‎LOẠT PHIM TÀI LIỆU CỦA NETFLIX
‎Tôi vô cùng căm ghét tiền bạc.
‎Nhưng vấn đề liên quan đến chuyện đó, ‎không phải vấn đề duy nhất của tôi,
‎đó là tôi thích đủ thứ.
‎Vậy là tôi ghét tiền, ‎nhưng tôi thích đủ thứ.
‎Ghét tiền, nhưng thích đồ nội thất. ‎Ghét tiền, nhưng thích ô-tô.
‎Ghét tiền, nhưng thích quần áo.
‎Nên ghét tiền là bình thường, ‎nếu bạn cũng ghét mọi thứ,
‎vì khi đó bạn là Đạt-lai Lạt-ma rồi.
‎RANH GIỚI BẤT ĐỘNG SẢN CỦA SỐ 140 BROADWAY ‎ĐƯỢC TÙY Ý HỦY BỎ QUYỀN ĐI LẠI
‎- Chào Fran. ‎- Chào, gì vậy?
‎Hai người vào ngồi được rồi.
‎Giờ bà sẽ khuyên bản thân mình ‎những năm 20 tuổi câu gì khi đến New York?
‎Mang theo tiền.
‎Được chứ?
‎Mang theo tiền. Tôi sẽ khuyên vậy.
‎Còn đến vào cùng thời với tôi ‎thì không cần nhiều tiền thế.
‎Ta ngồi đây.
‎- Được. ‎- Ừm…
‎Tôi không muốn đánh giá gì, ‎nhưng đồ uống ở đây càng ngày càng chán.
‎Tôi uống ly cà phê này, ‎và khi nó trôi xuống họng và…
‎Rồi ta phải làm lại mọi thứ.
‎Sự thật là phụ nữ ở thế hệ tôi, ‎khi chúng tôi còn nhỏ,
‎không được dạy dỗ với tư tưởng ‎phải nghĩ đến tiền bạc.
‎Nên tôi tin rằng nếu tôi là con trai,
‎tôi sẽ không có thái độ biếng nhác ‎về tiền bạc thế này.
‎Tôi sẽ không được như vậy,
‎vì bố tôi sẽ hét lên rằng: ‎"Con điên à? Con không hiểu sao?"
‎Nhưng người ta rất hay hỏi tôi rằng:
‎"Bố mẹ bà muốn bà làm nhà văn à?" Không.
‎"Họ có ngăn cản bà không?" Không.
‎"Thật sao? Họ muốn bà làm gì?" ‎Một người vợ. Đó là điều họ muốn.
‎Họ cho là tôi sẽ làm vợ. Họ muốn vậy.
‎Nên họ chẳng bảo ban tôi
‎hay dạy tôi bất kỳ cái gì ngoài những điều ‎sẽ giúp tôi trở thành một người vợ.
‎Và có thể thấy, họ đã thất bại.
‎Nhưng tôi nghĩ, theo cách nào đó,
‎là một bé gái ở thập niên 1950 ‎chẳng hề hay ho,
‎nhưng chuyện tốt về việc đó
‎là họ chẳng để tâm đến bạn ‎nhiều đến thế đâu.
‎Tôi nhớ rất rõ… bạn thân của tôi,
‎giờ tôi vẫn còn rất thân, ‎chỉ sống cách tôi một con phố,
‎tôi đến nhà cô ấy sau giờ học, ‎bố cô ấy gọi và báo được tăng lương
‎và mọi người đều rất vui, ‎rồi mẹ cô ấy còn nướng bánh.
‎Tôi không biết tăng lương là gì.
‎Nên tôi về nhà hỏi mẹ: ‎"Tăng lương là gì ạ?"
‎Bà ấy đáp: "Là khi kiếm nhiều tiền hơn ‎mỗi tuần", đại loại thế.
‎Và tôi nói: "Bác ấy được tăng lương, ‎và giờ bác ấy kiếm được"…
‎Tôi vẫn nhớ con số đó, 300 đô-la một tuần. ‎Kiếm nhiều hơn hẳn bố tôi.
‎Tôi mới nhận ra khi nhớ lại thôi.
‎Tôi hỏi: "Bố kiếm được bao nhiêu ạ?" ‎Mẹ cho tôi một cái tát.
‎Bà ấy kiểu: "Đừng bao giờ nói về tiền bạc.
‎Thế là rất thô lỗ, và đừng bao giờ ‎hỏi bất kỳ ai họ kiếm được bao nhiêu".
‎Và tôi không bao giờ nói về tiền nữa. ‎Nên tôi chẳng hề có tiền.
‎Có một lần tôi ở văn phòng ‎cậu kế toán của tôi,
‎và cuối cùng, cậu ấy nhìn tôi và nói: ‎"Để tôi giải thích điều này cho bà.
