NETFLIX DİZİSİ
Nasıl, ne, nerede, neden? Ne, nerede, neden?
Bilim İnsanı Ada Arı
Cevabı bulacak
Burada, şurada
Bilim baktığın her yerde
Mimar Iggy Peck
Ve mühendis Rosie Revere ile
Yapacak çok şey var Sen de yardım et
Gizem, bulmaca, yapboz veya görev
Çözecek mucizeler Test edecek hipotezler var
Yok bilim gibisi
Bilim İnsanı Ada Arı
Cevabı bulacak
Nereye baksa bilim Hipotez kuruyor
Noktaları birleştiriyor Çünkü o, Bilim İnsanı Ada Arı
Kuşun bakış açısı.
Kuş kafası kostümü yapmak müthiş fikirdi.
Kuş gözlemine göre.
Öyleler. Tam vücut kuş kostümü istemediğine emin misin?
İzlediğimizi görmemeleri için kafalar yeter.
-Korkutmayalım. -Onlar beni korkutuyor.
Onları izlememi izlemesinler. Bilim ve en yakın dostlarım için yaparım.
Hadi, konuşmayı kesin, ötüşün. Yani kuş izleyin.
Tüyü yok.
-Ürkütücü. -Müthiş gözlem Iggy.
-O kuş yumurtadan yeni çıkmış. -Nereden?
Çok yaşa.
Hayır, yavru kuşlar yumurtadan yeni çıkar. Tüyleri yoktur.
Anladım.
Anne kuş geldi.
Yavrusunu besliyor.
-Yumurtadan yeni çıkanın tüyü çıkmış. -Yavru kuşa dönüşüyor.
Bu o kadar ürkütücü değil.
Anne kuş gidiyor.
Yiyecek bulmaya gidiyordur.
Yani her gün tam olarak bu an yapıyor.
-Yuva! -Hayır!
Hemen oraya çıkmalıyız.
Olamaz!
Mooshu!
Yakaladım!
Tuttum!
Tutamadım.
Mooshu, kediler kuşları kovalar biliyorum ama uslu dur.
Şuna bakın, çok küçük. Annesine ihtiyacı var.
Notlarıma göre yemek bulmaya gitti ve son birkaç günlük gözlemlerime göre
en az dört saate dönecek.
Bir şey yapmalıyız. Beyin fırtınası yapmalıyız.
Buldum, minik bir hamak yapıp ağaca asabiliriz.
Ya rüzgâr? Düşebilir.
Doğru, çok korkutucu olur.
Çok odalı ve balkonlu kuş evi inşa edebilirim.
İniş sahası, çikolata çeşmesi de olur.
Müthiş duruyor ama bir kuş için fazla değil mi?
Haklısın.
Saçımda tutabiliriz. Annem saçımı kuş yuvasına benzetir.
-Başka kuşlar da saçını yuvaya benzetirse? -Evet, çok kötü olur.
İşte bu.
Hayır, değil.
Saçıma kuş sürüleri gelmesin. Tüyleri çıkarmak bitmek bilmez.
Hayır, yeni bir yuva yapabiliriz. Rosie'nin saçına değil.
-Müthiş fikir. -Süper.
Çalışırken buraya koyalım
Gel küçük kuşçuk. Sana yeni yuva yapacağız.
Kuş yuvasını nasıl yapacağız?
Önce yuvasının malzemesine bakacağız. Laboratuvarı kuruyorum.
Mikroskobu getireyim.
Bir şeyin nasıl yapıldığını görmeye bayılırım.
Mühendisliğe giriş.
İnanılmaz!
Dallara bakın.
Nasıl da örülmüşler. Ve tüyler.
Sihirli bir mühendislik var.
Kuşlar gerçekten iyi mimarlar.
-Ve mühendis. -Kimin aklına gelirdi?
Tamam, yaptığımız yuvada
dallar, yapraklar ve tüyler olmalı.
-Ve dekorasyon için ışıltılı şeyler. -Tasarım fikri buldum.
Ve tamam!
-Süper. -Malzeme bulalım!
