Κάθε στιγμή…
που επιβιώνεις στη ζωή σε κάνει δυνατότερο.
Θα φέρει κάτι θετικό, αν θέλω να το δω,
αν θέλω να το δεχτώ.
Νατάλια!
Η Νατάλια Λαφουρκάδε είναι τραγουδίστρια και συνθέτρια
από τη Βερακρούζ του Μεξικού.
Από το ντεμπούτο της το 2003,
έχει γίνει από τις πιο επιδραστικές καλλιτέχνιδες της λάτιν.
Ερμήνευσε το μουσικό θέμα του βραβευμένου με Όσκαρ Coco της Pixar.
Έχει ένα Γκράμι και 12 Λάτιν Γκράμι,
για Άλμπουμ της Χρονιάς και Τραγούδι της Χρονιάς, με το "Hasta la Raíz",
δηλαδή "Βαθιά στις ρίζες".
Οι ρίζες εκτείνονται προς δύο κατευθύνσεις.
Στο παρελθόν της Νατάλια και στην ιστορία της πατρίδας της.
Είμαι ο Ρισίκες Χίργουεϊ. Κι αυτό είναι το Song Exploder.
ΜΙΑ ΠΡΩΤΟΤΥΠΗ ΣΕΙΡΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
ΚΟΑΤΕΠΕΚ, ΒΕΡΑΚΡΟΥΖ ΜΕΞΙΚΟ
Στη Βερακρούζ πήγα όταν ήμουν δύο ετών.
Αυτό έγινε όταν χώρισαν οι γονείς μου
και η μητέρα μου εγκαταστάθηκε στο Κοατεπέκ.
Τι νόστιμα!
Τα θέλω όλα.
Μόλις βγήκαν απ' τον φούρνο.
Καίει.
Δεν είναι καλό να το φας τώρα.
Μου αρέσει εδώ.
Όλα είναι απλά και οικεία.
Η ζωή είναι τόσο φτηνή εδώ, μα και πλούσια.
Να σου δείξω τις φωτογραφίες από πέρυσι;
Ναι, όταν ήρθα με τον μπαμπά.
Τι όμορφο αγοράκι.
ΝΤΖΑΧΕΛ ΒΙΝΑΒΕΡ - ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΦΙΛΗ
Εδώ είσαι με τον μπαμπά μου. Τον Καπετάνιο.
"Ελ Καπιτάν".
Ο πατέρας μου είναι μουσικός.
Έχω φωτογραφίες, όπου παίζω
το κλειδοκύμβαλο του πατέρα μου,
σε ηλικία ενός με δύο ετών.
Έπαιζα Μπαχ και διάφορα άλλα.
Ο πατέρας μου ήθελε πολύ να γίνω πιανίστρια,
ενώ εγώ δεν ήθελα να παίζω κλασική μουσική.
Ήθελα ποπ και ροκ.
Ο πατέρας μου θύμωνε πολύ. Έλεγε "Αυτή δεν είναι μουσική".
Ήταν τρομερά αυστηρός.
Και ξαφνικά έγινε…
Μόλις στα 17, η Νατάλια κυκλοφόρησε το πρώτο της άλμπουμ,
με την επιτυχία "En el 2000".
Έγινε πλατινένιο στο Μεξικό και έφτασε στην κορυφή των τσαρτς.
Όλα διογκώθηκαν.
Έβλεπα το όνομά μου παντού, και…
όλα έγιναν πολύ γρήγορα.
Η μουσική βιομηχανία φάνταζε θηριώδης.
Ήμουν πολύ μικρή για να διαχειριστώ τέτοιο όγκο πληροφοριών.
Κάτι έλειπε.
Δεν ήξερα τι ήταν αυτό.
Είχα μπλοκάρει στο κομμάτι της έμπνευσης.
Δεν μπορούσα να γράψω τη δική μου μουσική.
Ήμουν μια σόλο καλλιτέχνιδα,
που είχε καταφέρει να βιώσει την "επιτυχία",
αλλά ταυτόχρονα δεν το χαιρόμουν ιδιαίτερα.