‎Bà phải nói về tiền bạc với tôi. ‎Tôi là kế toán của bà".
‎Vì tôi khăng khăng: ‎"Tôi không nghĩ nên nói cậu điều đó".
‎Cậu ấy hỏi: "Làm việc này được bao nhiêu?"
‎Tôi đáp: "Tôi không nghĩ ‎tôi muốn bàn về điều đó với cậu.
‎Cậu là ai chứ?" Và giờ dĩ nhiên, ‎người ta luôn nói về tiền bạc.
‎Nhưng tôi vẫn luôn nói rằng
‎nếu tôi biết ‎ai đó kiếm được bao nhiêu tiền,
‎hay căn hộ của họ trị giá bao nhiêu, ‎đó là vì họ kể cho tôi,
‎và người ta luôn làm thế. ‎Tôi sẽ chẳng bao giờ hỏi.
‎Nhưng giờ người ta luôn nói về tiền bạc,
‎như thể đó là chủ đề thú vị lắm, ‎mà thật ra là không.
‎Tôi bị đánh thuế ở mức 74%, đúng không?
‎Tôi sẽ cho thấy tôi còn gì.
‎- Điều tôi sắp làm là bất hợp pháp. ‎- Đúng vậy.
‎Nếu tôi bị bỏ tù thì cũng kệ. ‎Ít nhất tôi sẽ được ăn kiêng.
‎Đây, tôi sẽ cho thấy tôi còn gì.
‎Tôi sẽ dừng ở mức 74%.
‎Không nên đùa cợt
‎vì thứ này không dành cho người nghèo.
‎Nó là cho hạt nhân, và mọi…
‎Ông đang động chạm nhiều người đấy.
‎Nghe này, đây là tiền của tôi. Tôi mặc kệ.
‎Khi tôi mới đến New York, ‎bố cho tôi 200 đô-la.
‎Có lẽ là số tiền lớn nhất tôi từng có.
‎Tôi đã nghĩ: "Tận 200 đô, đủ sống cả đời".
‎Thế đấy.
‎Tôi từng lái xe taxi.
‎Tôi từng lái xe riêng cho người ta.
‎Tôi từng đi lau dọn, bán hàng rong.
‎Tôi bán thắt lưng trên phố. ‎Tôi thường mua…
‎báo ‎The Village Voice‎. Tôi làm ít nhất ‎năm ngày một tuần, đôi khi là sáu ngày.
‎Nhưng không làm vào thứ Tư,
‎vì thứ Tư là ngày phát hành ‎báo ‎The Village Voice.
‎Nên tôi sẽ đến Quảng trường Sheridan ‎và mua ‎The Village Voice‎,
‎và tờ ‎The Village Voice‎ có… ‎Thật ra tờ báo nào cũng có.
‎Họ có đăng các bài tìm việc làm.
‎Và tôi luôn nghĩ rằng…
‎Vì tôi luôn ghét mọi công việc tôi làm,
‎nên tôi nghĩ: "Tuần sau sẽ kiếm việc ‎tốt hơn, không thấy ghét đến thế nữa".
‎Rồi đến lúc, tôi nhận ra: ‎"Fran, mày chỉ là không muốn đi làm".
‎Nó không chỉ… Nó đúng là việc tệ hại. ‎Ai cũng sẽ nghĩ nó là công việc tệ hại,
‎nhưng nói thật, tôi không thích làm việc…
‎Tôi thích nằm trên sofa và đọc sách, ‎nhưng đó không phải một nghề.
‎Đâu ai trả tiền cho mình làm việc đó, ‎vì nếu có, chỗ này đã là nhà tôi. Nên…
‎Nhưng tôi luôn tránh công việc ‎mà các bạn tôi đều làm,
‎đó là làm phục vụ bàn.
‎Mọi cô gái phải đi làm mà tôi biết… ‎Tôi quen vài cô không phải đi làm.
‎Họ đều làm phục vụ và…
‎Tất cả bọn họ đều làm phục vụ.
‎Và bạn tôi hỏi tôi: ‎"Sao cậu lại đi dọn nhà thay vì…
‎Đến làm chỗ tôi đi. ‎Cậu sẽ kiếm được nhiều hơn đấy.
‎Việc này sẽ bớt nặng nhọc hơn, ‎chắc chắn đấy".
‎Và tôi sẽ đáp lại… ‎Để giải thích cho hai người thế này nhé.
‎Những ai thuê nữ phục vụ là đều đàn ông. ‎Quản lý đều là nam giới.
‎Còn lâu mới được làm phục vụ ở nhà hàng
‎nếu không ngủ với quản lý, hiểu chứ?
‎Việc này là thế đấy. ‎Không liên quan đến tình cảm hay hẹn hò.
‎Không phải ‎việc tán tỉnh hay không tán tỉnh.
‎Đó là… Ví dụ, với Fran hồi là thiếu nữ, ‎đó chỉ đơn giản là làm việc.
