‎LOẠT PHIM TÀI LIỆU CỦA NETFLIX
‎Vâng?
‎Về người trên đường, bà có phiền kh…
‎Có.
‎Khi mọi người dừng ở giữa đường, ‎giữa dòng xe cộ,
‎và nhìn vào bản đồ của họ hoặc…
‎Thật không may, ‎tôi chả đủ thời gian trả lời đâu.
‎Người trên đường có làm tôi phiền? ‎Tất nhiên. Và đây là lý do.
‎Tôi thấy nên viết một bản tuyên ngôn. ‎Tôi từng là một nhà văn.
‎Tiêu đề của nó sẽ là,
‎và đây là lời khuyên ‎cho mấy người cô vừa nói,
‎Giả như nó là thành phố.
‎Được chứ? ‎Giả như nó là thành phố.
‎Tôi không thể dừng lại một giây ‎hoặc đứng đâu đó, hút một điếu thuốc,
‎mà không có ngay mười người ‎xông vào hỏi đường.
‎Tôi ngạc nhiên lắm, ‎tôi luôn nghĩ, "Thật à?
‎Trông tôi thân thiện lắm à?"
‎Có nhiều thứ trên mặt đường New York.
‎Có rất nhiều vạch qua đường. ‎Không phải ai cũng tuân thủ trừ tôi.
‎Tôi luôn hét vào ô tô. ‎"Nó là vạch qua đường!"
‎Bạn biết đấy, làm như họ quan tâm.
‎Có vẽ bậy trên mặt đường. ‎Có quảng cáo trên mặt đường.
‎Nhưng có rất nhiều nơi ở New York
‎có những biển vinh danh trên mặt đường.
‎Đây là điều mà tôi rất thích,
‎vì điều đó nghĩa là họ hy vọng ‎ai đó sẽ nhìn vào chúng.
‎Tôi không nghĩ họ sẽ cho rằng, ‎"Chỉ có Fran thôi.
‎Mọi người khác sẽ nhìn di động.
‎Chỉ có Fran, nhưng bà ấy xứng đáng.
‎Hãy bày đống biển cho bà ấy".
‎MẢNH ĐẤT THUỘC SỞ HỮU CỦA ÔNG HESS ‎CHƯA BAO GIỜ ĐƯỢC HIẾN CHO MỤC ĐÍCH CÔNG
‎Gần thư viện có nhiều biển khác nhau ‎cho các nhà văn.
‎TÀI TRỢ BỞI GRAND CENTRAL ‎& THƯ VIỆN NEW YORK
‎Và có một số trích dẫn từ các nhà văn.
‎Tôi nghĩ họ khá lạc quan khi tưởng tượng ‎mọi người sẽ đọc trích dẫn.
‎TRÒ CHUYỆN TRỰC TIẾP VỚI FRAN LEBOWITZ!
‎Vâng? Anh bạn ở cuối phòng.
‎Chào, Fran. Tôi chưa từng nghe nói về bà.
‎Đó là một cách bắt chuyện tuyệt vời.
‎- Vâng? ‎- Bà mô tả lối sống thế nào?
‎Mô tả lối sống của tôi?
‎Tôi chắc chắn sẽ không dùng từ "lối sống".
‎Hoan hô.
‎Đó sẽ là cách tôi mô tả nó.
‎Điều gì giữ bà lại New York?
‎Người ta hay hỏi tôi, "Sao bà vẫn ở đây?"
‎Được rồi, thế bạn đề nghị tôi ở đâu?
‎Được rồi, chuyện là thế này.
‎Nếu có nơi khác mà tôi có thể nghĩ ra, ‎tôi đã đến đó rồi.
‎- Được. Bà nghĩ sao? Đây nhé. ‎- Tôi ổn.
‎Được rồi. Làm thôi.
‎- Vậy đó. ‎- Ôi trời. Xin lỗi.
‎Bà nhớ không? Tôi đã bảo ‎đừng cho ai quay phim trong xe hay căn hộ.
‎Ông nói thế sau khi họ phá xe tôi. ‎Khi tôi phàn nàn về chiếc xe.
‎Phàn nàn có thay đổi điều gì không?
‎- Ý ông là nó có ích gì không? ‎- Vâng.
‎Nếu tôi phàn nàn về những điều ‎tôi phàn nàn, liệu họ có thay đổi không?
‎Phải.
‎Đến giờ chưa thấy. ‎Dĩ nhiên, đó là vì tôi vẫn còn trẻ.
