‎Mỗi một giây phút
‎mà bạn được sống tiếp ‎khiến bạn trở nên mạnh mẽ hơn.
‎Nó sẽ mang lại điều gì đó tốt đẹp ‎nếu tôi muốn nhìn thấy nó,
‎nếu tôi muốn nắm bắt nó.
‎Natalia!
‎Natalia Lafourcade là một ca sĩ ‎kiêm nhạc sĩ đến từ Veracruz, Mexico.
‎Kể từ lần đầu ra mắt năm 2003,
‎cô đã trở thành một trong những nghệ sĩ ‎có ảnh hưởng nhất nền âm nhạc Latin.
‎Cô hát bài hát chủ đề ‎của bộ phim đoạt giải Oscar, ‎Coco‎.
‎Cô còn đoạt một giải Grammy ‎và 12 giải Grammy Latin
‎ở các hạng mục Thu âm của năm ‎và Bài hát của năm với bài "Hasta la Ráiz"
‎có nghĩa "Về nơi cội rễ".
‎Cội rễ, trong trường hợp này, ‎trải dài theo hai hướng,
‎vào quá khứ của Natalia
‎và vào vùng đất ‎và lịch sử của quê hương cô ấy.
‎Tôi tên là Hrishikesh Hirway. ‎Xin giới thiệu ‎Câu chuyện Giai điệu.
‎LOẠT PHIM TÀI LIỆU CỦA NETFLIX
‎Tôi đến Veracruz vào năm hai tuổi.
‎Đó là lúc bố mẹ tôi ly thân.
‎Và cũng là lúc mẹ tôi quyết định ‎chuyển đến Coatepec.
‎Nhìn ngon chưa kìa!
‎Muốn ăn hết mọi thứ luôn.
‎Bánh này vừa ra lò đấy.
‎Nó còn nóng hổi luôn.
‎Ăn thế này không tốt chút nào.
‎Tôi thích nơi này.
‎Nó thật mộc mạc và thân thuộc.
‎Đời sống ở đây không cao mà lại thú vị.
‎Cô có nên cho cháu xem mấy tấm ảnh ‎năm ngoái cháu đã để lại?
‎Phải rồi, là lúc cháu đến đây với bố!
‎Nhóc đẹp trai. Nhìn xem đẹp chưa này.
‎BẠN CỦA GIA ĐÌNH NATALIA
‎Đúng vậy. Cô đứng cạnh bố cháu này.
‎Ngài Thuyền Trưởng.
‎Bố tôi là một nhạc công…
‎BỐ CỦA NATALIA
‎Thật ra thì có những tấm ảnh ‎tôi đang đánh cây đàn clavico của bố
‎hồi tôi mới một hoặc hai tuổi.
‎Tôi đánh một bản của Bach hay gì đó.
‎Bố tôi rất muốn tôi ‎trở thành nghệ sĩ piano,
‎nhưng tôi thì, ‎"Không, con không muốn chơi nhạc cổ điển.
‎Con muốn chơi pop, và con thích rock".
‎Bố tôi đã rất giận tôi.
‎Bố bảo, "Thứ này đâu phải là âm nhạc".
‎Ông ấy rất nghiêm khắc.
‎Và rồi mọi thứ trở nên…
‎Vào năm 17 tuổi, ‎Natalia đã phát hành album đầu tiên
‎có bài "En el 2000" nổi tiếng.
‎Album giành được đĩa bạch kim ở Mexico ‎và đạt hạng nhất trên bảng xếp hạng.
‎Tôi trở nên rất nổi tiếng.
‎Tên tôi xuất hiện ở khắp mọi nơi và…
‎mọi thứ diễn ra quá nhanh.
‎Ngành công nghiệp âm nhạc còn quá lớn ‎đối với tôi.
‎Tôi còn quá trẻ ‎để xử lý biết bao nhiêu thông tin.
‎Tôi còn thấy thiếu thứ gì đó.
‎Tôi vẫn chưa hiểu rõ về bản thân.
‎Nguồn cảm hứng của tôi bị tắc nghẽn.
‎Tôi không viết được chất nhạc riêng.
‎Khi ấy, tôi là một nghệ sĩ độc lập
‎đang ở trong thời điểm thành công,
‎nhưng cùng lúc đó, ‎tôi lại không cảm thấy hạnh phúc.