Και δεν το ένιωθα αληθινό όλο αυτό.
Έπρεπε να κάνω ένα βήμα πίσω, λοιπόν, και να πάρω τον χώρο μου.
Κάτι στο πνεύμα μου ασθενούσε κι έπρεπε να το θεραπεύσω.
Ήξερα πως έπρεπε να φύγω πολύ μακριά απ' την πατρίδα μου.
Το 2006, παρά τη φαινομενική επιτυχία, μετακόμισε στον Καναδά,
για ξεκούραση, ενασχόληση με τα εικαστικά και για να αφήσει πίσω τη μουσική.
Ήταν 22 ετών.
Μα όπως αποδείχθηκε, δεν ξέφυγε τελείως από τη μουσική.
Κατέληξα σ' ένα σπίτι γεμάτο μουσικούς.
Σπουδαίους μουσικούς.
Ήταν σαν ένα παράθυρο σ' έναν διαφορετικό, άγνωστο κόσμο.
Μουσική που δεν ήξερα ότι υπάρχει.
Παραδοσιακή,
μπλουζ,
άφρομπιτ.
Σκέφτηκα, εντυπωσιασμένη,
ότι υπάρχει ένας ολόκληρος κόσμος έξω από τον δικό μου.
Άρχισα να γράφω και πάλι,
και να προσπαθώ
να εντάξω αυτόν τον κόσμο στη μουσική μου.
Έγραφα κομμάτια στο πιάνο και έπαιζα κάθε μέρα.
Άρχισα να νιώθω άνετα μόνο με την κιθάρα μου.
Προσπαθούσα να βρω τον δικό μου τρόπο να γράφω τη μουσική μου,
και ήξερα ότι ήθελα να βγαίνει περισσότερο απ' την καρδιά.
Και μετά από έναν χρόνο σχεδόν σκέφτηκα
πως ίσως πρέπει να κάνω άλλη μια προσπάθεια, αλλά αυτήν τη φορά
όπως το θέλω εγώ.
Επιστράτευσε τον παλιό της φίλο Λιονέλ Γκαρσία,
για να γράψουν μαζί.
Έχει πουλήσει εκατομμύρια άλμπουμ.
Λιονέλ Γκαρσία. Λήψη πρώτη.
Κλακέτα.
Ήμασταν ήδη φίλοι από πριν.
Του ζήτησα να γράψουμε ένα τραγούδι μαζί και δέχτηκε αμέσως.
Με ρώτησε "Έχεις σκεφτεί για τι θέλεις να τραγουδήσεις;"
Κι εγώ είπα "Θέλω μόνο
να γράψω ένα κομμάτι που να μιλά για τη γενέτειρά μου,
τη Βερακρούζ.
Θέλω οι στίχοι να υπενθυμίζουν συνέχεια την καταγωγή μου,
αυτό που είμαι κι όλα αυτά που με διαμόρφωσαν ως άνθρωπο".
"Κάτι με το οποίο να μπορεί να ταυτιστεί συναισθηματικά ο κόσμος.
Ένα πολύ υπερήφανο κομμάτι".
Και της είπα ότι θα σκεφτόμουν κάτι.
Είχε μελωδία και συγχορδίες,
και μετά σκεφτήκαμε να το κάνουμε σαν ένα χουαπάνγκο.
ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΚΙΘΑΡΑ ΧΟΥΑΠΑΝΓΚΟ
Μου ήρθαν πολλές ιδέες,
αλλά το προσέγγισα με μια εκδοχή του χουαπάνγκο,
έναν φολκλορικό ρυθμό του Μεξικού.
Τραγουδούσα συνέχεια χουαπάνγκο στις γιορτές.
Διδάχτηκα ότι
όταν η οικογένειά μου διασκέδαζε ή γιόρταζε κάτι,
το χουαπάνγκο ήταν πάντα εκεί.