‎Tôi gặp một bác sĩ tâm lý ở tiệc,
‎và tôi nói với ông ấy,
‎"Tôi chả biết việc nào tẻ hơn ‎bác sĩ tâm lý".
‎Và ông ấy nói, "Bà không thể biết
‎thế nào là đi học suốt 14 năm
‎rồi ngồi cả ngày ‎nghe người ta phàn nàn về tiếng ồn".
‎Rõ ràng, đó là cảm giác ‎của bác sĩ tâm lý ở New York.
‎Ở mọi nơi khác trên đất nước, ‎người ta đều nói về mẹ, chồng của họ.
‎Nhưng không, ở New York là tiếng ồn. ‎Họ đi vào. Nộp 500 đô.
‎Họ ngồi đó phàn nàn về tiếng ồn.
‎New York không bao giờ nhàm chán.
‎Nói cách khác, ‎nếu tôi ngồi đâu đó đợi điều gì đó,
‎kiểu như… đợi tàu điện ngầm,
‎hoặc nếu tôi ngồi trên tàu điện ngầm ‎đợi tàu điện ngầm… rời đi,
‎hầu hết đều cầm di động.
‎Vài người đang đọc, ‎nhưng chắc chắn không phải tôi.
‎Tôi ngồi đó, ‎và tôi chỉ nhìn người xung quanh.
‎Và hầu hết thời gian, ‎điều này cực kỳ thú vị. Rất thú vị.
‎Đó là thứ anh thấy ở New York.
‎Họ không chỉ đi bộ và nhắn tin
‎hay đứng chắn giữa vỉa hè ‎khi tôi cố vượt qua.
‎Anh cũng thấy họ làm những điều ‎tôi biết sẽ chả bao giờ xảy ra với tôi.
‎Tôi không có di động, ‎nên tôi không nhắn tin,
‎nhưng tôi tin chắc rằng ‎nếu tôi có di động và nhắn tin,
‎tôi sẽ không bao giờ làm thế khi đi bộ.
‎Vài tháng trước, ‎tôi không thấy điều này nhiều,
‎nhưng sự kết hợp đặc biệt này ‎gây ấn tượng với tôi.
‎Tôi thấy một đứa trẻ đạp xe ở Đại lộ Bảy.
‎Cậu ta dùng một tay nhắn tin,
‎tay kia ăn một miếng pizza,
‎và cậu ta đang lái xe đạp bằng khuỷu tay.
‎Cậu ấy dùng khuỷu tay.
‎Dĩ nhiên là suýt cán phải tôi. ‎Mà cậu chàng cũng chả để ý.
‎Nên tôi để ý cậu ta.
‎Và tôi nghĩ, ‎"Tôi là người tin rằng, mỗi ngày,
‎tôi có khả năng cao bị giết ‎khi băng qua đường.
‎Còn đây là người tin ‎sẽ chả có chuyện gì với cậu ta".
‎Nếu anh lấy đi vụ nhắn tin và pizza, ‎tôi vẫn sẽ không…
‎Và khuỷu tay dùng để lái xe đạp.
‎Nếu tôi có xe đạp, không có gì trong tay ‎và dùng tay để lái,
‎tôi sẽ không đạp xe ở Đại lộ Bảy. ‎Tôi biết lái xe đạp.
‎Tôi sẽ không làm thế.
‎Tất thảy mọi thứ,
‎và tôi thấy thật sửng sốt ‎khi mỗi ngày, hàng chục ngàn người
‎không bị tàn sát trên đường phố New York. ‎Tôi chả biết tại sao.
‎Đó là một điều tuyệt vời, ‎bởi có đến hàng triệu người.
‎Người duy nhất nhìn đường khi đi là tôi.
‎Tôi là người duy nhất trong thành phố ‎đang nhìn đường.
‎Một trong những điều tệ nhất…
‎Có rất nhiều điều tồi tệ,
‎nhưng một trong những điều tệ nhất ‎là người New York đã quên cách đi bộ.
‎Một điều tuyệt vời mà New York từng có,
‎vâng, từng có cả tỷ người xấu ‎trên đường phố,
‎nhưng mỗi người trên đường
‎biết rằng, khi anh đi về phía người khác,
‎anh xê dịch một chút, họ xê dịch một chút.
‎Được chứ? Đó là lý do tại sao ‎người ta vẫn còn sống vào cuối ngày.
‎Giờ người ta không làm thế.
