NETFLIX — ORYGINALNY SERIAL KOMEDIOWY
„Na co się, kurwa, gapisz?”
„Mam dość tych pierdolonych węży w tym pierdolonym samolocie”.
„Ty się jeb, ty też, ty też, ty jesteś spoko, ty się jeb. Spadam”.
„Mam ci rozwalić te światła?
Mam ci je rozpierdolić? To czemu rozwalasz mi scenę?”
„Ale z ciebie, kurwa, brzydal”.
„Po raz ostatni mnie, kurwa, obraziłaś”.
„Pierdol się! Tak się nazywam”.
„Nie marnuj, kurwa, mojego czasu”.
„Rurku, ale upierdolony stół”.
Najważniejszym narzędziem aktora jest wyobraźnia.
Ale wulgaryzmy…
też są bardzo ważne.
Wulgaryzmy pozwalają nam ranić, koić,
radować, przerażać, obrażać i uwodzić.
Żaden inny wulgaryzm w języku angielskim
nie jest równie wszechstronny jak „fuck”.
„Fuck” potrafi wyrazić pełen wachlarz ludzkich emocji.
Ból, zachwyt, zakazane uciechy cielesne: wszystko w jednej sylabie.
„Fuck”.
A można powiedzieć tak.
„Fuck!”
To najbardziej powszechne i pociągające tabu, jakie mamy.
Ale sekret ich dziwnej mocy spowijała tajemnica.
Aż do dziś.
Zapraszam w podróż przez historię, ewolucję
i znaczenie kulturowe wulgaryzmów.
No to nakurwiamy.
„Fuck” to klasyk. Bezapelacyjny numer jeden.
Słowo „fuck” pozwala wyładować frustrację.
To słowo, które wyraża emocje.
Gdybym mogła zabrać na bezludną wyspę tylko jeden wulgaryzm,
pewnie wybrałabym „fuck”.
Nazywam się Kory Stamper. Jestem leksykografką i pisarką.
Pisałam też hasła słownikowe w wydawnictwie Merriam-Webster.
Zajmowałam się tam między innymi przekleństwami.
Angielski, skurwysynie! Znasz go?
Kocham słowo „fuck”. Jest bardzo wszechstronne.
Można je wstawić w dowolnym miejscu, żeby zdanie miało pazur.
Nazywam się Ben Bergen, jestem kognitywistą.
Badam język.
Słowa „fuck” można użyć wszędzie.
Zabiorę was, kurwa, do piekła!
Ciągle go używamy. „Co, kurwa?” „Ty gnojku!”
Nawet jako komplement! „Spryciarz!”
Występuje w zrostach, takich jak „fuckhead” czy „fuckwit”.
Okazujemy uznanie, mówiąc: „Kurwa”.
Tym słowem można kogoś znieważyć.
„Pierdol się, Jack!”
Albo zaprzyjaźnić się i wywierać wpływ.
- Zajebiście! - Nazywam się Melissa Mohr.
Jestem doktorką Uniwersytetu Stanforda i piszę o wulgaryzmach.
Kiedy ktoś mówi „Fuck!”, to słowo ma wielką siłę.
Można nim wyrazić szok.
Kurwa!
Można wyrazić zaskoczenie.
„Pierdolisz!”
To najszerzej akceptowany wulgaryzm, ale jednocześnie najcięższy.
Ale choć „fuck” ma tyle zastosowań, jego główne znaczenie to „pieprzyć się”.
Skąd pochodzi to słowo?
SKĄD POCHODZI SŁOWO „FUCK”?
Przez długi czas słowo „fuck” nie miało związku z seksem.
Przez tysiące lat.
Dopiero na początku XIV wieku
zyskało nowe, seksualne znaczenie.
Prawdopodobnie zachowało je,
nie będąc przy tym słowem zakazanym,
przez około 400 lat.
Istnieje teoria etymologiczna,
że słowo „fuck” jest akronimem wyrażenia
„pożycie za zgodą króla”.
Kiedy w średniowieczu dwoje ludzi brało ślub,
mieli oni udawać się do króla
i prosić o zgodę na uprawianie seksu.
Nie zaprzestawaj! Dochodzę!
