EEN NETFLIX-SERIE
hoe, wat, waar, waarom? wat, waar, waarom?
Ada Dapper, wetenschapper
ze komt erachter wat het antwoord is
hieronder, daarginds wetenschap is waar je maar kijkt
met Iggy Peck, architect
en Roza Rozeur, ingenieur
zoveel werk, samen staan we sterk een mysterie, raadsel, puzzel of missie
hypothesen getest en wonderen ontdekt
wetenschap is te gek
Ada Dapper, wetenschapper ze komt erachter wat het antwoord is
waar wetenschap is vormt zij een hypothese
ze verbindt de stippen wetenschapper Ada Dapper
Vogelperspectief.
Slim, Roza, die kostuums met vogelkop.
Perfect voor vogelen.
Ja, hè? Hebben we niet het hele pak nodig? -De kop is genoeg om niet op te vallen.
Ze moeten niet schrikken. -Ik schrik van ze.
Ze mogen me niet zien. Maar vooruit, voor wetenschap en vriendschap.
Minder praten, meer kwetteren. Vogelen, bedoel ik.
Geen veren.
Griezelig. -Goede observatie, Iggy.
Deze is net uitgebroed. -Uitge-hoe?
Gezondheid.
Hij is net uit het ei. Dan hebben ze geen veren.
Begrepen.
Het is de mamavogel.
Ze voert haar jong.
Dat jong heeft nu veertjes. -Dan wordt het een nestjong.
Iets minder griezelig.
De moeder gaat weg.
Vast om eten te zoeken, wat ze elke dag precies… nu doet.
Het nest.
We moeten erheen, nu.
Mooshu.
Hebbes.
Ik vang 'm.
Toch niet.
Ik weet dat katten op vogels jagen, maar gedraag je.
Kijk dan. Hij is zo klein. Hij heeft z'n mama nodig.
Volgens m'n verslag ging ze eten halen. We hebben de afgelopen dagen gezien…
…dat ze zeker een paar uur wegblijft.
We moeten iets doen. Tijd voor een brainstorm.
Ik weet iets. We hangen een kleine hangmat in de boom.
Wat als hij eruit valt?
Klopt. Dat zou eng zijn.
Ik kan een vogelhuisje met kamers en balkons maken.
Met landingsplatform en chocoladefontein.
Klinkt gaaf, maar dat is wel erg veel huis.
Dat is zo.
Hij mag in m'n haar zitten. Mam noemt het een nest.
Wat als er meer vogels komen?
Ja, dat zou vrij erg zijn.
Dat is het.
Niet dus.
Ik wil geen vogelzwerm in m'n haar. Zoveel veren.
Nee, we maken een nieuw nest. Maar niet in Roza's haar.
Goed idee. -Perfect.
Ondertussen mag hij hierin. Hup, vogeltje. Je krijgt een nieuw nest.
Hoe maken we een nest?
Eerst kijken we wat er in een nest zit. Lab laden.
Naar de microscoop.
Zo leuk om te zien waar dingen van gemaakt zijn.
Ongelooflijk. Kijk naar de twijgjes.
Ze zijn verweven. En dat pluiswerk?
Een magische constructie.
Vogels zijn goede architecten. -En ingenieurs.
Nooit gedacht.
Goed, het lijkt erop dat we twijgjes, blad en pluis moeten gebruiken.
En glanzend spul ter versiering. -Ik heb een ontwerpidee.
En… klaar.
Cool. -Laten we spullen pakken.
Ik heb blad.
Ik heb zoveel twijgjes. Noem me voortaan maar Twijgje.
En als laatste Roza met paardenbloempluis.
En glanzend spul. Kom, laten we een nest maken.
Nog één twijgje.
En… klaar.
Tof ontwerp, Iggy. -Bedankt.
Het twijgjesweefsel was m'n inspiratie. -Ik zet hem erin.
Wacht.
We moeten eerst testen of het nest veilig is.
Daar zijn we wetenschappers voor. We testen het.
Maar hoe?
We kunnen een testvogel maken. Klein en zacht, zoals het jong.
Roza-regel 32.
Neem altijd ballonnen mee. Maar wat heeft… -Lukt het met deze wijze oude uil?
Goeie. -Hij is perfect.
Hij werd bang.
Als je mij bedoelt: inderdaad.
Kijk naar dat snoetje. Hij is niet eng.
