VOORBIJ DE ANGST
Eén belangrijke reden waarom ik doe wat ik doe tegenwoordig...
...is omdat ik als kind nogal bang was aangelegd.
Wat was je grootste angst?
Ik was overal bang voor.
Ik was de jongste van de buurt.
Ik werd altijd gepest, weet je.
Er was een soort hardheid in ons milieu...
...maar ik houd van de uitdaging om mijn geest te overwinnen.
Bijna niemand heeft dit gezien of ervaren.
Het is lastig bereikbaar en lastig om hier te overleven.
We gaan hier rondwandelen. -Echt?
Zie je al die scheuren? -Ja. Het lijkt of je kunt afdalen.
Het lijkt of het fout kan aflopen.
Het lijkt in niets op wat ik ooit heb gedaan of bekend mee ben.
Ik zal eerlijk zijn.
Vijf expedities lang...
...heb ik avonturiers gevolgd in omstandigheden, die nogal eng waren.
Wauw. -Wat?
Dat is waanzinnig.
Steen.
Het was het waard om de wonderen van de aarde te ontdekken.
Maar ondergetekende was meer dan eens aan het flippen.
Want als ik de wildernis zie...
...je weet wel, enkel natuur, dan word ik nerveus.
Want ik begrijp het niet.
Dat is de volgende stap voor me.
Mezelf in het ongewisse storten en mijn angst overwinnen.
Deze keer gaat het niet over het ontdekken van de wereld...
...maar over het ontdekken van mezelf.
Het is koud.
Mijn eerste gletsjer. Dit is absoluut mijn eerste gletsjer.
ERGENS IN IJSLAND
Ik heb nog nooit op zoveel ijs gelopen.
Dit zit nogal los. -Ja.
Hier ben ik, midden in het niets.
Dwayne zegt dat we via het ijs moeten navigeren...
...en de oceaan moeten vinden.
Zonder plattegrond, zonder mobiele telefoon...
...op een van de meest extreme plekken van de hele planeet.
Waarom koos je voor die richting?
Omdat daar een riviertje is. Het ijs smelt heel langzaam.
Dan vloeit het weg via deze kanaaltjes.
En stroomt zo naar beneden.
Ik snap het. Het water stroomt weg van de gletsjer. Cool.
Dwayne moet mij tot het uiterste te drijven...
...en ik moet hem laten begaan.
Dit is ruig.
Stop. Wacht even.
Ik wil wellicht verder kijken.
Oké. Luister. -Ja.
Als jij afdaalt en je slaagt erin om terug te keren, dan wil ik ook wel.
Als ik afdaal en jij blijft alleen hier...
...ben je kapot. Dus jij blijft bij mij. -Ja, waarschijnlijk. Oké.
IJsgaten zoals deze zijn nogal onvoorspelbaar.
Ze kunnen 15 tot 300 meter diep zijn...
...maar dat weet je alleen als je afdaalt.
Kom op.
Hoe voelt dat?
Dat weet jij maar al te goed. Het is echt eng.
Langzaam maar zeker.
Goed.
Goed gedaan.
Hoe lager je komt, hoe meer herrie. -Ja.
Ik zie dat je het touw begint te vertrouwen.
Ik heb niet echt een keus, hè? -Ik ben...
Als het maar werkt. -Ja.
Klik maar los en ontspan.
Het is absoluut veilig.
Zei hij vol vertrouwen. -Ja.
Hoorde je die krak?
De gletsjer is altijd in beweging.
Dit is zoiets waarvan mensen zeggen dat dat in nachtmerries voorkomt.
Je daalt af in een omgeving en het blijft maar bewegen en schuiven.
En er loopt water in. Ben je gek? Dat is de vraag.
De helft denkt van wel.
Zullen we verder zakken? -Je maakt een grapje zeker.
Kijk eens naar beneden.
Wat vind je daarvan?
Dat gat verdwijnt in het oneindige. -In de vergetelheid.
We hebben niet genoeg touw om helemaal af te dalen.
Dat is waanzin.
Bungelen boven een bodemloze put is niet zo mijn ding...
...maar man, zo eng als het is, het is ook bevrijdend.
Hallo.
Mijn naam is Will.
En Will wil weten hoe hij uit deze wildernis komt.
Ze zeggen dat het geheim bestaat uit het zoeken naar aanwijzingen.
Waar denk je dat we naartoe moeten?
Stel je voor wat ervoor nodig is om een visser te zijn...
...in een woestijn.
LENÇOIS MARANHENSES, BRAZILIË
Dan heb je wat hulp nodig, toch?
Een pantsermeerval is....