‎Và tôi thấy nó có cảm giác không thật.
‎Nên tôi cần phải lùi bước ‎để có được không gian này.
‎Trong tâm hồn tôi có thứ gì đó bị bệnh
‎và tôi cần phải chữa lành nó.
‎Tôi biết mình cần phải đi thật xa nhà.
‎Năm 2006, ‎mặc kệ thành công rực rỡ của mình,
‎Natalia bay đi Canada với kế hoạch ‎nghỉ dưỡng, nghiên cứu nghệ thuật thị giác
‎và bỏ lại ngành công nghiệp âm nhạc.
‎Khi ấy cô 22 tuổi, nhưng rồi thì ‎cô đã không hoàn toàn thoát khỏi âm nhạc.
‎Rốt cuộc tôi lại ở trong một căn nhà ‎đầy nhạc công.
‎Những nhạc công tuyệt vời.
‎Nó giống như ô cửa sổ đến với ‎thế giới khác mà tôi chưa từng biết.
‎Thứ âm nhạc mà tôi không biết ‎là có tồn tại.
‎Nhạc dân ca,
‎nhạc blues,
‎nhạc Afrobeat.
‎Với tôi thì đó là, "Ồ, được lắm,
‎có cả một thế giới ‎ở bên ngoài thế giới của mình".
‎Tôi bắt đầu viết nhạc trở lại
‎và cố gắng viết bằng thứ âm nhạc ‎mang chất riêng của mình.
‎Tôi đã viết nhạc trên piano mỗi ngày, ‎vừa chơi vừa viết.
‎Tôi bắt đầu cảm thấy thoải mái ‎khi chỉ có tôi và cây đàn ghi-ta.
‎Tôi chỉ đang cố tìm ra cách riêng ‎để viết nhạc của chính mình,
‎và tôi biết rằng tôi muốn nó ‎giống như từ trong lòng viết ra.
‎Và sau gần một năm thì tôi nói,
‎"Có lẽ mình nên quay lại thử lần nữa,
‎nhưng lần này sẽ là ‎theo cách riêng của mình".
‎Natalia liên hệ với một người bạn cũ, ‎Leonel García,
‎để cố gắng hợp tác viết nhạc.
‎Anh ấy là một ca sĩ nhạc sĩ ‎có album bán được cả triệu đô.
‎Leonel García. Quay lần một.
‎Tập trung nhé.
‎CA SĨ, NHẠC SĨ
‎Lúc đó, chúng tôi đã là bạn từ trước rồi.
‎Nên tôi hỏi, "Này, anh chịu ‎viết một bài với tôi không?"
‎Anh ấy nói, "Được chứ".
‎Anh ấy hỏi, ‎"Cô đã biết mình muốn hát gì chưa?"
‎Và tôi nói, "Tôi chỉ muốn viết một bài hát
‎về quê hương của mình, Veracruz.
‎Tôi muốn có lời bài hát ‎luôn luôn nhắc nhở tôi
‎về quê hương của mình,
‎rằng mình là ai, và tất cả những thứ ‎đã xây dựng nên con người này".
‎"Nó giống như một thứ mà người ta có thể ‎liên tưởng bằng cảm xúc một cách lớn lao.
‎Một bài hát đầy tự hào".
‎Và tôi nói, "Được, để tôi xem thử ‎có thể nghĩ được gì".
‎Anh ấy nghĩ ra giai điệu và hợp âm,
‎và rồi chúng tôi nghĩ, "Ta nên viết nó ‎thành một bài nhảy ‎huapango‎".
‎ĐÀN GHI-TA ACOUSTIC ‎ĐIỆU ‎HUAPANGO
‎Tôi đã nghĩ ra rất nhiều ý tưởng,
‎nhưng tôi bắt đầu ‎với cách tiếp cận theo điệu ‎huapango‎,
‎một điệu nhạc dân gian của Mexico.
‎Tôi từng luôn hát ‎huapango‎ ở các bữa tiệc,
‎tôi biết rằng một phần ‎của mối quan hệ trong gia đình,
‎anh biết đó, như lúc cả nhà vui chơi ‎hay ăn mừng gì đó,
‎luôn có tiếng nhạc ‎huapango‎.
