Belki kariyerimin bir noktasında bir karakter olup
bir şekilde hayatımla bağı olan ama tam olarak doğru olmayan
senaryolar uydurabileceğim.
Ama şarkılarımı bildiğim konulardan yazmalıyım.
Kendimi gerçekten ifade edebilir miyim,
dürüst ve gerçek bir şarkı yazabilir miyim görmem gerek.
Yani hikâyelerim olduğu sürece anlatacağım.
Dua Lipa Londralı bir şarkıcı ve besteci.
Müzik kariyerine ergenlik yaşlarında başladı.
2018 yılında İngiliz Kadın Solo Şarkıcı BRIT ödülünü kazandı.
Ertesi yıl En İyi Yeni Sanatçı Grammy ödülünü kazandı
ve çıkış albümü Platin plak kazandı.
İkinci albümü Future Nostalgia için
nereden geldiğini ve nereye gideceğini gösterebilmesine
yardımcı olacak şarkılar yazmak üzere
daha önce birlikte çalıştığı kişilerle tekrar çalıştı.
Ama "Love Again" şarkısı için ilhamını
o anda hissettikleri şeylerden aldı.
Ben Hrishikesh Hirway. Bu da, Şarkıların Hikâyesi.
NETFLIX ORİJİNAL BELGESEL DİZİSİ
-Tamam, kayıttayız. -Öyle mi?
-Evet, hazırız. -Başlayalım.
Peki...
Bu şarkı üzerinde çalışmaya başladığın günü anlatır mısın?
Bir sürü boktan şahsi meseleyle uğraşıyordum.
Burada küfredebilir miyim, bilmiyorum.
Bir sürü boktan meseleyle uğraşıyordum.
Gecikmiştim ve kıyamet kopuyordu
ve stüdyoya girince kendime "Tamam,
belki bazı şeylerin artık son bulması
ve hayatıma yeni bir pozitif enerji katmam gerekiyor." dedim.
Şifreli konuşuyor gibi miyim?
Çünkü bariz bir biçimde bir ilişkiden, aşktan bahsediyorum.
O sırada sanırım bana karşı dürüst olmayan biriyle
olan uzun süreli bir ilişkim vardı.
Ben de "Bundan kurtulmalıyım, bu benim için
sağlıklı değil." diyordum.
Kendimi güçlü bir kadın olarak görüyorum.
Ama kendimi tanıyamadığım durumlara da
düştüğüm çok olmuştur.
Biriyle birlikteyseniz ve ilişkiniz çok yakınsa,
çok uzun süredir birlikteyseniz bittiği zaman,
sanki "Tekrar âşık oldum." demek için gereken alanı bulmak
imkânsızmış gibi görünüyor.
Dua da gücünü kaybetmiş gibi hissediyordu.
Coffee şarkı yazmaya başladığımdan beri birlikte çalıştığım
muhteşem bir besteci.
Coffee benim manevi rehber ışığım gibi. Hep birbirimizin yanında olduk...
Özellikle çılgın aşk hayatı işin içine girdiği zaman.
O ailemden biri.
Kesinlikle bazı özel meseleleri vardı
ve bunları dışa vurmak istedi.
Coffee, "Belki bunu bir şarkıya koymalıyız." dedi.
-Hepsi sanki odaya saçıldı. -Evet.
O sabah erken gittim. Son iki gündür
pek bir şey yapmamıştık. "Güzel bir şey yapmamız gerek." dedim.
Koz her zaman stüdyoda olmasını istediğim bir numaralı adamdır.
Sanırım albümün genel sound'unun nasıl olacağını anlamıştık.
Sonra da köprü kısmını iki kez getirecektik, ki bu sevdiğim bir şeydir.
Biraz eski şeyler yapmayı konuşuyorduk.
Jamiroquai, Prince, Blondie…
KARIŞIK KASET
Çocukluğumda etkilendiğim şarkı ve müzikler
annemlerin dinledikleriydi.
O hissin üzerinde oynayarak ona yeni
ve modern bir şey katmak istedim.
Şöyle düşündüm, "Acaba bu duygunun üzerine
Jamiroquai'ın 'Cosmic Girl'ünü her dinlediğimde hissettiklerimi
insanlara hissettirecek bir albüm yapabilir miyim?"
Analog sintesayzırları kurcalayarak
bu akor dizilimini elde ettim.
Çok ilkeldi.
Sonra üzerine gitar riff'i ve şarkı boyunca devam eden davul geldi.
Bu bizim ilk şarkımızdı ve böyle başladı.