...zeg maar geen gewone vis.
Hij kan op het land overleven.
En dan, als hij water nodig heeft...
Dan is het een vis met een missie.
De vissers kunnen zo niet eens water vinden...
...maar ze kunnen wel de vis volgen.
Dit is prachtig.
Het blijkt dat er altijd aanwijzingen zijn om de richting te vinden.
Zelfs op de meest barre gronden.
Maar hoe je een aanwijzing kunt herkennen...
...dat is het listige gedeelte.
Kijk eens.
Dat is een vogel.
De vogels vormen een aanwijzing om van de gletsjer af te komen.
Er valt weinig te halen op het ijs.
Vogels hebben water nodig om voedsel te vinden.
En het wordt iets groters dan we tot nu toe gezien hebben.
Komt al dat water van de gletsjer?
Het mooie is, dat als we het maar lang genoeg volgen...
...komen we uiteindelijk bij de zee.
Wat betekent dat?
Als het om overleven gaat, heb je bij de zee meer kans op mensen.
Ik snap het.
Dat betekent dat er eten is. -En nu?
Ik zoek een plek om de kajak te water te laten.
We zoeken een plek om de kajak te water te laten.
Ja. -Dat is hier in ieder geval niet.
Dat is gevaarlijk, niet oké.
Maar daar wordt het een stuk rustiger.
Ik weet dat kajakken op de rivier er eng uitziet...
...maar het is een belangrijke stap.
Want de moed hebben om het gevaarlijke en onbekende te navigeren...
...vormt de kern van een avonturier.
Eerst moeten we een prettige plek vinden om de boot te water te laten.
Zo 'prettig' dat ik een wetsuit aan moet trekken.
Mooi, kom maar.
Ik haal het vlot eruit.
Hier had je het al over.
Ik had er een compleet ander beeld van. -Wat dacht je dan?
Nou, een kajak.
Dit is een licht rubberen ding.
Oké, wat we nu gaan doen, is hem laten zakken.
En met 'we'... -Bedoel je mij?
Jij gaat hem laten zakken. -Ja.
Maak je klaar. -Ja.
Oké, hou het gewicht. -Doe ik.
Verder.
Perfect. Voor nu houden we hem daar.
Alles goed? -Ja.
Nu ga jij naar beneden. -Ja.
Langzaam en laag. -Langzaam en laag bij de grond.
Kom op, Will.
Ik moet nogmaals zeggen dat ik niet de beste zwemmer ben.
Ik wil niet kopje-onder in dat water.
Je kunt al voelen hoe koud het is. Dit komt rechtstreeks van de gletsjer.
Heb je eerder gekajakt? -Nee.
Nee? Nooit? -Eerste keer. Nooit.
Wat jij moet doen, is links blijven... -Blijf links.
...want als je verschuift, dan verschuift het middelpunt.
Dat kolkende water betekent dat we een flinke stroom ingaan.
Al het sediment is opgerakeld.
En we gaan ervoor.
Peddelen. Goed zo. Ga zo door.
Blijf peddelen.
Goed. We laten ons meevoeren door de stroom.
Goed.
Dat is een draaikolk. -Precies.
Als de kolk klein is, ligt er een rots aan de oppervlakte.
Peddel maar weer.
Zie je die V?
Daar gaat het water tussen twee rotsen door.
Wij gaan proberen er recht doorheen te gaan.
Let op je balans. Goed.
Rustig en langzaam.
Wat gebeurt er? -We zitten in een kolk.
Je kunt het zien, daar waar het opborrelt.
We slaan niet om. Eroverheen, een tweede.
Niet peddelen bij golven, want dat word je meegezogen.
Goed zo.
Peddelen. We gaan tegen de rots aan.
O, jemig. -Het gaat goed. Stop hier.
Die was ruig. -Jazeker. Nou en of.
Die was ruig.
Een beetje heftig daar, maar het is ons gelukt.
Ik voel de vrieskou door mijn handschoen heen.
Als ze echt koud worden, doe je dit.
Om er bloed in te krijgen.
Dat helpt zeker.
Je voelt een golfje in je vingertoppen. -Ja.
Dit is een goede tip.
Dat heb ik geleerd op de Noordpool.
Toen je daar was. -Ja.
Dat heb ik iemand van kleur nog nooit horen zeggen. Je...
Het is waar. Ik heb over de noordpool gezworven.
Ik ben woestijnen doorgereisd. Ik heb over de zeeën gekajakt.
Waar je ook heen gaat, je leert altijd iets nieuws.
Je prestaties zijn zo belangrijk voor me. -Bedankt, Will. Dat betekent veel.