Zatrzymać powóz!
Dochodzę! Już prawie!
Natychmiast poniechać tej bezprawnej intymności!
Seks bez dokumentów stanowił złamanie prawa.
Ależ panie, wyraziłeś zgodę.
ZGODA NA PIEPRZENIE
W porządku.
Ogłaszam zatem,
że mieszkańcy tego domu uzyskali moją królewską zgodę…
na pieprzenie!
Wspaniała historia wspaniałego słowa.
To całkowita bzdura. Wcale tak nie było. A szkoda.
Lubimy, kiedy kolorowe słowa mają kolorową historię.
To chyba zmyślone słowo.
Pewnego jakiś koleś powiedział: „Kurwa!”.
A jakiś inny stwierdził: „Wiesz co, też się tak czuję”.
Etymologowie przypuszczają,
że słowo „fuck” wywodzi się od niderlandzkiego czasownika
oznaczającego „uderzać”.
WANTED – ŚCIGANI
PIEPRZ SIĘ
Co? „Fuck” znaczy „uderzać”?
Można komuś „przypieprzyć”,
więc poniekąd zachowało pierwotne znaczenie.
Jeśli ktoś da mi w twarz, to jakby mnie pieprzył?
Nie idzie się z nimi dogadać, co?
Odpieprz się!
„Fuck” rzadko występuje w języku przed XVI wiekiem.
Czasem jednak pojawia się w nazwiskach.
Pewien mężczyzna nazywał się „John LeFucker”.
Był to znany w okolicy żigolak.
Ktoś miał przydomek „Fuckbutter”.
Hojnie obdarzony.
Jakiś „Roger FuckebytheNavele”.
Co? Zwariowałaś?
Być może wzięło się to stąd, że…
podczas seksu był nieelegancki.
Ale może też stąd, że kiedyś dostał w brzuch.
Albo często bił ludzi w brzuch.
Z przydomkami nigdy nie wiadomo, bo często są metaforyczne.
Pseudonimy często są zrozumiałe tylko dla wtajemniczonych.
Wiele angielskich nazwisk pochodzi od zawodów
albo cech charakterystycznych.
Na przykład Taylor to krawiec, a Miller to młynarz.
A w XIII wieku mamy Johna LeFuckera.
Czym się zajmował? Czy był pierwszym playboyem?
Na ile sposobów można użyć słowa „fuck”?
„Fuck” ma mnóstwo oblicz.
Wyobraźmy sobie drzewo genealogiczne.
Pewna kurwa poznaje skurwiela.
Mają dziecko, skurwysyna.
On nie ma żony, bo ciągle się kurwi,
ale nakurwia małych kurwiątek
z tym ostatnim kurwiszczem, Brendą.
Aż kurwica bierze.
Brat kurwy, kurwiarz jakich mało, był skurwiały jak chuj,
ale zapisał im spadek, więc małe kurwipołcie
mają kurewsko dużo kasy.
Jest jeszcze druga strona rodziny,
ale oni mnie wkurwiają.
„Fuck” oznacza seks.
A od tego można przejść do takich znaczeń jak „zawalić sprawę”
albo „zrobić kogoś na szaro”.
To wszystko użycia metaforyczne.
A jako że to słowo od dawna należy do sfery tabu,
stało się jak guma.
Można je rozciągnąć i nadać mu prawie dowolne znaczenie.
Gdzie w mózgu mieszka „fuck”?
Automatyczne, spontaniczne przeklinanie
to ewolucyjnie stary odruch.
Podobno wulgaryzmy mieszkają w osobnej części mózgu.
W odpowiedniku piwnicy domu rodziców.
Ja często się tam udaję.
Przekleństwa pochodzą z głębokiej, emocjonalnej, pierwotnej części mózgu.
Mieści się ona głęboko w mózgu.
Dzielimy ją z innymi naczelnymi, innymi ssakami i jaszczurkami.
To ona sprawia, że przeklinamy, kiedy uderzymy się w palec,
albo kiedy nasza ulubiona drużyna zdobywa punkty.
Jeśli coś jest tragiczne,
moja reakcja będzie zawierała słowo „fuck”.
Kiedy przeklinamy, wydzielamy adrenalinę.