Yaprak buldum.
Bir sürü dalım var. Bana Iggy değil de "Dallı" deyin.
Rosie geriden gelip karahindiba tüyü getiriyor.
Ve ışıltılı şeyler. Hadi, yuva yapalım.
Sadece bir dal daha.
Ve tamamdır!
-Tasarıma bayıldım Iggy. -Sağ ol.
İlk yuvanın dal örgüsünden ilham aldım.
Kuşu koyalım.
Dur!
Önce yuvayı test edelim. Kuş için güvenli olmalı.
Bilim insanı değil miyiz? Tabii test edeceğiz.
Ama nasıl?
Test kuşu yapabiliriz. Küçük, yumuşak, yavru kuş gibi.
Rosie'nin 32. kuralı.
Biliyorum, yanında hep balon olsun. Ama ne alaka…
Bu bilge baykuş işe yarar mı?
-Güzelmiş. -Müthiş.
Çok korktu.
Al benden de o kadar, haklısın.
Şu yüze bir bakın. Pek korkunç değil.
Sanırım üzerime sıçramadığında o kadar da korkunç değil.
Sanırım yuva kuş için fazla dallı.
Evet, haklısın.
Çok yumuşak. Dokunmak ister misin Iggy?
Hayır, almayayım.
Sanırım seni sevdi.
Bir bakıma tatlı.
Ve tüyleri de cidden çok yumuşak.
Yumuşak! Bir fikrim var.
Dalları azaltıp yaprak ve tüyü artıralım. Bu kesinlikle çok dallı değil.
Aşırı yumuşak.
Olamaz!
Güzel, yaratıcı bir yuva tasarlamak istemiştim.
Sanırım kuşlar kadar iyi mimar değilim.
Pes ediyorum
Yapamıyorum, bırakacağım
Olmuyor, çıkmazdayım
İmkânsız Tek gördüğüm engel
Başaramamaktan korkuyorum Bırakacağım
Denemek fayda etmiyor
Kazanmamızın yolu yok
Pes etme
Bırakma
Tekrar kalkıp baştan denemelisin
Hatalar mola demektir
Yolundaki mutlu kazalardır
Pes etme
Bırakma
Belki başarısızlığı en iyi dostun yapar
Tekrar tekrar denersin
Kalkıp tekrar denemelisin
Tamam, tekrar denerim.
Ama nereden başlayacağım ki?
Notlarıma göre
ilk yuva dallı, yumuşak ve ışıl ışıldı, değil mi?
Evet, ilk yuvam çok dallıydı, ikincisi de çok yumuşak.
Işıltılı değildi.
Yani ikisini de doğru oranda tutturmalıyız.
Bir de ışıltıyı.
Cik cik.
-Ne yapıyorsun? -Kuşa nasıl bir yuva istediğini soruyorum.
Cevap veremez bence. Hâlâ bir yavru. Henüz konuşamaz.
Çok mantıklı.
Ama Rosie, bana bir fikir verdin.
Kuş olsaydık aramızda konuşabiliriz.
-Ne? -Peki.
Batıyor mu, yumuşak mı kendimiz anlarız.
-Batmasını ve yumuşaklığını tuttururuz. -Işıltı ekleriz.
Aynen, yani tam kuş kostümü yapmak müthiş bir fikirmiş.
Cik cik. Kuş dilinde teşekkür ettim.
Bu yuvayı test edelim.
Sağlam ama pek batmıyor.
Yumuşak ama fazla yumuşak değil.
Kusursuz! Pes etmeme izin vermediğiniz için sağ olun.
En yakın dostlar bunun içindir.
En güzel işler ekip işidir.
Yaratıcı bir yuvaya öyle odaklandım ki kuşun ihtiyaçlarını düşünmedim.
Çok haklısın Iggy.
Kuş, yuvasında bizim kadar rahat mı bakalım.
Bazılarımız fazla rahat.
Hadi Rosie.
Beş dakika daha. Cik cik.
Kuş dilinde beni besle demek.
Bayıldı. Başardın Iggy.
