EEN NETFLIX-SERIE
hoe, wat, waar, waarom? wat, waar, waarom?
Ada is knap heeft een lab
en duikt met haar neus in de wetenschap
ze kijkt eens hier zoekt eens daar
superleergierig
met Iggy Peck, architect
en Roza Rozeur, ingenieur
ze heeft een goed idee en jullie helpen mee
een raadsel, 'n mysterie iets voor 'n knappe kop
zo veel te ontdekken Ada zoekt 't voor ons op
wetenschap is top
Ada is knap heeft een lab
en duikt met haar neus in de wetenschap
vraag haar wie, wat of waar
zij heeft haar theorie al klaar verbindt de stippen met elkaar
want Ada is superslim
Wie niet sterk is.
Je moeder maakt de knapperigste crackers.
Ja, hè? Heerlijk.
We bewaren wat voor…
Roza. -Roza.
Hatsakadee. Snap je?
Hoi, Roza. -Hoi, Roza.
We hebben crackers voor je.
Bedankt.
Zo knapperig, zo heerlijk.
Knapperlijk.
Hoe was je eerste karateles? -Geweldig.
Al ben ik nog een beginner…
…ik kom zo hogerop.
Ik hoorde dat je dan veel moet oefenen.
Ik wil niet opscheppen, maar ik ben een natuurtalent.
Moet je dit zien.
De Glitterstoot.
Leuk.
De Eenhoornschop.
Wat? -Gaaf.
De Regenboogstomp.
Dat zijn nieuwe moves.
Ja, die dojo lijkt voor jou gemaakt.
Deze heb ik verzonnen.
Dit is wat mijn leraar me heeft geleerd.
Sensei Dave zegt dat het de focus opbouwt.
Hij zegt altijd: 'Wees kalm. Wees snel. Succes.'
Ik hou van rust. En snelheid. En succes.
Ze zien er cool uit.
Maar het is zo saai.
Ik wil meteen dingen doormidden slaan zoals Professor Bloembom.
Ze heeft echte moves. Laten we kijken.
Goed. -Oké. Papa.
Mag 't harder? Dan horen ze je op de maan.
Sorry. Mogen we op de computer?
We willen Roza's worstelheld zien, Prof. Bloembom.
Zij is heftig.
De heftigste.
Dit wordt goed.
Dit is Professor Bloembom.
Ik heb een doctoraat in kracht.
De les is begonnen. -Ja.
Lesknaller.
Studieklap.
Examendreun.
Verbluffend.
Graag gedaan. En laat mijn meubels heel.
Zie je? Was dat niet geweldig?
Ik wil doen wat Professor Bloembom deed. -Zonder zwarte band?
Maar ik heb er een.
Wat sla ik eerst doormidden?
Wacht. M'n vader zei dat we de meubels niet mochten vernielen.
Je hebt gelijk. Ik ben zo opgewonden.
We gaan naar buiten. -Goed plan.
En dit, Roza? -Perfect.
Als Professor Bloembom stenen kan breken, is dit plankje een makkie.
Ga maar achteruit…
…want ik ga de Super Roza Krachtklap gebruiken.
Roza? -Gaat het?
Het doet maar 'n beetje pijn.
Maar 't is mislukt. En ik heb m'n spieren nog wel aangespand.
Waarom kan ik geen plankje kapotslaan?
Goeie vraag.
Het is 'n mysterie, 'n raadsel, 'n puzzel, 'n missie.
een mysterie, 'n raadsel, een puzzel, 'n missie.
als ik 't antwoord op 'n vraag niet weet
waarom, waarom?
ik zoek door tot de ontdekking
waarom, waarom, waarom?
we staan paraat, de bende is er weer 'n avontuur voor de Vragenstellers
wie weet wat we vinden -het is 't proberen waard
daarom
vraag ik waarom
Wacht, ik snap het.
Als ik meer spieren had, kon ik hem ook in tweeën slaan.