‎Và đó là cách để kiếm được việc phục vụ.
‎Có một nhà hàng ai cũng muốn được làm, ‎ở đó có quản lý là đồng tính.
‎Anh ta là đồng tính! Ai cũng muốn đến làm…
‎Dĩ nhiên, anh ta chỉ tuyển nam, ‎và họ cũng phải ngủ với anh ta.
‎Thế nên… Hai người hiểu chứ?
‎Mọi người ai cũng nghĩ rằng ‎vật giá New York từng khá rẻ nhỉ?
‎Nó luôn đắt hơn ở bất kỳ nơi nào khác.
‎Nên nếu tôi kể cho ai đó:
‎"Đây là căn hộ của tôi ‎ở đường West Fourth vào năm 1970.
‎Tốn 121,78 đô-la một tháng".
‎Mọi người sẽ nói: "Không thể tin nổi!"
‎Thế là rất đắt!
‎Hầu hết bạn bè tôi sống ở East Village.
‎Họ nói: "Cậu điên thật, ‎tiêu từng ấy tiền vào một căn phòng.
‎Nếu cậu sống ở khu của tôi tại Đại lộ C,
‎tiền này thuê được bốn phòng".
‎Tôi luôn đáp: ‎"Ừ, nhưng tôi không bị hiếp dâm".
‎Hiểu chứ? Tôi luôn thấy ‎tốn thêm tiền là xứng đáng.
‎- Đáng chứ. ‎- Mọi người hiểu chứ?
‎Tôi không tiêu hoang, ‎nhưng phải chi cho vài thứ nhất định.
‎Và nó quá đắt đỏ. Nó là một căn hộ tồi tệ.
‎Đắt nhưng an toàn hơn nhiều.
‎Tờ séc mệnh giá lớn đầu tiên tôi có… ‎tôi không có tài khoản ngân hàng.
‎Tờ séc mệnh giá khổng lồ, cỡ 100.000 đô. ‎Tôi không biết làm gì với nó.
‎Tôi đã xử lý tờ séc thế này.
‎Tôi lấy tờ séc, chắc cỡ 100 đô-la,
‎và tôi lên phố tìm hàng nào đồ ngon,
‎rồi tôi nói với người bán:
‎"Cho tôi một sandwich bò nướng ‎và đổi tờ séc thành tiền mặt cho tôi nhé?"
‎Và họ đồng ý.
‎Tôi tưởng tượng rằng ‎mình hỏi người bán hàng:
‎"Lấy một cái sandwich khỏi tờ séc". ‎Tôi không biết làm gì.
‎Nói thật là tôi thấy sợ tờ séc này.
‎Và tôi không hiểu được ‎số tiền này lớn cỡ nào,
‎trừ việc có vẻ như ‎đây là một khoản tiền khổng lồ.
‎Nên tôi nghĩ lần đầu kiếm được tiền, ‎tôi cảm thấy khá sợ nó.
‎Tôi khá là sợ nó.
‎Ý tôi là việc đó có vẻ khá tuyệt, ‎nhưng nó cũng…
‎Cả đời này, tôi chưa từng ‎thấy phấn khích vì tiền bao giờ.
‎Không phải… Tôi không nghĩ…
‎Tôi chưa từng thấy thế. ‎Tiền chưa làm tôi vui bao giờ.
‎Một trong các điều kiện ‎để kiếm nhiều tiền là phải yêu tiền.
‎Thật sự yêu tiền, quan tâm về tiền bạc.
‎Tôi luôn khẳng định thế này. ‎Có hai kiểu người trên đời.
‎Kiểu người thấy có từng này tiền là đủ,
‎và kiểu người có tiền.
‎Chỉ đơn giản vậy thôi.
‎Đúng vậy, với tôi thì ‎tiền chỉ cần ở mức vừa đủ.
‎Nhiều lúc trong đời ‎tôi thấy mình có đủ tiền.
‎Và đủ tiền với tôi là ‎tôi có thể chi trả cho mọi thứ mình có.
‎Có lần tôi muốn vay thế chấp,
‎và tôi nói chuyện với ‎nhân viên môi giới ở Merrill Lynch,
‎cô ấy nhìn tờ khai của tôi ‎khi tôi nghe điện thoại,
‎và cô ấy hỏi: "Tôi hỏi bà một câu nhé?" ‎Tôi đáp: "Cô muốn hỏi tôi một câu ư?
‎Cô nhìn tờ khai thuế của tôi ‎suốt năm phút rồi.
‎Cô đang xem ‎thứ cực kỳ riêng tư của tôi đấy.
‎Cô biết nhiều thứ về tôi hơn tôi đấy.
‎Vâng, cô có thể hỏi tôi".
‎Cô ấy hỏi: ‎"Sao thu nhập của bà thất thường vậy?"