Weet je, ik bewonder avonturiers. Ik wil bij de club horen.
Ik hoef niet te doen alsof er insecten op mijn gezicht zitten.
Daar ben je niet zo goed in. -Ik wil de superheld laten zien.
Dat weet ik. -Ik wil je...
Zag je dat ik er net een uitspuugde? -Ja, ik ga...
Er is niets wat ik liever doe dan dit.
De hemel boven je is speciaal, hè?
Dit is de perfecte manier om mijn leven te spenderen.
Alles is nieuw. En er is steeds een tikkeltje angst.
Dat is mooi. -Er is steeds een pietsje...
...de hele tijd. -Dat gaat over.
Ja, er is kolkend water en de rots, ja, je moet je vaardigheden benutten.
Ik gebruik de jouwe. -Mijn vaardigheden om te navigeren.
Dan leer jij ze en de volgende keer voel je je zekerder.
Wanneer wist je zeker dat je een avonturier wilde worden?
Daar was een fiks incident voor nodig. Ik kroop door het oog van de naald...
...na wapengeweld.
Die vent wilde me doodschieten. Hij haalde de trekker over.
Spande de haan en vuurde nog eens.
Op miraculeuze wijze bleef het pistool twee keer hangen.
Ik heb dat overleefd, maar het zette me aan het denken.
Toen besloot ik dat ik mijn leven meer inhoud wilde geven.
En zo ontdekte ik het avontuur.
Voor avonturiers als Dwayne kan angst de vonk zijn die ze aanspoort.
BAA ATOLL, MALEDIVEN
Of een simpele hindernis, die ze moeten overwinnen.
We gaan naar de baai. Op zoek naar reuzenmanta's.
Een paar keer per jaar, met de juiste omstandigheden...
...verzamelen zich honderden manta's in deze baai.
In enorme scholen zoeken ze voedsel.
Ik heb dat altijd al eens willen zien.
Kan het overweldigend worden, in het water?
Ja, dat kan zeker.
Als er te veel zijn, dan kunnen ze je raken.
Doet dat pijn? -Ja, nou en of.
Top.
Houd altijd twee meter afstand. Dan gebeurt je niks.
Hier hebben ze lang op gewacht.
Het wegzwemmen van de boot is nogal spannend.
Het idee dat je niet weet wat je te wachten staat.
Het voelt gevaarlijk...
Er zijn zoveel dieren en zo weinig ruimte.
Dat is wanneer het...
...echt wel eng is.
Deze manta's wegen meer dan 400 kilogram.
Alsof je een vrachtwagen je raakt.
En dan al die emoties.
Er is angst...
...en er is verbazing over de kracht en schoonheid...
...van deze prachtige dieren.
O, mijn God.
Dat was waanzinnig.
Het lijkt alsof angst de basis is van veel van wat de avonturier doet.
Wat ik hier leer, is dat je met die angst moet omgaan...
...je niet moet verzetten.
Laat hem daar maar liggen.
Heb je eerder geklommen?
In Philly?
Goede klimcultuur in Philly.
De beste plek is hier. -Dat is...
Is dit de beste plek? -Ja, die we gezien hebben.
Jij mag eerst. -Nou, we gaan...
Ik help je vanaf de grond. Hup. -O, jemig.
Hier kun je je handen plaatsen en daar je voeten. Ik houd je vast.
Je houdt het wel. -Ga maar. Naar boven.
Goed.
Daar is een richel.
Zie je? -Ja.
Wacht. Ik kom naar boven.
Ik snapte niet dat ik eerst moest, maar nu wel.
Hoe ziet het eruit? -Niet slecht.
Ja? -Niet slecht.
Dus...
...je wilt weten wat je moet verwachten.
De insecten in je ogen helpen niet echt. -Nee, zeker niet.
Deze rivierkloof heet Studlagil Canyon.
Het is pas enkele jaren geleden ontdekt.
Zo ver ik weet, heeft niemand er gekajakt.
Dus het volgende is onbekend terrein.
Wat valt je op aan de rivier?
Het lijkt alsof het sneller stroomt...
Ja. -...aan de linkerkant...
...en dan terugbuigt en rechts langzamer stroomt.
Het gaat harder, dus er is een stroomversnelling,
Zeker. -Ja.
Gezien het feit dat het rechts afbuigt willen we niet naar de rechterkant.
Wellicht is het ondieper. -Ja.
Er kunnen meer rotsblokken liggen. -Dan kunnen we vast komen zitten.
Maar als het water sneller stroomt... -Ja.
...kan er dan nog een waterval zijn? -Dat kan altijd.
