Gece.
Gezegenimizdeki hayvanların yarısından fazlasını saklayan gizemli bir dünya.
Şimdiye dek kameralar hayatlarına üstünkörü bir bakış sunabiliyordu.
Ama yeni teknolojiler sayesinde
geceleri de gündüz gibi net görebiliyoruz.
İnsan gözünden yüzlerce kat hassas kameralarla...
...artık gecenin güzelliğini...
...renkli çekebiliyoruz.
Alışılmadık manzaralar.
Karanlıkta canlanan tuhaf yaratıklar.
Görülmemiş davranış şekilleri.
Artık dünyanın son gerçek vahşi ortamında
hayvanların yaşamlarını gözlemleyebiliriz.
Gece.
Endonezya'nın tropik adalarında akşam oluyor.
ANLATAN TOM HIDDLESTON
Ve dalgaların altında...
...gezegenin en dokunulmamış su altı dünyalarından biri saklı.
Mercan resifleri.
Denizlerimizin rengârenk canlılarla dolu hazine sandıkları.
Dünyanın deniz yatağının yüzde birinden azını kaplasalar da...
...okyanuslarımızdaki hayatın üçte birinden fazlasını barındırırlar.
Resif, hareketli bir su altı şehri.
Her şekilden ve ebattan yaratık beslenmekle meşgul.
Resifin buldozerleri olan yumru kafalı papağan balıkları,
kuşlarınkini andıran gagalarıyla mercanları atıştırıyor.
Şahin gagalı kaplumbağa ise sert mercanların altında yetişen
daha yumuşak süngerleri yiyor.
Zeki olanlar, en beklenmedik yerlerde bile yiyecek bulabilir.
Küçük temizlikçi lapinler özel bir hizmet sunuyor.
Komşularının ağızlarına sıkışan yiyecekleri atıştırıyorlar.
Akşam saatleri, resifin en hareketli olduğu saatler.
Balıklar güneşin son ışıklarından faydalanıyor.
Ama bu hareketli dünya...
...değişmek üzere.
Çünkü mercan resiflerinin sadece güneş batınca ortaya çıkan...
...başka bir yüzü daha var.
Son çekim teknolojilerini kullanarak...
...bu gizli diyarın derinliklerini görebiliyor...
...ve dünyanın mercan resiflerinde gece yaşananlara şahit olabiliyoruz.
Hava kararınca güvenliği sayı üstünlüğünde bulan küçük balıklar bir araya toplanıyor.
Gecenin ilk dakikaları, resifin en tehlikeli zamanı.
Külah balığı.
Bir metre boyunda ve en güçlü silahı, tüfeği andıran burnu.
Resifin gece avcısı.
Büyük, ışığa duyarlı gözleriyle...
...balık sürüsüne nişan alır...
...ve ölümcül bir isabetle saldırırlar.
Şırıngayı andıran ağızlarıyla avlarını tuzağa düşürürler.
Balıkları birer birer kaparlar.
Hedeflerini yuttuklarında...
...avdan geriye...
...sadece birkaç pul kalır.
Ancak karanlıkta saklanan tek avcı, külah balıkları değil.
Resifin sakinleri, girintilerin ve çatlakların derinliklerine saklanıyor
çünkü şimdi daha büyük, daha ölümcül yırtıcılar ortaya çıkıyor.
Ve her biri resifte kendine özgü bir şekilde avlanıyor.
Ak yüzgeçli köpek balığı, resifin üstünde fazla oyalanan balıklarla ziyafet çekecek.
Ve yalnız değil.
Vatoz her küçük balığın kâbusu.
Kurbanları için gece zifirî karanlığa gömülüyor.
Geldiğini göremiyorlar.
Ama kameralarımız...
...resifte nasıl avlandığını görüntülüyor.
Görme yetisini değil...
...elektroreseptörlerini kullanarak mercanda saklanan balıkların...
...veya kuma gömülü yengeçlerin hareketlerini algılıyor.
Genişliği iki metreyi bulan kanatlarıyla onları deniz yatağında kıstırıyor.
Kumları püskürterek kurbanını açığa çıkarıyor...
...ve vakumu andıran ağzıyla...