Είναι χαρούμενη μουσική,
αλλά ταυτόχρονα έχει και μια σοβαρότητα, και νιώθεις ελεύθερος όταν την ακούς.
Χορεύεις και πίνεις ακούγοντάς την.
Θεωρώ πως και η Νατάλια έχει το χουαπάνγκο στο DNA της,
κι αυτό μας βοήθησε να επικοινωνήσουμε
και να νιώσουμε ότι κάναμε κάτι μαζί, βαθιά από τις ρίζες μας.
Αυτό έπαιζες εσύ;
Ναι. Συνδυάσαμε και τα δυο.
Την ακουστική κιθάρα και το Wurlitzer.
Χτίσαμε το κομμάτι μ' εκείνα τα δυο όργανα.
Αυτό μας οδήγησε σε μια διαφορετική κατεύθυνση,
πιο κοντά στην ποπ μουσική.
Ένας απ' τους κανόνες μου ήταν να μην το πάρω πολύ στα σοβαρά.
Απλώς να πειραματίζομαι και να μοιράζομαι την εμπειρία.
Δεν ήθελα να είμαι υπερβολικά αυστηρή
και να το πάρω πολύ στα σοβαρά,
γιατί έτσι ήμουν και πριν.
Ήθελα να είμαι πιο…
Να μη σκέφτομαι ότι θα παίξει στο ραδιόφωνο
ή ότι θα γίνει εμπορική επιτυχία.
Ήταν πιο ελεύθερο.
Και ο Λιονέλ μού ζήτησε να μπω στο στούντιο να το τραγουδήσω.
ΣΤΙΧΟΙ ΚΑΙ ΦΩΝΗΤΙΚΑ
Αν θες να προκαλέσεις ενθουσιασμό και υπερηφάνεια,
πρέπει να δώσεις στον κόσμο κάποιες φράσεις, κάποιες λέξεις,
που τους γυρνούν στις ρίζες τους
και σε αυτό που νιώθουν.
Όλο διασχίζω ποτάμια Περνώ δάση
Αγαπώ τον ήλιο Κάθε μέρα βγάζω αγκάθια
Βαθιά μέσα απ' την καρδιά
Ανακάλυπτα τα λόγια τραγουδώντας τα.
Αυτό με βοήθησε να νιώσω εντονότερα
αυτά που τραγουδούσα
και το μέρος απ' το οποίο τραγουδούσα.
Τη νύχτα στα όνειρα βάζω φωτιά
Για να εξαγνίσω, με ιερό καπνό, Την κάθε ανάμνηση
Η εικόνα ότι καις τα όνειρα για να εξαγνίσεις, μ' αυτόν τον ιερό καπνό,
την κάθε ανάμνηση.
Έχουμε το κοπάλ, ένα θυμίαμα που το καις
και βγάζει καπνό.
Λένε ότι με το κοπάλ καθαρίζεις την αύρα σου
και την ενέργειά σου.
-Κάτι τέτοιο. -Ναι.
Όταν γράφω τ' όνομά σου
Στη λευκή άμμο, με γαλάζιο φόντο
Όταν τον ουρανό κοιτώ
Απ' τη σκληρή μορφή ενός σύννεφου γκρι Εμφανίζεσαι εσύ
Ένα βράδυ ανέβηκα σ' έναν λόφο ψηλό
Κοίταξα το παρελθόν
Να ξέρεις ότι δεν σ' έχω ξεχάσει
Ποιον δεν ξεχνάς;
Δεν ξεχνώ τη ζωή μου, τις αναμνήσεις μου,
τις δυσκολότερες στιγμές, τις πιο γλυκές στιγμές.
Είναι σαν να μιλάς στο πνεύμα όλων των πραγμάτων, καλών και κακών.
Στα έξι μου χρόνια είχα ένα ατύχημα.
Ήθελα να ανέβω σ' ένα άλογο για πρώτη μου φορά.
Η μητέρα μου είδε ότι τα άλογα ήταν θεόρατα
και είπε "Δεν υπάρχει περίπτωση να τα καβαλήσεις".