‎Được chứ, giờ điều tôi làm…
‎Họ không làm thế, ‎vì họ đang nhìn chằm chằm di động
‎hay vì họ đang sống ‎trong thế giới của riêng họ.
‎Và đôi khi… ‎Tôi va phải ai đó vì họ không chú ý,
‎và tôi nghĩ, ‎"Tôi sẽ để anh ta đi xuyên qua tôi".
‎Họ nhìn lên đầy bực bội,
‎và tôi nói, "Có người khác ‎ở sảnh khách sạn. Kinh ngạc nhỉ?"
‎Kiểu như…
‎Thế nên tôi nghĩ, giả như nó là thành phố,
‎nơi mà có những người khác nữa.
‎Và giả như nó là thành phố nơi ‎người ta không chỉ tới đây ngắm cảnh.
‎Anh biết không? ‎Ai cũng có nơi cần phải đi.
‎Đến các cuộc hẹn, để có tiền thuế ‎mà trả cho mấy chỗ ngắm cảnh.
‎Times Square là khu phố tệ nhất thế giới.
‎Nhưng bạn hiếm khi phải đến đây.
‎Nên nếu phải vào Times Square, ‎thường là vì phải đi xem kịch,
‎bạn nghĩ, "Tôi phải đi xem kịch, ‎và nó ở Times Square,
‎và tôi sẽ cố gắng đến được rạp hát
‎mà không phải gây gổ với 75 người, vì…"
‎Đôi khi tôi sẽ vắt óc suy nghĩ,
‎nếu phải đến rạp hát ở Times Square, ‎làm sao để đến đó
‎mà ít phải qua Times Square nhất?
‎Tôi sẽ làm thế ‎dù nó nghĩa là đi vòng quanh.
‎Tôi nghĩ, "Nếu tôi đi lên tận phố 125 ‎rồi vòng tít xuống thì sao?
‎Thế thì tôi có thể bỏ qua nó luôn. ‎Tuy lâu nhưng cũng đáng".
‎BÓNG MA TRONG NHÀ HÁT
‎Buổi mở màn ‎Bóng ma trong Nhà hát ‎là hoạt động lớn gây quỹ AIDS.
‎Và tôi đã ở trong ủy ban này, ‎nhưng tôi chẳng nhớ nó là gì nữa.
‎Tôi có vé dự buổi mở màn, ‎nên tôi mời mẹ đến.
‎Và chúng tôi có chỗ ngồi rất tuyệt vời.
‎Mọi người sẽ nghĩ ‎đó là ở giữa, gần sân khấu.
‎Tôi nghĩ ghế đẹp ‎là ở phía sau, cạnh lối đi,
‎để anh có thể lẻn ra ngoài.
‎Ngay giây phút tôi đi vào rạp hát, ‎tôi đã định lẻn ra ngoài.
‎Và tôi hẳn là người duy nhất ở New York
‎chưa đọc về nó, vì nó là một chủ đề hot.
‎Khi cái đèn chùm rơi xuống từ trần nhà,
‎tôi tưởng đèn chùm rơi xuống bọn tôi, ‎và tôi hét toáng lên.
‎Tôi đã tạo ra… Nếu hồi ấy có internet ‎thì anh vẫn có thể xem cái này.
‎- Fran, bà chưa xem phim à? ‎- Tôi chưa.
‎Và tôi nghĩ… ‎Nó trôi từ tai này qua tai kia.
‎Nhưng mẹ tôi tất nhiên là biết, ‎vì bà ấy kiểu…
‎Mẹ tôi nói, "Đứa bé này luôn có vấn đề. ‎Nó vẫn có vấn đề".
‎Và tôi đã hoảng loạn. ‎Vì nó rơi như thế này.
‎Tôi tưởng nó rơi xuống.
‎Hầu như tôi chỉ nhớ thế ‎về ‎Bóng ma trong Nhà hát‎,
‎ngoại trừ việc nghĩ nó thật kinh khủng.
‎Anh biết đấy, "Tệ không thể tin được".
‎Đây chính là kiểu mà tôi ghét. ‎Giống như ‎Evita ‎vậy.
‎Robert Stigwood đã làm bộ phim này.
‎Ông ấy là nhà sản xuất của ‎Evita‎.
‎Và ông ấy đã mời một vài người, ‎đâu đó khoảng 25 người,
‎đến khách sạn Plaza, ‎hồi đó vẫn là khách sạn Plaza,
‎không như giờ, ở đó có một rạp nhỏ.