Nee, zolang hij niet op me springt is hij niet zo eng.
Ik denk dat er te veel twijgjes zijn.
Je hebt gelijk.
Hij is zacht. Wil je hem aanraken?
Nee, dat hoeft niet.
Ik denk dat hij je mag.
Hij is wel snoezig.
En z'n veren zijn heel zacht.
Zacht. Ik heb een idee.
Minder twijgjes, meer blad en pluis. Deze is zeker niet te hard.
Hij is superzacht.
O, nee.
Ik wou een cool, creatief nest maken.
Maar vogels zijn betere architecten dan ik.
ik geef op
ik kan het niet, ga stoppen
kom er niet door
onmogelijk ik zie alleen obstakels
bang dat ik faal dus ik geef op
proberen heeft geen zin
er is geen enkele manier waarop ik win
geef niet op
geef niet toe
sta op en probeer het nog eens
fouten kunnen een doorbraak zijn een gelukje onderweg
geef niet op
geef niet toe
laten we geen faalangst hebben
en probeer
sta op en probeer nog eens
Oké, ik probeer het nog eens.
Maar waar moet ik beginnen?
Volgens m'n aantekeningen…
…was het echte nest zacht en glanzend met twijgjes.
M'n eerste nest had te veel twijgjes, het tweede was te zacht.
En niet glanzend genoeg. -Dus zoeken we de perfecte combinatie.
Met iets wat glanst. Tjirp.
Wat doe je?
Ik vraag wat voor nest hij wil.
Hij kan geen antwoord geven. Baby's kunnen nog niet praten.
Uitstekend punt.
Maar Roza, je geeft me een idee.
Als wij de vogels zijn, kunnen we met onszelf praten.
Dan voelen we wat prikt en wat te zacht is.
Zo combineren we twijgjes en zacht. -En glans.
Precies. Het was heel slim dat je een heel pak maakte.
Tjirp. Dat is 'bedankt' in vogeltaal. -Laten we dit nest testen.
Sterk, maar niet te puntig.
Zacht, maar niet te zacht.
Perfect. Bedankt dat jullie me niet lieten opgeven.
Daar heb je vriendjes voor.
Teamwerk maakt de droom waar.
Ik wilde zo'n cool nest maken dat ik de wensen van de vogel vergat.
Geweldig inzicht, Iggy.
Eens zien of het vogeltje hier ook zo lekker zit.
Iemand ligt iets te lekker.
Kom op, Roza.
Nog vijf minuutjes. Tjirp. Dat is vogeltaal voor 'voer me'.
Hij is er weg van. Het is je gelukt.
Het is ons gelukt. Door in vogelperspectief te kijken.
Ik heb een vogelperspectieftheorie.
'Los problemen op met een ander perspectief.'
Jeetje. Geweldig. -Dat bevalt me. Heel erg.
Ik vraag pap om het nest te plaatsen.
Zou Kiwi's moeder het mooi vinden?
Kiwi? -Wie?
De vogel. Hij is bruinig met snoezige groene en zwarte puntjes.
Geweldig. -Perfect.
Zo te zien vindt de mama het goed. -Geweldig.
Kiwi lijkt blij en veilig.
Hou je nu van vogels, Iggy?
Vogels, dat weet ik niet. Maar ik hou van Kiwi.
Laten we een andere wetenschapper ontmoeten. Kom op.
Ik ben Whitney. Ik ben ornitholoog.
Vandaag bespreek ik vogelnesten.
Deze is niet nodig. Daar zijn echte nesten. Kom.
Kom op.
Vogels maken veel soorten nesten omdat ze op veel plekken wonen.
Elk nest is dus anders. Jij versiert je kamer ook anders dan je vriendjes.
Dit zijn nesten van twee soorten. De vorm lijkt op elkaar.
Allebei in de vorm van een kom, maar deze heeft alleen twijgjes…
…en deze heeft twijgjes vanbinnen en mos vanbuiten.
Ze maken hun nest van ander materiaal…
…omdat elke vogel over andere materialen beschikt.
Zo gebruiken ze touw dat op de grond ligt…
…of afval dat zacht genoeg is voor hun nest.
Als je vogelnesten in de stad vergelijkt met vogelnesten in het bos…
…zie je verschil.
Sommige nestmaterialen zijn warmer dan andere.