Hoe krijg je spieren? -M'n brein spant zich in.
Brein push-ups. -Breingym.
Brainstorm.
Juist.
Ik heb een idee.
Regel 32 is toch ballonnen?
We kunnen je armen oppompen tot ze groter zijn.
Maar wat als ze knappen als een ballon?
Goed punt.
En trollensap?
Zo zwellen trollen op.
Nou, mijn moeder zegt altijd: 'Je bent wat je eet.'
Ja. Ik ben graag Roza.
Ik wil geen Trolza zijn.
We kunnen vier robotarmen maken.
Goed idee.
Maar je mag bij karate alleen je eigen handen gebruiken.
Gediskwalificeerd.
Logisch. Dat wist ik niet.
Ik moet toch meer spieren krijgen.
Misschien kun je met gewichten…
…betere spieren krijgen.
Geweldig idee. -Te gek. Doen we.
Maar het gaat niet snel.
M'n moeder sport veel en ze zegt dat het tijd kost.
Ik wil niet opscheppen, maar als iemand het kan, ben ik het.
Oké, we helpen je.
Met apparatuur. We laden 't lab.
Dit heb je nodig.
Aan de slag.
Waarom?
Misschien moet 't langzamer. -Maar ik wil snel spieren.
O, man.
Je moet de tijd nemen. -Maar ik wil ze nu.
Waarom beweegt hij niet?
Duw minder speelgoed. -Dan minder spieren.
Mijn armen zien er precies hetzelfde uit.
Geen spieren.
En ze zijn slap.
Ik wilde spierballen voor een karateklap, maar dit is een karate-flop.
Ik geef 't op. -Kom op, Roza.
In karate of wetenschap geef je niet op.
Kon iemand Roza het maar leren.
Een leraar.
Misschien heeft Sensei Dave tips.
Misschien heeft hij ook 'n video.
Ja, maar hij is klein en niet zo groot en sterk als Professor Bloembom.
Hij kan vast niks breken.
We gaan kijken.
Oké. O, boem. Sensei Dave.
'Wees kalm en snel, succes?' -Ja.
Klik op hoe je iets kapotmaakt?
Wil je iets kapotmaken?
Dan is er deze video.
Iets kapotmaken heeft alles te maken met natuurkunde.
Cool. -Echt?
Dit is dr. Ronald McNair.
Hij was natuurkundige en astronaut met een zwarte band.
Hij schreef over de fysica van karate.
Cool, hè?
Een karatewetenschapper? -Super.
Dr. McNair zei: 'Stenen doormidden slaan kun je met oefening en precisie.'
Je moet 't steeds op dezelfde manier doen.
Richt je kracht en impuls…
…op een klein gebied. Maak je hand scherp.
Zet hem op één lijn met het midden en waar het het zwakst is.
Gebruik kracht en impuls…
…en stel je voor dat je hand erdoorheen komt.
Ongelofelijk. -Gaaf.
Hij brak al die stenen…
…en hij hoefde niet eens zijn spieren te spannen.
Het gaat dus niet alleen om kracht.
Nee, om natuurkunde. Kracht en impuls. -En precisie.
Ingenieurs moeten precies zijn, anders kan 't misgaan. Ik wil nog eens.
Maar niet met een stapel. Dat vergt oefening.
Bedankt, pap. -Bedankt.
Ik stel me voor dat ik deze cracker doorklief.
Maak je hand scherp, als een mes.
Richt op het midden.
Gebruik kracht, impuls, visualiseer en…
Mislukt.
Maar er zit 'n barst in. Dat is beter dan de eerste keer.
Je hebt gelijk. Met meer geduld, oefening en precisie…
…word ik ooit een karatemachine…
…zoals Sensei Dave en dr. McNair.
Eén, twee, drie.
Bedankt voor de les. -Oké.
Ik wil niet opscheppen, maar ik kan heel goed langzaam beginnen.
Echt niet.