‎Và tôi đáp: "Tôi là nhà văn". ‎Cô ấy nói: "Nhà văn ư?"
‎Nên nhà văn không được vay thế chấp.
‎Có các căn hộ trị giá 20 triệu đô-la ‎ở New York, hoặc hơn thế.
‎Nó đâu phải lúc nào cũng đúng.
‎Nghĩ xem, sao một căn hộ ‎có thể tốn đến 20 triệu đô-la?
‎Thế nghĩa là gì?
‎Sao lại thế, ‎một căn hộ tốn 20 triệu đô-la?
‎Đắt đến mức lố bịch!
‎Số tiền đó thật ngu ngốc ‎và người ta đã quen với chúng.
‎Tôi đã nghĩ, ‎sau một năm đi xem các căn hộ,
‎vào thời điểm giá cả tăng theo từng giờ… ‎Hiểu chứ?
‎Đầu tiên, mấy giá đó thật ngu ngốc. ‎Đi xem một căn hộ vào thứ Hai,
‎rồi vào thứ Tư xem lại căn đó, ‎giá tăng hơn 50.000 đô-la.
‎Tôi hỏi: "Tôi mới xem căn này vào thứ Hai. ‎Sao giờ tăng hơn 50.000 đô-la rồi?"
‎"Giá cả đang tăng. Giờ mua là tốt nhất".
‎"Tôi không thích nó lắm". ‎"Đâu có nghĩa là không nên mua".
‎Hai người biết đấy, khi tìm vài căn hộ,
‎người môi giới sẽ hỏi: ‎"Sao bà cần căn hộ lớn như vậy?"
‎Họ sẽ hỏi: "Bà hay giải trí lắm à?"
‎Họ sẽ nghĩ ngay: ‎"Chắc bà hay tổ chức tiệc tùng lắm".
‎Tôi đáp: "Không. Chẳng ai tổ chức tiệc ‎ít hơn tôi đâu. Chẳng có ai.
‎Thật đấy. Ayatollah Khomeini ‎còn tiệc tùng nhiều hơn tôi.
‎Nên không, tôi không cần giải trí. ‎Không chỉ ít, mà là không hề".
‎Họ hỏi: "Bà cần nhiều chỗ thế này làm gì?" ‎"À, tôi có 10.000 cuốn sách".
‎Sau khi đi xem vài căn hộ
‎mà tôi luôn nói: "Căn này đắt quá",
‎họ nói: "Bà đâu đủ tiền ‎mua một căn đủ lớn để chứa sách",
‎điều này tôi biết rõ.
‎Đã biết trước khi gọi họ. Họ chẳng biết.
‎Phải một lúc họ mới biết được ‎nhưng tôi đã biết trước.
‎Và chắc sau khi xem tầm 100 căn hộ,
‎tôi thấy mình chịu đựng đủ rồi, bèn nói:
‎"Cho tôi một căn".
‎Tôi mua một căn
‎với giá xấp xỉ gấp ba lần ‎cái giá tôi có thể trả cho một căn hộ.
‎Tôi muốn trúng số.
‎Thật ra, vào lúc này, ‎tôi thật sự cần trúng số.
‎Việc này không chỉ là khao khát nữa,
‎giờ nó đã là rất cần thiết rồi.
‎Bà có ra ngoài cửa hàng ‎đi mua vé số không?
‎Tôi chơi xổ số mỗi tuần,
‎và một lần, cách đây mấy năm, ‎tôi thắng xổ số 1.200 đô-la.
‎Thật sao?
‎Trúng hơn 600 đô ‎thì cần đến văn phòng xổ số,
‎mà vào lúc mà tôi thắng,
‎nó nằm ở ngay gần một sòng bạc lớn, ‎Sở Giao dịch Chứng khoán New York.
‎Nên tôi đến văn phòng xổ số,
‎và tôi xếp hàng, vì còn có ‎những người khác trúng số nữa.
‎Anh chàng trước mặt tôi ‎đến bàn và trình ra vé số,
‎và người phụ nữ ngồi ở bàn nói với anh ta:
‎"Được rồi, thưa ông, ‎khoảng hai tuần nữa chúng tôi sẽ gửi séc".
‎Và anh ta đáp: "Không, giờ tôi cần ngay".
‎Cô ấy nói: "Không, ‎chúng tôi sẽ gửi ông trong hai tuần".
‎Anh ta đáp: "Tôi không cần gửi. ‎Tôi muốn cô đưa ngay cho tôi bây giờ".
‎Cô ấy nói: "Chúng tôi không thể làm thế, ‎ông sẽ có séc trong hai tuần".
‎Anh ta đáp: "Cô không hiểu. ‎Giờ tôi cần tiền ngay".
‎Cô ấy nói: "Ông không hiểu, ‎giờ không lấy luôn được. Người kế tiếp".