Betekent dat dat we rechts willen blijven? -Nee, links.
Is er nog een boot? Voor als ik niet akkoord ga en ik wil...
Zo'n rivier is voorspelbaar.
Ik denk dat hij het zelf pas leert, als hij het roer overneemt.
Hopelijk is hij er klaar voor.
Het wordt spannend.
Dwayne delegeert en ik moet het volgende stuk navigeren.
Ik hoop dat hij verzekerd is.
Zijn we klaar? We gaan. -Prima, we gaan.
Gewoon helemaal tot het eind, toch? -Ja.
Een beetje eng, ja.
Schreeuw gewoon wat je ziet.
Hier links. -Ja.
Dat is een kolk.
Kom op.
Oké. -Ja.
We proberen in het midden te blijven.
Daar is een kleine V.
Daar gaan we onze neus insteken. -Oké, cool.
Het wordt ruig hier.
Daar kolkt het.
Het komt van rechts en gaat naar het midden.
Oké. Peddel eens bij, we minderen vaart. We willen zo snel als het water gaan.
Grote golf.
Wel wild daar.
Nu zitten we goed. Ontspan. Rustig. -Oké.
Zeker. -Oké.
Voor ons nog meer golven. Waar moet het ons raken?
Misschien daar, op één uur. -Op naar onze één uur.
Niet peddelen, laat het gebeuren.
We slaan niet om.
Goed werk. Ga door.
Ga door.
Goed gedaan.
Dat was prachtig, man.
We kwamen, we zagen en... -En overwonnen.
We hebben de vaardigheden.
Dit is een bucketlist-moment.
Dat was verdomd goed werk. Voor de eerste keer in wildwater...
...en gehaald zonder zwemmen. -Ja, dat was fantastisch.
Ik draai ons even rond. Goed.
Dit moment verdient een toast.
Ga door, verder.
Ik kan het opvangen.
Zo is het goed. -Perfect.
Toen ik hier net was, leek alles zo onbekend, gevaarlijk zelfs.
Nu begrijp ik dat alles een logica heeft.
Ik had nooit gedacht dat ik dit kon.
Maar ik heb het gedaan.
Ik, dat kind uit het westen van Philly, dat niet van water houdt.
We hebben het gehaald tot aan de oceaan.
We zijn er.
Het klinkt niet als iets geweldigs om de oceaan te vinden.
Maar voor mij was het enorm.
Je hebt me niet vermoord.
Bijna.
Nu begrijp ik wat 'met de stroom mee' betekent.
Weet je, dat heb je mooi gezegd. -Ja.
Moet je kijken.
Ik zeg je, dat was geweldig, niet? -Gast.
Ik ben gewoon blij om hier te zijn, levend en wel.
Soms dacht ik: nu gaan we kopje-onder. Maar dat is niet gebeurd.
Voor mij is het gewoon een zijn met de natuur...
...en mezelf op de proef stellen.
Het is niet 'kijk mij, hoe sterk en krachtig'.
Het is meer 'kan ik ervaringen toepassen op andere uitdagingen?'
Dat is waar het om draait.
Als je dit soort dingen doet, weet je nooit precies waar je eindigt.
Misschien weet jij dat wel.
Daar geloof ik altijd in. -Echt?
En voor mij gaat het niet om het eind. Het is nogal cliché, het gaat om de reis.
Voor mij is het de ervaring, het doen. En om er te zijn.
Je kan me niet vertellen, dat dit het beste deel van de reis was.
Dat is zo waar.
Weet je. Nu je dat zegt...
...de aankomst is wel bitterzoet. -Net een anticlimax.
Dat is waar. -Wacht, wat is dat?
Je hoort hem aankomen. Goeie timing. -Oké.
Dit was een lange, zware reis voor me.
Maar eigenlijk kostte het me 52 jaar.
In het begin was mijn missie simpel.
Buiten mijn comfortzone treden.
Verbinden met de planeet...
...en hopelijk anderen inspireren.
De avonturiers namen me mee naar het eind van de aarde en verder.
Ze lieten me zien dat onze wereld vol wonderen is.
Verborgen krachten die we niet zien en amper kunnen bevatten.
Het kan angstaanjagend zijn om in het onbekende te duiken.
Maar soms kun je je alleen maar overgeven aan de stroming.
Je angsten achter je laten.
Want als je jezelf toestaat om...
...je echt te verbinden met onze planeet...
...dan besef je dat de wonderen oneindig zijn.
Ja, dit vind ik leuk.
Dit is pas het begin.
Welcome to Earth, Will Smith.
Tijd om te ontdekken.
Ondertiteld door: Monique De Bussy