
Grand Central Station'ın güzel yanı,
bu kadar güzel olmasının nedeni tek kişi tarafından inşa edilmiş olması.
Ve çok şükür ki o kişi de bina yapmasını bilen biriydi.
Çünkü bugün olsa o büyüklükteki bir bina asla tek kişi tarafından yapılmaz.
Tek bir tarzı olmaz.
Para onundu ve bu binaya para akıttı.
Chrysler Binası'nın en çarpıcı yanı detayları ve güzelliğidir.
Anladığım kadarıyla şu an satışa çıkarılmış.
Alacak olduğumdan değil.
Bana sorarsanız tek kişi için ideal ev olur.
Gökdelen burada icat edildi.
Gökdelenlerimiz karşısında dünyanın ağzı açık kaldı.
Empire State Building.
Herkes, Empire State Building'e bayıldı.
Öte yandan Empire State'i kıskananlar da oldu.
O yüzden dünyanın çeşitli yerlerinde,
örneğin Körfez Ülkelerinde,
çöllerin ortasına böyle korkunç, uzun binalar diktiler.
Biz de gittik onları kopyaladık!
O yüzden 57th Street artık şeye benziyor…
Tamam, Körfez Ülkelerine benzemiyor ama işte o binalara benziyor.
Bakın, çok uzun bir binanın güzel olmamasına sebep olacak
çok büyük bir estetik engel olduğuna inanmıyorum.
New York hiçbir zaman çok güzel bir şehir olmadı.
Asla bir Paris değildi. Asla bir Floransa değildi.
Ama…
Şu an…
Öyle bir şehir ki…
Hiç değilse özgündü, bir başka deyişle.
57th Street artık o Körfez Ülkelerine döndü.
Oysa gerçek bir yer. 57th Street orası.
Bana bir nevi Ralph Lauren giysilerini hatırlatıyor.
Ralph Lauren ilk başlarda
Brooks Brothers'ın kıyafetlerini kopyalıyordu aslında.
Brooks Brothers'dan belli bir kesim giyinirdi.
WASP'lar, beyaz Anglosaksonlar. Bir de Fran ama aslen bu WASP'lar.
Ralph Lauren kıyafet yapmaya başladığında
o kıyafetleri kopyaladı ama biraz farklılaştırarak kopyaladı.
Mesela, Brooks Brothers gömlekleri yıllar önce daha mahvolmamışken
kimsenin üstüne oturmazdı.
Sırf bana değil, kimseye. O kesim, kıyafetleri otursun istemezdi.
Oturan kıyafetler başkaları içindi.
Oturan kıyafetlerde biraz…
…hevesli bir hava sezilirdi.
Ralph Lauren o kesimden olmadığından
oturmamaları gerektiğini fark etmedi.
Bundan kastım, daha çok WASP olmayanların giydiği türden kıyafetler olmaları.
Bana asıl şaşırtıcı gelen şeyse bir süre sonra
her daim Brooks Brothers'dan giyinen WASP'ların
Ralph Lauren almaya başlamalarıydı.
Asıl kopya çektiği kesim,
gerçek olmadıklarını bile bile onun kıyafetlerini almaya başlamıştı.
Neden böyle yaptıklarını bilmiyorum. O veya bu WASP'lardan değildim.
Ama bu durum bence çok şaşırtıcıydı. Bana göre bu da bire bir aynı şey.
Dubai tarafından kopyalanan gökdelenleri şimdi biz kopyalamaya başladık.
1950'de doğmuşum. 1950'nin sonunda. Yani sandığınız kadar yaşlı değilim.
Ama bu açıdan şanslı olduğumu düşünürüm. Özellikle de bir yazar için.
50'li yıllarda çok kötü şeyler oldu. 50'ler ve 60'larda korkunç şeyler oldu.
Ama bana yirminci yüzyılın son yarısının tamamını görme fırsatı tanıdı.
Bu yüzden hep şanslı olduğumu düşünürüm.
Sırf gözlem yapmanın verdiği zevk açısından bile.
Gözlem yapmak benim için zevktir de.
İyiye gitmesini hiç beklemediğim belli başlı şeyler vardı.
Aklımın ucundan geçmezdi, tamam mı?
Mesela 70'lerde gey hakları dillendirildi. Bana çok saçma geliyordu.
Saçma. Gençler bu ara bana sıkça teşekkür ediyor.
"Gey hakları aktivistiydiniz."
Gey hakları aktivisti değildim, hep söylüyorum.
"Değildim." diyorum. Zaten hiç aktivist olmadım.
Dahası… Gerçek anlamda aktivist olmadım.
Emin olun kendimi pek ortaya atmam.
İşe yarayacağını da sanmamıştım.
Me Too hareketi gibi. Milyon yıl geçse inanmazdım.
Milyon yıl geçse.
Kadın olmak, Havva'dan tutun da bundan sekiz ay öncesine kadar aynıydı.