To część reakcji walki lub ucieczki,
którą wywołują też strach i wściekłość.
Sprawia, że tętno słuchacza wzrasta,
że pocą nam się ręce.
Jeszcze raz, a sam cię zajebię.
Ta adrenalina i napływ krwi do kończyn
sprawiają, że łatwiej znosimy ból.
Z tego samego powodu przeklinanie dodaje nam siły.
Na przykład siła chwytu wzrasta o pięć procent,
kiedy przeklinamy.
„Fuck” to tak pierwotne i uniwersalne słowo,
że niektórzy wielcy tego świata wlali jego siłę
w swe ostatnie słowa.
Choćby autor książek dla dzieci, Roald Dahl.
„Będę za wami bardzo tęsknił.
Kurwa!”
Albo słynny miłośnik ludzi, W.C. Fields.
„Pieprzyć cały ten jebany świat i wszystkich ludzi poza tobą, Carlotto”.
I wenezuelski bojownik o wolność, Antonio José de Sucre.
„Kurwa, oberwałem”.
Ostatnie słowo każdego, kto spadł z urwiska, to „fuck”.
Tak samo każdego, kogo pożarł rekin.
Nie dziwię się.
To pewnie ostatnie słowo bardzo wielu osób.
„FUCK” PODLEGA OCHRONIE PRAWNEJ
Jestem Elvis Mitchell, gospodarz programu The Treatment.
Decyzją Sądu Najwyższego z 1971 roku „fuck” podlega konstytucyjnej ochronie.
Mamy prawo go używać.
Jest to tak zwane „prawo dane od Boga”.
Słowo „fuck” to sposób, aby zostać usłyszanym.
W latach 60. Jane Fonda i Donald Sutherland
jeździli z trasą FTA, czyli „jebać armię”, „jebać pobór”.
Wyrażali tym słowem swój sprzeciw.
„Fuck” może być również wyrazem głębokiego bólu albo rozczarowania.
Jebać policję Tak mówimy w podziemiu
Kiedy N.W.A śpiewali „jebać policję”,
nie wynikało to z czystej złej woli.
To był wyraz głębokiego rozczarowania.
Jebać policję
Jebać, jebać, jebać policję
O to im chodziło.
Temu służyły te słowa.
Siłą N.W.A było to, że byli pionierami gangsta rapu.
A gangsta rap opierał się wtedy
na mówieniu w piosenkach rzeczy,
których nie słyszało się na co dzień.
W latach 80. chodziłem na koncerty Public Enemy i N.W.A.
Eazy-E był wręcz liryczny w tym, jak używał słowa „fuck”.
…jebany incydent?
Potem Cube na to reagował.
To były swego rodzaju zawołania i odpowiedzi.
To dla mnie była sztuka.
Wynosili przeklinanie do poziomu sztuki.
A stając się częścią sztuki,
wulgaryzmy na zawsze weszły do języka naszych dyskusji.
Policji, rzecz jasna, nie podobały się te słowa.
Zespół nazywa się N.W.A.
Teksty jego piosenek uderzają w policję i władze.
Jestem głęboko urażony.
Jebać policję
Nie wymyślili wyrażenia „jebać policję”,
ale powiedzieli to na głos.
Analogicznie, także w roku 1989, Public Enemy mówili „walczyć z władzą”.
W Nowym Jorku było „walczyć z władzą”, a w Los Angeles „jebać policję”.
To ten sam przekaz.
Ludzie po prostu zaczęli nagrywać takie rzeczy,
bo pojawiła się nowa forma ekspresji zwana rapem,
w której można powiedzieć rzeczy, które dotąd mówiło się w sekrecie.
Kiedy ludzie mówią „jebać policję”,
to znaczy: „Nie mam innych opcji.
Tak tu skończyłam. Bo nie mam innych opcji”.
„Fuck” świetnie nadaje się na protest,
bo to wulgaryzm, który niesie najwięcej emocji.
Ludzi trzeba urazić.
Wyrwać ich z samozadowolenia, zachwiać ich mylnymi przekonaniami.
Jebać policję
Według licznych badań
„fuck” to nie tylko najpowszechniejszy z angielskich wulgaryzmów,
ale i najczęściej cenzurowany.