Της είπα ότι το ήθελα πάρα πολύ.
Έπεσα στο έδαφος
και με κλότσησε ένα απ' τα άλογα.
Η διαδικασία της ανάρρωσης ήταν πολύ δύσκολη.
Δυσκολευόμουν να δω, να περπατήσω, να σκεφτώ…
να κάνω οτιδήποτε.
Ο γιατρός είπε στη μητέρα μου πως ίσως δεν κατάφερνα να πάω στο σχολείο
ή να σπουδάσω.
Κι εκείνη είπε "Αποκλείεται".
Άρχισε, λοιπόν, να συνδυάζει τις θεραπείες με μουσική…
και πέτυχε.
Αυτό με έφερε πιο κοντά στη μουσική,
διότι ήταν ένα φάρμακο.
Άλλαξε την πορεία της ζωής μου.
Στην περίπτωσή μου, οι κακές στιγμές είναι εκείνες
που με έκαναν αυτή που είμαι σήμερα.
Συνήθως θέλεις να ξεχάσεις κάτι τέτοιες στιγμές.
Δεν θες να τις σκέφτεσαι.
Στην πραγματικότητα, όμως, τέτοιες στιγμές σε διδάσκουν πράγματα.
Σου μαθαίνουν να αγαπάς τον εαυτό σου.
Είναι σαν να λες
"Μπορεί να μην είμαι τέλειος,
αλλά αυτός είμαι εγώ και αγαπώ τον εαυτό μου".
"Για να σε προστατέψω. Σ' έχω ακόμη μέσα μου".
Για να σε προστατέψω Σ' έχω ακόμη μέσα μου
ΜΠΑΣΟ ΣΥΝΘΕΣΑΪΖΕΡ
Θέλαμε να έχουμε έναν βαθύ ήχο,
πιο πολύ κάτι ηλεκτρικό,
που θα ήταν κάτω απ' τη γραμμή του μπάσου ή κάτω από το τύμπανο.
ΝΤΡΑΜΣ
Ο ήχος παραπέμπει πολύ στη μουσική τριμπάλ,
έτσι όπως παίζουν τα ντραμς.
Το ηχογραφήσαμε με κανονικό μπάσο, αλλά το αφαιρέσαμε,
διότι θέλαμε το τραγούδι να έχει
την αίσθηση ενός απλού πράγματος.
Αν κρατούσαμε τη γραμμή του μπάσου,
θα αποπροσανατόλιζε από εκείνο το συναίσθημα.
ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΚΙΘΑΡΑ
Οι ηλεκτρικές κιθάρες ηχογραφήθηκαν από τον Γκουστάβο Γκερέρο,
τον κιθαρίστα μου.
Στην αρχή βγάλαμε εκείνη τη μελωδία με το ξυλόφωνο.
Ακουγόταν πανέμορφο.
Είχαμε κατά νου αφρικανικές επιρροές.
Και μετά προσθέσαμε τη μελωδία στην κιθάρα.
ΦΩΝΗΤΙΚΑ
Σκέφτηκε κάτι απίστευτα φωνητικά, κάτι ασύλληπτο.
Μόλις συνειδητοποίησα πόσο προσωπικό είναι το άλμπουμ,
προσπαθούσα να κάνω κάτι με τον ήχο, ώστε να βγάλει υφές.
ΟΡΧΗΣΤΡΑ
Πόσοι μουσικοί παίζουν αυτό το κομμάτι εγχόρδων;
Το κάναμε με μια ομάδα σπουδαστών, που ήθελαν να συμμετάσχουν στο άλμπουμ.
Στο στούντιο είχαμε για παραγωγό τον Κατσόρο Λόπεζ.
Του δείξαμε τι κάναμε,
και ήταν πάνω από 100 κανάλια,
με μουσικούς να παίζουν, σαν μια ορχήστρα.
Όχι μόνο έγχορδα;
Όχι. Ήταν πολλά περισσότερα.