Tamam mı? Yani aynı şeydi işte.
İstediğinle, istediğin kadınla konuş, işte şey olmayan…
Yani, 18 yaşındaysan bile değişmiştir herhâlde.
Çünkü 12 yaşına göre de farklı!
"Karşı koyuş olmayacak mı?" diyorlar.
Olmaması mümkün mü?
Evet, elbette karşı koyuş olacak. Evet, muhakkak olacak.
"Bu kadın yalan söylüyor olamaz mı? Olamaz mı?"
Benim bu konudaki temel hissiyatım her bir kadına inanmak yönünde.
Yalanını ispatlayın.
Eminim bazıları yalandır. Elbette eminim.
Ama bunu bana ispatlamalısınız çünkü ben de genç kadın oldum, tamam mı?
Her kız, genç kadın olmuş herkes bunun ne olduğunu gayet iyi bilir.
Daha önce de söyledim. Restoranda vardiya alamazdınız, tamam mı?
Olay bu, tamam mı?
İşte o yüzden…
Ben bu kadınlara inanıyorum.
Özellikle ilk başlarda yakalanan bu adamların çoğunu,
her birini tanıyordum!
Şahsen tanıyordum. Hepsi hakkında milyon tane hikâye vardı.
Ama yakalandıkları hikâyeleri bilmiyordum.
Şiddet ve tecavüzle suçlanan adamlar var. O hikâyeleri hiç duymamıştım.
Bu tip hikâyeleri pek duymazsınız, şeyler kadar duyulmaz…
Çünkü aptal erkekler bile o tip şeylerle hava atmaz
çünkü onlar bile bir noktadan sonra suç işlediğini bilir.
Suç işlemekle film işleri arasında fark vardır.
Tamam mı? "Film işleri böyle. Hep böyleydi!" diyebilirsiniz.
Benim bu konudaki hissiyatım ise şu, "Film yıldızı olmak zorunda değilsin."
Film yıldızı veya o restoranda garson olmak istiyorsan
onu yapacaksın.
Neyse ki ben film yıldızı olmak istemiyorum.
O yüzden o hikâyelere inanıyorum
ve film yıldızı olmayı çok istediği için bunu yapan kadınlara da inanıyorum.
Tecavüzle aynı şey değil. Yanlış. Kötü. Tamam mı?
Film işi böyleyse, o ayrı bir şey
ama otelde yatak yapıyorsan…
…saati altı dolara…
…ve başındaki kişi sadece…
Sırf hayatına değil, kaçak olduğuna da hâkimse
ve o kişi, o katın görevlisiyse mesela…
İşte asıl sorun burada.
Kimin yıldız olup olmadığı
veya model olup olmadığı değil.
Yani evet, onlar da yanlış. Kesinlikle yanlış.
Bence oradan yola çıkmasaydık kimsenin umurunda olmazdı.
İnsanlar umursadı çünkü bunlar film yıldızları.
Otellerde yatak yapan kişi kimsenin umurunda olmaz.
Tabii bu pozisyonda kalan milyonlarca kadın var
ve aslında hepsi birer tutsak işte.
Yıldız olmayıver ama para kazanmak şart.
Yani asıl mesele işte bu.
İşin aslı, 70'lerdeki o çok tehlikeli dönemin tamamı boyunca
başıma hiçbir şey gelmedi.
Ama bir keresinde sokakta soyuldum.
Sokakta soyuldum, Beekman Place'teydim.
Ne alaka falan…
Adamı ikna etmeye çalıştım.
Şimdi düşününce delice geliyor. Üstümde çok nakit vardı ki asla olmazdı.
Beekman Place'teki bir kızdan ödünç almıştım. Kiramı verecektim.
Hiç nakdim olmazdı. Şimdi de yok.
Kızın dairesine gittim, kiramı ödemem için bana para verdi.
Dışarı çıktığımda bir çocuk beni durdurdu, "Parayı sökül." dedi.
"Pek param yok." dedim. "Paraları sökül!" Ben de…
Esrarkeş olduğu belliydi, ben de şöyle dedim,
"Bak, çok param var." Niye söylüyorum ki diyorum içimden.
"Çok param var ama bana lazım."
Eminim o da şöyle diyordu…
Kafamda şöyle hayal ediyorum, beni seçti çünkü Beekman Place'i seçti.
Orada oturduğumu sandı.
Ben de dedim ki, "Bak,
işini görecek kadar alsan, gerisi bana kalsa olmaz mı? Kiramı…"
Bıçak çekti.
Parayı verdim.
Laf anlatmaya çalışmışsın.
Kurtarabileceğim kadarını tutmaya çalıştım çünkü para benim bile değildi.
Bıçağı çekince bıraktım. Başıma gelen tek şey budur.
Alt yazı çevirmeni: Yurdakul Gündoğdu