‎Anh ta đáp: "Cô mới không hiểu. ‎Tôi cần tiền này để trả tiền nhà.
‎Giờ tôi phải làm gì?"
‎Cô ấy nói: "Làm việc ông định làm ‎nếu ông không trúng xổ số".
‎- Nên giờ tôi y hệt anh ta. ‎- Phải.
‎Nên tôi cần phải trúng xổ số.
‎Nếu tôi tự hỏi: ‎"Mình có bao nhiêu để trả cho căn hộ?"
‎Tôi sẽ đáp là một phần ba ‎số cần trả cho căn hộ này.
‎Người ta cứ hỏi: ‎"Khi nào giá mới hạ xuống?"
‎Và tôi cứ nói: "Cứ đợi đi. ‎Đợi đến khi tôi trả xong căn hộ này".
‎Được chứ? Và khi tôi trả xong, ‎giá lại bắt đầu giảm.
‎Tôi là điềm báo ‎cho các quyết định bất động sản tồi tệ.
‎Tôi là Mua Đắt, Bán Rẻ Lebowitz.
‎Nên ý tôi là, có…
‎Nói thật, tôi chỉ biết mỗi tôi, ‎sống ở New York đủ lâu,
‎chưa hề ra quyết định đúng ‎khi mua bất động sản.
‎Chưa một lần nào.
‎Và điều duy nhất làm tôi bình tĩnh lại ‎trong chuyện này là nhắc nhở bản thân
‎tôi đâu đến New York năm 18 tuổi ‎để tham gia thị trường bất động sản.
‎Tôi đã chứng tỏ là tôi sẽ không tham gia.
‎Năm ngoái, một anh chàng trẻ tuổi hỏi tôi: ‎"Tôi không hiểu.
‎Mọi người ở tuổi bà ‎có nhà từ lâu rồi. Họ trả"…
‎Tôi đáp: "Ừ, mọi người trừ tôi".
‎- Bà ở Phố 57 đã lâu rồi. ‎- Lâu lắm rồi.
‎Căn hộ đó… ‎Tôi sở hữu căn đó khá lâu, và nó…
‎- Tôi sống ở đó được… ‎- Căn ở…
‎Ở tòa The Osborne. Tôi ở đó được 26 năm.
‎Khi tôi còn trẻ, tầm 21 tuổi, ‎tôi đến một bữa tiệc ở tòa nhà đó.
‎Tôi chưa từng vào đó. ‎Tôi chưa từng nghe tên nó.
‎Tôi không thể quên căn hộ đó.
‎Nhân tiện, căn hộ mà tôi đến dự tiệc
‎là một trong hai hoặc ba căn ‎của tòa nhà được xây như thế.
‎Căn của tôi không như vậy. Nó chỉ…
‎Ý tôi là nó đẹp tuyệt đỉnh.
‎Đó là tòa nhà đẹp xây từ thế kỷ 19. ‎Tòa nhà cổ nhất ở New York.
‎Và tôi nghĩ: "Mình muốn sống ‎ở một nơi như thế này".
‎Sống ở đó là ác mộng. Đủ mọi rắc rối.
‎Tòa nhà dần mục nát vì nó quá cũ rồi.
‎Luôn phải thi công sửa chữa. ‎Luôn có rắc rối lớn nối đuôi nhau.
‎Tôi chưa từng rời nơi đó,
‎vì tôi biết mình sẽ không bao giờ ‎có được căn hộ đẹp như vậy nữa.
‎Và rồi cuối cùng một ngày, ‎tôi tự nói với bản thân:
‎"Fran, mày giống mấy người phụ nữ ‎lấy phải thằng đàn ông vũ phu đánh vợ,
‎và bạn bè khuyên: ‎'Bỏ anh ta đi. Anh ta đánh cậu',
‎và mày đáp: 'Nhưng anh ấy đẹp trai'.
‎Họ nói: 'Nhưng anh ta đánh cậu', ‎và mày đáp: 'Nhưng anh ấy đẹp trai'".
‎Và sau cùng tôi nhận ra ‎tôi với căn hộ cũng thế!
‎Rằng tôi cứ nói: "Anh ấy đánh tôi, ‎nhưng anh ấy đẹp trai".
‎Cuối cùng tôi nghĩ: ‎"Anh ta đánh mày. Đi đi".
‎Nên tôi nhận ra rằng ‎sự tham lam của tôi với các căn hộ,
‎đồ nội thất và những thứ như vậy, ‎nó quá mãnh liệt,
‎đến nỗi dù tôi cảm thấy rất lo lắng ‎khi đã làm điều đó,
‎tôi thấy ít lo lắng hơn là hạnh phúc ‎khi có căn hộ tuyệt vời này.
‎Nên việc này làm tôi thấy mình đậm chất Mỹ ‎hơn bao giờ hết trong cuộc đời.
