Każda kolejna chwila,
którą uda nam się przetrwać, czyni nas silniejszymi.
Przynosi coś dobrego, jeśli tylko chcę to dostrzec i przyjąć.
Natalia Lafourcade to piosenkarka i kompozytorka z Veracruz w Meksyku.
Debiutowała w 2003 roku. Dziś to jedna z najbardziej wpływowych artystek
muzyki latynoskiej.
Śpiewała piosenkę tytułową w Coco, oscarowym filmie Pixara.
Zdobyła Grammy i 12 nagród Latin Grammy,
w tym także w kategorii Nagranie roku za piosenkę „Hasta la Raíz”,
co znaczy „Do korzeni”.
Te korzenie rosną w dwie strony.
Ku przeszłości Natalii
oraz miejscu i historii jej pochodzenia.
Jestem Hrishikesh Hirway. Oglądacie Song Exploder.
NETFLIX — ORYGINALNY SERIAL DOKUMENTALNY
COATEPEC, VERACRUZ MEKSYK
Wyjechałam do Veracruz w wieku dwóch lat.
Wtedy rozwiedli się moi rodzice,
a mama przeprowadziła się do Coatepec.
Pyszności.
Chcę zjeść wszystko.
Prosto z pieca.
Gorące.
Za gorące dla ciebie. Za gorące.
Podoba mi się tu.
To proste i swojskie.
Życie jest tu tanie i zarazem bogate.
Zobaczysz zdjęcia, które zostawiłaś rok temu?
Tak, byłam tu wtedy z tatą!
Przystojniak. Spójrz.
PRZYJACIÓŁKA RODZINY NATALII
Tak. To ty z moim tatą.
Kapitan.
Mój ojciec jest muzykiem.
Są zdjęcia, na których gram z nim na klawikordzie
w wieku dwóch lat.
Gramy Bacha czy coś podobnego.
Ojciec chciał, żebym grała na pianinie,
ale mówiłam, że nie chcę grać muzyki klasycznej.
„Chcę grać pop i rock”.
Tata był na mnie zły.
Mówił „to nie jest muzyka”.
Był bardzo rygorystyczny.
I nagle wszystko…
Natalia nagrała album w wieku zaledwie 17 lat.
Zawierał przebój „En el 2000”.
Zdobył status platyny w Meksyku i królował na listach przebojów.
Nagle stałam się popularna.
Moje imię było wszędzie.
Wszystko działo się tak szybko.
Branża muzyczna była dla mnie ogromna.
Byłam za młoda, by poradzić sobie z taką dawką informacji.
Czegoś mi brakowało.
Ale nie wiedziałam czego.
Nie miałam natchnienia.
Nie potrafiłam pisać własnej muzyki.
Byłam artystką solową
i szybko odniosłam sukces,
ale jednocześnie nie potrafiłam się z tego cieszyć.
To nie wydawało mi się prawdziwe.
Musiałam się wycofać i potrzebowałam przestrzeni.
Coś w mojej duszy zachorowało.
I musiałam to wyleczyć.
Wiedziałam, że muszę wyjechać daleko od domu.
W 2006 roku mimo ogromnego sukcesu Natalia wyjechała do Kanady,
by odpocząć, zająć się sztuką wizualną i zostawić za sobą branżę muzyczną.
Miała 22 lata. Jednak od muzyki nie udało jej się uciec.
Wylądowałam w domu pełnym muzyków.
Wspaniałych muzyków.
To było jak okno na świat, którego nie znałam.
Nie wiedziałam o istnieniu takiej muzyki.
Folk,
blues,
afrobeat.
Dla mnie to było jak: „Łał, jest jeszcze inny świat poza moim”.
Zaczęłam znowu pisać
i starałam się przy tym, by to była moja muzyka.
Codziennie pisałam piosenki przy pianinie.
Poczułam się komfortowo. Tylko ja i gitara.
Szukałam własnej drogi w pisaniu muzyki.
Chciałam, by płynęła z głębi serca.
Po prawie roku uznałam,
że może wrócę i spróbuję ponownie,
ale tym razem zrobię to po mojemu.
Natalia poprosiła starego przyjaciela, Leonela Garcę, by napisali coś razem.
To wokalista i tekściarz, sprzedał miliony albumów.
Ujęcie pierwsze.
Znacznik.
Byliśmy już przyjaciółmi.
Więc powiedziałam: „Może napiszesz ze mną piosenkę?”.
A on się zgodził.