‎Nên tôi đã đi, tôi xem nó,
‎sau đó Stigwood hỏi tôi nghĩ gì, ‎và tôi nói,
‎"Anh mất trí rồi à? ‎Một vở nhạc kịch về Eva Perón á?
‎Anh sẽ bị cười nhạo ở New York!
‎Đừng làm thế!" Tôi nói.
‎Vậy nên tôi sẽ không bao giờ ‎kiếm được tiền từ rạp.
‎Nhưng nếu theo quan điểm ‎của một vở nhạc kịch về Eva Perón,
‎thì tôi hoàn toàn đúng.
‎Một đêm, tôi đi xem với ‎hai người đàn ông Argentina,
‎và họ cười to đến nỗi ‎chúng tôi suýt bị đuổi khỏi rạp.
‎Tôi nghĩ ‎Evita ‎không chiếu nữa. ‎Nhưng nó đã chiếu rất lâu.
‎Tôi chắc rằng mỗi lần gặp Stigwood, ‎tôi đều nói,
‎"Tôi vẫn nghĩ mình đúng".
‎Nó kiếm khoảng một triệu đô mỗi phút.
‎Bà có hay coi thường người khác không?
‎Coi thường người khác? Ý là hợm hĩnh á?
‎Có những kiểu hợm hĩnh nhất định ‎mà tôi cho là xấu.
‎Dĩ nhiên, đó không phải ‎kiểu hợm hĩnh của tôi. Được chứ?
‎Kiểu hợm hĩnh ‎không liên quan gì đến tôi là,
‎"Bố cô là ai? Anh học trường nào? ‎Quê cô ở đâu?"
‎Kiểu của tôi phải là, ‎"Anh có đồng ý với tôi về việc này không?"
‎Nó phải như thế cơ. ‎Hoặc, "Cô nghĩ thế à? Không".
‎Mặc dù tôi biết mọi người rất hay…
‎Không phải "bực mình". ‎Từ đó nhẹ quá. "Nổi đóa" vì tôi.
‎Nó làm tôi ngạc nhiên, thế thì làm sao?
‎Tôi là ai? Tôi quyết định thay cho anh à?
‎Tôi không phụ trách gì cả.
‎Tôi hiểu là họ tức giận khi tôi nói, ‎"Mọi người nên làm thế này",
‎hay "Nó nên xảy ra", ‎nếu họ nghĩ tôi có thể thay đổi nó.
‎Nhưng nếu có thể thay đổi, ‎tôi đã chả tức giận.
‎Tôi tức giận vì tôi không có quyền lực, ‎nhưng tôi có rất nhiều ý kiến.
‎Tàu điện ngầm rất nhếch nhác. ‎Và chúng nguy hiểm.
‎Bạn bị xô. Bạn bị đẩy.
‎Đôi khi, bạn bị móc túi ‎trong tàu điện ngầm ngay giữa ban ngày.
‎Tôi có thể nhớ khi giao thông công cộng ‎là một niềm tự hào của New York.
‎Chuyện gì đã xảy ra?
‎New York ngày nay ‎tốt hơn hay tệ hơn lúc bà mới đến?
‎Anh luôn nghe rằng New York ‎những năm 1970 tệ ra sao.
‎New York đã phá sản. Tôi không hề biết ‎chuyện này đang xảy ra. Bởi vì…
‎Bà đang vui vẻ. Ngắm chuột chạy, ‎ghế đá vỡ ở công viên, vẽ bậy.
‎- Đó là New York. ‎- "Tôi tận hưởng nó".
‎À, bởi vì…
‎"Tôi say. Tôi sẽ lên xe buýt. ‎Nó bị vẽ bậy thì tôi cũng kệ".
‎Đó là New York lúc anh tới, ‎nên anh nghĩ nó là thế.
‎Có những người đến đây và nghĩ,
‎"New York, ghế dài ở Times Square".
‎Khi họ bỏ chúng đi,
‎những người đã tới đây sẽ hỏi, ‎"Ghế dài đâu rồi?
‎Đó là New York thật".
‎Bà có nghĩ họ vẫn sẽ có
‎quán cà phê Times Square ‎ở giữa đường không?
‎Không biết anh để ý không, ‎Marty, vì tôi biết anh…
‎Tôi không đi quá phố 57, không.