‎Tôi thấy mình giống các ông bạn Mỹ,
‎mắc nợ đầm đìa chẳng vì lý do gì.
‎Nói cách khác, tôi đâu thể nói: ‎"Tôi đâu thể làm gì. Con gái tôi ốm nặng".
‎Ai cũng thông cảm cho hoàn cảnh đó. ‎Nhưng ai thông cảm chuyện này:
‎"Sao tôi không nên có căn hộ ‎gần hai triệu mét vuông? Hiểu chứ?
‎Tôi quá chán vì không có nó!" ‎Vì sự thật là vậy đấy.
‎Cứ như bà ở thế giới khác vậy.
‎Đúng vậy.
‎Một công dân New York tiêu chuẩn ‎sẽ thế nào?
‎Phải phản đối những điều
‎mà nhiều lãnh đạo New York thúc đẩy
‎vì hiểu được vì sao họ thúc đẩy chúng.
‎Họ thúc đẩy chúng để… ‎Họ luôn nói là để tiền chảy vào thành phố.
‎Tiền chảy vào thành phố rồi tới ai? ‎Đến thành phố thì tới tay ai?
‎Tiền không vào tay tôi, ‎cũng không vào tay ông.
‎Vì ta đâu sở hữu những thứ này.
‎Có thời kỳ, chắc thập niên 1980,
‎khi họ cố dỡ bỏ tòa Lever House,
‎tôi đang trong nhà hàng ‎cùng Jerry Robbins,
‎rồi một người đàn ông đến bàn chúng tôi ‎và nhờ ký vào đơn kiến nghị.
‎"Hãy ký đơn kiến nghị ‎để ngăn họ dỡ bỏ tòa Lever House".
‎Nên tôi và Jerry đã ký. Người đó rời đi.
‎Jerry nhìn tôi và nói: ‎"Tôi khá chắc là tôi đã ký đơn kiến nghị
‎để ngăn xây tòa Lever House".
‎Với tôi, câu chuyện về New York là thế.
‎Khá chắc khi họ xây tòa Lever House ‎trên Đại lộ Park sau chiến tranh
‎vẫn còn nhiều tòa nhà ở Đại lộ Park, ‎nên họ dỡ bỏ các tòa nhà.
‎Điều tuyệt vời ở Nhà ga Grand Central,
‎lý do nó đẹp đến thế, ‎là vì chỉ một người xây nó.
‎Và may mắn là người đó ‎cũng biết cách xây một tòa nhà.
‎Vì một tòa nhà to cỡ đó bây giờ ‎không bao giờ có thể do một người xây.
‎Không thể chỉ có một bộ óc.
‎Là tiền của người đó, ‎người đó tự rót tiền vào.
‎Tòa Chrysler tuyệt vời ‎vì các chi tiết và vẻ đẹp của nó.
‎Hình như hiện giờ là nó đang được rao bán.
‎Không phải tôi định mua nó.
‎Với tôi, tòa nhà này có kích thước ‎hoàn hảo cho một người ở.
‎Nhà chọc trời được phát minh ở đây.
‎Thế giới khiếp sợ ‎bởi các tòa nhà chọc trời của chúng ta.
‎Tòa Empire State.
‎Ai cũng yêu tòa Empire State.
‎Nhưng có vài người ‎đố kỵ với tòa Empire State.
‎Vậy nên ở vài nơi trên thế giới,
‎ví dụ như Vịnh Ba Tư,
‎họ xây những tòa nhà cao, xấu xí ‎ở giữa các sa mạc,
‎và rồi chúng ta sao chép của họ!
‎Thế nên giờ Phố 57 nhìn như…
‎Không giống như Vịnh Ba Tư, ‎nhưng tòa nhà thì giống.
‎Giờ tôi không thực sự tin rằng ‎có lý do thẩm mỹ sâu sắc nào
‎khiến một tòa nhà chọc trời không thể đẹp.
‎Nhìn chung, New York chưa bao giờ ‎là thành phố đẹp.
‎Nó không bao giờ như Paris hay Florence.
‎Nhưng giờ nó là một thành phố…
‎Ít ra có thể nói là nó cũng đã độc đáo.
‎Hiện tại, Phố 57 giống như ‎đường phố ở Vịnh Ba Tư
‎trừ việc đó là con đường có thật.
‎Là Phố 57.
‎Bằng cách nào đó, nó làm tôi ‎nhớ đến quần áo Ralph Lauren.
‎Khi Ralph Lauren mới vào nghề,
‎ông ta thật sự đã nhái theo ‎quần áo của Brooks Brothers.
‎Khách mua quần áo Brooks Brothers ‎là kiểu người nhất định.
‎Họ là người da trắng giàu có.
‎Và Fran nữa, ‎nhưng chủ yếu là da trắng giàu có.
‎Khi Ralph Lauren bắt đầu sản xuất quần áo,
‎ông ta sao chép những đồ đó ‎nhưng sửa khác đi một chút.