Sonra akustik gitarlar geldi.
Tamam.
Chelcee'yle ne zaman çalışsam şarkılar hep gitarda başlar.
Chelcee çok matraktır. Şöyle der,
"Hadi dostum, şu şarkıyı yazalım da içmeye gidelim."
Tabii Liverpool aksanıyla.
Onu devireceğim. Ve...
Benim için içki içme fırsatı olduğu anda
"Hadi ara verip gidelim." durumu vardır.
Kulağa hoş gelmiyor.
Kayıt seansına girdim.
Bir yandan gitarla uğraşıp bir yandan da şöyleydiler...
Vay anasını, galiba âşık oldum
Ama vay anasını Beni âşık ettin yine
Neden söylediğimizi hatırlamıyorum
ama biliyorum, Dua hızla tepki verdi.
"Hayır, 'vay anasını' demeyeceğiz." dedi.
"Hayır, 'vay anasını'yı atmalıyız. O olmaz." dedim.
"Hayır, kardeşimi hayır, 'vay canına' olacak." dedi.
Ama vay canına
Böyle daha iyi.
Beni âşık ettin yine
Evet, galiba. Yeni mısrayı ben de sevdim.
Dua'ya olan saygı ve sevgim
onun çok özgür biri olmasından geliyor.
Tamam, hadi yapalım.
Kontrol tamamen onda.
Kendini hiç kapatmamış.
Ben o enerjiye bayılıyorum.
Tanıdığınız ve güvendiğiniz insanların yanınızda olması,
onlara karşı dürüst olup, çok özel şeyleri konuşabileceğimi bilmek.
Ve bunlar şarkı hâline gelmeden oradan çıkmayacağımı biliyorum.
...şarkının ortasına gidip sonra geri dönüyor.
Dua dürüst biri.
Çok açık yürekli olduğunu söyleyebiliriz.
Karmaşık bir dize ama sevdim.
"Beni âşık ettin yine." Herkesin hissettiği gibi.
Bir ayrılık yaşamışsın.
"Bir daha öyle hissetmeyeceğim." diyorsun.
Şarkıyı başlattık ve o sohbet şarkı oldu.
Şarkının konusu, "Kendim bile olamayacağım
düşündüğüm anlarda beni âşık ettin yine."
Kendi kendime mi konuşuyordum
yoksa başkasıyla mı konuşuyordum bilmiyordum ama bu bir davetti.
Bunu yazarsam belki gerçek olabilir diye düşündüm.
Sanırım en başta sadece bir dörtlük vardı.
Hiç düşünmemiştim Bir çıkış yolu bulacağımı
Hiç düşünmemiştim Kalp atışlarımı duyacağımı
İnanamıyorum Göğsümde bir şey kaldığına
Sonra şeye dönüştü...
İnanamıyorum Sonunda birini bulduğuma
Bunu albüme koymak istediğimi hemen anladım.
Ama bu...
...klasik şarkı formatında değildi.
Yani dörtlük, ön nakarat,
nakarat, dörtlük, ön nakarat, nakarat, orta sekizlik falan...
Hepsi karman çormandı ama o zaman güzel gelmişti.
"Belki de bu formatta olması gerekmiyordur. Siktir et." dedim.
O zaman Studio 54 adlı kitabı okuyordum.
Donna Summer'ı düşünüyordum.
Onun şarkılarında dram şarkının üzerindedir.
Gitgide yükselir ve sonra...
Sonra şarkının içine girer.
Şansıma komşum çok usta bir kemancı ve iyi bir adam.
Drew Jurecka.
Koz bana bir yaylı versiyonunu yolladı.
"Tanrım, çok dramatik. Bayıldım." diye düşündüm.
Yaylılar bir şarkıya zenginlik ve zarafet katıyor.
Bu öyle bir şey ki, bir funk şarkıya başlarken
hiç beklemiyorsunuz.
Albümde harika bir an olurmuş gibi geldi.
"Tamam, bu mükemmel. Çok eğlenceli." diye düşündüm.
Ama hâlâ üzerinde çalışılması gerekiyordu. Ne olduğunu tam bilemiyordum.
-Bayağı sert. -Evet.
Bir gece stüdyoda oturuyorduk
ve Coffee üzerine o riff'i söylemeye başladı. Şey gibi...
"Bu Star Wars falan mı?"
1930'larda Al Bowlly'nin çaldığı bir trompet müziği.
Parça, klasik.
Klasik.
Biraz da rahatsız edici. O yanını sevdim.
Biraz ürkünç, korkutucu...