To pradziadek przekleństw. Pojawia się wszędzie.
To jedno z najstarszych, najwulgarniejszych słów.
Jego zdolność do szokowania i urażania nie ma granic.
Czemu więc widujemy je na haftach
i świeczkach zapachowych?
A skoro jest wszędzie,
dlaczego wciąż je cenzurujemy w telewizji i w filmach?
Często w grę wchodzi cenzura.
Zwykle nie chodzi o cenzurę rządową,
choć taka też się pojawia, choćby w ZSRR.
Zazwyczaj jest to autocenzura.
Uznajemy, że dla pewnych słów nie ma miejsca w debacie publicznej.
Że szkodzą obyczajom, szkodzą naszym dzieciom,
więc nie będziemy ich używać.
Ale każdy to robi, tylko że wywołuje to szok.
Słowo „fuck” nas rozśmiesza.
Wszystko jest śmieszniejsze, jeśli powie się „fuck”.
Wydaje mi się, że w Stanach wulgaryzmy są mocniejsze.
W Wielkiej Brytanii można powiedzieć „Cześć, pojebie!” i nikt się nie obrazi.
W USA by cię za to zastrzelili.
Bo tutaj można mieć broń.
Kiedy ktoś się oburza, wysyła komunikat:
„Jestem lepszym człowiekiem niż on.
On zrobił to i to, a ja jestem lepszy”.
Po powrocie do domu
nie myśli sobie: „Nie do wiary, czego musiałem wysłuchać”.
A jeśli tak, to pierdolić go.
O co chodzi?
Nie powinien wychodzić do ludzi.
Słowo „fuck” ma w sobie magię, której nie da się usunąć.
Jeśli ktoś spojrzy na ciebie i powie: „Pierdol się”,
to to poczujesz.
Ale powszechność tego słowa nie odebrała mu ani trochę mocy.
Te jebane sztywniaki z MPAA wciąż uważają je za tak straszne,
że dają kategorię R każdemu filmowi, w którym padnie ponad dwa razy.
WPŁYW „FUCK” NA FILMY
Do lat 60.
filmy oceniano na podstawie kodeksu Haysa.
Pewnych rzeczy nie można było mówić.
Ale za czasów Jacka Valentiego MPAA stwierdziło:
„Tracimy widzów.
W Europie kręcą filmy, w których mówi się o seksie,
a nawet pokazuje się seks.
Nie możemy już tego ignorować”.
Musieli się pogodzić z tym, że prawdziwy świat istnieje.
A kategorie pozwalają
łagodnie wprowadzić prawdziwy świat do filmów.
W filmie z kategorią G
jest dużo słońca i to wszystko.
Może być, świnko.
BABE – ŚWINKA Z KLASĄ
G: DLA WSZYSTKICH BRAK WULGARYZMÓW
Może być.
W kategorii PG jest nieco przemocy i może parę wulgaryzmów.
SKARBONKA
PG: ZALECANA KONTROLA RODZICIELSKA MAŁO WULGARYZMÓW, BRAK „FUCK”
Cholera jasna.
W PG-13 może paść słowo „fuck”,
ale tylko raz.
…od całej redakcji.
- Mówili Veronica Corningstone… - …i Ron Burgundy.
Pierdol się, San Diego.
LEGENDA TELEWIZJI
I nie w kontekście seksu.
I w końcu mamy kategorię R. Tam postaci mówią jak prawdziwi ludzie.
Pierdolisz.
DRUHNY
Przekleństwa były dla filmów wybawieniem.
Ludzie wrócili do kin.
To w kinie pierwszy raz usłyszałam wulgaryzm.
Rodzice zabrali nas na Księcia w Nowym Jorku.
Kiedy przyjechali do Queens, zawołał „Jesteśmy!” czy coś.
Ktoś krzyknął: „Pierdol się!”, a on na to: „Tak, ty też!”.
Grałam w Szkole rocka i pamiętam,
jak pomiędzy scenami reżyser mówił:
„Mamy kategorię PG-13, więc możemy mówić »shit« i raz »fuck«”.