‎Được rồi, cho đến năm phút trước, ‎hai tư giờ một ngày,
‎họ đã lát lại những thứ… ‎mấy cái làm bằng xi măng này.
‎Các hòn đảo, vâng, ở giữa Times Square.
‎Ngay trước khi ‎cuối cùng cũng bị đuổi việc,
‎tôi thấy cựu thị trưởng Bloomberg nói, ‎"Và giờ thì chúng là vĩnh viễn!"
‎Và tôi nghĩ, "Vĩnh viễn á? Đồ nhà quê".
‎Cái gì là vĩnh viễn ở New York? ‎Thật à? Vĩnh viễn! Chúng không vĩnh viễn.
‎Tuy nhiên, hôm đó tôi phát hiện. ‎Nó tốn bao nhiêu? 40 triệu đô.
‎Bốn mươi triệu. ‎Mà cũng chả phải tiền của Bloomberg.
‎Được chứ? 40 triệu đô tiền thuế của dân.
‎Mất 40 triệu cho nó. Được chứ? ‎Vì rất nhiều người dân New York đã nói,
‎"Biết tôi bực gì chứ? ‎Chả đủ chỗ nằm ở Times Square".
‎Chắc chắn rồi. Họ bực cái đó.
‎- "Không thể chịu nổi!" ‎- Vâng.
‎"Ta rời đi thôi. ‎Bọn tôi không chịu được nữa".
‎Đường phố đầy những thứ
‎kinh khủng này, tôi không biết ‎anh gọi chúng là gì,
‎cây giả, hay có thể là cây thật. ‎Tôi chả biết chúng là gì.
‎Cây thật, cây giả, tôi không biết nữa. ‎Cây cối làm gì ở Times Square?
‎Và không chỉ là Times Square. ‎Phố Bowery. Khắp thành phố.
‎Chúng ở khắp nơi. Cây cối, ghế dài. ‎Anh biết đấy, đồ nữ trang.
‎Thật ra, nó trông như căn hộ của bà tôi.
‎Anh sẽ mong chờ những bức ảnh nhỏ ‎của mấy đứa cháu và…
‎các đĩa nhỏ đầy kẹo Sour Ball và…
‎Khi người New York ‎nghe về cắt giảm ngân sách,
‎họ sẽ muốn biết ‎liệu New York có lụi tàn không.
‎- Có thể nói New York… ‎- Thành phố New York không lụi tàn.
‎Liệu có thể nói chính quyền New York ‎sẽ kém hiệu quả hơn,
‎đường phố bẩn thỉu hơn,
‎người dân sẽ không được bảo vệ ‎khỏi đám cháy và tội phạm?
‎Tôi đã nói New York sẽ không lụi tàn. ‎New York sẽ trường tồn.
‎THỊ TRƯỞNG ABE BEAME
‎Nó vẫn là thành phố tuyệt vời nhất
‎và kể cả sau chuyện này đi nữa,
‎vẫn sẽ mang tới nhiều dịch vụ ‎hơn bất kỳ thành phố nào trên thế giới.
‎Tôi rất muốn làm Thị trưởng của New York,
‎nhưng một điều không hay ‎về thị trưởng New York,
‎đó là một công việc vất vả…
‎Thị trưởng New York ‎là việc khó thứ hai trong nước.
‎Nó bắt đầu từ sáng sớm.
‎Nên chia làm hai ca, ‎tôi sẽ làm thị trưởng ban đêm.
‎Tôi tình nguyện. ‎Ai đó có thể làm ban ngày.
‎Tôi sẽ là thị trưởng đêm.
‎Tôi sẽ bắt đầu lúc 4:00 chiều ‎và xuyên đêm nếu cần.
‎Vấn đề ở New York ‎là rất nhiều chuyện xảy ra vào ban đêm.
‎Bà sẽ thay đổi gì về New York vào ban đêm
‎khi thị trưởng ban ngày đang ngủ?
‎Điều đầu tiên tôi thay đổi về New York, ‎và không chỉ tôi, là tàu điện ngầm.
‎Nhé? Đó là điều đầu tiên ‎tôi muốn thay đổi về New York.
‎Vài tuần trước, tôi bật radio ‎để nghe bản tin WNS.
‎Và họ nói, "Tàu L", ‎tức là tàu đi từ Brooklyn,
‎"Hôm nay tàu L bị đóng cửa ‎vì có mùi hôi trên tàu".
‎Mất cả ngày.
‎Cứ mười phút là họ nói,
‎"Có mùi kinh khủng trên tàu. ‎Nó bị đóng cửa".