Wat? Dat meen je niet.
Wat is er? -Zet je maar schrap.
Maak je deze zondag klaar voor een klappenfeest…
…en een doctoraat in de ondergang.
O, jee. Staat ie nog aan? -Stop.
De powermoves van Professor Bloembom zijn nep.
Verbluffend.
Maar haar spieren, haar doctoraat in kracht. Ze moet terug naar de basis.
Ik blijf bij Sensei Dave, de echte professor. We gaan nog wat blocken.
Eén, twee, drie.
Iggy graaft dieper.
Laatste aanwijzing.
Dit vierkant bevat meer vierkanten.
Gereedschapskist, boombox en wat hier mist.
Wat zeg je nou?
Pap… -Leuk rijmpje.
Om dit op te lossen, moet je anders denken.
Zeg maar als je 't opgeeft. -Wij geven nooit op.
Nooit.
Ik geef het op. -Wat? Nee.
We geven niet op. Denk na. 'Een vierkant met vierkanten.'
Wat is een 'boombox'?
Ik weet 't.
De garage.
Ik win.
Denk ik.
Papa.
Een vierkant met vierkanten.
Goed zo, Iggy.
Dit is je prijs.
Bedankt, Roza.
En dit is voor jou, Ada.
Bedankt.
Van het schatzoeken op 't strand.
En? Wie kwam erachter? -Ik.
Jij bent de speurtochtkampioen.
Hoe wist je het?
Roza vroeg wat een boombox was en ik wist dat jij er een had.
Toen dacht ik: een garage is vierkant.
Je dacht anders.
Maar ik weet nog steeds niet wat een boombox is of doet.
En dit vreemde stukje techniek lost het niet op.
Hij speelt muziek. Dat heet een cd.
Kom. Alles goed?
Ja. Maar die doos niet.
Pap, kijk.
Ik als kind met m'n favoriete speeltje, Rexcalibur.
Rex is…
'M'n eerste speelgoedmodel. Je vergeet je eerste model nooit.'
Iggy kent dit al. -Te vaak gehoord.
Zie je dit? Het is een tijdcapsule. Rexcalibur zit erin.
Reist je favoriete speelgoed door de tijd in een oude broodtrommel?
Super.
Je stopt er dingen in, begraaft hem…
…zodat mensen in de toekomst over 't verleden leren.
De mijne ligt ergens in de tuin begraven.
Dat is Paul. Hij komt aarde brengen.
Denken jullie wat ik denk?
Hoe cool is tijdreizend speelgoed?
Ja, maar laten we de tijdcapsule opgraven.
Als archeologen, net als oudtante Bernice.
Ik wil archarancholoog worden.
Ik bedoel, arancheoloog.
Ik wil dingen opgraven.
Ook al betekent graven vies worden…
…het zou leuk zijn om mijn vader z'n speeltje te geven.
Ik doe mee. -Ja.
Goed idee. Er zit een kaart bij de foto.
Echt? -Jippie.
De kaart is niet te lezen.
Het was een goed idee.
Nog steeds.
Archeologen vinden dit vaak. Misschien weet oudtante Bernice wat.
We bellen haar even.
Goed nieuws. Je kunt hem herstellen.
Ja. -Echt?
De kleur van de inkt is belangrijk. Dit kun je doen.
Maak een kopie, zodat je het origineel niet beschadigt.
We laden het lab.
Oké. Hebben we alles?
Zwarte inktoplossing, ook bekend als citroensap en water? Ja.
Ventilator om de kaart erna te drogen.
Een kaart herstellen om een tijdcapsule te vinden? Ja.
Daar is ie.
Graven dan maar.
Hé. -Roza.
Hij is er niet.
Maar dit is veertig stappen van de deur.
Waarom was het dan fout?
Natuurlijk. Het huis is nu anders.
Iggy's grootouders hebben het verbouwd en ik legde de tuin aan.