Bayıldım. "Bunu şarkıya koymalıyız." dedim.
Ben de "Cuk oturdu." demiştim.
Harika bir fikirdi. "Şarkıya bittikten sonra bir parça ekleyeceğiz."
Ama şarkının akordu faklı.
Onu şarkıya öylece koyunca olmuyor
çünkü tamamen detone gibi geliyor.
Bunu şarkıya düzgün biçimde eklemek tam bir kâbustu.
Ne kadar ses değiştirici şey varsa denedim.
Saçımı başımı yoluyordum.
"Tanrım." diyordum.
En sonunda becerdim.
Bu parça aslında 1997'de kullanılmıştı.
White Town'ın "Your Woman" şarkısında.
Çok harika bir parça. Beni iki farklı çağa götürüyor.
20'lerin 30'ların çekiciliğine, art deco tarzına götürüyor.
Sonra 90'ların rahat havası var.
Müziğin sürekli kendini yeniden icat etmesine bayılıyorum.
Şarkı bitmişti ama onu doğru yapıya getirmek için
epeyce uğraşmıştık.
Özellikle bu şarkıda bariz belli değildi.
Son miksaja kadar aranjmanı sürekli değiştiriyorduk.
Bunu buraya, onu şuraya koyuyorduk.
Çok zordu çünkü tuhaftı... Parçaların
oldukça belirsiz olduğu şarkılardan biriydi.
-Ne yapacağımızı bilmiyoruz... -Onları yazdığımız zaman sadece parçalar.
-"Bilmiyorum" dedim. -Şey gibiydi...
Aklıma çılgınca bir fikir gelmişti.
Dedim ki "Belki de her şeyi en baştan yapmalıyız ve..."
İnanamıyorum, inanamıyorum
"Neden nakaratımız bu olmuyor?" dedim.
"Bu harika olacak. İnanılmaz olacak." dedim.
Bir sürü versiyonu vardı. "Demoya döndür." dedi.
İşe yarayacağı konusunda kararlıydım.
"Biraz bununla yaşayayım." dedim.
Üç gün sonra onu aradım ve "Kesinlikle böyle olmayacak." dedim.
İKİNCİ MISRA
İlk albümümde benim için en kolay olan şeyin
hüzünlü ya da canımı sıkan hislerden bir şeyler alabilmek
olduğunu hissetmiştim.
Keyifsiz.
Hem de ne keyifsiz.
Yazmaya ilk başladığımda "Kalp kırılması. Bunu yazabilirim." demiştim.
Ama sadece ballad ya da slow şarkılar yazmayı istemedim.
Ağlamak falan da istemedim. Dans etmeyi seviyorum.
İkisini bir araya getirmek gibiydi.
Sonra "Bu dans ağlaması." dedim.
Future Nostalgia fikrinde
iki dünya birbirine karışıyormuş gibi gelmesini istedi.
Aynı anda hem hüzünlü hem de umut dolu.
Sanırım bu, yetiştiriliş tarzımla
ve iki ayrı yere aitmiş gibi hissederken
aslında hiçbir yere ait olmamamla ilgili.
Çok dolaştım. Londra'da doğup büyüdüm.
Sonra 11 yaşımda Kosova'ya gittim ve 15 yaşımda İngiltere'ye döndüm.
Ama çift uluslu olduğuma minnettarım.
Sanırım bitişiklik ve ikilik konularında bu yüzden bu kadar takıntılıyım.
Mutlu hüzünlü şarkılar ya da dansla ağlayan şarkılar yapıyorum.
En başarılı hâlim aynı anda iki duyguyla çaldığım hâlim.
Vokallerini nerede kaydettin?
Londra'daki RAK Studios'ta.
O zaman...
En baştan başlayalım
Vokal yapımcım Lorna'yla birlikte girdik.
-Şu melodiyi... -Mary Poppin kraliçesi.
Mary Poppins.
Hisleri görselleştirmeme yardımcı oluyor.
Bazı kısımlar hüzünlü de olsa "Gülerek söyle." diyor.
Evet.
VOKALLER
-Sesindeki gülümsemeyi duyuyor musun? -Duyuyorum
çünkü "kahrolası" aslında "lanet olası" gibi.
Evet, çok iyi.
Gülümseme o noktaya gelmene yardımcı oluyor.
Dua çok harika bir tınıya sahip.
Hemen tanınabiliyor.
Çok derin, anlatabiliyor muyum?
Tizleştiğinde de seviyorum. Dağılıveriyor.
Çok güzel değil. Mükemmel pop sesi değil
ama mükemmel pop sesi.