‎Đó là thứ âm nhạc hạnh phúc,
‎nhưng đồng thời, nó vẫn có sự nghiêm túc.
‎Bạn sẽ thấy thật tự do khi nghe nó.
‎Rồi bạn nhảy theo và uống cùng nó.
‎Huapango‎ là thứ mà tôi nghĩ ‎Natalia cũng có trong ADN của cô ấy,
‎nên tôi nghĩ nó giúp chúng tôi kết nối
‎và cảm nhận được cả hai đang cùng nhau ‎làm một việc từ trong cội rễ của mình.
‎Có phải cô đã chơi cái đàn này?
‎ĐÀN WURLITZER
‎Vâng, nó giống như sự pha trộn cả hai thứ,
‎vừa giống đàn ghi-ta acoustic ‎mà cũng vừa giống đàn Wurlitzer.
‎Và chúng tôi xây dựng bài hát ‎từ hai loại nhạc cụ đó.
‎Điều đó đưa chúng tôi đến một hướng khác,
‎giống nhạc pop hơn.
‎Một trong những quy tắc của tôi là ‎đừng quá nghiêm túc.
‎Cứ chơi đùa và chia sẻ trải nghiệm thôi.
‎Tôi không muốn quá nghiêm khắc
‎và nghiêm trọng về việc này,
‎vì trước kia tôi từng thế.
‎Tôi muốn kiểu như…
‎đừng suy nghĩ về việc ‎bài này sẽ được phát trên radio
‎hay sẽ được lồng quảng cáo, anh hiểu chứ?
‎Phải thoải mái hơn.
‎Rồi Leonel bảo tôi vào phòng thu ‎và hát bài đó.
‎LỜI NHẠC & GIỌNG HÁT
‎Nếu bạn muốn làm người khác ‎hào hứng và tự hào,
‎bạn cần phải cho họ vài cụm từ, vài từ,
‎khiến họ cảm thấy liên tưởng đến cội rễ ‎và đến cảm xúc của họ.
‎Tôi cứ băng qua các con sông ‎Đi qua các cánh rừng
‎Tận hưởng ánh mặt trời ‎Mỗi ngày, tôi rứt ra những chiếc gai
‎Nằm sâu tận đáy lòng mình
‎Tôi đã khám phá ra những từ đó ‎bằng cách hát chúng.
‎Nó giúp tôi có được ‎mối liên kết mạnh mẽ hơn
‎với những gì tôi đang hát
‎và với trái tim ‎nơi tôi đang cất tiếng hát.
‎Đêm về, tôi cứ đốt cháy những giấc mơ
‎Để thanh tẩy mọi ký ức ‎Bằng dòng khói thiêng liêng
‎Hình ảnh đốt cháy những giấc mơ ‎và dùng làn khói thiêng
‎tẩy sạch ký ức là ý nó muốn nói tới.
‎Chúng tôi có nhựa cây copan, ‎một loại tinh chất dùng để đốt,
‎và nó tỏa ra… khói thế này.
‎Người ta nói rằng nhựa cây copan này ‎sẽ làm sạch hào quang
‎và năng lượng của bạn.
‎- Đại loại thế. ‎- Phải.
‎Khi tôi viết tên người
‎Trên bãi cát trắng nền xanh da trời
‎Khi tôi nhìn lên trời cao
‎Người sẽ hiện ra từ đám mây xám vô tình
‎Một chiều nọ ‎Tôi sẽ leo lên ngọn đồi cao
‎Ngoái nhìn quá khứ ‎Người sẽ biết rằng
‎Tôi vẫn chưa quên người đâu
‎Cô vẫn chưa quên ai?
‎Tôi chưa quên cuộc đời của mình, ‎ký ức của tôi,
‎những giây phút khó khăn nhất, ‎những khoảnh khắc ngọt ngào nhất.
‎Nó giống như anh đang kể với tâm hồn anh ‎những chuyện vui và chuyện buồn.
‎Tôi đã gặp tai nạn vào năm sáu tuổi.
‎Tôi muốn được lần đầu tiên ‎cưỡi một con ngựa.
‎Mẹ tôi nhìn thấy bầy ngựa, chúng rất to,
‎và mẹ nói, "Con không được ‎trèo lên bầy ngựa đó".