Birlikte başardık. Kuşun bakış açısından bakarak.
Yeni teori!
Kuşun bakış açısı teorisi. Bir sorunu başka açıdan bakarak çözmek.
-Amanın, bayıldım. -Sevdim, hem de çok.
Babamdan yardım alayım, yuvayı ağaca koyalım.
Umarım Kivi'nin annesi yuvayı sever.
-Kivi mi? -O kim?
Kuş işte, kahverengimsi.
Tüylerinde çok tatlı yeşil ve siyah benekler var.
-Bayıldım. -Harika.
-Sanırım anne kuş sevdi. -Bayıldı!
Kivi mutlu ve güvende görünüyor.
Kuşları artık seviyor musun Iggy?
Kuşları bilmem ama Kivi'yi seviyorum.
Bir fikrim var.
Başka bir bilim insanıyla tanışalım. Gelin.
Selam, ben Whitney. Kuş bilimciyim.
Bugün kuş yuvalarından bahsedeceğiz.
Bu kuş evine ihtiyacımız yok, burada gerçeği var. Hadi.
Gidelim.
Kuşlar çok farklı yuvalar yapar çünkü hepsi farklı ortamlarda yaşar.
Hepsi biraz farklıdır.
Odanızı arkadaşınızdan farklı yerleştirmeniz gibi.
İki farklı türe ait yuvalar var. Görüldüğü gibi şekil çok benzer.
İkisi de bardak şeklinde
ama bunda sadece dal var,
bunda da içeride dal varken dışı yosunla kaplı.
Yuvalarını farklı materyallerle yaparlar
çünkü her kuşun çevresinde farklı materyaller vardır.
Yerde buldukları bir ipi veya yuvaları için
yumuşak olacak herhangi bir çöpü kullanabilirler.
Yani şehirdeki kuşların yuvaları
ormandaki yuvalara göre farklı olabilir.
Bazı materyaller yuvaları daha sıcak tutar.
Yani buna bakarsanız çok fazla örümcek ağı,
yalıtım için tüy görebilirsiniz.
Daha çok böyle görünen,
sadece dallardan oluşan yuvalara göre daha sıcak olur.
Bu daha havadar ve bu yuva daha serindir.
Bazı kuşlar yuvalarını her sene baştan yapar.
Bazıları aynı yuvaya gelip tekrar kullanır.
Yani bir yuva görürseniz belki kuşlar tatildedir,
yuvaya geri gelebilirler. Her ihtimale karşı dokunmayın.
İlginç bir bilgi.
En küçük kuş yuvasını sinek kuşu yapar Bu kadardır.
En büyük yuvayı kartallar yapar.
2,90 metre genişliğindedir. Kollarımın genişliğinden uzun.
O yuvaya ben bile sığarım.
Süper değil miydi? Bilim gibisi yok.
Uyku görevi.
Sabah oldu mu?
İyi bir uykudan sonra sizin beyniniz de yenilenmiyor mu?
Sabahlara bayılmıyor musunuz?
Sabahları beyin daha mı iyi çalışır? En iyi sorularımı sabahları buluyorum.
Evet, sanırım öyle oluyor.
Çok garip.
Düzeltme. Acayip garip.
-Selam. -Günaydın.
Rosie, Iggy. Yatıya kalmaya erken geldiniz.
Altı saat erken gelmek erkense.
Rosie kahvaltıya gelmek istedi.
-Onların nesi var? -Daha çözemedim.
Bize gereken şey hipot…
Hipoz…
Hiposis…
-Bilim insanlarının yaptığı şey işte. -Hipotez!
Evet, bilim insanları bir açıklama bulup kanıtlamak istediğinde.
İyi düşündün.
Bakalım.
Herkes pijamayla dolaşıp esniyor.
Gözleri neredeyse kapalı.
Esnemek, pijamalar, kapalı gözler. Cevap ortada.
Zombilere dönüşmüşler.
Küçük bir sihirbaz gelip ailene zombi tozu serpmiş,
sonra kaçış aracı olan tek boynuzlu atıyla uçmuştur.