Bij dit nest zie je veel spinnenwebben en wat isolerende vacht.
Het ziet er warm uit vergeleken met een nest van alleen twijgjes.
Dit nest is luchtiger en dus wat koeler.
Sommige vogels maken elk jaar een nest. Andere gebruiken altijd hetzelfde nest.
Een leeg nest betekent niet dat de vogels niet terugkomen…
…dus blijf er voor de zekerheid af.
Leuk feitje.
De kolibrie maakt het kleinste nest, op dit formaat.
De arend maakt het grootste nest.
Dat is bijna drie meter breed, meer dan m'n gespreide armen.
Ik zou in dat nest passen.
Cool, hè? Wetenschap is te gek.
Welterusten.
Nu al ochtend?
Voelt jouw brein ook zo fris na een nachtje slapen?
Wat zijn ochtenden toch fijn.
Werken hersens 's ochtends beter?
Ik bedenk 's ochtends de beste vragen. Dus ja, waarschijnlijk wel.
Dat is vreemd.
Correctie. Heel vreemd.
Goedemorgen.
Jullie zijn vroeg voor het logeren. -Als zes uur te vroeg vroeg is.
Roza wou hier ontbijten.
Wat hebben zij? -Dat weet ik nog niet.
Dit vraagt om een hypo…
Een hipoz…
Hiposys…
Je weet wel, dat wetenschapsding. -Een hypothese.
Als wetenschappers een theorie bedenken en die dan bewijzen. Goed idee, Roza.
Even zien.
Iedereen heeft een pyjama aan en gaapt.
Hun ogen zijn amper open.
Gapen, pyjama, ogen amper open. Het antwoord is zonneklaar.
Ze zijn zombies geworden.
Een kleine tovenaar heeft je familie met zombiestof bestrooid…
…en is 'm gesmeerd op z'n vluchteenhoorn.
Wacht. Er is hier geen eenhoornparkeerplaats.
Klopt. Ik bedenk me nu ook…
…dat ik dingen heb gemerkt die iets anders kunnen bewijzen.
Arthur blijft laat op.
Dus is hij 's ochtends vast moe en kan hij moeilijk opstaan.
Dan heeft hij waarschijnlijk z'n krantenwijk ook niet gedaan.
Dus daarom bezorgden je ouders de krant. Voor Arthur.
O, nee.
Nu we dit weten, is het tijd voor een nieuwe hizzop…
Onze hizz… Jeetje, wat een lastig woord.
Hypofyse?
Hypothese.
Je hebt gelijk en ik weet een nieuwe.
Ze zijn geen zombies.
Ze zijn slaperig.
We moeten dit oplossen.
Oké, omdat Arthur zich versliep, moesten m'n ouders de krant bezorgen.
We moeten zorgen dat Arthur genoeg slaapt. -Logisch.
Als hij slaapt, slapen je ouders ook en is niemand nog een slaapzombie.
Tijd voor een brainstorm. -M'n lievelingsdeel.
brainstorm
zeg wat je denkt geen idee is slecht
brainstorm
vind je vrienden en hoe, wat, waarom
brainstorm
onze fantasie wordt een mooie creatie
bij een brainstorm
Wat als Arthur de krant vanuit bed bezorgt?
Met buizen? Dan is verslapen niet erg.
Je drukt op een knop en klaar is Kees.
De kranten vliegen weg.
Krachtig. Maar misschien te krachtig?
Aardbewoners.
Een superwekker voor Arthur zodat hij zich niet verslaapt?
Eentje die van alles doet om hem te wekken.
Zoals heerlijk ruikende bacon bakken. -Dat komt op het menu.
Net als bacon. Ik snap je grapje.
Waarom alleen wekken?
Het kan hem ook in slaap sussen. Met schaapjes tellen en een zacht kussen.
En rustgevende jazz op de platenspeler.
Deze oplossing is slaap-tastisch. Eens zien hoe het moet.
Lab laden.
Kom, laten we 'm bouwen. -Wacht. Roza, ik moet het eerst ontwerpen.
Ik wil meteen gaan bouwen.
Maar ik wacht wel.
Dat is prachtig.
Gaaf.
Hoe gaat het? We blijven maar één weekend, hè?
En Arthur komt zo terug van tennis.
Hij is af.
Hij is…
Verbazingwekkend? Spectaculair? Niet te geloven? Helemaal mee eens.