Spytał: „Wiesz już, o czym chcesz śpiewać?”.
Odpowiedziałam, że chcę napisać piosenkę
o miejscu, z którego pochodzę, o Veracruz.
Chcę, by tekst zawsze przypominał mi o moim pochodzeniu.
O tym, co sprawiło, że jestem sobą.
„Coś, z czym ludzie mogą się utożsamiać emocjonalnie.
To piosenka pełna dumy”.
Powiedziałem: „Dobra, spróbuję coś wymyślić”.
Miał melodię i akordy.
A potem uznaliśmy: „Zagrajmy to z elementami huapango”.
GITARA AKUSTYCZNA MOTYW HUAPANGO
Miałem dużo pomysłów,
ale zacząłem od huapango,
ten rytm należy do folkloru Meksyku.
Od zawsze śpiewałem huapango na przyjęciach.
Jeśli moja rodzina się bawiła lub świętowała,
to zawsze przy huapango.
To radosna muzyka,
ale zarazem poważna.
Słuchając jej, czujesz się wolny.
Tańczysz i pijesz przy niej.
Również Natalia ma w swoim DNA huapango.
To pomaga nam się połączyć
i poczuć, że to wspólne korzenie pozwalają nam robić to razem.
Graliście to?
Tak, połączyliśmy obie rzeczy.
Gitarę akustyczną i organy Wurlitzera.
Stworzyliśmy piosenkę na podstawie tych dwóch instrumentów.
To pomogło nam znaleźć inny kierunek,
grać bardziej popową muzykę.
Jedną z moich zasad było: nie brać wszystkiego zbyt poważnie.
Grać i dzielić się doświadczeniami.
Nie chciałam być restrykcyjna
i traktować tego bardzo poważnie,
bo taka byłam przedtem.
Chciałam być bardziej…
Nie myśleć o tym, że to trafi do radia
i będzie produktem komercyjnym.
Było w tym więcej wolności.
A potem Leonel zaprosił mnie do studia, żebym zaśpiewała tę piosenkę.
TEKST I WOKALE
Aby ludzie byli podekscytowani i dumni,
muszą usłyszeć właściwe zdania i słowa,
które pomogą im poczuć więź ze swoimi korzeniami i uczuciami.
Przemierzam rzeki
Mknę przez lasy
Kocham słońce
Codziennie wyjmuję kolce
Z głębi mojego serca
Odkrywałam kolejne słowa poprzez śpiew.
To pozwoliło wzmocnić więź z tym, o czym śpiewałam
i skąd wydobywałam swój śpiew.
Nocą płonących marzeń
Świętym dymem oczyszczam wspomnienia
Święty dym płonących marzeń ma moc oczyszczania wspomnień.
Zapalamy kadzidła żywiczne, kopal,
który wydziela ten dym.
Mówią, że kopal oczyszcza aurę i energię.
Coś w tym stylu.
Kiedy kreślę twoje imię
W białym piasku na błękitnym tle
Nieba ostry kształt
Szarej chmury podobny ci
Po południu wspinam się na szczyt
Daleką przeszłość, ty to wiesz
Nie zapomniałam cię
O kim nie zapomniałaś?
Nie zapominam o moim życiu, wspomnieniach,
o trudnych i cudownych chwilach.
To jakby rozmowa z duchem dobrych i złych rzeczy.
W wieku sześciu lat miałam wypadek.
Chciałam po raz pierwszy przejechać się na koniu.
Moja mama zobaczyła te ogromne konie
i powiedziała: „Nie pozwolę ci na niego wsiąść”.
Ale ja bardzo chciałam to zrobić.
Spadłam i koń mnie kopnął.
Rekonwalescencja była długa i żmudna.
Prawie nie widziałam, ledwo chodziłam i z trudem…
przychodziło mi wszystko.
Lekarz powiedział mamie:
„Może nie ukończyć szkoły i nie dostać się na studia”.
Ale mama powiedziała „nie ma mowy”.
Zaczęła łączyć terapię z muzyką.
I to podziałało.
Zbliżyło mnie do muzyki, to było lekarstwo.
To zmieniło moje życie.
Również złe wspomnienia
ukształtowały mnie taką, jaka jestem.
Zwykle chcemy zapomnieć o złych chwilach.
„Nie chcę o tym myśleć”.
Ale one czegoś nas uczą.
Uczą nas jak kochać siebie.
To sposób na powiedzenie:
„Może nie jestem doskonała,
ale taka jestem i kocham siebie”.