Bir dakika. Bu mutfakta tek boynuzlu at park edecek yer yok.
Doğru, bir düşününce
başka bir şey kanıtlayabilecek bir şeyler fark ettim.
Arthur son zamanlarda geç yatıyor.
Yani sabahları çok yorgundur ve kalkamıyordur.
Yani vaktinde uyanamadığından
gazete dağıtamıyordur.
Bu yüzden onları gazete dağıtırken gördüm. Arthur yerine dağıtıyorlar.
Olamaz!
Bunu öğrendiğimize göre
şeyi gözden geçirelim, hizap…
Şeyimizi, hiz…
Amanın, söylemesi zor.
Hipopotamımızı mı?
Hipotez.
Haklısın. Yeni bir hipotez lazım, çıkardım.
Ailem zombi değil.
Sadece uykuları var.
Bu sorunu çözmeliyiz.
Peki, Arthur geç yattığı için anne, babam onun yerine gazete dağıtıyor.
Yani Arthur uykusunu almış olmalı.
Mantıklı.
Arthur uyursa, anne, baban da uyur
ve kimse uyuyan zombiye dönüşmez.
-Beyin fırtınası yapmalıyız. -En sevdiğim kısım bu!
Beyin fırtınası
Her fikrini ortaya at Kötü fikir yoktur
Beyin fırtınası
Dostlarını topla Nasıl, ne, neden, cevapla
Beyin fırtınası
Hayal güçlerimiz Yepyeni şeyler yaratsın
Beyin fırtınası Beyin fırtınası yaptığımızda
Arthur gazeteleri yataktan teslim edebilse?
Tüplerle! Geç kalkması sorun olmaz.
Tek gereken komodine uzanıp bir tuşa basması.
Her yerde gazete roketler.
Güçlü.
Ama fazla güçlü değil mi?
Dünyalılar!
Arthur'a süper alarm yapsak. Böylece uyuya kalmaz.
Uyandırmak için türlü şeyler yapar.
Enfes kokan pastırmalar dâhil!
Fikrimiz işte şimdi pişti!
Pastırma gibi, esprini anladım.
Neden sadece uyandırmakla yetinelim? Cihaz uyumasını da sağlar.
Koyun sayıp yastığını şişirmesini sağlar.
Annenin pikabında rahatlatıcı caz müzik çalar.
Arkadaşlar, bu çözüm uyku-tastik! Hayata geçirmenin yolunu bulalım.
Laboratuvarı kuruyorum.
Yapmaya başlayalım!
Dur, cihazı ben tasarlamadan yapamazsın.
Hemen yapmak istiyorum!
Beklerim artık.
Tamam.
Harika görünüyor.
Güzel.
Nasıl gidiyor? Sadece bir hafta sonu yatıya kalıyoruz.
Arthur tenis çalışmasından yakında dönecek.
Tamamdır!
Bu…
Muhteşem mi? Şahane mi? İnanılmaz mı?
Katılıyorum.
Abinin odasında pastırma pişirmek
anne, babana göre sözde pek iyi bir fikir değilmiş
ve yangın tehlikesi varmış,
bu yüzden kahvaltılık gevrekle değiştirmek zorunda kaldım.
Annem pikabı salondan almamıza izin vermediğinden
başka bir şey bulmalıyız.
Kambur balinaların sakinleştirici sesini taklit ederim.
-Babam böyle uyur. -Bu da ne?
Bu ne böyle?
Bu mu? Bu demek.
Bundan sonra böyle uykuya dalacak ve uyanacaksın.
Adını Süper Uyutan Hem de Uyandıran Cihaz koyduk.
Kulağa hoş gelmiyor mu?
Ah şu çocuklar. Sihir numarasını başarmak istiyorum.
Süper Uyutucu'yu açma vakti. Iggy, balina sesini gir.
Bir şey kaçırıyorum.
Pis kediler dondurma kartlarında.
Ne? Olamaz, Iggy.
Rosie, uyanın!
Arthur, gazete dağıtacaksın. Kalk.
Saat kaç?