Ik ga nu. Dat kan je moeder zijn.
Zonder kaart kunnen we hem niet vinden.
Laten we stoppen.
Wetenschappers doen onmogelijke dingen.
Astronauten gingen naar de maan.
Maar ze wisten waar hij was. Een enorm voordeel.
Dat is waar. Weet je wat we nodig hebben?
Een wonder?
Een glazen bol?
Een brainstorm. -We kunnen ook gewoon graven.
Mijn vader zou niet blij zijn met allerlei gaten.
Iggy.
Ja, dat zou niet goed zijn.
We kunnen een mol laten zoeken.
Maar wat als er meer mollen gaan graven?
Iggy. -Dat zou niet goed zijn.
Honden. Ze ruiken alles. Ook Rexcalibur.
Of Iggy, want hij heeft altijd een broodje tonijn op zak.
Iggy.
Ja, misschien is de tijdcapsule verloren.
Ik wilde m'n vader herenigen met Rexcalibur, maar hoe vinden we de capsule?
ik geef op
als het zo moet hou ik op
het komt nooit goed
het is steeds hetzelfde lied een oplossing, ik zie 'm niet
ik ben mislukt dus geef ik op
ik wil niks meer proberen
want dit lukt ons echt nooit meer
geef niet op
geef niet toe
sta nu maar op probeer het nog een keer
een foutje komt soms van pas
een prettig missertje dat welkom was
geef niet op
geef niet toe
maak van fouten maar je beste vriend
probeer, probeer, probeer
sta nu maar op probeer het weer… opnieuw
Ja, ik kan niet zomaar opgeven.
Ja, je won de speurtocht ook.
Ja, omdat ik anders dacht.
We volgden de kaart, maar het huis is nu anders.
Het huis. Ik heb een idee.
Blauwdrukken. Dat is een soort plattegrond van een huis.
Goed idee. -Dat is nou anders denken.
Bedankt.
Dus volgens de blauwdrukken is de deur…
…nu een raam.
Oké, 40 stappen hiervandaan.
Dan ligt de tijdcapsule…
…hier. -Wisten we 't maar zeker.
Met röntgenzicht konden we door de grond kijken.
Wacht. Je hebt deze toch op het strand opgegraven?
Hoe wist je dat ze er waren? -Met haar metaaldetector…
…die piepte als er metaal onder de grond zat.
Oudtante Roos liet zien hoe ze werken. Kijk maar.
Metaaldetectors zenden een elektromagnefidisch signaal uit…
'Elektromagnetisch'? -Ja. Een elektro-mag-netisch veld.
Zo onderscheid je metaal van aarde. -De broodtrommel is van metaal.
We hebben 'n metaaldetector nodig. -Maar oudtante Roos is op reis.
Misschien heeft oudtante Bernice er een. -Sorry. Ze zijn uitverkocht.
Maar je kan 'm maken.
Met 'n oude radio, een rekenmachine, klittenband en een cd-doosje.
Ik ontwerp het.
Tof. -Mooi.
We maken 'n metaaldetector.
En nu metaal opsporen.
Ik hoor iets.
Een cent. Ik ben rijk.
Die piep is luid.
Grote piep, grote broodtrommel?
Graven maar.
Is dat hem?
Lieve help.
De tijdcapsule. -We hebben hem.
Nog zo'n vreemd stukje techniek.
Gaaf.
Dat is een oud videospel.
VHS. Vroeger keken ze hier films op.
Rexcalibur. In levenden lijve.
Hij is veel cooler in het echt. Wat zal papa blij zijn.
Wat leuk om die oude dino weer te zien.
Bedankt.
Graag gedaan. -'Je eerste model vergeet je nooit.'
In onze tijdcapsule stop ik m'n oude schrift…
…in 'n plastic zak, zodat 't goed blijft.
Ik doe er m'n eerste hamer in.
De blauwdruk van m'n skatepark.
Ondertiteld door: Gerrie Timmerman