Omdat bacon in de slaapkamer bakken…
…blijkbaar 'geen goed idee' is…
…en 'een brandgevaar' volgens je ouders, heb ik ontbijtgranen gebruikt.
Mam wil de platenspeler in de woonkamer, dus we moeten iets anders verzinnen.
Ik zal kalmerende walvisgeluiden nadoen.
Zo valt pap in slaap. -Krijg nou… Wat is dit?
Dit? O, dit.
Dit is hoe je voortaan in slaap valt en opstaat.
Het heet de Superslaper-en-ook-wakkermaker.
Rolt uit de mond, hè?
Kinderen.
Ik wil gewoon dat deze truc lukt.
Tijd om de Superslaper te activeren. Iggy, walvisimitatie.
Ik moet iets missen.
Gekke katjes in ijscokaartjes.
Wat? O, nee. Iggy.
Roza. Word wakker.
Arthur, je krantenwijk. Sta op.
Hoe laat is het?
Het is ochtend.
Werkte de Superslaper-en-ook-wakkermaker?
De Superslaper wel. Te goed. Wij vielen in slaap.
Hoe komen die slaapzakken hier? -Vast m'n ouders.
Dat was het dan.
Je ouders en broer blijven slaapzombies. -Wacht. We hebben nog tijd.
Wetenschappers geven nooit op. Een nieuw idee kan zomaar komen.
Pap? Alles in orde?
Grappige kattenvideo. -Daar houdt hij echt van.
Ze houden je goed wakker. Moet je deze zien.
De kat ziet de dansende kip niet.
Dat is het. We zijn net de kat in die video.
Hoezo? Danst hier een enorme kip? Dat zou zo eng zijn.
Ergens wel.
We waren zo gefocust dat we niet zagen wat er voor onze neus was.
Kijk maar.
Wat deed Arthur terwijl wij aan z'n slaapprobleem werkten?
Een goocheltruc leren.
Maar wij waren afgeleid omdat we hem in slaap wilden krijgen.
Kaarten.
Zoals de kat en de dansende kip. Nu snap ik het.
Arthur blijft lang wakker omdat hij de truc wil leren.
Onze nieuwe theorie is de dansende kip-theorie.
'Je bent zo gefocust dat je iets anders niet opmerkt.'
Dat bevalt me. Heel erg.
Ada Dapper, wetenschapper, dat is briljant.
Dus helpen we Arthur met slapen door te helpen met goochelen?
Nee, hè? Jullie weer. Wat nu weer?
Mis je toevallig een fopkaart?
Daarom lukte de truc niet. Bedankt.
Ontbijt. Daar draaien logeerpartijtjes om.
Bedankt, mam en pap. -Bedankt.
De kranten zijn bezorgd. -Dat is het betere werk, kleine man.
Moet je m'n truc zien. Door Ada, Roza en Iggy lukt-ie eindelijk.
Zo cool. -Geweldig.
De speciale kaart ontbrak.
Hij lag voor je neus. -Net zoals de dansende kip.
Laten we een andere wetenschapper ontmoeten. Kom op.
Hoi, ik ben Elizabeth Messick. Ik ben goochelaar.
Welkom op m'n magische plek. Er zit wetenschap achter goochelen.
Aan de slag.
Goochelen en wetenschap hangen samen. Wetenschap verklaart hoe goochelen werkt.
Sleutel.
Beweeg met gemak. Kijk, hij beweegt. -Cool.
Laten we deze beker proberen.
Beker…
…beweeg heel zeker.
Ik laat zien hoe het werkt. Ik had een toverstaf…
…iets van metaal en stiekem ook een assistent. Zeg hallo.
Hallo.
En een magneet.
Een magneet is een steen of metaal die andere metalen aantrekt.
Die kracht heet magnetisme.
Magnetisme werkt op afstand, dus het kan zonder aanraken.
M'n assistent heeft onder de tafel een magneet vast.
Hij beweegt de magneet, waardoor de beker beweegt.
Soms kost het jaren om een goocheltruc te leren…
…want de presentatie moet goed zijn. Je moet heel veel oefenen…
…zodat mensen geloven dat ze echte magie zien.
De magie van wetenschap.
Leuk feitje.
Wist je dat de aarde een enorme magneet is? Waanzinnig, hè?
Cool, hè? Wetenschap is te gek.