Zaproponowałam, żeby w ogóle nie używać „fuck”,
a w ostatniej scenie, już po napisach końcowych,
cała obsada wrzasnęła: „Kurwa!”.
Nie poszli na to.
Przeklinanie w filmach to wielki biznes.
Spójrzcie na filmografię pewnego losowo wybranego aktora.
Spośród sześciu głównych wulgaryzmów
„fuck” i jego derywaty są zdecydowanie najczęstsze.
Stanowią 71% przekleństw w filmach tego losowego aktora.
Jak myślicie, który aktor przeklina w filmach najwięcej?
Przeliczając wulgaryzmy na filmy i minuty na ekranie,
to pewnie Eddie Murphy.
Nie, to musi być Samuel L.
On nie bierze roli, jeśli nie może w niej przeklinać.
Jeśli mowa o słowie „fuck”,
trudno nie obstawiać jego konesera, Samuela L. Jacksona.
Co ja, kurwa, robię z tyłu? To ty powinieneś szorować mózg!
Poszłam na Węże w samolocie tylko po to, żeby zobaczyć, jak Samuel L. Jackson mówi:
„Mam dość tych pierdolonych węży w tym pierdolonym samolocie”.
To było coś magicznego.
Na szczycie listy nie jest Samuel L. Jackson, Al Pacino
ani mój osobisty faworyt, Yosemite Sam,
tylko… Jonah Hill.
JONAH HILL I WULGARYZMY
Jonah Hill jest znany z komedii o kategorii R,
ale to Wilk z Wall Street zrobił z niego króla wulgaryzmów.
W tym jednym filmie Hill przeklina niewiarygodne 107 razy.
- Jonah Hill? - Jonah Hill?
Niemoż… Kto to liczy?
To nie jest prawda!
Jak on tyle razy przeklina?
Dopiero w roku 2004
nieocenzurowane słowo „fuck” zawitało na małym ekranie
w filmie Miasteczko South Park na kanale Comedy Central.
Ale już w roku 1970
MASH wprowadził słowo „fuck” do wysokobudżetowego kina.
Filmy wciąż potrafią wywierać wpływ, kiedy postaci…
właściwie wymyślają wyrażenia.
Widzimy to w tworzeniu nowych wulgaryzmów.
„MILF” to świetny przykład, bo dokładnie wiemy,
co sprawiło, że to wyrażenie obiegło świat.
A był to film American Pie z 1999 roku.
M-I-L-F.
- Mamuśka, którą bym wyruchał. - Tak jest!
Najlepsze filmy sprawiają, że chcemy je naśladować.
Słyszymy coś i myślimy: „To jest doskonałe. »MILF«?
Zacznę tego używać. Znajdę na to sposób”.
Słyszymy to w American Pie, a dziesięć lat później
w Rockefeller Plaza 30 mamy fikcyjny reality show Wyspa MILF-ów.
Słowo jest wszędzie.
Filmy wciąż potrafią być katalizatorami,
dzięki którym język ewoluuje w ciekawy sposób.
Uwielbiam „fuck”.
Jest jak Tom Hanks wśród wulgaryzmów.
Zawsze i wszędzie pasuje i nigdy nie mamy go dość.
Musimy potrafić przeklinać.
Musimy potrafić powiedzieć „fuck”.
To klucz do kreatywności,
to forma protestu i…
to zdrowe.
Obecnie potrzebujemy wulgaryzmów bardziej niż kiedykolwiek.
Potrzebujemy sobie ulżyć. Właśnie to dają nam przekleństwa.
„Cholera!”
Tak możemy wyrzucić to z siebie.
Suka. Kurwa. Gówno. Cholera. Pizda. Chuj.
Podoba mi się, że pewne słowa są zarezerwowane na specjalne okazje.
Na przykład święta.
Przeklinanie jest ważne, kiedy potrzebujemy wyładować frustrację
albo rozpacz.
Co to, kurwa, jest?
Nie jest ważne, kiedy przeklinamy dla samego przeklinania.
Nie róbcie tak. Jesteśmy ponad to.
Przeklinajcie z przekonaniem.
Jestem Nicolas Cage.
Życzę kurewsko dobrej nocy.
Napisy: Juliusz P. Braun