Konuşma sesim, çocukkenki videolarımda bile
sanki hayatım boyunca sigara içmişim gibi.
Tıpkı bir çocuğun...
-Adın ne? -Dua Lipa.
Dokuz yaşımdayken
her cumartesi tiyatro okuluna giderdim.
Şarkı öğretmenim bana "Sesin çok kalın." derdi.
Çocukken bazen zorbalığa uğrarsın, sana sataşırlar
"erkek sesli" falan derler.
Ama bu sorun değildi ve beni güçlü yaptı.
GERİ VOKALLER
Bu üçlü olan.
Biraz Chelcee'nin biraz da Coffee'nin sesi duyuluyor.
Oraya vokal eklemek her zaman iyidir.
-Vay canına. -Evet.
Şarkıyı bu kadar özel yapan da o.
Orada bir söz var, "Dişlerimi şüpheyle geçiriyorum." diyor.
Dişlerimi şüpheyle geçiriyorum Çünkü sensin istediğim
O anda o kadar çok şey hissetmiştim ki
sanki bir ısırık alıyormuşum gibi geldi.
Benim için çok görseldi.
Sanki evrenin gevrek kenarı gibiydi. Kendi kendime "Bu çok leziz
ve her şeyi, her duyguyu hissediyorum." dedim.
Sanki vücudum da titriyordu.
Sahneye çıkmadan önceki anlarımı
neredeyse böyle anlatırım.
Çok heyecanlı ve çıkmak için sabırsızlanıyorsunuzdur.
Gerginlikten mideniz bulanabilir.
O adrenalin patlaması çok eğlenceli.
Coffee ve Chelcee bu kararımı biraz sorguluyordu.
Bu dizeye kim itiraz ediyordu hatırlamıyorum.
Ama...
Evet, Dua o dize için çok mücadele etti.
"Çok özür dilerim" dedim.
"Beğendiniz mi, nefret mi ettiniz bilmiyorum
ama bunu tutmam gerek çünkü bu bir histi." dedim.
Dua ona bu hissi veren bir şey duyduğunda
Dua onu yapacaktır.
KÖPRÜ
Köprünün tam sonuna iki ekstra ritim ekledik.
Tüm enerjiyi emebileceğiniz o anı yaratmak istedik.
Sonra tekrar içine girecek...
...ve dramatik anın patlamasına izin verecektiniz.
Tüm olay dramda canlarım.
Dua'yla çalışmanın harika yanlarından biri de bu.
Bunu yapabilirsiniz.
Gerçek sanatsal tutkusu olan bir pop projesi bu.
Bana şu vokalleri anlat.
Beni âşık ettin yine
Kayıtlarda yaptığım en son şey doğaçlamalardır.
Yine, yine, yine ve yine
Bazen "Detone olacağım." diye gerilirim.
Sesimi serbest bırakmaktan korkarım.
Ama kabine girip de kulaklığı taktığımda...
Tüm o yankılar falan... Sanki okul tuvaleti gibidir.
"Buranın akustiği inanılmaz." dersin.
Ne söylersen harika olacaktır.
Beni âşık ettin yine Yine
Bu şarkıyı yazınca hayatında müzik bağlamı dışında
bir işe yaradığını düşünüyor musun?
Benim için stüdyoya girip öyle savunmasız olmak
ve kendini o tecrübeye açmak zordu zaten.
Ama kendi içimde öyle bir güç hissettim ki
müziği kendimi daha iyi hissetmek için kullanabilirdim.
Bu, hayatımda hiç kurtulamayacağımı sandığım bir andı.
Bu şarkının yaratılma sürecinde hayatımda
birçok farklı dönemden geçmiş gibi hissediyorum.
Hakkımda çok şey öğrendim.
Bunları kâğıda yazabilmek ve kendime
duymak istediklerimi söylemek çok önemliydi.
Bir daha dans edemeyeceğimi sanırken içimde dansı bulmak.
Nihayet hayatınızda sizi,
"Bunu yapabilirim." dedirtecek gurur, güç
ve öz güvenle dolduran
kişiyi bulmak demek.
Ve nihayet tekrar âşık oldum.
Tüm o endorfin, heyecan, içinizin kıpır kıpır olması.
"Love Again" içimde olduğunu hissettiğim ve tekrar bulmam gereken
güç ve ateş için bir vasiyet gibi.
Ve bunun için çok minnettarım.
Şimdi de Dua Lipa'dan "Love Again"in tamamını diniyoruz.
Alt yazı çevirmeni: Orhan Cevher