‎Và tôi tự nhủ, "Tàu điện ngầm đóng cửa ‎vì nó có mùi kinh khủng á?"
‎Như thế nghĩa là sao? Hả?
‎Nó có thể tệ hơn được bao nhiêu ‎so với mùi bình thường?
‎Sao họ có thể… Họ không biết nó là gì.
‎Và tôi nghĩ, "Ai để ý cái này chứ?" ‎Nói cách khác, tàu có mùi kinh khủng.
‎Có ai đó nói, "Mùi tàu ‎còn nặng hơn bình thường" à?
‎Họ hành động như thể trước đấy nó là
‎làng kia trên núi cao, ‎hương tử đằng xuyến xao.
‎Tôi đã nghĩ… Và suốt cả ngày, ‎"Chúng ta không biết mùi này là gì".
‎Ngày vẫn trôi qua. ‎Tàu L đã đóng cửa trong năm giờ.
‎Người ta đi xuống, ai đó kiểm tra và nói, ‎"Nó không nặng mùi như trước".
‎Dĩ nhiên là không. Nó trống năm tiếng rồi.
‎Để tôi nói anh nghe trên tàu L ‎có mùi gì khủng khiếp. Các hành khách!
‎Được chứ? Cuối cùng, họ xuống và nói ‎dầu động cơ gì đó bị rò rỉ.
‎Có một bình luận trên bản tin, ‎về việc họ đã kiểm tra
‎và nó không có hại.
‎Không. Đó là dầu động cơ tốt cho mũi.
‎Như kiểu sau vụ 11/9, ‎khoảng một giờ sau đó,
‎khi Christine Whitman, ‎người đứng đầu Tổ chức Bảo vệ Môi trường,
‎đến đó, và nói, ‎"Không sao đâu. Không khí vẫn ổn".
‎Tôi nhớ đã bảo mọi người, ‎"Sao lại thế được?
‎Tất nhiên đấy là nói dối".
‎Và đó không phải…
‎Khi đó George Bush là tổng thống, ‎nên ta đã quen một kiểu dối trá,
‎nhưng tôi nói, "Không thể nào".
‎Anh có thể ngửi cái mùi mà họ gọi là "bụi"
‎suốt cả 80 dãy nhà.
‎Nhưng bà ta nói là không sao.
‎Và bây giờ, tất nhiên, ‎hàng ngàn người bị ung thư,
‎bởi vì trước hết nó không phải là "bụi",
‎và nó không phải không sao.
‎- Thật tuyệt khi thấy thành phố yên ắng… ‎- Thành phố yên ắng vì chả có ai cả.
‎New York mà yên tĩnh thế này ‎thể nào cũng có biến.
‎Tôi luôn nhớ vào 11/9, ‎thành phố yên tĩnh nhường nào.
‎Ý tôi là, sau đó… ‎Nếu anh không sống ở ngay đó.
‎Lần duy nhất tôi biết New York ‎yên ắng thế…
‎Tôi sống ở Midtown. ‎Nó chả bao giờ yên tĩnh.
‎Là khi chuẩn bị tuyên bố ‎phán quyết của OJ Simpson.
‎Cả thành phố hiển nhiên là đang xem tivi,
‎và cả thành phố im bặt…
‎cho đến khi họ tuyên án.
‎Điều còn lại bà muốn là gì nhỉ? ‎Một cái là bộ đồ cao su Godzilla
‎mà ta sẽ mặc.
‎Phim của Honda Ishirou! ‎Chúng ta sẽ bước lên thành phố.
‎Được rồi, bà đi dọc… Đó là sông Hudson à?
‎Đó là sông Đông. Nên nếu có gì đâm vào bà…
‎Tôi lo lắng hơn về việc tôi sẽ đâm gì đó, ‎chứ không phải gì đó đâm vào tôi.
‎Có khác biệt nào giữa mô hình này ‎của New York so với thực tế không?
‎Có gì không…
‎Khi lần đầu tôi tới đây, ‎cách đây không lâu,
‎tôi đã tìm kiếm tòa nhà nơi tôi sống, ‎mà lúc mô hình này được tạo,
‎tòa nhà tôi sống là ba nhà kho
‎xây thành một tòa nhà căn hộ, ‎và tôi đã định vị được nó.
‎Ông cảm nhận điều ông luôn cảm nhận. ‎Đáng lẽ tôi nên mua mười căn.