‎Còn tôi thì, ‎"Con thật sự rất muốn làm điều đó".
‎Rồi tôi ngã xuống, ‎và bị một con ngựa đá trúng.
‎Quá trình hồi phục khá là vất vả.
‎Tôi đã khó mà có thể nhìn thấy, ‎đi lại, suy nghĩ…
‎hay là làm bất cứ việc gì.
‎Bác sĩ nói với mẹ tôi, ‎"Cháu nó có lẽ không thể hoàn tất việc học
‎hay vào được đại học đâu".
‎Và mẹ tôi nói, "Không thể nào".
‎Thế là bà ấy bắt đầu phối hợp ‎các liệu pháp cùng với âm nhạc…
‎và điều đó có hiệu quả.
‎Nó đưa tôi đến gần với âm nhạc hơn, ‎vì đó là một bài thuốc.
‎Nó đã chuyển hướng cuộc đời tôi.
‎Trong trường hợp của tôi, ‎chính nhờ những khoảnh khắc tồi tệ đó
‎mà tôi đã trở thành con người như bây giờ.
‎Ta thường nói, ‎"Thôi, tôi muốn quên đi khoảnh khắc đó.
‎Tôi không muốn nhớ về nó".
‎Nhưng thật sự thì những khoảnh khắc đó ‎lại dạy cho ta nhiều thứ.
‎Nó dạy ta rất nhiều ‎về việc yêu thương bản thân.
‎Đó là một cách nói rằng,
‎"Tôi có thể không hoàn hảo,
‎nhưng đây chính là tôi ‎và tôi yêu bản thân mình".
‎"Đây là cách tôi bảo vệ người. ‎Người vẫn ở trong tôi".
‎Đây là cách tôi bảo vệ người ‎Người vẫn ở trong tôi
‎TIẾNG BASS GIẢ LẬP
‎Chúng tôi muốn có được ‎âm thanh thật trầm này,
‎kiểu như một loại âm thanh điện tử ‎thấp hơn cả tiếng đàn bass
‎hoặc thấp hơn tiếng trống.
‎TIẾNG TRỐNG
‎Nó nghe rất giống ‎âm thanh điện tử kiểu Mexico,
‎tiếng của dàn trống khi đánh.
‎Chúng tôi có thu thêm tiếng bass thật ‎nhưng rồi đã bỏ nó ra
‎vì muốn bài hát
‎giữ được cảm giác mộc mạc.
‎Nếu giữ lại tiếng đàn bass
‎thì bài hát sẽ bị mất đi cảm giác đó.
‎TIẾNG GHI-TA ĐIỆN
‎Những tiếng ghi-ta điện đó được thu âm ‎bởi Gustavo Guerrero,
‎tay ghi-ta của tôi.
‎Lúc đầu, chúng tôi đánh thử giai điệu đó ‎trên một bộ đàn gõ.
‎Âm thanh nghe rất hay.
‎Chúng tôi đã nghĩ đến âm hưởng Châu Phi.
‎Rồi đưa giai điệu đó vào đàn ghi-ta.
‎GIỌNG HÁT BÈ
‎Cô ấy đã nghĩ ra ‎kiểu hát bè tuyệt vời, hay ho này.
‎Ngay khi tôi biết album này ‎mang đậm chất riêng,
‎tôi đã cố thay đổi giọng bè
‎để nó tạo ra được kết cấu.
‎DÀN NHẠC
‎Có bao nhiêu nhạc công ‎chơi đoạn nhạc cụ dây này?
‎Chúng tôi đã thu nó ‎cùng một nhóm sinh viên
‎muốn được góp phần vào album này.
‎Trong phòng thu với nhà sản xuất ‎còn có Cachorro López.
‎Chúng tôi cho anh ấy nghe thử thành phẩm.
‎Và đó là hơn cả trăm track nhạc
‎của các nhạc công chơi nhạc, ‎kiểu như là một dàn nhạc.
‎- Không chỉ mỗi nhạc cụ dây? ‎- Không chỉ nhạc cụ dây mà còn nhiều nữa.
‎Nhà sản xuất nói rằng, ‎"Cô sẽ làm hỏng bài hát mất.
‎Tôi muốn nghe giọng của cô, ‎và tôi muốn nghe lời bài hát,
‎nên là hãy bỏ hết những thứ khác ra đi".