Sabah oldu.
Süper Uyutan ve Uyandıran Cihaz çalıştı mı?
Süper Uyutan kısmı çalıştı. Fazla iyi. Bizi de uyuttu.
-Uyku tulumları nasıl geldi? -Anne, babam getirmiş olmalı.
Sanırım buraya kadarmış. Ailen ebediyen uyuyan zombi olacak.
Durun, daha eve dönmüyorsunuz.
Bilim insanları pes etmez. Her yerden yeni fikir gelebilir.
Baba, iyi misin?
Komik kedi videosu.
Baban kedi videolarına bayılıyor.
Uyanık kalmana yardım ediyor. Şuna bakın.
Kedi dans eden tavuğu görmüyor.
İşte bu, bu videodaki kediye benziyoruz.
Neden? Dans eden dev tavuk mu var? Çok korkutucu olurdu da.
Bir bakıma var.
Bir noktaya öyle odaklandık ki
gözümüzün önündeki şeyi kaçırıyoruz.
Göstereyim.
Arthur'un uyku sorununu çözmeye çalışırken Arthur ne yapıyor?
Sihir numarasını yapmaya çalışıyor.
Ama onu uyutmakla meşgul olduğumuzdan bunu fark etmedik.
Kartlar.
Dans eden tavuk videosundaki kedi gibi. Şimdi anladım.
Arthur sihir numarasını yapmaya çalıştığından geç uyuyor.
Yeni bir bilimsel teori bulduk. Dans Eden Tavuk Teorisi.
Bir noktaya çok odaklanıp gözünün önündekini görmemek.
Sevdim. Hem de çok sevdim.
Bilim insanı Ada Arı, bu çok zekice.
Sihir numarasına yardım ederek Arthur'un uyumasını sağlarız.
Olamaz, yine mi siz? Şimdi ne istiyorsunuz?
Numara kartını kaçırıyor olabilir misin?
Numarayı o yüzden beceremiyorum. Sağ ol!
Kahvaltı! Yatıya kalmanın en güzel yönü!
Elinize sağlık.
-Gazeteleri teslim ettim. -Harika.
-Bunu diyorum ufaklık. Aferin. -Sihir numarama bakın.
Ada, Rosie ve Iggy sayesinde nihayet başardım.
-Süper. -Bayıldım!
Özel kart eksikmiş.
-Başından beri gözünün önündeydi. -Dans eden tavuk gibi.
Bir fikrim var, başka bir bilim insanıyla tanışalım. Hadi.
Selam, ben Elizabeth Messick, sihirbazım.
Sihirli alanıma hoş geldiniz.
Bugün sihrin bilimini öğreneceğiz.
İşe koyulalım.
Sihir ve bilim el ele ilerler.
Bilim sihrin nasıl çalıştığını açıklar.
Ey anahtar.
Kolayca kıpırda. Bakın, kıpırdıyor.
Şimdi bu bardağı deneyelim.
Ey bardak,
şansla kıpırda.
Nasıl yapıldığını göstereyim. Bir asa, metal bir nesne kullanıyoruz.
İşin sırrı kullandığımız asistanda. Selam ver.
Merhaba.
Ve bir mıknatıs.
Mıknatıs başka türde metalleri çeken bir taş veya metaldir.
Mıknatıs kuvvetine manyetizma denir. Manyetizma uzaktan etkileşir,
yani metal veya mıknatısa temas etmesi gerekmez.
Asistanım masanın altından mıknatıs tutuyor
ve mıknatısı hareket ettirerek bardağı kıpırdatıyor.
Bazen bir sihir numarasını kavramak yıllar sürer
ama performansı tam yapmak istersiniz.
Devamlı pratik yapmalı
ve bunun gerçek sihir olduğuna insanları inandırmalısınız.
Bilimin sihri.
İlginç bir bilgi!
Dünya'nın dev bir mıknatıs olduğunu biliyor muydunuz? Müthiş değil mi?
Süper değil miydi? Bilim gibisi yok.
Alt yazı çevirmeni: Ömür Gencer