‎Như sơ mi của Brooks Brothers,
‎trước khi họ hủy hoại xưởng áo sơ mi ‎từ nhiều năm trước,
‎chẳng ai mặc vừa ‎sơ mi của Brooks Brothers.
‎Không chỉ tôi. Ai cũng không vừa.
‎Những người đó không muốn quần áo vừa vặn.
‎Quần áo mặc vừa vặn là cho người khác.
‎Có một chút…
‎xảo quyệt về quần áo vừa vặn.
‎Ralph Lauren không phải ‎một trong những người đó,
‎không nhận ra rằng ‎quần áo đáng lẽ không được vừa,
‎quần áo của họ không giống ‎loại mấy người da trắng giàu có mặc.
‎Với tôi, điều tuyệt vời là ‎sau một thời gian,
‎mấy người luôn mặc ‎quần áo của Brooks Brothers
‎bắt đầu mua quần áo của Ralph Rauren.
‎Những người mà ông ta đang nhái theo
‎lại mua đồ của ông ta, ‎dù họ biết đó không phải hàng thật.
‎Tôi không hiểu vì sao họ làm vậy. ‎Tôi không phải mấy người da trắng giàu có.
‎Nhưng tôi thấy đáng kinh ngạc.
‎Với tôi, việc này giống hệt như
‎việc Dubai sao chép các tòa nhà chọc trời,
‎và giờ ta sao chép lại.
‎Tôi sinh năm 1950, vào cuối năm, ‎nên tôi trẻ hơn hai người nghĩ.
‎Nhưng tôi luôn thấy đó là may mắn. ‎Đặc biệt là với một nhà văn.
‎Có nhiều thứ tệ ở thập niên 1950.
‎Nhiều điều kinh khủng ‎về thập niên 1950 và 1960.
‎Nhưng nó cho tôi cái nhìn ‎về cả nửa cuối thế kỷ 20,
‎và tôi luôn thấy đó là may mắn,
‎dù chỉ là niềm vui của việc quan sát.
‎Ý là niềm vui của tôi khi được quan sát.
‎Có những thứ ‎mà tôi không ngờ sẽ cải thiện.
‎Tôi còn không nghĩ đến ‎chuyện đó, hiểu không?
‎Những năm 1970, họ bắt đầu bàn về ‎quyền của người đồng tính. Nực cười.
‎Thật nực cười với tôi. ‎Giờ người trẻ hay cảm ơn tôi.
‎"Bà là nhà hoạt động ‎vì quyền người đồng tính".
‎Tôi không phải vậy. ‎Tôi luôn nói với họ như thế.
‎Tôi đáp: "Đâu phải". ‎Đầu tiên, tôi chưa từng là nhà hoạt động.
‎Thứ hai… Không phải nhà hoạt động ‎mà các bạn quan niệm.
‎Tôi xin khẳng định, ‎tôi không giỏi hy sinh.
‎Tôi cũng không nghĩ điều đó thành công.
‎Như phong trào Me Too. ‎Tôi không hề ngờ đến việc này.
‎Triệu năm nữa cũng không.
‎Từ thời Eva, phận làm phụ nữ là vậy, ‎cho tới tám tháng trước.
‎Hiểu chứ? Nên là giống nhau thôi.
‎Bạn có thể kiểm chứng với bất kỳ ai, ‎bất kỳ phụ nữ nào không…
‎Ý tôi là, dù khi bạn 18 tuổi, ‎việc đã thay đổi, hai người biết đấy?
‎Vì đã thay đổi từ năm bạn 12 tuổi!
‎Người ta hỏi: "Bà không nghĩ ‎sẽ có phản đối dữ dội à?"
‎"Sẽ" là thế nào?
‎Dĩ nhiên là sẽ có phản đối dữ dội. ‎Chắc chắn vậy.
‎"Bà có nghĩ người phụ nữ này ‎đang nói dối không?"
‎Cảm xúc của tôi về việc này ‎là tôi tin tất cả các phụ nữ.
‎Chứng minh cô ấy nói dối đi.
‎Hẳn có vài người nói dối. ‎Tôi tin chắc vậy.
‎Nhưng phải chứng tỏ cho tôi, ‎vì tôi đã từng là thiếu nữ. Được chứ?
‎Những ai từng là con gái, ‎từng là thiếu nữ sẽ hiểu rõ việc này.
‎Như tôi đã nói từ trước.
‎Không ngủ thì sao có thể ‎được làm phục vụ ở nhà hàng.
‎Việc này là như thế. Được chứ?
‎Nên, hai người biết đấy, ‎tôi tin những người phụ nữ này.
‎Nhiều người trong số mấy kẻ bị bắt, ‎đặc biệt là vào hồi đầu,
‎tôi biết từng người một!