„Tak cię chronię. Trwać będziesz we mnie”.
Tak cię chronię Trwać będziesz we mnie
SYNTEZATOR BASOWY
Chcieliśmy mieć ten głęboki dźwięk,
bardziej elektryczny, który będzie pod linią basową
lub pod bębnami.
BĘBNY
To bardzo plemienne brzmienie,
tak brzmią bębny.
Nagraliśmy prawdziwą gitarę basową, ale wycięliśmy ją,
bo chcieliśmy, aby piosenka
dawała poczucie prostoty.
Gdybyśmy zachowali linię basu,
odciągałaby słuchacza od tego uczucia.
GITARA ELEKTRYCZNA
Na gitarach elektrycznych zagrał Gustavo Guerrero,
mój gitarzysta.
Na początku graliśmy tę melodię na ksylofonie.
Miała wspaniałe brzmienie.
Myśleliśmy o afrykańskich wpływach.
Potem przełożyliśmy tę melodię na gitarę.
TŁO WOKALNE
Wpadła na pomysł z cudownymi wokalami wspierającymi.
Zanim się obejrzałam, album był bardzo osobisty.
Próbowałam zmienić coś w brzmieniu,
by słychać było jego fakturę.
ORKIESTRA
Ilu muzyków gra na smyczkach?
Zrobiliśmy to z grupą uczniów,
którzy chcieli być na albumie.
Producentem był Cachorro López.
Pokazaliśmy mu, co zrobiliśmy.
Mieliśmy ponad 100 ścieżek
z grającymi muzykami, całą orkiestrę.
Nie tylko smyczki?
Nie tylko, było tego więcej.
Producent powiedział: „Psujecie tę piosenkę.
Chcę słyszeć twój głos i słuchać słów piosenki,
pozbądźmy się tego”.
Postanowiliśmy usunąć sekcję dętą,
perkusję, wszystko
i zachować tylko najważniejszą partię ze smyczkami.
Bo to ona sprawia, że się unosisz, odlatujesz
i towarzyszą ci uczucia,
które czynią cię silniejszym.
Chciałam czuć te emocje w aranżacji.
I nagle mieliśmy już „Hasta la Raíz”.
Mieliśmy piosenkę.
„Hasta la Raíz” wypuszczono w 2015 roku.
Album zdobył podwójną platynę. Natalia znów był numerem jeden w Meksyku.
Rolling Stone Mexico nazwał ją
jedną z najważniejszych artystek Ameryki Łacińskiej.
Podczas tour oddawała cześć historii kraju,
grając tylko w ponad 100-letnich teatrach.
Jej występ na żywo z tą piosenką
jest fascynujący.
Chwyta za serce swoją żywiołowością.
Dla mnie to występ na żywo świadczy o dobrym artyście.
Gramy?
Zaczynamy.
Zagrajmy „Hasta La Raíz”.
Chodź.
Los Cojolites!
Los Cojolites to nominowany do Grammy zespół muzyczny,
który gra son jarocho,
tradycyjny folk z Veracruz.
Noszę cię w sobie
Do korzeni
By początek dobru dać
Będziesz tu
Nawet kiedy znajdę się Za szczytem gór
I znajdę pole trzciny cukrowej
Nie uda ci się, promyku księżyca
Ode mnie odejść
Natalia nawiązała z nami więź
dzięki miłości do muzyki Veracruz.
Stworzyła most, który prowadzi tradycyjną muzykę
do miejsc, które jeszcze jej nie znają.
Uwielbiamy ją w Veracruz,
zwłaszcza teraz, bo dołączyliśmy do trasy
i chcemy odnaleźć naszą muzyczną tożsamość.
Wielu ludzi myślało, że to piosenka o miłości.
Niektórzy mówili mi też:
„Natalia, uwielbiam »Hasta la Raíz«. Czuję w niej obecność mojego taty.
Niedawno umarł, a ona mi o nim przypomina.
Bardzo ci dziękuję”.
To nie jest prawdziwe znaczenie piosenki. Może na swój sposób.
Bo to, co znaczy dla ciebie twój ojciec,
zachowasz na zawsze.
Nawet kiedy już go nie ma, zostanie z tobą.
Dziękuję.
To ja dziękuję. Też ci dziękuję.
Za tę terapię.
Będę płakać.
A teraz „Hasta la Raíz” Natalii Lafourcade w całości.
Napisy: Paweł Zatryb