‎Tôi cố thuyết phục con gái bạn tôi ‎chuyển từ LA về New York.
‎Cô ấy nói, "Tôi muốn về New York, ‎nhưng chả đủ tiền".
‎Tôi nói, "Về New York đi. Tôi bảo này.
‎Chả ai đủ tiền sống ở New York đâu".
‎Chả ai đủ tiền sống ở New York. ‎Nhưng tám triệu người vẫn làm thế.
‎Bằng cách nào? Chúng ta không rõ!
‎Đó là bí ẩn với chúng ta.
‎Chúng ta bó tay.
‎Và chỉ có thể thôi. ‎Chúng ta không biết, nhưng vẫn ở đây.
‎Nên bạn có thể đến mà không biết ‎sẽ sống ở đây bằng cách nào,
‎và bằng cách nào đó ‎bạn sẽ làm đủ thứ để sống được ở đây.
‎Đơn giản thế thôi.
‎Được rồi.
‎Khi anh rời khỏi New York,
‎hay thậm chí chỉ cần ở chỗ khác ‎một thời gian,
‎rất khó quên sự tiện lợi cuộc sống ở đó.
‎Đầu tiên, anh chuyển đến một căn hộ, nghĩ,
‎"Chỗ giặt khô đâu? Liệu có không?"
‎Đôi khi chả tìm được. ‎Đôi khi không có để mà tìm!
‎Hoặc đôi khi anh đi và…
‎Tôi biết sẽ mất ba tháng ‎trước khi tôi trăn trở mấy điều này
‎và sẽ không quay lại đây nữa.
‎Rồi anh nghĩ, có người sống ở nơi
‎mà khi họ cần giặt khô, ‎họ chỉ cần đến chỗ giặt khô.
‎Nó chỉ như một việc vặt vãnh.
‎Nhưng mọi thứ ở New York ‎đều như vở đại nhạc kịch ‎Ring Cycle.
‎Mọi thứ ở New York ‎diễn ra như một vở opera vậy.
‎Nó là một vấn đề tuyệt vời.
‎Anh nhận ra rằng ‎thật khó để sống ở New York
‎nên khi mọi người nói, ‎"Tại sao bạn sống ở New York?"
‎anh không thể trả lời họ,
‎trừ việc anh biết rằng anh khinh thường ‎những kẻ không có gan làm thế.
‎"Bạn sống ở nơi mà ‎mọi thứ dễ dàng được thực hiện,
‎nơi mọi người đối xử tốt với bạn,
‎nơi không ai cố lừa bạn cứ mỗi năm giây.
‎Bạn gọi đó là cuộc sống trưởng thành?"
‎Điều đáng ngạc nhiên với tôi ‎là có bao nhiêu người ở độ tuổi 20
‎gặp tôi trên đường và nói,
‎"Fran, ước gì tôi được sống ở New York ‎vào những năm 1970. Có vẻ vui".
‎Có một điều tôi biết chắc.
‎Khi ở tuổi 20, tôi không gặp ‎người ở tuổi tôi bây giờ
‎nói, "Ước gì sống ở New York năm 1930".
‎Tôi chưa từng nghĩ thế. Nên, anh biết đấy,
‎vì họ biết tôi đã ở đây vào lúc đó,
‎tôi như một nhân chứng.
‎Tôi đoán, nếu anh là dân cuồng Nội chiến,
‎và thấy Abraham Lincoln, ‎anh sẽ nghĩ, "Ông ấy kìa. Để tôi ra hỏi".
‎Nếu không đặt trước, xin hãy đợi ở ngoài.
‎Chúng ta sẽ hát bài về ‎một cậu bé ở thành phố New York.
‎Với hầu hết những người tôi biết ‎mà có tài chính dư dả hơn tôi,
‎lò sưởi là chủ đề hot. ‎Bọn tôi thảo luận rất nhiều.
‎Tôi sẽ đến quán Max ‎và bắt chuyện với một ai đó,
‎nhưng phải hỏi trước, "Có sưởi không?"
‎Đó là một điểm mà tôi đánh giá là ‎cực kì hấp dẫn.
‎Đột nhiên, ‎họ thành Brigitte Bardot thời trẻ.
‎"Bạn có sưởi à? Mình đi thôi".
‎Nhóm New York Dolls, họ rất tuyệt, ‎nhưng rất ít người xem họ.
‎Họ biểu diễn ở Mercer Arts Center, ‎một hôm…
‎nó sụp xuống. Đó từng là New York.