‎Chính tôi biết họ.
‎Tôi biết cả đống chuyện về họ,
‎nhưng không phải ‎những chuyện khiến họ bị bắt.
‎Có người bị buộc tội hành hung ‎và hiếp dâm. Tôi chưa từng nghe chuyện đó.
‎Đó không phải ‎những câu chuyện mà ta hay nghe…
‎Vì đến cả mấy gã ngốc ‎cũng không khoe khoang ba cái chuyện đó,
‎vì họ mơ hồ nhận thức được ‎đó là tội ác. Hiểu chứ?
‎Có sự khác biệt ‎giữa tội phạm và ngành phim ảnh.
‎Được chứ? Có thể nói: "Ngành phim là thế.
‎Ngành phim thì luôn thế!"
‎Và tôi luôn nghĩ về chuyện đó thế này: ‎"Đâu chỉ ngôi sao điện ảnh mới bị".
‎Nếu muốn làm ngôi sao điện ảnh ‎hay làm phục vụ ở nhà hàng
‎thì đều phải làm thế.
‎May mà tôi không muốn làm ngôi sao.
‎Nên tôi tin các câu chuyện ‎về những gã đàn ông đó
‎và về những phụ nữ khao khát nổi tiếng ‎đến mức chấp nhận làm vậy.
‎Không giống với hiếp dâm. ‎Thật sai trái, tồi tệ. Được chứ?
‎Ngành phim như thế là một chuyện,
‎nhưng nếu bạn dọn giường trong khách sạn
‎với lương 6 đô-la một giờ,
‎nên người chịu trách nhiệm cho sự việc…
‎Nguyên nhân không phải tại đời bạn nó vậy, ‎mà là do lao động chui.
‎Nên dù thủ phạm chỉ là một tên ‎lao công cùng tầng thì cũng phải chịu.
‎Vấn đề chính là thế,
‎chứ không phải việc là ngôi sao,
‎cũng không phải là người mẫu hay không.
‎Những việc đó dĩ nhiên là sai trái. ‎Rõ là vậy.
‎Nếu không rộ lên phong trào đó ‎thì sẽ chẳng ai để ý.
‎Người ta để ý vì họ là ngôi sao điện ảnh.
‎Không ai để ý đến ‎những người dọn giường trong khách sạn.
‎Dĩ nhiên, có tới hàng triệu phụ nữ ‎ở hoàn cảnh đó,
‎và hầu như họ đều là con tin, hiểu chứ?
‎Không cần là ngôi sao ‎nhưng vẫn phải kiếm ăn, đúng không?
‎Cốt lõi của việc này là thế.
‎Thật ra, vào thời điểm nguy hiểm ‎ở thập niên 1970,
‎tôi không gặp chuyện gì.
‎Có một lần, tôi bị cướp trên phố.
‎Tôi bị cướp trên phố. ‎Lúc đó tôi đang ở phố Beekman Place.
‎Đó là nơi…
‎Và tôi đã cố thuyết phục ‎người đó tha cho tôi,
‎giờ tôi nghĩ lại: ‎"Đúng là quá sức tưởng tượng".
‎Tôi cầm theo nhiều tiền mặt trong người. ‎Chưa hề mang nhiều vậy.
‎Tôi mượn một cô gái sống ở Beekman Place. ‎Tôi phải trả tiền nhà.
‎Tôi chưa từng cầm tiền mặt. ‎Giờ tôi cũng không có.
‎Và tôi đến căn hộ của cô ấy. ‎Cô ấy đưa tôi để tôi có thể trả tiền nhà.
‎Rồi tôi ra ngoài, tên nhóc chặn tôi ‎trên phố, nói: "Đưa tiền đây".
‎Tôi bảo: "Tôi không có tiền". ‎"Đưa tiền đây!" Nên…
‎Tôi đoán được ‎nó là một thằng nghiện, nên tôi nói:
‎"Nghe này, tôi có nhiều tiền". ‎Tôi nghĩ: "Kể nó nghe chi?"
‎"Tôi có nhiều tiền, nhưng tôi cần nó".
‎Và tôi chắc là nó đang nghĩ…
‎Tôi nghĩ nó chọn tôi ‎vì nó chọn Beekman Place,
‎và nó nghĩ tôi sống ở Beekman Place.
‎Rồi tôi nói: "Ừm…
‎Cậu lấy vừa đủ để hút chích một phát thôi ‎và để tôi phần còn lại, vì tôi cần"…
‎Thế là nó rút dao ra.
‎Rồi tôi đưa nó tiền.
‎Bà cố nói lý với nó.
‎Tôi cố giữ lại càng nhiều tiền càng tốt ‎vì đó không phải tiền của tôi.
‎Nó rút dao, tôi không nói nữa. ‎Tôi gặp mỗi việc đó thôi.
‎Biên dịch: Phạm Thị Lan Phương