‎Chúng tôi quyết định bỏ phần kèn đồng,
‎phần gõ nhịp, mọi thứ,
‎và giữ lại phần quan trọng nhất ‎với dàn nhạc cụ dây…
‎vì đó chính là cảm giác ‎khi ta cất cánh bay khỏi nơi nào đó
‎và ta sẽ trải qua rất nhiều việc
‎sẽ khiến ta mạnh mẽ hơn.
‎Tôi muốn có được cảm xúc đó ‎trong bản phối nhạc này.
‎Rồi bỗng nhiên ta có được ‎bài "Hasta la Raíz", phải không?
‎Cứ thế… bài hát đã ra đời.
‎"Hasta la Raíz" được phát hành ‎vào tháng Ba năm 2015,
‎và Natalia lại có được album dẫn đầu ‎ở Mexico. Nó đã hai lần đạt hạng bạch kim.
‎Tờ Rolling Stone Mexico gọi cô là ‎một trong những nhà soạn nhạc
‎và trình diễn nổi tiếng nhất Mỹ Latin.
‎Trong chuyến lưu diễn, ‎cô tiếp tục tôn vinh lịch sử quê hương
‎bằng việc chỉ biểu diễn ‎ở những nhà hát ít nhất 100 năm tuổi đời.
‎Phần trình diễn trực tiếp ‎bài hát đó của Nat
‎rất thu hút khán giả.
‎Bạn bị hớp hồn bởi những gì cô ấy ‎có thể làm được khi biểu diễn trực tiếp,
‎vì với tôi, biểu diễn trực tiếp mới tạo ra ‎người nghệ sĩ giỏi.
‎Hay lắm!
‎Ta chơi nhạc nhé?
‎Chơi thôi.
‎Cùng chơi bài "Hasta la Raíz" nào.
‎Lại đây.
‎Los Cojolites!
‎Los Cojolites là một nhóm nhạc được đề cử ‎giải Grammy, thường chơi ‎son jarocho‎…
‎NHÓM NHẠC ĐẾN TỪ VERACRUZ
‎…một loại nhạc dân ca truyền thống ‎của Veracruz.
‎Tôi sẽ dẫn dắt người vào sâu bên trong
‎Về nơi cội rễ
‎Để khi người mọc cao hơn
‎Sẽ đến được nơi này
‎Dù tôi đã giấu mình ‎Sau ngọn núi kia
‎Và tìm thấy một cánh đồng đầy mía
‎Thì ánh trăng của tôi ơi ‎Người sẽ không thể nào
‎Rời xa được đâu
‎Natalia là người có mối liên kết ‎với chúng tôi
‎thông qua tình yêu ‎dành cho âm nhạc Veracruz,
‎và cô ấy đã tạo ra chiếc cầu nối ‎để âm nhạc truyền thống
‎có thể được biết đến ‎ở những nơi chưa từng được biết đến.
‎Điều chắc chắn là ở Veracruz, ‎chúng tôi yêu cô ấy
‎và nhất là khi chúng tôi đang trên đường
‎tìm kiếm thứ âm nhạc ‎mang lại bản sắc quê hương.
‎Nhiều người cho rằng ‎đó là một bài hát về tình yêu,
‎hoặc có người đã đến gặp tôi và nói rằng,
‎"Natalia, tôi rất thích ‎bài 'Hasta la Raíz'. Nó như là bố tôi.
‎Bố tôi vừa mới mất, ‎và bài hát này chính là ông ấy.
‎Cảm ơn cô nhiều lắm".
‎Đó không phải là ý nghĩa thật sự ‎của bài hát, nhưng mà cũng đúng
‎vì tất cả những điều mà bố dành cho ta,
‎ta sẽ lưu giữ chúng mãi mãi.
‎Dù bố đã mất, ông ấy vẫn ở bên ta.
‎- Cảm ơn cô nhiều. ‎- À, cảm ơn.
‎Tôi cũng cảm ơn anh.
‎Vì buổi trị liệu.
‎Ôi, chờ chút.
‎Tôi sắp khóc rồi.
‎Và giờ là toàn bộ bài hát "Hasta la Raíz" ‎của Natalia Lafourcade.
‎Biên dịch: Trần Huy Hoàng