...onları yutuyor.
Gece bu kadar yırtıcı balık etraftayken...
...en iyisi saklanmak.
Ancak tehlikelere rağmen...
...renkli, küçük bir balık resifin güvenli kucağından ayrılmak üzere.
Mandalina balığı.
Ve bu erkek...
...eş arayışında.
Bu gece, bir saatten kısa sürede sekize yakın dişiye kur yapmayı umuyor.
Ama onları bulmak için dikkatli hareket etmeli.
Karanlığın içinde gözüne...
...bir dişiyi kestiriyor.
Dişi, karidese benzeyen küçük kopepodların tadını çıkarıyor.
Ama yemeği gibi...
...âşıkları konusunda da seçici.
Onu baştan çıkarmak isteyen erkek olabildiğince büyük...
...ve cezbedici görünmek için yüzgeçlerini açıyor.
Dişi etkilendi.
Ama çiftleşmek için şimdi daha da cesur bir hamle yapıp...
...karanlıktan faydalanmanın vakti.
Mercanda yumurtaları yiyecek balıklar saklandığından...
...yeni çift yumurtlamak için baş döndürücü bir çiftleşme dansıyla...
...resifin üstüne çıkıyor.
Gece gösterileri sona erdiğinde...
...çift, mercanın güvenliğine çekiliyor.
Ama uzun süreliğine değil.
Bulunacak yediye yakın dişi daha varken...
...bu çapkın, bir sonraki dans partnerini aramak için...
...cesaretini toplayıp karanlığa dalıyor.
Gece ilerlerken...
...karanlık, doğanın en nefes kesici mucizelerinden birini tetikliyor.
Resifi sihirli bir değişime sokacak bir olay.
Okyanusun derinliklerinden bu dünyadan değilmiş gibi görünen...
...bir sürü küçük hayvan çıkıyor.
Gezegenin en büyük hayvan göçü bu
ve okyanuslarımızda her gece gerçekleşiyor.
Bir milyar tondan fazla planktonik canlı
yüzey sularından beslenmek için okyanusun dibinden yukarı yüzüyor.
Bazıları pirinç tanesinden küçük olan bu yaratıklar...
...okyanusun can damarı.
Yaratıcı ışıldama ve ilerleme yöntemleri kullanarak...
...karanlıkta sürüklenen besin parçalarını yakalıyorlar.
Bazıları bu gizli dünyadan hiç ayrılmıyor.
Mantis karidesi larvaları gibi diğerleri ise
hayatlarının sadece ilk dönemini bu sıra dışı dünyada geçirip
büyüdüklerinde resife dönüyor.
Yükselen bu canlı dalgası...
...mercan resifinin sihirli bir dönüşüm geçirmesine vesile oluyor.
Uyuyor gibi görünen kayalar canlanıyor.
Mercan resiflerini oluşturan, muazzam ufak hayvan kolonileridir.
Resifler gündüzleri güneşin enerjisini emer.
Ama hava karardığında...
...bu hayvanlar dokunaçlarını açıp mikroskobik gece diyarının...
...avcılarına dönüşür.
Çünkü içeri sürüklenen küçük hayvanlar için...
...bu renkli bahçe, milyonlarca ağzı olan ölümcül bir duvara dönüştü.
Bu gece ziyafeti, resife büyümesi için gerekli olan
besinleri sağlıyor.
Ve okyanusun ısısının yükselmesi sebebiyle tehlikeye düşen mercan resifleri için
bu gece beslenmelerinin hayati önem taşıdığını artık biliyoruz.
Ama geceki plankton dalgasına güvenen sadece küçük mercanlar değil.
Çok daha büyük başka yaratıklar da gecenin son ziyafeti için toplanıyor.
Genişliği dört metreyi bulan kanatlarıyla süzülen manta vatozu.
Genellikle yalnız avlansalar da...
...tropikal denizlerde plankton açısından çok zengin yerler vardır
ve mantalar beslenmek için bir araya toplanır.
En inanılmazıysa bu bir tonluk devlerin
geceleri denizden yükselen planktonik hayvanları yiyerek sağ kalması.
Boynuza benzeyen yüzgeçleriyle planktonları ağızlarına doğru ittirir...