Ο παραγωγός είπε "Καταστρέφετε το κομμάτι.
Θέλω ν' ακούω τη φωνή σου και τους στίχους,
οπότε ας τα αφαιρέσουμε όλα αυτά".
Αποφασίσαμε να αφαιρέσουμε τα χάλκινα,
τα κρουστά, τα πάντα,
και να κρατήσουμε μόνο το σημαντικότερο τμήμα με τα έγχορδα.
Διότι έτσι νιώθεις όταν πετάς μακριά από κάτι,
και περνάς έναν σωρό πράγματα που σε κάνουν δυνατότερο.
Ήθελα να βγει αυτό το συναίσθημα στη σύνθεση.
Τότε, ξαφνικά, είχαμε το "Hasta la Raíz".
Έτοιμο το τραγούδι.
Το "Hasta la Raíz" κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 2015,
και πάλι το άλμπουμ έφτασε στο νούμερο ένα στο Μεξικό.
Έγινε διπλά πλατινένιο και το Rolling Stone Mexico την κατέταξε
στις σημαντικότερες συνθέτριες και ερμηνεύτριες της Λατινικής Αμερικής.
Συνέχισε να τιμά την ιστορία της πατρίδας της,
παίζοντας σε χώρους τουλάχιστον 100 ετών.
Η ζωντανή ερμηνεία του κομματιού από τη Νατ είναι απίστευτα συνταρακτική.
Σε αγγίζει, όταν βλέπεις τις δυνατότητές της ζωντανά,
διότι, κατ' εμέ, οι ζωντανές εμφανίσεις κάνουν τον καλό καλλιτέχνη.
Να παίξουμε;
Ας παίξουμε.
Παίζουμε το "Hasta La Raíz".
Έλα.
Οι Los Cojolites!
Πρόκειται για μια μουσική κολεκτίβα, υποψήφια για Γκράμι,
που παίζει σον χαρότσο,
ένα είδος παραδοσιακής μουσικής της Βερακρούζ.
Σε κουβαλάω μέσα μου
Βαθιά στις ρίζες
Κι όσο κι αν ανθίσεις
Θα παραμείνεις εδώ
Παρότι κρύβομαι πίσω απ' το βουνό
Κι ένα χωράφι με ζαχαροκάλαμα βρίσκω
Δεν υπάρχει περίπτωση, φεγγαραχτίδα μου
Να φύγεις εσύ
Η Νατάλια είναι ένας άνθρωπος που έχει συνδεθεί μαζί μας
μέσα από την αγάπη της για τη μουσική της Βερακρούζ,
κι έχει χτίσει μια γέφυρα, έτσι ώστε η παραδοσιακή μουσική
να γίνει γνωστή σε μέρη όπου ήταν άγνωστη πριν.
Αναμφίβολα, πιστεύουμε πολύ σ' εκείνη,
ιδίως τώρα που τραβάμε ένα μονοπάτι
για να βρούμε τη μουσική που μας δίνει ταυτότητα.
Πολλοί πίστευαν πως ήταν ερωτικό τραγούδι
ή κάποιοι μου έλεγαν
"Νατάλια, πόσο λατρεύω το 'Hasta la Raíz'.
Σαν να μιλά για τον πατέρα μου.
Μόλις τον έχασα, κι αυτό το κομμάτι είναι ο πατέρας μου.
Σ' ευχαριστώ πολύ".
Δεν είναι αυτό το πραγματικό νόημα, αλλά είναι κιόλας,
διότι όλα όσα σημαίνει για σένα ο πατέρας σου, θα τα κρατήσεις για πάντα.
Παρότι έχει φύγει, παραμένει μαζί σου.
-Σ' ευχαριστώ πολύ. -Κι εγώ σ' ευχαριστώ.
Για την ψυχοθεραπεία!
Θα κλάψω!
Και τώρα δείτε ολόκληρο το "Hasta la Raíz" της Νατάλια Λαφουρκάδε.
Υποτιτλισμός: Εύα Τανταλίδου