‎Mercer Arts Center, ‎bọn tôi tới đó suốt để xem Dolls
‎và mọi người, nhưng nhất là Dolls.
‎Và rồi một ngày, nó đột nhiên sụp xuống.
‎Ý tôi là, tòa nhà đã sụp xuống. ‎Nó bị bỏ bê như thế đấy.
‎Khi người ta nói, ‎"Mercer Arts Center bị sụp",
‎không ai nói, "Anh nói gì vậy?" ‎"Ồ, nó sụp rồi".
‎Năm đó có ba tòa nhà đổ sụp.
‎Chúng sụp xuống vì chẳng ai chăm lo cả.
‎Nó là vậy thôi. ‎Tôi chưa từng nghĩ về điều đó.
‎Tôi đã nghĩ về nhiều thứ, ‎nhưng New York tốt lên thì không.
‎New York rất tuyệt. Nên tôi đến đây!
‎Nhưng tôi không đến vì nó sạch sẽ.
‎Tôi đến từ nơi sạch sẽ.
‎Tôi không nghĩ, ‎"Hãy tới New York vì nó không tì vết".
‎Tôi không đến vì nó an toàn.
‎Tôi đến từ nơi an toàn. ‎Tôi chả đến vì nó nguy hiểm.
‎Tôi không vui khi gặp nguy hiểm, ‎nhưng tôi đã thích nghi.
‎Tôi vẫn có những thói quen từ hồi 1970.
‎Ví dụ, tôi ngồi tàu điện ngầm,
‎tôi thấy người ta đặt túi bên cạnh ‎và để ở đó.
‎Tôi nghĩ, "Cô điên à?" ‎Nó khiến tôi muốn trộm nó.
‎Anh biết không, dù tay tôi đang cầm gì. ‎Thật đấy, có thể chỉ là cây bút chì.
‎Tôi túm chặt nó. ‎"Đừng hòng lấy cây bút chì từ tôi".
‎Tôi sẽ không để thứ gì bên cạnh. ‎Không bao giờ!
‎Và không phải vì tôi nghĩ ‎mọi người sẽ nghĩ đó là bom,
‎mà vì ai đó sẽ lấy! Tất nhiên họ sẽ lấy.
‎Đó là điều sẽ xảy ra.
‎Ý tôi là, hồi năm 1971 hay đại loại thế,
‎có người làm vỡ kính chắn gió xe tôi.
‎mà tôi đã có cái xe đó từ hồi trung học,
‎và lấy từ bảng đồng hồ,
‎một quả táo và một bao thuốc lá ‎trên bảng đồng hồ.
‎Một bao thuốc lá có giá 50 xu.
‎Một quả táo là mười xu.
‎Tôi gọi cảnh sát.
‎Tôi gọi họ tới vì họ vẫn ở trên đường, ‎tôi nói,
‎"Ai đó đập vỡ kính chắn gió của tôi ‎và trộm đồ từ bảng đồng hồ của tôi".
‎Cảnh sát nói, "Họ trộm gì?"
‎Tôi nói, "Tôi có quả táo và bao thuốc lá".
‎Anh ta nói, "Chứ cô mong chờ gì?
‎Nếu cô để những thứ quý giá này ‎trong tầm nhìn của mọi người,
‎họ sẽ phá vỡ kính chắn gió của xe cô! ‎Ai mà không làm thế?
‎Cô là đồ ngốc à?"
‎Vì anh ta nói có lý, tôi không cãi anh ta.
‎Tôi nhận ra, "Ừ, anh mong đợi gì?"
‎Rõ ràng, từng có một tiêu đề viết rằng,
‎"Tổng thống gửi New York: ‎Xuống địa ngục đi" gì đó.
‎Ừ. "Ford gửi New York: chết đi".
‎Và giờ ai chết?
‎Tôi cũng cảm thấy, ‎mặc dù New York không còn như xưa,
‎tôi không thể hình dung ‎họ sẽ để tôi sống ở đâu khác.
‎Tôi nghĩ họ sẽ họp nhau, ‎sẽ có một hội đồng thành phố nào đó,
‎và họ sẽ nói, ‎"Chúng tôi đến để nói với bà, bà phải đi.
‎Bà không thể ở đây".
‎- Đó là điều họ làm với tôi. ‎- "Xin lỗi. Đến lúc đi rồi".
‎Biên dịch: Anh Pham