...ve besin parçalarını ayırırlar.
Şimdi zifirî karanlıkta...
...gecenin zenginliklerini yiyişteki ustalıklarını sergiliyorlar.
Kendi eksenlerinde tekrar tekrar dönerek...
...planktonun en yoğun olduğu yerleri hedefliyorlar...
...ve onları afiyetle mideye indiriyorlar.
Artık manta vatozunun en büyük beyinli balık olduğunu biliyoruz.
Ama yemek bulmak için okyanusun karanlığında
inanılmaz mesafeleri nasıl aştıkları hâlâ gizemini koruyor.
Denizlerimizin gecelerinin hâlâ çözülmeyi bekleyen
sayısız sırrından biri de bu.
GEÇE ÇEKİMLERİ
Earth at Night ekibi, mercan resifinde geceleri yaşananları çekmek için
dünyanın el değmemiş tropik sularında çekim yaptı.
Kameraman David Reichert için
en büyük zorluk, resifteki yırtıcıların gece avlanışını çekmekti.
Köpek balıkları ve diğer yırtıcılar geceleri daha aktiftir...
...ama onlara güven içinde yaklaşmak da aynı ölçüde zordur.
Gece çekim yapmak çok farklı.
Karanlığın içinden ne çıkacağını bilmiyoruz.
DAVID REICHERT KAMERAMAN
Bunu göreceğiz. Suya giriyoruz.
David dalışlarını dolunaya göre planlamak zorundaydı.
Bu dönemde güçlü akıntılar yiyecekleri resife sürükler...
...ve yırtıcıları daha da aktif hâle getirebilir.
Ancak bu, büyük bir sorun yaratıyor.
Yüzeyden dalgıçlara, yüzeyden dalgıçlara. Akıntı nasıl?
İyi değil. Akıntı çok güçlü.
Gemiye dönüyoruz. Yukarı geliyoruz.
Şu anda aşağıdaki akıntı çok güçlü,
hareketsiz kalmak imkânsız.
Korkunçtu.
Evet...
Akıntı şiddetlendiğinde çekilecek daha fazla olay,
daha fazla şey, daha çok canlı var...
Hâlâ aşırı güçlü.
Ama orada durmakta bile zorlanıyoruz.
Bir bakıma oynadığımız oyun bu.
İlerleyen gecelerde dolunay küçülürken, akıntı sakinleşiyor.
Dalmak kolaylaşsa da resifler boş.
Evet.
Evet, akıntı dindi ve sonra, şey, sanırım...
Evet, herkes eve gitti.
-Evet. -Evet.
Ekip, uygun şartları ararken...
...akıntılar arasında, suyun sakinleştiği...
...ufak zaman aralıklarını yakalaması gerektiğini keşfediyor.
Böyle çekim yapmak zor
çünkü ilk aralık, akşam altı sularında güneş batarken oluyor
ama onu kaçırırsak bir sonraki sabahın dördünde.
Yani programımız feci,
40 dakikalık dalış için bütün gece bekliyoruz.
Bir fincan çay verin.
Sabır ve uykusuz geceler sayesinde...
...David ve ekip aradıkları yeni davranış biçimlerini
nihayet yakalamaya başlıyor.
Külah balığının böyle saldırdığını hiç görmemiştim.
Hep kazanamazsınız ama bu defa zafer bizim.
Her yırtıcı, avını kendine özgü bir yöntemle izliyordu.
Müren balıkları avlanmak için resife giriyordu.
Müren, resifin tepesinde uğraşıyordu.
Aşağı uzanan ufak bir delik vardı.
Sahiden de aşağıda ufak bir balık vardı
ve müren oraya indi.
İşte orada.
Derken, pat!
Yakaladı! Kameranın önünde. O delikte. Çok iyiydi.
Bu resiflerde bir sürü hadise oluyor.
Aşağıda geceleri canlanan çok renkli bir dünya olduğunu
görmeye başlıyorsunuz.
Ekip, bu sihirli su altı dünyasına dair
yeni bilgiler edinip benzersiz kareler yakalamayı başarmıştı.
Alt yazı çevirmeni: Zeynep Simpson